▶ 00:00 De Climax van Gideons Strijd en de Verborgen Boodschap in de Nacht ↑ hoofdstukken

En we gaan ons vanmorgen, vrienden, weer opnieuw bezighouden – voor de vijfde achtereenvolgende keer – met de geschiedenis en de figuur van Gideon. U weet wel, die Bijbelse richter over wie zoveel te melden is. Niet alleen de geschiedenis, die voor een deel bekend is, maar voor een deel ook erg onbekend, maar wat we daarbij vooral doen, zoals ik zojuist ook al memoreerde in het gebed, is onder de oppervlakte kijken. We proberen te zien welke structuren daar allemaal onder liggen en hoe alles verwijst naar dé Redder van Israël. Want hoe kan het ook anders? Zoals Gideon een redder was, zo wijst hij naar de ware Gideon, de ware 'houthakker' om het zo te zeggen, want dat is wat zijn naam betekent.

Feitelijk gaan we ons nu in deze vijfde studie bezighouden met de climax van het hele verhaal. Waarom? Omdat nu eindelijk de grote strijd plaatsvindt. Het heeft nogal een lange aanloop gehad, met iedere keer weer van die onderbrekingen. Het hele idee daarachter heb ik inmiddels al een paar keer verteld, dus dat ga ik niet allemaal herhalen, maar al die onderbrekingen hebben dus te maken met de tegenwoordige tijd. Maar hier vindt dan eindelijk die grote strijd plaats. U moet zich realiseren, even voor de goede orde als u nog helemaal niets hiervan gevolgd hebt: Israël was onder de voet gelopen door de Midianieten en diverse andere volkeren, maar vooral door Midian. Er was een enorme overmacht van legerscharen en die waren allemaal verzameld daar in het noorden van Israël, in die grote vlakte van Jizreël. Gideon wordt op een heel bijzondere wijze geroepen om Israël te bevrijden van deze vijandelijke legermachten die het land compleet ruïneerden. En dit is dan eindelijk de strijd.

Misschien is het goed om het direct voorafgaande nog even te memoreren. Ik kom er straks nog op terug, maar eerst moest Gideon op een merkwaardige wijze zijn leger enorm reduceren tot een legertje van slechts driehonderd man. Als hij dat gedaan heeft, moet hij gaan spioneren. Want voordat Gideon optreedt om Israëls vijanden, de Midianieten, te verslaan, stuurt God hem in de nacht stiekem naar hen toe. Dit is opnieuw om hem te bevestigen in zijn roeping. Er wordt door God Zelf tegen Gideon gezegd dat hij daar in het kamp van de Midianieten een goddelijke boodschap zou vernemen, waardoor hij zozeer bevestigd zou worden in zijn roeping dat hij het, voor zover hij het nog niet zeker wist, nu dan toch in elk geval wel zeker zou weten. Hij zou daar in het kamp van de Midianieten Gods boodschap vernemen.

Dan gaat hij inderdaad in de nacht met zijn jongen – op de details ben ik de vorige keer uitgebreid ingegaan, maar ik vertel het verhaal nog even kortweg – naar het kamp van de Midianieten. Daar hoort hij een Midianitische man spreken met zijn naaste. Die man vertelt over een droom die hij heeft gehad, een merkwaardige droom over een gerstekoek die hij zag. Die koek rolde zo naar de grote tent en zorgde er vervolgens voor dat die tent helemaal plat ging en omvergeworpen werd. Dan lees je dat de man die de droom aanhoort, daar een uitleg van geeft. De 'opening' wordt dat genoemd. Eigenlijk is het idee van de vrucht; de droom zelf was de schil of de vorm waarin de boodschap verpakt was, en die wordt nu geopend door de man die de droom aanhoort. Hij zegt dan: "Dit betekent dat die gerstekoek een beeld is van Gideon." Dat wordt dus in het vijandige kamp gezegd: Gideon zal met zijn legertje deze enorme overmacht gaan verslaan; Gideon gaat overwinnen. Dat hoort Gideon daar samen met zijn kompaan uit de mond van die man, inclusief de uitleg van het verborgene.

Ja, dan kan Gideon weer teruggaan. Hij had de goddelijke boodschap gehoord waarvan God had gezegd dat hij die zou vernemen, en wel uit onverdachte bron, zal ik maar zeggen. Zo gaat hij terug. Misschien is het goed om er nog eventjes op te wijzen – de details en de onderbouwing zijn de vorige keer ter sprake gekomen – dat dit een voorstelling is van de tegenwoordige tijd. Voordat de Verlosser van Israël straks gaat optreden in de parousia, voordat hij de strijd gaat aanbinden en zijn koninkrijk hier op aarde gaat vestigen, gebeurt er onder de natiën iets in het verborgene. Dit spreekt van de tegenwoordige tijd waarin 's nachts, via een droom, door een enkeling gesproken wordt over de Verlosser van Israël. Dat is eigenlijk wat er vandaag ook gebeurt. Alles gaat in het verborgene; niets is publiekelijk zoals dat straks zal zijn. Het gebeurt op een heel verborgen wijze: een droom die een betekenis heeft.

Dat is nou zo typerend voor de tegenwoordige tijd. De Verlosser moet nog gaan optreden en hij zal zich straks 'am publiek' gaan bewijzen, maar nu is het alleen nog maar een enkeling onder de natiën die op de hoogte is. Dat is grappig, hè? Hij hoort deze droom niet van iemand uit het Israëlitische kamp, nee, hij hoort het onder de natiën, de niet-Israëlieten. Daar verneemt hij 's nachts stiekem en incognito de boodschap die God te melden heeft, namelijk wie de Verlosser is. Dat is dus niet iets wat algemeen bekend is en dat is eigenlijk heel bijzonder als je daaraan denkt. De Bijbelse boodschap is zo fenomenaal, zo groot en wonderbaarlijk hoe het in elkaar steekt, maar ook zo heerlijk. Het eigenaardige is dat je het van de daken kunt schreeuwen, maar het is slechts een enkeling die het oppakt en bij wie de ogen geopend worden. Zo is het. Er gaat niets mis, want dat is ook de bedoeling. Het is nu niet de tijd dat alles in de openbaarheid komt; dat is voor straks.

