Gideon (4) – de gideonsbende
26-08-2018 - Geplaatst door Andre Piettoespraak gehouden op zondag 26 augustus 2018 te Zoetermeer
Gideons geschiedenis zit vol onderbrekingen alvorens hij Israël daadwerkelijk verlost van haar vijanden. Eén zo’n onderbreking is de beroemde reductie op zijn leger tot een bende van slechts 300 man. Het spreekt van de tegenwoordige tijd waarin een ‘bende van honden’ (lees: heidenen) verzameld wordt, apart van Israël. Een andere onderbreking is die van Gideons verborgen verblijf bij Midian waarin hij van een niet-Israëliet in geheimtaal verneemt van zijn aanstaande overwinning. Ook dat spreekt van de tegenwoordige tijd waarin onder de natiën gesproken wordt van de verrezen Christus en zijn overwinning.
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie: de Gideonsbende en de Betekenis van de Onderbrekingen
- Het Vierluik: een Meervoudig Perspectief op Gods Heilsplan
- Richteren 7: Jerubaäl (de Houthakker) bij de Bron van Beven
- De Eerste Schifting: Menselijke Overmacht Versus Gods Strategie
- De Tweede Schifting: de Loutering en de Typologie van de Driehonderd
- Een Incognito Afdaling: Gideon en Pura in het Kamp van de Vijand
- De Droom van het Gerstebrood: Verborgen Overwinning Onder de Natiën
Introductie: de Gideonsbende en de Betekenis van de Onderbrekingen ↑ hoofdstukken
Heel hartelijk dank, Ton, voor de mooie dingen die je al met ons gedeeld hebt. En inderdaad, wij gaan verder met de geschiedenis van Gideon waar we inmiddels al een drietal keren over hebben nagedacht en ik verwacht dat er nog wel twee keer zullen volgen. Een prachtige geschiedenis en voor een deel ook bekend, zal ik maar zeggen, van de zondagsschool. En dat geldt trouwens ook voor de geschiedenis die we vanmorgen onder ogen zullen zien. Dat was trouwens de vorige keer ook al het geval. U weet het, toen hadden we het over dat schaapsvel dat hij op de dorsvloer ging leggen en die twee tekenen die daarmee plaatsvonden. Een prachtige geschiedenis, maar we zijn toch wel heel duidelijk en dat doen we iedere keer – en u mag ook niet anders van mij verwachten denk ik – we gaan naar de diepte.
Dat wil zeggen: waar spreekt het ten diepste van? Het is niet alleen maar een mooie geschiedenis, een mooi verhaal dat echt gebeurd is. Maar waar het van spreekt, dat kan niet missen. Het spreekt van dé verlosser van Israël en zo zou Gideon trouwens ook gaan opereren. En dat is eigenlijk de clou ook van zijn verhaal. En ik heb het nu dus genoemd: de Gideonsbende. Dat is gewoon een erkend Nederlands woord ook, een Gideonsbende. Als je het in het woordenboek opzoekt, dan staat er zoiets als... het is alweer een paar dagen geleden dat ik daarnaar keek, maar een voorhoede die de strijd levert. Een kleine groep strijders die uiteindelijk de beslissing brengt, zoiets, dat noemen we een Gideonsbende. De uitdrukking is uiteraard ontleend aan de geschiedenis van Gideon.
De term Gideonsbende klinkt in onze moderne Nederlandse oren misschien natuurlijk een beetje vreemd, want bij bende, ja, waar denk je bij bende aan? Dat is nou niet echt een positief woord bij ons. Dat is net zoiets als troep. Een bende is een troep. Maar beide woorden zijn trouwens van origine gewoon positieve begrippen. Een bende, dat is gewoon een menigte en trouwens een troep is dat ook. Denk maar aan een land dat zijn troepen terugtrekt, dan denk je helemaal niet aan een rotzooi of zo. Trouwens, het woordje bende, ik heb dat nog eens een keertje nagekeken, dat kennen wij ook nog in de positieve zin, maar dan eigenlijk via het Engels. Dan spreken we over een band. Eigenlijk is dat het hier. Ik zou het ook kunnen noemen: de Gideonsband, dat zou heel toepasselijk zijn. Want wat deze groep toevertrouwd krijgt, dat zijn ramshoorns. Dus het wordt een blazerskorps. En zo gaan ze een enorme overmacht bestrijden. Ja inderdaad, met ramshoorns. Met zulke wapens, zulke instrumenten. En daarmee wordt ook de strijd beslist.
Maar nou loop ik wel heel erg, om even toch in de beeldspraak te blijven, voor de fanfare uit natuurlijk. Want zover is het niet en daarover gaan we het vanmorgen trouwens ook nog niet hebben, over de eigenlijke strijd. Iedere keer... de eerste keer hadden we het over Gideon die geroepen wordt om Israël te verlossen, dat onder de voet gelopen was door Midian en door de stammen van het oosten. En Gideon zou de strijd aanbinden. Maar iedere keer wordt de geschiedenis eigenlijk vertraagd. Er vindt een onderbreking plaats.
Laat ik dat nog even op deze wijze voor de aandacht brengen. Gideon wordt geroepen om Israël te verlossen van haar vijanden, de vijanden die onder leiding staan van Midian. En dat doet hij uiteindelijk ook. Dus hij volvoert zijn taak, maar dat gaat niet op stel en sprong. Integendeel, de geschiedenis wordt telkens weer onderbroken. En daarover hebben we het eigenlijk ook iedere keer. Gideon moet eerst, nadat hij geroepen is – trouwens er zat ook al een onderbreking in, maar goed – Gideon moet eerst het altaar in zijn vaders huis afbreken en een nieuw altaar bouwen. Dat wil zeggen, de godsdienst in zijn vaders huis die moest worden afgebroken en van dat oude materiaal moest een nieuw altaar gebouwd worden. Nou, daar hebben we de tweede keer bij stilgestaan. En vooral ook weer over de diepere betekenis, want die is schitterend.
Vervolgens, en dat was het onderwerp van de vorige keer, dan krijg je weer een onderbreking. Want Gideon vraagt dan een dubbel teken ter bevestiging van zijn roeping. Dat was dat schaapsvel op de dorsvloer. En over de betekenissen daarachter, nou, die ga ik niet herhalen. Ik ga geeneens een poging doen, want ik ben bang dat ik dan niet door mijn 54 dia's heen kom. Ondanks het feit dat u nu uren de tijd hebt voor vandaag natuurlijk.
En dan in deze studie of toespraak – ik weet niet hoe zwaar u het aangezet wil hebben – gaan we het hebben over wéér een onderbreking in de geschiedenis. Want dan is dat leger er, maar dan moet dat leger enorm gereduceerd worden. Hij moet een heel bijzonder leger gaan vormen. Dat is de geschiedenis van de driehonderd man. De Gideonsband, laten we hem er zo in houden. Eens kijken hoe lang het duurt voordat dat in het woordenboek terechtkomt. En dan krijg je trouwens nog iets en daar zullen we vandaag ook nog bij stilstaan. Tenminste, ik hoop dat we daaraan toekomen. Dat is dat Gideon, voordat hij de strijd gaat aanbinden, nog eerst gaat spioneren in het legerkamp van Midian. Dat wil zeggen: hij verblijft daar op een verborgen wijze en hij hoort daar hele bijzondere, verborgen dingen aan.