Je kunt zeggen dat dit een eenzaam gebeuren is. Met wie kon die Midianitische man die droom delen? Nou ja, met zijn naaste. Maar hij kon het natuurlijk niet in het kamp van de Midianieten vertellen. Als hij het al verteld zou hebben, dan zou het alsnog gewoon genegeerd worden. Men zou denken: "Je denkt toch zeker niet..." Want hoe onwaarschijnlijk was het ook? Die overmacht van de Midianieten was gigantisch; we hebben de vorige keer de rekensommetjes op een rijtje gezet. Als ik me goed herinner, waren het 132.000 man – ik kan er duizend naast zitten, maar het was een gigantische legerschare. En daar tegenover stonden... nee, het was niet 132... er waren 32.000 Israëlitische mannen, maar het vijandelijke leger was in ieder geval veel meer dan 100.000 man sterk. En laat ik dan nu meteen ter zake komen.

▶ 09:21 Het Gereduceerde Leger van Driehonderd: de Ecclesia als Één Man ↑ hoofdstukken

Als we het verhaal binnengaan, komen we ook meteen op de strijdmacht van Gideon — tussen aanhalingstekens, want het is nauwelijks een strijdmacht te noemen. Nadat de gebeurtenissen rond de droom en de uitleg daarvan hadden plaatsgevonden, keert Gideon terug in de legerplaats. Daar staat geschreven dat hij de driehonderd man verdeelde. U weet hoe het ging: hij had oorspronkelijk een leger van tweeëndertigduizend man tegenover een enorme overmacht, die wel vijf keer zo groot was. Maar God zegt: "Nee, het leger van jou, Gideon, is veel te groot."

Vanuit strategisch, militair oogpunt bekeken is wat God zegt eigenlijk belachelijk. Het is dwaas. Houd dat even in gedachten, want met de boodschap die wij te melden hebben, kun je in de wereld feitelijk niet aankomen; het is dwaas in de ogen van de wereld. En vanuit hun wijsheid bezien hebben ze nog gelijk ook; het is bizar. God zegt dat het leger veel te groot is, terwijl het al veel kleiner was dan de vijandelijke mogendheden.

Gideon moet zijn leger dus reduceren van tweeëndertigduizend man. Iedereen die bang was of op een of andere manier sidderde voor de vijand, mocht naar huis gaan. Kunt u het zich voorstellen? Dat zullen er heel veel zijn geweest, en met reden. Er vertrekken tweeëntwintigduizend strijdbare mannen die de strijd gewoon niet zien zitten. Dan blijven er nog tienduizend over. Dat is nog steeds heel erg weinig ten opzichte van de vijandelijke overmacht, maar God zegt opnieuw: "Dit is veel te groot."

Gideon moet nog een selectie maken en brengt de tienduizend man naar het water om te drinken. De mannen die als een hond drinken... sorry, ik zou het niet meer doen, ik ben er thuis op aangesproken dat ik dat niet voor me doe, maar nu doe ik het toch weer... ja, die als een hond likken. Dat was gewoon met de tong. Dat doet bijna niemand, en dat blijkt ook wel, want van de tienduizend zijn er slechts driehonderd die op die wijze drinken. De rest mag allemaal vertrekken. Zo houdt hij een legertje van driehonderd man over. Driehonderd. Honden? Driehonden? Zoiets.

Zoals ik de vorige keer heb verteld en hopelijk goed heb uitgelegd, zijn zij een type van wat er vandaag gebeurt: een selectie van een Ecclesia, een uitroepsel. Het is een kleine groep uit de natiën, want ze drinken als een hond. Om dit te begrijpen, moet je de Bijbelse symboliek kennen. Een hond is in de Bijbel gewoon een heide; zo werd dat beschouwd. Ik heb het de vorige keer ook laten zien: honden, oftewel de natiën, werden vergeleken met honden. Dat is natuurlijk niet zo'n eervolle vermelding. Ze drinken feitelijk heel ongemanierd.

Je ziet dit fenomeen vaker in de Bijbel: dat God de overwinning behaalt met een clubje waarvoor je menselijkerwijs gesproken geen stuiver zou geven. Maar dat is precies wat God wil doen. In Richteren 7 wordt dit ook zo gemotiveerd: God had tegen Gideon gezegd dat hij een groot deel van de mannen moest wegsturen tot er driehonderd overbleven, opdat zij niet zouden zeggen dat zij de overwinning door hun eigen hand hadden behaald. Iedereen zou moeten erkennen dat alleen God dit op deze wijze heeft geregisseerd. Dat was de bedoeling; vandaar dat alle menselijke kracht compleet uitgeschakeld moest worden.

Wat hij overhoudt, is dus een legertje van driehonderd man. Ze drinken als een hond en er is nog iets eigenaardigs waar ik tot dusver nog niet op gewezen heb: ze worden gerekend als één man. In de geschiedenis van Gideon wordt het feitelijk zo beschouwd dat Gideon alleen de overwinning behaalt. Er staat namelijk in Richteren 6 vers 16 — ik ben hier eerder min of meer aan voorbijgegaan toen we het behandelden — dat God tegen hem zei: "Ik ben met jou en jij zal Midian verslaan als één man."

Die driehonderd man zijn dus een uitbeelding van Gideon zelf; zij zijn een verlengstuk van hemzelf. Zo wordt er gerekend. En als je weet waar die driehonderd man een beeld van zijn, namelijk van dat clubje dat in deze dagen wordt uitgeroepen uit de natiën, dan zie je dat zij ook worden gerekend als één man, één lichaam. Dit is de verborgenheid die Paulus onder de natiën vanuit de gevangenis bekendmaakt: de eenheid van hoofd en lichaam. Die Ecclesia is één man. Zo worden ze gerekend en dat is heel bijzonder. Daardoor gaat God de overwinning behalen. En nu ga ik meteen weer verder.

▶ 15:27 Lege Kruiken, Fakkels en de Geestelijke Schat in Aarden Vaten ↑ hoofdstukken

Gideon gaat die club van driehonderd man nog eens een keer verdelen in drie groepen. Hij gaf ramshorens in de hand van allen — in de rechterhand, kan ik u alvast verklappen — en lege kruiken. Ja, maar hoezo lege kruiken? Wat kun je doen met lege kruiken? Nou, het voordeel van lege kruiken is dat je ze kunt vullen. Die lege kruik zelf stelt helemaal niets voor. Dat blijkt ook wel, want ze worden kapotgegooid. Eigenlijk zijn lege kruiken niets anders dan holle vaten; u weet het hè, die klinken wel hard, maar het stelt niets voor. Het gaat bij een kruik namelijk altijd om de inhoud. Tenzij je een sierkruik hebt, die heb je ook, maar dan nog is hij vanbinnen hol. Het gaat bij een kruik om de inhoud. Dat zie je hier ook, want hij geeft die drie groepen van honderd man ramshorens in de ene hand en lege kruiken met fakkels binnenin de kruiken. Het idee is dus dat daar brandende fakkels zijn, maar die worden verborgen in de kruiken.

Ik heb dat eens een keertje op een rijtje gezet. Ik pretendeer niet eens helemaal compleet te zijn, maar ik ben met de 'concurrentie' — de rest van de Schrift — even aan de gang gegaan en toen vond ik dit: in de Bijbel vind je nogal eens instructies over kruiken die gevuld moeten worden. Waarmee? Dat blijkt nogal divers te zijn. Het meest voor de hand liggend is natuurlijk water, en je vindt het ook het meest, denk ik. We hebben ons hier ooit een paar keer beziggehouden met de geschiedenis van Izak en Rebekka, waarbij Rebekka voor de knecht van Abraham water put en de kruik vult. En dat geeft ze dan aan die man; dat is in Genesis 24. Heel bekend is natuurlijk ook die geschiedenis op de derde dag, de bruiloft in Kana. De wijn was op en de Heer zegt dan tegen de ceremoniemeester: "De vaten die daar zijn, de kruiken, vul ze met water." En wat gebeurt er? Ze worden veranderd; dat water wordt veranderd in wijn.

Laat ik nog even verdergaan met mijn lijstje. Kruiken die gevuld worden met manna in Exodus 16. Kruiken die gevuld worden met honing, of kruiken die gevuld worden — dat is ook een bekende trouwens hoor — met olie. Er zijn meerdere geschiedenissen: de geschiedenis van Elia in Sarfat en in de geschiedenis van Elisa trouwens ook met de Sjoenemmitische kruiken. Er was geen olie, maar de kruikjes worden gevuld met olie en dat blijft maar stromen. Dat wil zeggen: die olie raakt niet op. Kruiken worden ook gevuld met wijn. Niet alleen maar water dat wijn wordt, maar ze worden ook gevuld met wijn. Afgelopen donderdag hebben we in Bodegraven een Bijbelstudie gedaan over de zalving te Bethanië, en daar lees je over een kruik die gevuld is met mirre.

Of je het nu hebt over water, manna, honing, olie, wijn of mirre: in al die gevallen zijn dat typen of beelden van het Woord van God. Ik ga niet eens moeite doen om het aan te tonen; het is een beeld van het levende Woord van God dat je nodig hebt om in leven te blijven. Water dat verkwikt; honing die zoet is voor het gehemelte; olie die licht geeft en geneeskrachtig is; wijn die vreugde geeft. Want als je die vaten vult met water, ja, wat wordt het dan? Het wordt een bron van vreugde: water wordt wijn. Mirre is misschien iets moeilijker, maar zoals we donderdag hebben overwogen en nader hebben bezien, spreekt het van leven uit de dood. Maar dat is wat het levende Woord van God altijd is. Het Woord van God is levend; het spreekt namelijk van leven dat sterker is dan de dood. Hoe vaak hebben we dat alleen al in deze geschiedenis van Gideon gezien, dat daar inderdaad een uitbeelding van is? Werkelijk alles, al die geschiedenissen komen letterlijk maar dus ook figuurlijk tot leven.

Die kruiken stellen de mens voor, zoals we lezen in 2 Korinthe 4. Laat ik u meteen maar daarnaartoe nemen. Daar lees je van Paulus dit, nadat hij trouwens net gesproken heeft over de God die Zijn Woord heeft gegeven: het eerste woord dat God zei was "er zij licht, licht schijne vanuit het duister". Nou, die God heeft gesproken en dat licht heeft geschenen in onze harten. Dat is 2 Korinthe 4 vers 6. En dan zegt Paulus in vers 7: "Maar wij hebben deze schat" — dat is dat licht van God dat alles kenbaar maakt, dat de duisternis verdrijft, waardoor je de dingen gaat zien, waardoor je weet waar je wandelt, waardoor je weet waar je vandaan komt en waar je naartoe gaat. Kortom: het is licht en het is daarmee ook leven, want leven is direct afhankelijk van licht. Paulus zegt: "Wij hebben deze schat" — wijn, mirre, manna, honing, noem maar op, dat is allemaal het Woord, dat is een schat — "wij hebben die schat in aarden vaten." En wat daarmee bedoeld wordt, is dat het vergankelijk is. Het kan misschien mooi zijn, maar hoe mooi het ook is, het zijn aarden vaten. Het is vergankelijk, het is breekbaar en het is o zo broos.

Hoe broos dit zwakke aardse vat is, daar gaan we het verder niet over hebben. Ik bedoel, hoeveel mensen zou ik hier niet naar voren kunnen halen om daar wat over te vertellen? Maar dat is niet interessant. Het gaat namelijk helemaal niet om dat aarden vat. De broosheid ervan en de breekbaarheid ervan vormen geen probleem, maar zijn nu juist de oplossing. Dat is nu juist de clou: het móét ook breekbaar zijn. Dat is ook de clou in deze geschiedenis. Dus het feit dat die aarden vaten heel broos en breekbaar zijn... u weet het hè, van Petrus wordt tegen mannen gezegd dat ze met hun vrouwen zouden omgaan als met breekbaarder vaatwerk. Afgelopen donderdag hebben we al even overwogen en gememoreerd dat daarmee de mannen worden aangeduid als het broze vaatwerk, en vrouwen als nog brozer zeg maar. Maar we zitten allemaal in hetzelfde schuitje: we zijn allemaal gewoon broos en breekbaar.