Het Vierluik: een Meervoudig Perspectief op Gods Heilsplan ↑ hoofdstukken
En wat ik daar eigenlijk over naar voren breng, is dat die vier onderbrekingen feitelijk een soort vierluik zijn. Kijk, Gideons roeping, dat is de clou van het verhaal. Als je heel kort zegt: Gideons roeping; nou, Gideon spreekt van de Christus en zijn roeping, ja, en de hele geschiedenis daaromtrent spreekt van zijn eerste komst. Dat is wat we nog moeten gaan bespreken, maar dat zal uiteindelijk volgen.
Gideon verlost Israël daadwerkelijk van haar vijanden in de vlakte van Jizreël. Ik zou het ook nog anders kunnen zeggen: in Harmageddon. Dat wil zeggen, in de vlakte van Megiddo. Daar beslist Gideon uiteindelijk ook de strijd en dat spreekt van – dat kan natuurlijk niet missen – Israëls daadwerkelijke verlossing van haar vijanden, van Christus' wederkomst.
Maar waar we het in feite vooral over hebben, is dat wat daartussen ligt en dat is een vierluik. Dat wil zeggen, het spreekt op vier verschillende manieren van de huidige onderbreking in de heilshistorie, dat wat tussen zijn eerste en tweede komst in ligt: de beroemde 2000 jaar. Trouwens, daar hadden we het ook nog over bij dat schaapsvel, want het was bij de derde dag dat het duidelijk werd dat het hele land bevochtigd was met de dauw. Weet u nog? Ik zie niet iedereen heel erg knikken, maar goed. Dan moet u nog een keertje terugluisteren.
Een vierluik... Kijk, je zou kunnen zeggen: vier verschillende ramen. Maar met één aanblik. Dus je krijgt dit idee van vier ramen. Eigenlijk zou ik het op nog een andere manier kunnen weergeven, maar dat wil zeggen: je kijkt door verschillende vensters, maar het heeft één onderwerp waar je naar kijkt. En zo dienen die geschiedenissen ook. Dat is ook wat er altijd bedoeld wordt met een vierluik. Of een toneelstuk met verschillende bedrijven, waarbij je vanuit verschillende oogpunten iets bekijkt.
Als je dan bijvoorbeeld in een dierentuin komt bij het aquarium... Dan heb je zo'n heel groot aquarium, dan kijk je door het raam en dan zie je het aquarium zo. En dan kun je er ook omheen lopen en dan heb je weer een ander venster, en dan kijk je naar het aquarium vanuit een heel ander gezichtspunt. Je kijkt naar hetzelfde en toch zie je vier verschillende dingen.
Feitelijk zijn de evangeliën ook een soort vierluik. Dat wil zeggen dat het gaat over één geschiedenis, maar vanuit vier verschillende oogpunten of optieken, of hoe dat ook maar heten mag. Zodat het uiteindelijk weliswaar verschillende geschiedenissen betreft, maar het idee is iedere keer weer identiek. Dat wil zeggen: je kijkt naar hetzelfde, alleen wordt het vanuit hele verschillende oogpunten bekeken. En in die zin maakt dat het ook wel weer heel simpel.
Richteren 7: Jerubaäl (de Houthakker) bij de Bron van Beven ↑ hoofdstukken
Laten we eens naar die geschiedenis toegaan in Richteren 7, want daar zijn we inmiddels aangekomen. De vorige keer hebben we het slot van Richteren 6 bekeken. In mijn Bijbel staat er boven Richteren 7: "Gideon jaagt de vijand uit het land". We beginnen gewoon, zoals te doen gebruikelijk, bij vers 1. Daar staat: "En Jerubaäl, dat is Gideon...". Hij had namelijk twee namen, en die beide namen verwijzen naar wat hij deed, wie hij was en wat hij had ondervonden.
Jerubaäl betekent: "Baäl twist met hem". Dat was de naam die zijn betekenis ontleende aan het feit dat hij het altaar in zijn vaders huis afbrak. Dat werd hem niet in dank afgenomen; hij werd een verworpene in zijn vaders huis. Omdat hij dat altaar afbrak, werd hij Jerubaäl genoemd. Als je dat met Hebreeuwse oren beluistert, dan hoor je daarin meteen: aha, hij heeft een conflict met Baäl.
Gideon betekent trouwens "de houthakker" en verwijst feitelijk naar hetzelfde. Want wat hij deed, was die gewijde palen omhakken. Een houthakker dus. In beide gevallen verwijst het naar hem, naar Israëls verlosser. Maar zal ik het nu eens anders zeggen? Het verwijst naar Hem die ooit vroeg opstond.
Dat is trouwens heel eigenaardig, want in deze geschiedenis vind je een paar keer dat er gezegd wordt: "En hij stond des morgens vroeg op". Je struikelt er haast over: waarom moet hij zo nodig vroeg opstaan? Zou het misschien zijn om te verwijzen naar Hem die óóit des morgens vroeg opstond, toen het licht de duisternis verdreef en toen Hij daadwerkelijk de dood van zijn kracht heeft beroofd? Feitelijk gaan al die geschiedenissen daarover. Daarom blijf ik altijd zeggen: dat maakt ook dat al die verhalen, al die oude figuren, typologisch zo tot leven komen. Want ze spreken van Hem die des morgens vroeg opstond.
Jerubaäl, dat is Gideon dus, stond vroeg op met al het volk dat bij hem was, en zij legerden zich bij de bron van Charod. En Charod, dat is wel opmerkelijk want dat blijkt later ook weer betekenis te krijgen, betekent beven of sidderen. Hetzelfde woord wordt een paar verzen later weer gebezigd. Tegenwoordig schijnt dat dan Ein Galud te heten, maar goed, dat mag u weer vergeten. Het was in ieder geval bij de berg Gilboa. Dat wordt niet zo direct in deze geschiedenis vermeld, maar dat kun je wel uit de hele beschrijving opmaken.
Om even een idee te geven: we kijken naar het land Israël. Je hebt het Meer van Kinneret, de Dode Zee, en hier heb je dan Jeruzalem. Hier heb je de enorme, grote vlakte van Jizreël. Die wordt geloof ik ook wel de vlakte van Megiddo genoemd. Ten oosten, of eigenlijk ten zuidoosten van die vlakte, heb je de berg Gilboa. Die is vooral bekend geworden omdat daar ooit koning Saul aan zijn eind is gekomen. Die berg, daarover hebben we het dus. Daar bevond het leger van Israël zich.