Paulus zegt: "Maar wij hebben een schat, al is het in een aarden vat, zodat de kracht die alles te boven gaat" — dat is die schat, dat is dat licht, dat is ook nog eens een keer een enorme bron van kracht — "zodat de kracht die alles te boven gaat van God is en niet van ons." En dan gaat hij uitleggen, eigenlijk ook min of meer illustreren, hoe broos en hoe zwak dat aardse vat is. Hij zegt: "In alles zijn wij in de druk, maar niet in het nauw; om raad verlegen, maar toch niet radeloos; vervolgd, maar niet verlaten; ter aarde neergeworpen, maar niet verloren." Kijk, hier zie je dat contrast op allerlei manieren geschilderd. Aan de ene kant dat breekbare, dat broze, dat aarden vat; aan de andere kant die schat die maakt dat het alles... ja, dat is de kracht die alles te boven gaat. Het gaat namelijk om de inhoud, en dat verdwijnt niet.

Daarom is het meest nuttige, iedere keer als je in de Bijbel leest over de instructies in verband met aarden vaten en kruiken, altijd: vul ze. Vul ze met een fakkel zoals in deze geschiedenis, of met manna of met water, zoals ik dat net memoreerde. Het is allemaal een beeld van het Woord van God; dat is eigenlijk waar het allemaal om draait. Het gaat niet om die aarden vaten. Dat wordt je in de wereld verteld: je moet het zo mooi mogelijk maken aan de buitenkant. Het is allemaal buitenkant, het is allemaal fake, het is allemaal nep. Het is trouwens ook allemaal leeg. Al klinkt het heel erg hard, het gaat nergens over; het is inhoudloos.

En dan kun je het natuurlijk mooi beschilderen en je kunt er een strik omheen doen, maar het blijft leeg. Waar het om gaat, is dat die vaten, die aarden vaten, toch hoe dan ook op hun eind lopen. Daar kun je alle mogelijke toeren voor uithalen om die breekbaarheid, die broosheid en die vervallende schoonheid toch maar een beetje te verhullen. Je kunt je daarvoor laten opereren, maar het gaat nergens over, want uiteindelijk heb je toch het nakijken. Het blijft een aarden vat, elk mens moet dat toch vaststellen: het is gewoon sterfelijk.

Wat is het dan geweldig als je weet van het Woord dat leeft. Levend Woord, vul je daar maar mee. Een mens komt er een keer achter hoe enorm waardevol dat is, want dit aardse stelt altijd teleur. Het boek Prediker begint daar zelfs mee: ijdelheid der ijdelheden. Weet u wat ijdel eigenlijk betekent? Leeg. Dat is gewoon een kruik; we zijn leeg en alles is leeg.

Dat je daar zo tegenaan loopt – tegen die breekbaarheid bedoel ik – want dat is onvermijdelijk. En wat is het geweldig als je dan weet van die schat, werkelijk een schat van licht, van manna, van honing, waar trouwens je ogen ook nog eens een keer van gaan stralen. Kortom, hetgeen werkelijk waardevast is, wat werkelijk inhoud geeft aan je bestaan; al het andere stelt niks voor. Nou ja, dat is die schat. Dat is een prachtig beeld dus waar we het nu over hebben. Gauw terug naar de geschiedenis.

▶ 27:38 De Middelste Nachtwake, het Bazuingeschal en de Openbaring van het Licht ↑ hoofdstukken

Want er staat geschreven dat hij tot hen zei: "Ziet naar mij en doe alzo." De driehonderd man moeten gewoon een kopie van hem worden; zij treden op als één man. Gideon kondigt aan dat wanneer hij aan de rand van de legerplaats komt — ze bevonden zich immers op de berg en stonden op het punt af te dalen naar de legerplaats van de Midianieten — het zal geschieden dat zoals hij doet, zij ook zullen doen. Weer dat optreden als één man. Hij zal de ramshoorn blazen, samen met allen die bij hem zijn, en dan moeten de anderen rondom de gehele legerplaats ook de ramshorens blazen. Daarom had hij de groep verdeeld in drie groepen: een groep hier en een groep daar, zodat de hele legerplaats omsingeld was door een clubje van drie keer honderd man. Meer niet. Daarbij moeten ze roepen: "Voor JAHWEH en voor Gideon!" JAHWEH behaalt de overwinning, en hoe doet Hij dat? Door Gideon, waarvan die driehonderd man simpelweg een verlengstuk zijn. Slechts één man wordt in de overwinning genoemd.

Gideon en de honderd man die bij hem waren — want die twee andere groepen bevonden zich elders rondom de legerplaats — kwamen aan de rand van de legerplaats bij het begin van de middelste nachtwake. Dat is midden in de nacht. De Bijbel spreekt over verschillende nachtwaken; vier om precies te zijn: om negen uur ’s avonds, twaalf uur ’s nachts, drie uur ’s nachts en zes uur in de morgen, wanneer de nacht eigenlijk voorbij is. Een nachtwake markeert het moment waarop de wacht wordt afgelost. Bij het begin van de middelste nachtwake bevinden we ons dus midden in de nacht. Dit doet mij direct denken aan de schriftplaats over de maagden die kruikjes met olie hadden om uiteindelijk licht te geven. Midden in de nacht, wanneer het stikdonker is in de wereld, klonk er een geroep: "De bruidegom, zie, gaat uit hem tegemoet!" Het is een prachtige gelijkenis met een hele diepe betekenis, waar we jaren geleden hier ook een hele zondag aan gewijd hebben, maar het is nu genoeg om erop te wijzen: de Bruidegom gaat komen en de maagden gaan hem tegemoet, als beeld van de bruid. Maar wanneer komt hij? Midden in de nacht. En midden in de nacht klonk een geroep: "De bruidegom, zie, gaat uit hem tegemoet!" Hij komt eraan, en dat is hier bij Gideon ook het geval.

Want dan, midden in de nacht, in de middelste nachtwake, juist toen zij de wachters opstelden, bliezen zij de ramshorens. Het is bijzonder om op deze specifieke datum bij deze geschiedenis stil te staan. Vandaag is het namelijk, of vanavond wordt het: Rosh Hashanah. Zo noemen de Joden, de Israëlieten, het. Vanavond bij zonsondergang breekt een nieuw jaar aan. De Bijbelse benaming voor die dag is echter 'de dag van het bazuingeschal'. En u denkt misschien: dat heb jij mooi gepland, André, om het over het bazuingeschal te hebben vlak voorafgaand aan Rosh Hashanah. Ja, dat heb ik heel mooi gepland, denk ik dan achteraf. Het kan u immers moeilijk ontgaan zijn dat bij het bazuingeschal niet zozeer aan een trompet moet worden gedacht, maar aan zo’n ramshoorn. Een ram die geslacht is, die dood is, maar die niettemin na zijn sterven alsnog geluid voortbrengt. Die ramshoorn werd gebruikt als aanhef van de strijd, maar ook om het volk te verzamelen. Het had diverse functies, maar was er in ieder geval om een hoop lawaai te maken.

Ook de parousia van Christus, wanneer Hij zal verschijnen in heerlijkheid, wordt aangevangen met bazuingeschal. In verband met de parousia wordt altijd weer gesproken over bazuinen, zelfs over een hele reeks bazuinen. En als wij de Heer straks tegemoet gaan in de lucht, als één man, dan wordt dat aangevangen doordat Hij, onze Gideon, de bazuin zal blazen. Als Hij straks een aantal jaren later zal verschijnen op de Olijfberg bij Jeruzalem, zal dat weer gepaard gaan met bazuingeschal. En als vervolgens het Koninkrijk over de hele wereld gevestigd gaat worden, gaat dat eveneens gepaard met bazuingeschal. Altijd in verband met de wederkomst van Christus gaat dat gepaard met de ramshorens, met bazuingeschal, of hoe dat dan ook maar heten mag. Dan weet je ook meteen waar dit een beeld van is.

Juist toen zij de wachters opstelden, bliezen zij de ramshorens en verbrijzelden zij de kruiken die in hun hand waren. Profetisch bezien gaat dit over de verschijning van Christus in heerlijkheid. Ze hadden fakkels die uiteraard brandden, maar in een kruik gaat dat licht al gauw smeulen omdat er geen zuurstof bij komt. Maar als die kruiken vervolgens tegen elkaar aangekletterd worden, breken ze. Dat is precies de bedoeling, want daardoor komt het licht vrij. Het is een combinatie: de ramshorens worden geblazen, dat is het geluid; vervolgens is er het lawaai van de brekende kruiken; en tenslotte het licht dat vrijkomt. Er gaat iets schijnen. Het is dus echt met recht een verschijning. Het was donker en ineens wordt het licht omdat de kruiken breken. Wanneer Christus verschijnt in heerlijkheid, dan is die heerlijkheid juist Zijn ekklesia die verschijnt en zichtbaar wordt. Dat heet in de Bijbel een apokalips. Zo heet het laatste Bijbelboek ook: de Openbaring. Maar 'apokalips' is afgeleid van 'apo', een voorzetsel dat 'wegnemen' betekent, en 'kalips', dat te maken heeft met een bedekking. De bedekking, de omhulling, wordt weggenomen zodat er ineens een verschijning plaatsvindt. Het licht was er wel, maar het was verborgen, en door het breken van die kruiken wordt dat licht ineens zichtbaar. Je moet dat woord dus heel letterlijk nemen.

Ze verbrijzelden de kruiken die in hun hand waren. De drie groepen waar we het zojuist over hadden, de drie keer honderd man — ik kan het niet nalaten, ik moet het even heel vlug doen voor de 'wijnproevers' onder ons — roepen de vraag op: waar spreekt die honderd van? Welnu, het getal honderd is een beeld van het Koninkrijk. Ik neem even de korte route, dus het gaat kort door de bocht: de honderd is in het Hebraeus niet alleen een getal, het is ook een letter. De honderd is de letter kuf, één van de laatste letters. In het oude Hebraeus werd die letter zo geschreven dat je er het oog van een naald in herkent. Dat zou u moeten herkennen uit de Bijbel: het oog van een naald. Want hoe was het ook alweer? Het is gemakkelijker dat een kameel door het oog van een naald gaat, dan dat een rijke het Koninkrijk binnengaat. Dat wil zeggen dat het oog van een naald spreekt van het Koninkrijk en het binnengaan daarvan. Vandaar ook dat een kudde van honderd spreekt van het Koninkrijk. Die drie keer honderd man spreekt dus van het openbaar worden van dat Koninkrijk.

▶ 37:55 De Bijbelse Typologie van de Linker- en Rechterhand: Vernedering en Verhoging ↑ hoofdstukken

En ze hielden in de linkerhand de fakkels vast. Eigenlijk had je dat kunnen weten, want in de Bijbel is links altijd een beeld van vernedering, van verbrijzeling. Trouwens, in de algemene symboliek in de wereld is dat nu nog steeds zo. Links heeft te maken met dat wat je links laat liggen, met wat vernederd is. In het Engels zeg je 'left', wat ook 'verlaten' betekent. Ook ons woord 'sinister' komt uit het Latijn en betekent eigenlijk gewoon 'links'.

Zelfs in de politiek zie je dat principe nog steeds terug. Links komt op voor dat wat vernederd is — laat ik het dan positief formuleren — en rechts heeft voorrang; dat heeft te maken met verhoging. Er is overigens een andere geschiedenis in hetzelfde boek Richteren waarin dit begrip van links en rechts een hele grote rol speelt: de geschiedenis van Ehud, de man die linkshandig was. Juist via zijn linkerhand heeft hij de overwinning behaald. Via links wordt hij rechts.