De legerplaats van Midian was noordelijk van hen. We lezen namelijk: "Vanaf de heuvel More, in de vlakte". Dus daar ergens bij More, wat een heuvel of berg in de vlakte is. Die heet tegenwoordig geloof ik opnieuw weer More. Hij heeft dus dezelfde naam behouden. Het is trouwens opmerkelijk dat de naam More al veel eerder in de Bijbel voorkomt, alleen is het dan de naam van een locatie. Het was de naam van een eik, een terebint. Dat was namelijk de eerste plaats waar Abram, toen hij geroepen was en in het land arriveerde, zich vestigde. Hij vestigde zich bij de eik van More.
Daar gaat een geweldige les van uit. Waarom ik dat expres zo zeg, is omdat More eigenlijk onderwijs of onderwijzer betekent. Over de betekenis van die eik hebben we het al vaker gehad; het heeft in ieder geval te maken met Gods belofte, met de eed die Hij gezworen heeft. Die naam herinnert dus ook aan die eed die God zwoer bij Abram, want daar gebeurde dat.
De Eerste Schifting: Menselijke Overmacht Versus Gods Strategie ↑ hoofdstukken
En Jahweh zei tot Gideon: "Er is te veel volk bij je om Midian in hun hand te geven."
Nou, dat is nou echt een heel merkwaardig bezwaar. Dus dan moet je je voorstellen: dan heb je te maken met een strijd die je gaat aanbinden, en dan zegt God: "Dit vind Ik niet goed. Jullie zijn met veel te veel. De kans is veel te groot dat jullie gaan winnen." Dat lijkt een bizar argument. U moet weten, we zullen dat straks trouwens ook zien: er waren alle mannen die ook maar enigszins in de gelegenheid waren. Dat waren dus allemaal strijdbare mannen, zo heet dat dan ook. Elke kerel zeg maar, die moest op komen dagen. En dat waren er 32.000. We zullen straks het rekensommetje ook maken, dat is heel simpel.
Dat vond God te veel en daar staat erbij – ik kom er straks nog even op terug, want er wordt een argument voor gegeven – de Heer zegt tegen Gideon: "Er is te veel volk." En waarom? "Opdat Israël zich niet tegen Mij zou beroemen en zeggen: mijn eigen hand heeft mij gered." Daarom wil Ik dat jij dat leger gaat reduceren, kleiner gaat maken. Want de kans is veel te groot dat jullie gaan winnen. "Nu dan", zegt Hij, "roep ten aanhoren van het volk en zeg: wie bang is en beeft..." Want ik zei al, dat moet ik er wel even bij zeggen, de Heer vond dat leger veel te groot: 32.000 man.
Maar nou moet u zich voorstellen hoe die mensen, al die strijdbare kerels, daarover gedacht hebben. Die dachten daar heel anders over! Want wij weten uit de geschiedenis dat de vijandige overmacht ruim vier keer groter was. Ja, ga maar eens tellen. Want het waren er namelijk, dat weten we uit hoofdstuk 8 vers 10, dat waren er 135.000. Kunt u zich voorstellen dat daar heel wat mensen waren aan Israëls kant die bang waren en beefden? Want zij moesten tegen een overmacht die vier keer groter was gaan strijden. Nou, dat lijkt mij nou niet echt een bemoedigende gedachte om zo de strijd te gaan aanvangen, tegen een leger dat vier keer zo groot is. Dus je kunt je voorstellen dat er heel veel mensen waren die bang waren en beefden.
Trouwens, hier wordt dat woordje 'beven' gebruikt en dan staat daar weer dat woordje Charod waar we het zojuist over hadden. Ik zou me niet verbazen als die bron gewoon die naam ook heeft gekregen omdat men daar zo beefde. Maar ziet u dan ook de situatie? De situatie is dus: Gideon moest zijn leger reduceren, niet omdat hij te maken had met een veel groter leger dan de vijand. Integendeel, de vijand was veel groter, maar de Heer zegt: "Ondanks dat vind Ik het veel te groot en jij gaat het kleiner maken."
En wat God nou zegt is: roep ten aanhoren van het volk en zeg: "Wie bang is en beeft, keer terug en haast van het gebergte van Gilead." En dat betekent, als je de geschiedenis goed leest en je kent de locaties ook: jullie moeten weg, ga maar weg. Vlieg weg, staat er eigenlijk letterlijk. Vlucht via het gebergte van Gilead. En dat is trouwens aan de andere kant van de Jordaan. Waar trouwens ook een deel van het strijdersvolk afkomstig van was. Dus ze moesten via deze route weer terug naar hun huizen gaan. In ieder geval, zo wordt dat genoemd.
Nou, dus die mogen terugkeren. En toen keerden van het volk 22.000 man terug. Oei! En 10.000 bleven er over. Dus maak een simpel rekensommetje: 10.000 bleven er over, 22.000 zijn er nu weggegaan, dus er waren zojuist 32.000 mensen. 32.000 man was daar. Dus veruit het merendeel van al die mensen is gewoon weer weggegaan.
Zodat het leger nu dus nog uit 10.000 bestond tegenover 135.000. Je kunt je voorstellen dat degenen die overbleven nou nog banger werden en gingen beven. Het is een heel merkwaardige geschiedenis. Maar je ziet trouwens ook wel weer, en dat is typerend: bij alle diepere betekenis is één ding toch wel heel duidelijk, en dat is een algemeen, universeel Bijbels principe, dat de wijsheid van de wereld dwaasheid of domheid, stupide is voor God. Altijd.
En dat wat in de wereld krachtig is, dat stelt voor God niets voor. Ik moet er trouwens ook bij zeggen, eerlijkheidshalve, omgekeerd ook: de wijsheid van God is dwaasheid voor de wereld. Dit ook! Dit is stupide, dat je je leger kleiner gaat maken omdat de kans op overwinning dan te groot is. Zoiets is dwaas. "Ja, maar Ik wil niet dat jullie eigen roem hebben. De strijd is aan Mij."
Er zijn heel wat Bijbelse geschiedenissen waar je dat idee, dat concept al ziet. Je ziet dat als Mozes met het volk daar bij de Rode Zee is. En dan worden daar de bekende woorden gesproken, hier wordt het perfect gezegd: "De Heer Jahweh zal voor u strijden en jullie zullen stil zijn." Dat wil zeggen: de strijd is van Hem. Hij doet alles.
En je zegt van: "Ja, maar dat is makkelijk." Nou, dat zou je aan die 22.000 mensen moeten vragen! Natuurlijk kun je zeggen: "Lekker makkelijk hè, de Heer doet dat." Ja, maar als het puntje bij paaltje komt, blijkt dat geloof, dat vertrouwen in Hem alleen, maar bar lastig te wezen. Dus het is waar: als Hij dat doet, ja, dan betekent dat dat wij stil zijn, ja. Maar juist dát is de clou. Dat is het punt.
En de Heer neemt altijd alle argumenten die de mens zou hebben voor eigen roem, die neemt Hij allemaal één voor één weg. Zodat er helemaal niets overblijft. Wie roemt? We roemen in de Here.