Zij hielden dus in de linkerhand de fakkels vast en daarmee ook die kruiken, en in de rechterhand de ramshorens. In feite zou je het nog anders kunnen zeggen: het verbrijzelen van de kruik is links en de ramshoren is rechts. De verbrijzeling en de vernedering horen bij de eerste komst, dat is links. Zijn tweede komst is rechts, en dat is verhoging. In de rechterhand hielden zij de ramshorens om op te blazen.

En ze riepen: "Het zwaard voor JAHWEH en voor Gideon!" Dat riepen driehonderd man. Dat zijn wij namelijk, al gerekend als één man. En ze stonden daar, ieder op zijn plaats rondom de legerplaats. En wat er dan gebeurt, dat is werkelijk vermakelijk.

▶ 40:05 Complete Paniek in het Midianitische Kamp en de Dwaasheid van de Prediking ↑ hoofdstukken

Dit is gewoon humor. Dat was het ook echt. God, kijk, wij doen daar zo ernstig over, over het wereldgebeuren. En ik weet, daar zijn heel veel redenen voor, maar bekijk het nou eens een keertje gewoon op afstand. En de mooiste afstand is om het gewoon van bovenaf te bekijken. Dat bedoel ik natuurlijk ook dubbelzinnig, want dan ga je lachen. Want Hij die in de hemel zetelt, staat er in Psalm 2, Die lacht. Bij alle oppositie en bij alle dikdoenerij en bij al die holle vaten, daar wordt hard om gelachen. Dat lees je trouwens ook in Psalm 2: de Heer verbrijzelt hen als pottenbakkerswerk. Zo staat het in Psalm 2.

En ze stonden, ieder op zijn plaats rondom de legerplaats, en heel de legerplaats rende. Ze schreeuwden en ze vluchtten. Moet je nagaan: 130 of 140 duizend mannen, bewapend. Ja, in onze ogen zeggen we misschien dat het allemaal nog ouderwets was, maar we praten over een hele andere tijd; het waren gewapende mannen. En nu staat daar een piepklein legertje, wat nog minder is dan een promille van de vijand, dat daar herrie maakt. Over wapens wordt niet eens gesproken. Droegen die driehonderd man ook nog wapens? Ja, misschien wel, maar het wordt niet eens genoemd. Het speelt namelijk geen enkele rol in deze hele strijd. Het enige wat ze doen is: ze hebben fakkels — dat moet je wel goed doen — in de linkerhand, met een kruik eromheen, en ramshorens in de andere hand. Dat is links en rechts. En dan komt het licht vrij, het geluid wordt vernomen, en de hele legerplaats begint midden in de nacht te schreeuwen en ze vluchten. Ja, dat waren de wapens: zwaar bewapend met ramshorens, kruiken en fakkels.

Toen de driehonderd — als je dat getal dan eventjes goed voor de geest haalt, dan wordt het eigenlijk zo lachwekkend — toen de driehonderd de ramshorens bliezen, wat het enige was dat ze deden, plaatste Yahweh het zwaard van de een in zijn naaste. Ik heb het expres zo even weergegeven, want zo staat het er letterlijk. In de NBG-vertaling lees je, en ik geef toe dat dit misschien wat begrijpelijker is: 'toen richtte de HERE in de gehele legerplaats het zwaard van de een tegen de ander'. De verwarring is compleet, er is ineens paniek. Maar dit was natuurlijk goddelijk design. Ineens is daar wat er dan gebeurt. Er zijn trouwens meerdere voorbeelden van in de Bijbel dat iets soortgelijks gebeurt: ineens is de verwarring compleet en in plaats van dat ze gedood en bestreden worden door de tegenstander, doen ze het elkaar onderling aan. De een tegen de ander, complete paniek. En ze richtten het zwaard... heel plastisch: Yahweh plaatste het zwaard van de een in zijn naaste. Zo staat het beschreven. Oké, de Heer richtte in de hele legerplaats het zwaard van de een tegen de ander. Jawel, want het staat er nog sterker dus.

Zo gebeurde het. Complete paniek, complete verwarring, zodat het leger zichzelf te gronde richt doordat ze onderling gaan vechten. Trouwens, dat is strategisch gezien nog een hele doordachte tactiek: verdeel en heers. Zo gaat dat. Als je de legermacht van de vijand echt te gronde wilt richten, dan is het het beste om te zorgen dat er verdeeldheid is en dat ze elkaar gaan bestrijden. Dat scheelt een heleboel mankracht. Nou ja, hoe dan ook, maar u begrijpt natuurlijk wel dat we het hier niet hebben over strategisch inzicht van Gideon, helemaal niet. Hij doet het simpelweg omdat God had gezegd: zo gaat het. En zo gebeurt het ook.

Luister nou gewoon naar wat God je verteld heeft en wat Hij te melden heeft, daar kom je heel ver mee. Hoe dwaas het ook is in de ogen, de oren, de beleving en de perceptie van de mensen. Laten we er op voorhand van uitgaan en er ook op voorbereid zijn dat het dwaas is in de ogen, de oren en in de gedachten van de mensen. Probeer dus niet acceptabel te zijn voor je omgeving, dat kun je wel shaken. Zo gaat het niet. Je moet er dus eigenlijk ook vrede mee hebben om een beetje als een dwaas en als gek in deze wereld versleten te worden. Ik weet niet of ik het helemaal goed zeg, maar daar komt het toch eigenlijk op neer. Aangenaam: daar zitten we, driehonderd gekken. Ja, dat is het idee.

Ik bedoel, probeer niet wijs te zijn. Je hebt van die mensen die zich bezighouden met apologetiek; dat is de geloofsleer aantrekkelijk, maar ook overtuigend over te brengen voor de bestudeerde mensen en dergelijke. Nou, laat ik u dit zeggen: dit Woord is buitengewoon zinnig en intelligent. Maar ga het niet academisch allemaal aantrekkelijk of overtuigend proberen te maken. Wees bereid om gewoon de dwaasheid van de prediking te hanteren, zoals deze driehonderd man dat doen. En dan eens kijken hoe ver je komt. Ja, nou ja, dat is mooi.

▶ 46:21 De Geblokkeerde Doortocht Door de Jordaan en de Dood van Oreb en Zeëb ↑ hoofdstukken

En heel de legerplaats vluchtte tot aan het legerkamp Bet-Hashita, in de richting van Zezera, tot aan de grens van Abel-Mechola, boven Tabbat. U denkt nu misschien meteen: al die plaatsnamen... Maar al die namen verwijzen ergens naar. Ik ga nu niet de moeite doen om ze allemaal aan te wijzen, want dat is een verhaal apart en het doet hier ook niet zo ter zake. Het zijn in elk geval allemaal plekken vlak bij de Jordaan.

Toen werden de mannen van Israël bijeengeroepen. Dat zijn die mannen die eigenlijk allemaal al weggestuurd waren. Nu de overwinning in feite behaald is en het leger vlucht, worden de mannen van Israël bijeengeroepen uit Naftali, uit Aser en uit heel Manasse. Zij achtervolgden Midian; de overwinning had plaatsgevonden en de achtervolging werd ingezet. Gideon zond ook boodschappers uit in heel het gebergte van Efraïm om te zeggen: "Daal af, Midian tegemoet, en ontneem hun het water tot aan Bet-Bara, bij de Jordaan." Bet-Bara betekent 'huis van de oversteek'. Als je dat zo zegt, dan weet je ook meteen wat hier eigenlijk gebeurt.

Wat die lui natuurlijk wilden doen, was vluchten. In hun verwarring en paniek wilden ze de Jordaan oversteken, maar nu verhinderen de Efraïmieten dat zij de oversteek kunnen maken bij de Jordaan. En u weet waar het oversteken van de Jordaan een beeld van is; je vindt dat zo vaak in de Schrift. De Jordaan is een bekend beeld van de dood — de 'doods-Jordaan'. Wanneer je door de Jordaan gaat, ga je door de dood heen en kom je aan de andere kant uit. Dat spreekt van opstanding. Heb je hem weer: nieuw leven!

De negatieve variant is natuurlijk dat het blokkeren van die oversteek de dood betekent. Als je niet door de Jordaan gaat, dan blijf je in de dood. Dat is wat hier gebeurt. Alle mannen van Efraïm werden bijeengeroepen en ontnamen de vijand inderdaad het water tot aan Bet-Bara, de oversteekplaats bij de Jordaan. Ze grepen daar twee vorsten van Midian, de echte vorsten. Ze heetten Oreb en Zeëb. Ik denk, maar dat weet ik niet zeker, dat dit bijnamen of scheldnamen waren. Oreb betekent namelijk 'raaf' en Zeëb betekent 'wolf'. Het zijn dus eigenlijk beestennamen. Het zijn twee beesten.

U zegt misschien: "Hé, die kom je ook weer tegen in het boek Openbaring: ook twee beesten." Dat is waar. Allebei zijn het roofdieren en bovendien aaseters, emblemen van de dood. De raaf of de kraai is tot op de dag van vandaag — en dat is niet eens specifiek Bijbels — een beeld van de dood. Maar ook de wolf typeert de dood. Het zijn roofdieren die beroven van het leven, maar ze leven ook van de dood. Het zijn emblemen van de dood. Dat had je eigenlijk ook kunnen bedenken, want ze mogen de Jordaan niet over. Dan gebeurt er dus iets: dan ga je dood.

Zij doodden Oreb op de rots Oreb en zij doodden Zeëb in de perskuip van Zeëb. Hier heb je dus het verhaal waarom die plekken zo heten. Waarom heet die rots Oreb en die perskuip Zeëb? Gewoon omdat ze daar gedood zijn natuurlijk. Of je kunt het ook omkeren, misschien hebben ze die namen gekregen omdat ze daar zo aan hun einde kwamen. In beide gevallen kom je op hetzelfde uit. In ieder geval worden ze verpletterd op de rots en vertreden in de perskuip. Dit zijn termen die rechtstreeks uit het boek Openbaring en uit de profetie komen.

Als de Heer straks komt, wat gaat Hij dan doen met die twee beesten? Hij zal ze doden en de overwinning behalen. Daarna gebeurt er trouwens nog heel veel, maar dat is Richteren 8; daar gaan we ons de volgende keer mee bezig houden. Deze hele geschiedenis krijgt namelijk nog een enorme nasleep die overigens erg onbekend is, maar dat is voor een volgend onderwerp. Ik wil eerst dit nog even gezegd hebben. Het laatste vers van Richteren 7 vermeldt nog dat zij Midian achtervolgden en het hoofd van Oreb en het hoofd van Zeëb — als een soort mascottes, zeg maar — naar Gideon brachten aan de overkant van de Jordaan. Dan hebben we hem toch? Ja. Ik ga nu even snel verder.

▶ 52:02 De Ultieme Profetische Vervulling: Armageddon en Psalm 83 ↑ hoofdstukken

Waarom doe ik dat? Omdat ik iets nog heel uitdrukkelijk gezegd wil hebben. Want deze veldslag, met alle typen en beelden en structuren die daaronder liggen, is zo duidelijk een beeld van de grote strijd die straks gaat plaatsvinden. Dit vond plaats in die enorme grote vlakte van Megiddo. Die vlakte is tegenwoordig bekend onder een heel andere naam; althans, de term is bekend, en dat is Armageddon. Dat is een grote term geworden in het algemeen. Als je het een Jehovah’s getuige vraagt, dan zeggen ze dat het gewoon een beeld of aanduiding is voor het einde van de wereld, wat natuurlijk onzin is. Maar goed, Harmagedon betekent gewoon 'de berg van Megiddo', met daarbij die enorme vlakte.