Ja, goed. Toen keerden van het volk 22.000 man terug en 10.000 bleven er over. Nou, dat wordt nog wat.
De Tweede Schifting: de Loutering en de Typologie van de Driehonderd ↑ hoofdstukken
En Yahweh zei tot Gideon: "Nog is er te veel volk. Doe hen afdalen naar het water." Daar waren ze, bij de bron van Charod. En Hij zei: "Ik zal ze daar louteren voor jou." Er wordt in de NBG-vertaling het woord 'schiften' gebruikt. Er wordt hier geschift. Je kunt ook zeggen: het is een geschifte geschiedenis. Maar zo bedoel ik het nu niet. Nee, er wordt geschift in de zin dat er een scheiding wordt aangebracht. Eigenlijk vind ik het in het grondtekstwoord veel mooier. Er wordt hier namelijk een woord gebruikt dat doorgaans altijd wordt gebruikt in verband met metaalbewerking. Denk aan een goud- of zilversmid die in de smeltkroes het metaal loutert, zodat alleen het goud en het zilver overblijven en de rest eraf wordt geveegd. Hoe dat proces precies in zijn werk gaat, doet er even niet toe, maar het is een loutering. En hier wordt het leger van tienduizend man gelouterd. Gaat God het leger nog veel kleiner maken? Let er nu op – laat ik dat woord dan toch maar gebruiken – hoe 'geschift' het doorgaat. En dat bedoel ik eigenlijk heel eerbiedig. Het klinkt misschien wat vreemd, maar zo is het wel.
God zegt dan tegen Gideon: "Het zal geschieden: van wie Ik tot jou zeg, deze gaat met jou, die zal met je gaan. En allen van wie Ik tot je zeg, deze zal niet met jou gaan, die gaat niet met je." Met andere woorden: Gideon, jij hebt hier geen inbreng in, Ik bepaal dat. Kijk, als Gideon dit met zijn militaire en strategische capaciteiten had moeten oplossen, dan was het sowieso al niet op deze manier gegaan natuurlijk. Maar God zegt: "Wacht eventjes, Ik heb de regie. Als je Mij alle eer wilt geven, laat Mij dan ook het werk doen. Laat Mij dan ook de commando's en de aanwijzingen geven over hoe het in zijn werk gaat." Toen liet Gideon het volk afdalen naar het water.
En Yahweh zei tot Gideon: "Ieder die met zijn tong het water likt, zoals een hond likt..." Ja, zo wordt het echt genoemd. "Met zijn tong opslurpt", zegt de NBG-vertaling, maar het idee is juist die metafoor van die hond. Als je een hond een emmer water geeft, wat doet hij dan? Dan gaat hij met zijn mond helemaal naar het water toe en likt het zo op. Ik zal het verder maar niet voordoen. Maar wie doet dat nou? Als je naar een bron afdaalt, dan doe je dat toch niet op die manier? En dat blijkt in de praktijk inderdaad ook zo te zijn.
Maar nu even, voordat we verder gaan. Bij ons heeft een hond vaak een heel positieve betekenis. Nou ja, in huize Piet trouwens niet, en bij de persoon die nu voor u staat ook niet, maar goed, dat is dan onze afwijking, zal ik maar zeggen. In de Bijbel is een hond echter een type van de natiën, van de heidenen. Een hond was een straatdier, een dier dat je gewoon een schop gaf en zei: "Wegwezen!" Ja, sorry, het is echt een type van de natiën. Ik verwijs hierbij naar de geschiedenis in Mattheüs 15. Ik heb er onlangs in Urk nog over gesproken. Daar gaat het over de Heer die zegt dat Hij alleen maar is gezonden tot het huis van Israël. Hij zegt daar: "Het is niet goed om het brood dat ik serveer, aan de hondjes te geven." En dat zegt Hij dan tegen een heidense vrouw. Dan antwoordt die vrouw: "Ja, wacht even, maar de hondjes eten toch ook van de kruimeltjes die van de tafel vallen?" Waarop Hij zegt: "Groot is uw geloof." Het gaat er hier even om dat je aan de ene kant degenen in het huis hebt, en de honden, dat zijn de natiën. Er zijn in de Bijbel verschillende voorbeelden van hoe dat werkt. Het Hebreeuwse woord daarvoor is trouwens de naam van een heel bekende figuur: Kaleb. Ja, Kaleb, van Jozua en Kaleb. Kaleb betekent dus letterlijk 'hond'.
Een hond is dus een type van de natiën. En waar dat bronwater dan een type van is? Nou, dat zou niet moeilijk moeten zijn, want er zijn zoveel Bijbelse geschiedenissen waar gesproken wordt over de bron. Volgens mij zei Ton het zojuist nog even: de bron van levend water. Dat levende water is een beeld van het Woord, en de bron is Degene uit Wie dat Woord voortkomt. Het is een altijd weerkerende bron van leven en van kracht. Het water is dus inderdaad een beeld van het Woord.
Daarmee zijn degenen die dit water likken, zoals een hond dat doet, een type van degenen uit de natiën die het Woord tot zich nemen. Ze doen dat op een hele 'ongemanierde' manier, zal ik maar zeggen. Dat zijn dus de natiën. Ook als je het aan een orthodoxe Jood vraagt, zal hij zeggen: "Die natiën leven eigenlijk ongemanierd. Wij hebben de wetten en de gebruiken, en wij doen dat keurig netjes. Zij zijn als honden." En vanuit hun perspectief is dat ook zo. Degenen die zo drinken – en dat zullen er straks driehonderd blijken te zijn – vormen een type van een selectie van mensen uit de natiën, 'honden' dus. Zij nemen inderdaad het Woord tot zich, en dáár gaat de Heer mee verder. Houd die gedachte even vast.
"Ieder die met zijn tong het water likt – opslurpt eigenlijk, nou ja, letterlijk dus likt, zoals een hond dat doet – hem zul je afzonderen van ieder die zijn knieën buigt om te drinken." Vaak worden in commentaren de woorden die hier gebezigd worden niet zo letterlijk genomen. Er schijnt veel discussie over te zijn. Ik heb in diverse beroemde standaardverklaringen gekeken en dan lees je bijvoorbeeld: "Dit was een heel strategische, militaire zet van de Heer. Want degenen die op deze manier drinken, zijn veel bekwamer om de strijd aan te binden." Anderen zeiden daarentegen – en dat vond ik ook wel weer leuk hoe dat geargumenteerd werd – dat ze juist werden uitgekozen omdat ze totaal onbekwaam waren en militair eigenlijk ongeschikt. Ik vind het allemaal eerlijk gezegd onzinverhalen. Want je kunt via beide routes dezelfde conclusies trekken, en het slaat nergens op. Maar goed, dat is mijn mening; daar mag u best anders over denken.
In ieder geval is er simpelweg sprake van mensen die het water likken als een hond. Zij zouden afgezonderd worden van degenen die hun knieën bogen; zeg maar de normale manier van drinken. Maar die uitdrukking 'de knieën buigen', is in feite de terminologie en de frase die gebruikt wordt voor hen die buigen voor God. Dat wijst dus eigenlijk op het volk van God, op Israël zo u wilt: zij die de knieën buigen voor God. Zij die als een hond drinken, zouden afgezonderd worden van hen die op hun knieën buigen om te drinken.
Het getal nu van de likkers – want zo staat het er echt, slurpers, of hoe je het ook maar noemen wilt – met hun hand bij hun mond, was driehonderd man. Men heeft daaronder weleens verstaan dat ze het water met hun hand opschepten, maar dat doet een hond niet. U moet zich voorstellen: als je op die manier gaat drinken – en ook dat ga ik u niet voordoen – dan heb je wel je hand in de buurt van je mond. Niet in de zin dat je hand helpt om het water tot je te nemen, want dat is nu net wat een hond niet doet, maar je hebt wel je hand bij je mond. Dat is het idee.
Het getal nu van de likkers met hun hand bij hun mond was driehonderd man. Dat is nog maar drie procent! Dat is trouwens vrij logisch. Want ik denk dat als je dit in de praktijk zou uitproberen, je zult zien dat bijna niemand drinkt als een hond. Normaal buig je toch gewoon de knieën en neem je een slokje met je hand. Maar het waren er driehonderd. Even los van het feit dat dit inderdaad maar een heel klein aantal van die tienduizend betreft, is het een ontzettend boeiend getal. We komen er later nog wel eventjes op terug, maar het eerste waar ik nu alvast naar wil verwijzen, is dat we dat getal driehonderd een paar hoofdstukken later weer tegenkomen. Dat is in de geschiedenis van Simson. Dan lees je in Richteren 15: en Simson ging heen...
Hij ving driehonderd vossen, dat doe je even hè. En hij nam fakkels, bond staart aan staart en bevestigde tussen elke twee staarten een fakkel. Nou, dat lijkt me een hele onderneming. Dat is een geschiedenis apart. Maar hij nam driehonderd vossen. En als je dat in die geschiedenis nakijkt, dan struikel je over de drie. Want je vindt eerst, een paar verzen eerder in hoofdstuk 14 vers 15, dat er gesproken wordt over drie dagen dat het raadsel niet ontdekt wordt. Ja, oké. Dan lees je een paar verzen later over dertig man die Simson dan verslaat om hun klederen af te nemen. Dan lees je dus over driehonderd vossen. En nog een paar verzen later lees je over drieduizend man die Simson probeerden te pakken. Dus iedere keer de drie, op diverse niveaus. Op het laagste niveau, op het niveau van tientallen, van honderdtallen, duizendtallen, iedere keer de drie.
Maar de betekenis van dat getal drie is ons inmiddels al lang duidelijk, lijkt mij. Want drie is het getal dat spreekt van nieuw leven, van opstanding. Eigenlijk al vanaf de eerste bladzijde van de Bijbel. De eerste keer dat er gesproken wordt over de drie en de derde dag, dat is de dag dat het land uit de wateren tevoorschijn komt. Dat is eigenlijk ook wel opstanding. Dat wil zeggen: uit de doodswateren verschijnt land. Trouwens ook de eerste dag dat er leven op het land komt. Überhaupt leven is het getal drie. Het markeert nieuw leven, opstanding op allerlei niveaus. Ik wil het daar even bij laten in die zin. Er is een geweldige overeenkomst, want hier lees je over driehonderd vossen die fakkels dragen, maar wat doen die driehonderd man die straks de strijd gaan aanbinden?
Die Gideon dus rekruteert, zeg maar. Ja precies, ik zei net, ze krijgen een shofar, een blazerskorps wordt het feitelijk. Dat is waar, in de ene hand lees je dat ze de shofar hadden en in de andere hand hadden ze een fakkel. Ja, en een fakkel in de kruik. Over de betekenis daarvan gaan we het nog hebben. Maar het gaat er eventjes om: ze moesten fakkels dragen. Driehonderd fakkeldragers die de strijd aanbinden. Sterker nog, door die driehonderd fakkeldragers wordt de vijand verslagen. Dat is hier zo, en een paar hoofdstukken later lees je dat ook in verband met Simson. En dat heeft ook alles te maken weer met de tegenwoordige tussentijd. Maar dat wordt te veel om daar nu over uit te weiden. Misschien dat we daar op een ander tijdstip nog eens een keertje op terugkomen. Nu is het even genoeg om op die link te wijzen.
In ieder geval, driehonderd man die drinken als een hond. Dat zijn likkers. Ongemanierde mensen, honden zeg maar. Driehonderd honden. Drie honden. En al het overige volk, dat boog zich op hun knieën om te drinken. Dat zijn dus... we gaan weer even een rekensommetje maken. Er waren er tienduizend. Driehonderd likkers zijn er. En de rest die gewoon keurig de knieën buigt, dat zijn er dus 9.700. Al het overige volk. Die boog zich op hun knieën om te drinken. En JAHWEH zei tot Gideon: "Door de driehonderd man die hebben gelikt, red Ik jullie."
Ja, ik zit aan een rijmpje te denken, maar goed. Laat ik hem dan toch zeggen, om het makkelijk te onthouden: door driehonderd die likken, ga Ik het flikken. Zo ga Ik het doen. Dat is de wijze waarop het gaat. Bizar, dwaas, ja, maar dat is Gods strategie altijd. Ik had het net over Simson, die versloeg ook duizend man, trouwens in diezelfde geschiedenis is dat. Wat deed Hij door hem? Een wapen, een ezelskaak, zulke dingen. God kiest zulke attributen. Door de driehonderd man die hebben gelikt, red Ik jullie.
Dus het is eigenlijk zo dat die driehonderd man hier niet zozeer gezien worden als Israëlieten. Nee, ze zijn juist afgezonderd van Israël. Eigenlijk zijn ze het verlengstuk, als ik het zo mag zeggen, van de Heer zelf: Ik red jullie. Namelijk door die driehonderd man. En geef Ik Midian – dat woord betekent trouwens twist, ruzie, conflict – in jouw hand. Dat is een mooie trouwens. Dus hoe de twist en de ruzie en het conflict beslecht wordt: dat zeg Je, dat doe Ik. En al het overige volk? Nou, die mogen naar huis. Die kan heengaan, ieder naar zijn plaats.
Nou, daar was Gideon dan met dat leger van 32.000 man. En er is zo goed als niemand overgebleven. Ja, nou, nog minder dan een procent zeker. Ja, driehonderd man, tegen een overmacht dus van 132.000 man. Vergeet dat even niet. Dit is relatief, naar de mens gesproken, volstrekt belachelijk. Maar dat komt allemaal niet aan de orde. Er wordt hier niet gesproken over wat dat...