Wat hier plaatsvond in de dagen van Gideon, namelijk die strijd tegen Midian waardoor Israël overwon en waardoor Gideon met dat legertje van driehonderd man de overwinning behaalde, dat is een type of een profetie van wat straks over een paar jaar gaat gebeuren daar in Israël. In Openbaring 16 wordt gesproken over de volkeren die daar verzameld worden tot de oorlog op de grote dag van de almachtige God. Want de Heer zwijgt nu; het is gewoon nacht en er wordt niets gezien. Maar straks gaat Hij verschijnen. En wat er dan gebeurt? "Zie, Ik kom als een dief," staat er. "Gelukkig hij die waakt." Dan weet je ook meteen wanneer Hij komt: in de nacht. En dan staat er: "En hij verzamelde hen..." Ja, 'hij' met een kleine letter of een hoofdletter, dat is nog een verhaal apart, maar hij verzamelde hen op de plaats die in het Hebreeuws genoemd wordt Harmagedon. Dat is niet bij wijze van spreken of een aanduiding voor het einde van de wereld in het algemeen; helemaal niet. Het is gewoon een concrete geografische plaats die je zo op de kaart van Israël kunt aanwijzen. Het is een enorme grote vlakte waar trouwens niet de eindstrijd plaatsvindt, maar waar de legers worden verzameld. Dat is wat er staat.

Wat in het verleden plaatsvond en de wonderbaarlijke manier waarop God toen middels Gideon en dat legertje van driehonderd man de overwinning behaalde, gaat straks herhaald worden. Op een veel grotere schaal, zal ik u vertellen; dit is feitelijk nog maar kinderspel vergeleken met wat er binnenkort gaat gebeuren, want we leven aan het einde van de tweede dag. Hoe ik dat weet? Dan neem ik u tenslotte nog heel snel mee naar Psalm 83. Daar worden we verplaatst naar de eindtijd, de tijd dat Israël enorm in het nauw zal komen. Dan zal de roep klinken: "O God, houd U niet stil, zwijg niet en blijf niet werkeloos, o God." Daarmee wordt gesuggereerd dat de Heer tot dusver helemaal niets had gezegd, geen acte de présence had gegeven en niets had gedaan. Want, zo staat er: "Zie, Uw vijanden tieren, Uw haters steken het hoofd op." Met die enorme overmacht smeden ze een listige aanslag tegen Uw volk en beraadslagen ze tegen Uw beschermelingen. Ze zeggen: "Komt, laten wij hen als volk verdelgen, zodat aan de naam van Israël niet meer wordt gedacht."

Dat moet toch lukken, zou je zeggen, met die 'verenigde naties'? Al de hele wereld tegen dat kleine volkje Israël; dan moeten we dat toch zo van de kaart kunnen vegen? Zou je denken, en naar de mens gesproken is dat ook zo. Maar het gebeurt niet. Integendeel, het is precies omgekeerd. Want ze hebben eensgezind — de verenigde naties dus eigenlijk — beraadslaagd en tegen U een verbond gesloten. Er wordt een alliantie gemaakt en zelfs vijanden maken een akkoord. U weet het hè: er is niets wat zo verbindt en verenigt als een gemeenschappelijke vijand. Dat zie je in die Arabische wereld ook; ze kunnen elkaars bloed wel drinken, maar als het hierom gaat, hebben ze een gemeenschappelijke vijand en dan worden ze alsnog verenigd. Zo werkt dat.

Ze hebben eensgezind beraadslaagd en tegen U een verbond gesloten. Ze worden dan ook allemaal bij naam genoemd, maar daar ga ik aan voorbij. Dan staat er — en daarom haal ik het aan: "Doe hun als Midian." Hé, dat is die strijd waarover Richteren 7 spreekt! Doe hetzelfde als wat ooit is gebeurd in de dagen van Midian toen dat verslagen werd. "Maak hen, hun edelen, als Oreb en Zeëb" — die twee beesten, die raaf en die wolf — "als Zebach en Salmunna al hun vorsten." Dat zijn die twee figuren die we straks in Richteren 8 tegenkomen, ook de kopstukken onder die Midianieten. Wat in het verleden heeft plaatsgevonden, gaat in de toekomst dus nog een keer gebeuren. En wat dacht u? Zelfs op dezelfde locatie.

Zij zeiden: "Wij willen in bezit nemen de woonsteden van God." "Mijn God," wordt er dan gezegd, "maak hen als een werveldistel, als kaf voor de wind" — u weet wel, dat wat weggeblazen wordt — "gelijk een vuur dat het woud verbrandt, gelijk een vlam die de bergen in laaiende gloed zet." Dat doet wel erg denken aan wat er gebeurde in de dagen van Gideon: ineens een enorme laaiende gloed en een enorme herrie. Ze worden inderdaad verdreven als kaf voor de wind. "Vervolg hen zo met Uw storm, verschrik hen met Uw wervelwind; overdek hun aangezicht met schande" — dat wil zeggen: zet ze te kijk — "opdat zij Uw naam zoeken." Want dat is altijd de bedoeling, hoe negatief het ook is wat hier gebeurt; het gaat erom dat ze Hem leren kennen. Dat gaat trouwens ook gebeuren, dat weet u hè? Door die weg heen zullen ze inderdaad de Naam gaan zoeken. "Opdat zij Uw naam zoeken, o JAHWEH. Laten zij voor immer beschaamd en verschrikt worden, schaamrood worden en te gronde gaan, opdat zij weten dat alleen Uw naam is: JAHWEH, de Allerhoogste over de ganse aarde."

Als je Die aan je zijde hebt, dan kan je niets gebeuren. Want het is nu zo en straks zal dat opnieuw blijken. De geschiedenis blijkt zich te gaan herhalen op dezelfde locatie, maar veel grootser en heerlijker dan ooit tevoren. Dat zal zelfs de inleiding zijn voor een heel nieuwe aion, een heel nieuw wereldtijdperk waarin de ware Gideon zal heersen in Jeruzalem en vanuit die plaats. Dat is de toekomst in een notendop. Ik stel voor dat we het hierbij laten.