U weet het, dat zijn van die beroemde journalistenvragen. Ik vind ze altijd een beetje vreemd. Maar als er dan iets gebeurt en iemand heeft een overwinning behaald, en dan wordt de microfoon onder de neus van de kampioen gebracht: "Wat ging er door je heen?" Dat zijn van die vragen. Die emoties van hoe een mens dat beleeft, die spelen geen rol in dit hele verhaal. De feiten worden beschreven: zo is het gegaan. En wat Gideon toen gedacht heeft... Nou ja, we hebben gelezen over die mensen die beefden en die bang waren. Dat is waar. Maar dat is het dan ongeveer.
Zij, die driehonderd man, namen het proviand, dat wil zeggen de leeftocht, het eten en drinken van die tienduizend. Nou ja, van de overigen, zo moet ik het eigenlijk zeggen. Ze namen het proviand van het volk in de hand en hun ramshorens, de shofars, de bazuinen. En het woord zelf is al zo duidelijk gekoppeld aan de wederkomst waar ik het zojuist al even over had. Over dé grote dag, dat is de dag van het bazuingeschal. Maar dat is eigenlijk de dag van de ramshoorn. En dat is eigenlijk, ja, we zeggen dat het een muziekinstrument is, maar feitelijk is het gewoon een lichaamsdeel of een overblijfsel. Je hebt die ram en die is er niet meer. Die is geslacht. En wat erover blijft, is die hoorn. Ja, daar hebben we het geloof ik al even eerder over gehad. Dus dat laat ik eventjes. In ieder geval, die driehonderd man krijgen het proviand van het volk. En bovendien hun ramshorens, de shofars. En hij, Gideon, liet alle mannen van Israël heengaan, ieder naar zijn tenten. En de driehonderd mannen hield hij vast.
De legerplaats nu van Midian lag beneden hem in de vlakte. Ik heb daar een mooi plaatje van. Dit is een foto van de vlakte van Megiddo, van Jizreël... Jizreël waar ik het over had. Een enorm grote vlakte, ook buitengewoon vruchtbaar trouwens. En dit is een foto genomen van de berg Gilboa, waar dus Gideon zich bevond met nu nog maar die driehonderd man. En dat lag dus beneden hem en dit uitzicht heeft hij zo ongeveer gehad.
Nou, en nou komen we eigenlijk bij wat we nu gehad hebben: dat rekruteren, die selectie van die driehonderd man. Daar hebben we het nu over gehad. Waar dat een beeld van is, het spreekt van God die, voordat Hij de overwinning behaalt, voordat Gideon, de Messias, Israëls verlosser de overwinning behaalt over de vijanden... voordat dat gebeurt, wordt daar eerst een leger verzameld dat eigenlijk afgezonderd wordt van Israël. Dat eigenlijk honds is en zo het water tot zich neemt. Dat is ook een type van wat de Heer vandaag aan het doen is. Hij verzamelt Zich nu honden, ongemanierde mensen, maar die het bronwater tot zich nemen op die wijze. En dat was zeg maar het derde deel van het vierluik. En dan gaan we nu nog even verder in de geschiedenis, ja. En dan komen we in vers 9 en dan staat er, krijgen we weer een onderbreking.
Een Incognito Afdaling: Gideon en Pura in het Kamp van de Vijand ↑ hoofdstukken
En dan staat er: en het geschiedde in die nacht, dat Yahweh tot hem, Gideon, zei: "Sta op, daal af in de legerplaats." In de legerplaats, dat wil zeggen van de vijand, die zich daar dus in die vlakte bevond. "Daal af in de legerplaats, omdat Ik hem in jouw hand geef." Maar dat gaat niet meteen gebeuren. Hij bedoelt nu niet om de strijd aan te binden. Nee, Hij zegt: indien je bevreesd bent... Hij gaat er eigenlijk al vanuit. Om af te dalen, of eigenlijk, de NBG-vertaling verklaart het meteen en daar komt het wel op neer: indien je bevreesd bent om af te dalen, om binnen te vallen, daal af, jij en jouw jongen. En die jongen die heet Pura.
Pura. Als je wat Hebreeuws zoekt... datzelfde woord komen we nogal eens een keer tegen in de Hebreeuwse Bijbel. En dan wordt het vertaald, bijvoorbeeld hier, met kroon of met luister of met heerlijkheid. En dat is dus eigenlijk wat die naam betekent. Het staat voor een ornament of een decoratie of een versiering, pracht. Dus eigenlijk waar het op neerkomt: Gideon heeft een jongen. Was dat zijn knechtje? Was dat zijn rechterhand? Was dat zijn eerstgeboren zoon? Het kan allemaal, maar in ieder geval: jouw jongen. De meest voor de hand liggende verklaring is, dat was gewoon zijn zoon. Maar goed, die zoon, en daar gaat het eigenlijk om de betekenis van die naam: Gideon zou afdalen met zijn kroon. Met zijn luister. Met zijn versiering. Met zijn heerlijkheid. Hou hem even vast. Indien je bevreesd bent om af te dalen, daal af, jij en Pura. Jouw pracht. Jouw decoratie. Jouw jongen. Naar de legerplaats, dat wil zeggen van de vijand.
Want hij moet, let op, ik ga het meteen nu eventjes op een zodanige manier formuleren dat je ook meteen begrijpt wat hier eigenlijk gaande is: ga naar die heidenen naartoe. Ga vertoeven daar onder de natiën. Dat moest hij trouwens incognito doen. In de nacht, want er staat er nog iets bij: "En jij, Gideon, jij zult horen wat zij spreken." Dus Gideon die moest daar naar de vijand toe gaan, daar onder de heidenen verblijven. Dat was feitelijk, je zou kunnen zeggen in militaire termen, spionage. Hij zou daar naartoe gaan. En waarom zou hij daar naartoe moeten gaan? Wel, om te luisteren. Hij zou daar iets horen. In het verborgen. Naar iets wat daar verteld wordt. Wat daar onder de natiën verteld wordt.
We gaan verder lezen: "Daarna zullen je handen vasthoudend zijn." Zo staat het er letterlijk. Je zult standvastig zijn, dat wil zeggen: bevestigd worden. Van wat jij straks, wat jij, Gideon, met Pura gaat horen daar onder die heidenen, daar zal je versteld van staan. Want het zal je handen vasthoudend maken. Dat wil zeggen, daardoor zul je bekrachtigd worden en je zult vervolgens daarna afdalen in de legerplaats. Afdalen, dat wil zeggen de legerplaats binnenvallen. Dus hij zou de legerplaats binnenvallen, maar voordat hij de legerplaats binnenvalt en de strijd gaat aanbinden, zou hij nu incognito, in het verborgene, daar al naartoe gaan en zou hij iets horen. Dat is hier het commando wat hij krijgt: ga er alvast naartoe, nu in de nacht. Dus ik vat het hier zo samen: voor de overwinning op de natiën zou Gideon incognito, dus onherkenbaar, onder hen verblijven en iets horen. Let op.
We lezen verder. Toen, zoals aanbevolen door de Heer, daalde hij af. Hij en Pura, zijn jongen. Tot de rand van de vijven in de legerplaats. Dat is echt iets wat ik moet toelichten, want als u nou in een gewone vertaling kijkt, dan staat er 'de strijdmacht'. Maar hier staat in het Hebreeuws ha-chamishim. En chamishim, dat is gewoon het meervoud van vijf. Dus er staat letterlijk vijven, dat kan in het Hebreeuws ook vijftig betekenen. Chamesh is vijf, chamishim is vijftig.
Het is trouwens leuk, in Exodus 13 komen we dit woord heel wat keren tegen: vijven, chamishim. En het wordt altijd gewoon keurig vertaald met vijven of met vijftig. Dat is aanleiding geworden tot een beroemd, of nou ja voor mij inmiddels beroemd, misverstand. En dat is dat je in Exodus 13 vers 18 leest in de Statenvertaling, daar staat namelijk dit: "De kinderen Israëls nu togen bij vijven uit Egypteland." Zo staat het in de Statenvertaling. En het leuke daarvan is dat je natuurlijk in het Nederlandse idioom dan hoort: oh, dat is een tijdstip. Ze gingen bij vijven. Nou, zou dat aardig kloppen? Want ze gingen er inderdaad heel vroeg uit. Dus bij vijven. Maar het idee is niet zozeer een tijdstip. Ze gingen namelijk in vijfvouden. Dus in vijven opgesplitst, of in rijen van vijf. Ik meen ook dat een andere vertaling dat zo zegt: in rijen van vijf. Maar letterlijk staat het dus, het Hebreeuws is heel erg compact, "bij vijven". Wat dat dan ook moge betekenen.
Nou, dat woord wordt hier ook gebezigd. Trouwens, nog eventjes voor degene wie dat nog ontging: vijf is het getal van genade. Bij ons is vijf een cijfer, maar in het Hebreeuws is het ook gewoon een letter. Dat komt omdat letters gewoon een getalswaarde hebben. En de vijfde letter is de Hee. Ons woord 'heitje', dat zijn eigenlijk vijf stuivers. Alleen in de Bijbelse gedachte is een heitje niet voor een karweitje, maar een heitje spreekt juist van genade. Van dat je niet iets hoeft te doen, maar dat je het krijgt. Ik heb dat eens gelezen in Genesis, want daar lees je inderdaad over twee vijven. Daar lees je over een ouder echtpaar. Een heel oud echtpaar. En die konden helemaal niks meer. En die kregen allebei een vijf in hun naam. Ja, namelijk Abraham. Hij heette Abram, en hij kreeg een Hee, een vijf aan zijn naam toegevoegd. En dat niet alleen, zijn vrouw Sara ook. Die krijgt dus de naam Sarah. Dus ook met de Hee. Ze wisten heel goed dat dat juist was nadat God Zijn belofte had bevestigd. "Ik ga dat doen. Jij bent daartoe niet in staat. Jij bent tot dit karwei niet in staat. Geen punt, Ik geef het jou. Jullie beiden krijgen vijven van Mij." Dat is genade.
En dat dat later ook een militaire term werd, in colonnes, dat wil zeggen in rijen van vijf of zoiets. En dat het hier die betekenis ook heeft, namelijk dat ze bij de rand van de strijdmacht kwamen, dat kan, ik ontken dat helemaal niet. Ik zeg alleen: in het Hebreeuws staat er 'bij vijven' en je zou moeten struikelen over dat getal. Dus nou, even om een lang verhaal kort te maken: Gideon met Pura komt daar bij de rand van die legermacht, bij de rand van de vijven. In de legerplaats.
En dan staat er nog even, weer als een onderbreking, als tussenopmerking: "Midian nu en Amalek en al de zonen van het oosten, die lagen in de vlakte. Als sprinkhanen zo talrijk." Nou, we hadden al gezien, of eigenlijk wordt dat later nog opgemerkt in de geschiedenis, het waren er 135.000 mannen. Ik denk dat vrouwen en kinderen die niet strijdbaar waren, niet eens meegerekend zijn. "Als sprinkhanen zo talrijk. En hun kamelen," dat was het vervoermiddel natuurlijk, "waren zonder tal, als het zand aan de oever van de zee zo talrijk." Op verschillende manieren wordt dat iedere keer weer even geaccentueerd, om het contrast ook eventjes goed te schilderen.
De Droom van het Gerstebrood: Verborgen Overwinning Onder de Natiën ↑ hoofdstukken
Toen Gideon aankwam... Hij moest naar die legerplaats, naar de vijand, en daar zou Gideon iets horen. En nu is hij daar 'bij vijven'. En toen Gideon aankwam, zie, een man vertelde aan zijn naaste een droom en zei: "Zie, ik droomde een droom." Dat heeft hij in het Hebreeuws gezegd ook. Een droom, dat is eigenlijk gewoon een verborgenheid, iets met een betekenis. Hoeveel voorbeelden wilt u daarvan? Dan dwalen we gewoon af. Het is eigenlijk een uitbeelding met een diepere gedachte. Dat is dus geen uitvinding van Freud. Nee, het is gewoon een Bijbelse gedachte. Een diepere betekenis blijkt hier ook. Hij ziet iets, hij droomt iets, maar wat hij droomt beeldt iets anders uit. Lees verder met mij mee.
Gideon hoort hem dat vertellen. Kennelijk heeft hij dat verstaan, hoe weet ik ook niet, maar in ieder geval, hij vertelde aan zijn naaste een droom en zei: "Zie, ik droomde een droom, en zie, een geroost brood van gerst." Eventjes, we zetten weer even op pauze.
Hij zag dus die man die droomt: een geroost brood van gerst. Gerstebrood, waar kennen we dat van? Ja, we kennen een geschiedenis van de gerstebroden. Een hele beroemde zelfs: vijf broden en twee visjes. Dat was trouwens in dezelfde omgeving. Ietsje noordelijker, bij het Meer van Gennesaret. En dan lees je dat de Heer dat wonder doet van die vijf broden, dat er uiteindelijk twaalf korven zelfs nog over zijn. Een dag later gaat de Heer dat uitleggen en Hij zegt: "Dat brood, dat gerstebrood, jullie denken dat dat alleen maar is om de maag te vullen, maar in werkelijkheid spreekt het van Mij, want Ik ben dat brood. Ik ben dat levende brood." Laat ik het gewoon kort even zeggen: het spreekt van Hem die des morgens vroeg opstond, namelijk van de opstanding van Christus. In dit geval kan ik het zo simpel zeggen.
Weet u wanneer de gersteoogst begon? Ja, in de tijd van Pesach. En er is zelfs een officiële dag, namelijk de dag van de eerstelingsschoof. Dat was de eerstelingsschoof van de gersteoogst. En op welke dag stond de Heer op als eersteling? Dat was op een dag die al honderden, wat zeg ik, duizenden jaren gefixeerd was op de Hebreeuwse kalender. Dat is de dag van de eerstelingsschoof van de gersteoogst. Op díe dag stond de Heer op. Zodat het niet kan ontgaan: dat gerstebrood spreekt van Hem die opstond uit de dood en de overwinnaar is. En Hij is ook de vorst, want gerst heeft ook nog de betekenis van vorst, beheerser. Zo'n harig ding is het ook, daarin onderscheidt het zich ook van tarwe. Dat is wat die man droomt.
Gideon hoort een verhaal. Die man die droomt, vertelt zijn droom aan zijn naaste: "En zie, een geroost brood van gerst, dat rolde..." van bovenaf, weet ik niet, dat staat er niet, "...rolde de legerplaats van Midian binnen en kwam tot aan de tent, sloeg haar zodat zij viel en rolde haar ondersteboven, zo viel de tent." Een merkwaardige droom. Dus Gideon moet 's nachts naar het kamp van de vijand. Hij hoort daar iets, en nou, dit verhaal dus: een man die zo'n droom heeft. Wat is dat? Toen antwoordde zijn naaste. Dus die man vertelt zijn droom en die naaste geeft dan vervolgens de uitleg, en hij zei: "Dit is niet anders dan het zwaard van Gideon, de zoon van Joas, de man van Israël."
Dat is merkwaardig! Dan ben je in het kamp van de vijand, wachtend op het conflict, op de grote krachtmeting. En die man zegt dat! We zeggen wel eens een keertje: die mensen hadden vroeger geen verstand van typologie. Ik denk dan: nou, die naaste in ieder geval wel hoor! Hij zegt: "Dit is niet anders dan het zwaard van Gideon." En Gideon heeft daar dus gewoon bij die tent geluisterd. Wisten zij veel dat Gideon zelf hier nu luisterde? Maar dit is wat Gideon en Pura hoorden: "Dit is niet anders dan het zwaard van Gideon."
Met andere woorden: dat gerstebrood is een uitbeelding van het zwaard van Gideon. Je zegt misschien: dat zijn toch twee totaal verschillende dingen? Ja, maar als je al weet waar het een en het ander van spreekt, dan kom je toch bij hetzelfde uit. Namelijk bij het levende Woord. Toch? Gerstebrood is een beeld van het levende Woord, maar dat is het zwaard óók. Want het Woord van God is levend en krachtig, scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Trouwens, daar is nog een andere geschiedenis van, ook in het boek Richteren, en dat was Ehud. Die man die links was.
Toen antwoordden ze daar: "Dit is niks anders dan het zwaard van Gideon, de zoon van Joas, de man van Israël." En nou zegt hij dit als conclusie: "God geeft in zijn hand Midian en heel de legerplaats." Dit hoort Gideon dus niet in het kamp van Israël, dit hoort Gideon inderdaad in het kamp van de vijand, van de heidenen, van de natiën. Waaruit trouwens ook nog volgt dat die tent een uitbeelding is van de héle legerplaats.
"En het geschiedde toen Gideon het verhaal hoorde van de droom en zijn uitleg, toen wierp hij zich neer." Wauw! God zegt: ga in de nacht naar buiten, en daar onder de natiën, in het verborgene, zal jij de waarheid horen. En Gideon is helemaal flabbergasted. Hij wierp zich neer. Er staat trouwens letterlijk: "hij hoorde van de droom en zijn uitleg". Dat woord 'uitleg' is een uitleg, en dat klopt wel, daar ben ik het wel mee eens. Maar het woord dat er letterlijk staat is 'breking'. Zo wordt dat ook altijd vertaald. En de gedachte is, zoals je dat bij een vrucht hebt – en daar zijn heel wat voorbeelden van te geven – een vrucht moet breken om haar inhoud, het zaad, het nieuwe leven vrij te geven. Dus het idee is: het gaat erom wat erín zit. Die buitenkant moet breken, in dit geval die droom zelf, het verhaal wat hij gezien had. Dat was de vorm. Ja, maar het gaat om wat erin zit. Het concept, de gedachte, de betekenis.
En dat is wat daar is, en dat heeft Gideon nu daar in het vijandige kamp gehoord. Niet alleen die droom, maar bovendien ook hoe ze daar onder de natiën dus de waarheid vertellen: dat Gideon de overwinnaar zal zijn. In het kamp van Israël hebben ze misschien alsnog die driehonderd man gezeefd en dergelijke, maar onder de natiën wisten ze het al. Althans zij, in het verborgene. Dat is het verhaal, en Gideon hoort inderdaad die droom en zijn breking.
Ik heb gisteren juist nog een filmpje gezien, dat was heel bijzonder. Je hebt allerlei zaden die zomaar spontaan echt breken. Zaad verspreidt zich via de wind, op allerlei manieren, maar ook door breking. Eigenlijk een soort van explosie. Je raakt het aan – je kent wel van die planten – je raakt het aan en het breekt zo los. En dat wat erin zit, komt er dan uit. Daar gaat het allemaal maar om.
Nou, Gideon hoort het verhaal, die geschiedenis van de droom en van zijn breking. En hij wierp zich neer. Wauw, dit is onvoorstelbaar. Hij keerde terug naar de legerplaats van Israël en zei: "Sta op, want JAHWEH geeft de legerplaats van Midian in jullie hand."
En nu pas, dat wil zeggen vanaf dit vers, eigenlijk vanaf het volgende vers, vind je de eigenlijke strijd. Alles wat we tot dusver gezien hebben is een prelude. Ik zei al, het was een vierluik, allemaal onderbrekingen. Maar het spreekt allemaal van het geweldige wat God doet tussen de eerste en tweede komst. Een volk verzamelen, dat stelt niet veel voor. Naar de mens gesproken stelt dat niks voor, dan is het een stelletje honden. Maar zo gaat de Heer de strijd aan en Hij zal overwinnen. En dan vooral dat vierde deel van deze geschiedenis: dat Gideon het verhaal van zijn overwinning al hoort, al verneemt onder de natiën. In het verborgene, in een droom. In beeldtaal, jawel.
En daar verneemt hij wie Gideon is en de overwinning die hij zal behalen. En dat is precies ook wat er vandaag gebeurt. De overwinning moet nog behaald worden, maar het wordt nu vernomen onder de natiën. In het verborgene. De verborgenheid.
En zo, Gideon die hoort dat daar in dat legerkamp met Pura, zijn jongen. En hij staat versteld hoe hij de waarheid van God verneemt, daar onder de natiën op een zo'n verborgen manier. En dat betekent dat we nu bij 15 zijn aangekomen.
Ja, dit wordt dus nog vervolgd. U begrijpt het, want de strijd, hoe dat dan in zijn werk gaat met die fakkels en die... En trouwens, dan krijgen we ook nog Richteren 8, want we hebben echt nog eventjes te gaan. Dus we zijn er nog niet, maar tot hier wil ik het maar eventjes bij laten.
UltimateGoodNews