GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

de dagen tellen (3) – na twee dagen

21-11-2024 - Geplaatst door Andre Piet
21 november 2024, Capelle a/d IJssel

In de profetie van Hosea wordt de tijd tussen Christus’ heengaan en zijn toekomstige terugkeer cryptisch “twee dagen” genoemd. Tijdens deze studie willen we nagaan hoe aan deze termijn op velerlei wijzen wordt gerefereerd in de Schrift. Typologisch verwijzen de twee dagen altijd naar het intermezzo van de heilsgeschiedenis waarin Israël terzijde staat.

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze studie behandelt de profetische en typologische betekenis van de 'derde dag' en de uitdrukking 'na twee dagen' in relatie tot het toekomstige herstel van Israël. Aan de hand van diverse Bijbelse geschiedenissen, zoals die van Jozua, Esther, Jona en Lazarus, wordt een goddelijk patroon aangetoond. Dit patroon wijst erop dat na een periode van tweeduizend jaar (twee dagen) van verborgenheid, in het derde millennium (de derde dag) nieuw leven en herstel voor de natie zal aanbreken. Dit nationale herstel valt direct samen met de terugkeer van de Messias en de aanvang van het Messiaanse Rijk.

“Als je Schrift met Schrift vergelijkt, is het niet moeilijk: na twee millennia zal Hij ons doen herleven. In het derde millennium zal Hij ons oprichten en zullen we leven voor Zijn aangezicht.”

Terugblik: een Profetische Blauwdruk van de Heilsgeschiedenis ↑ hoofdstukken

En voor de derde keer gaan wij de dagen tellen. Daar gaan we nog even mee door, en dat is op goed advies van een woord uit de Psalmen: "Leer ons zo de dagen tellen." Dat was trouwens ook de tekst waar we ons de eerste avond mee hebben beziggehouden: Psalm 90. Dit keer is het de derde studie en we houden ons vanavond bezig met de 'twee dagen', of eigenlijk: 'na twee dagen'. Die formulering en alles wat daar enigszins mee verband houdt, staat qua thema denk ik wel heel erg centraal in deze hele serie.

Laat ik, zoals u van mij gewend bent, nog eventjes terugblikken op de voorgaande avonden. De eerste keer hebben we ons beziggehouden met Psalm 90 en toen was het thema: "Hoe lang nog?" Dat is een van die indringende vragen die daar worden gesteld. Een paar highlights uit de conclusies van die avond waren dat voor de Heer, voor God, duizend jaren als één dag zijn. Die uitdrukking is vooral bekend vanwege een uitspraak die Petrus doet, maar hij doet dat naar aanleiding van Psalm 90. Eigenlijk is dat een heel centraal gegeven — om niet te zeggen het meest centrale gegeven — waar we ons deze hele serie mee bezighouden: dat God op deze wijze de dagen telt.

De vorige keer lag daar helemaal in het verlengde van. Toen was het thema dat de scheppingsweek, zoals we die beschrijving vinden in Genesis 1, een blauwdruk is. Het geeft feitelijk al een profetisch patroon van hoe God Zijn werk gedurende de millennia zou voltooien. Daarbij spelen een paar centrale gedachten een rol. De eerste is dat de zevende dag, de Shabbat, een type is van wat wij meestal het Messiaanse Rijk noemen, of het duizendjarig rijk van Christus — termen waar overigens wel wat op af te dingen valt. Als je het feitelijk goed zou formuleren, is het de duizendjarige binding van Satan. Het koninkrijk van Christus zelf is namelijk helemaal niet beperkt tot die duizend jaren, maar het gaat om die bewuste duizend jaren waarin Satan, de tegenstander, geen enkele mogelijkheid heeft om de volkeren nog te misleiden. Er staat dat hij in de put geworpen wordt die vervolgens wordt afgegrendeld, zodat hij niet in staat zou zijn de volkerenwereld te misleiden. Alleen al dat kenmerk maakt duidelijk dat we het hebben over een periode die nog moet aanbreken. Want als er iets is wat de afgelopen duizenden jaren duidelijk is geworden, is het wel dat de tegenstander wel degelijk de mogelijkheid had — en daar ook zeer effectief en succesvol gebruik van heeft gemaakt — om te misleiden, tot op de dag van vandaag.

We hebben daarbij stilgestaan bij Mattheüs 17. Herinnert u zich die geschiedenis nog waarin de Heer Jezus uitspreekt dat enkelen van Zijn discipelen de komst, de parousia, van de Ben-Adam, de Zoon des mensen, zouden zien? En dan lees je dat Hij hen na zes dagen mee de berg op nam, waar zij Hem veranderd zagen in grote heerlijkheid en zij ook Mozes en Elia zagen. Later komt Petrus daarop terug en hij zegt: "Wij zijn ooggetuigen geweest van de parousia." Met andere woorden: ze hebben dingen gezien die feitelijk nog steeds toekomstig zijn. Die periode wordt ook in Hebreeën 4 de grote Shabbat genoemd die nog overblijft voor het volk van God.

Wat ook erg boeiend is — maar niet beslissend, dat geef ik direct toe, hoewel ik het te belangwekkend vond om onvermeld te laten — is dat er heel wat buitenbijbelse getuigen zijn die eveneens spreken over de zeven dagen als patroon, als een blauwdruk van het werk dat God doet gedurende zes millennia, die uiteindelijk culmineren en voltooid worden in de laatste grote dag: de zevende dag waarin God zal rusten in Zijn schepping. Dat is de Shabbat. Die gedachte is al duizenden jaren bekend; zowel Joden als christelijke kerkvaders hebben daarover gesproken. Het is bepaald geen nieuwe uitvinding, dat is eigenlijk wat ik ermee wil aangeven. Genesis 1 is dus een type van de heilshistorie waarbij elke van de zeven dagen model staat voor zeven opeenvolgende millennia. De eerste dag komt overeen met het eerste millennium, de tweede dag met het tweede millennium, de derde dag met het derde millennium, enzovoort. Ik heb dat toen per millennium laten zien, hoe dat perfect in lijn is met elkaar. Het is een geweldig goddelijk fenomeen waarin Hij bewijst wat er in Jesaja staat: dat Hij van den beginne de afloop verkondigt. Dat wil zeggen dat Hij in Genesis 1 al heeft verteld hoe het uiteindelijk zou aflopen. Het is niet alleen historie, maar daarop gebaseerd is ook de profetie.

In deze studie gaan we het niet zozeer hebben over zeven dagen, maar specifiek over de derde dag, oftewel de dag die aanbreekt na twee dagen. Maar dat is dus hetzelfde. De dag die aanbreekt na twee dagen, dat is de derde dag. Ik moet er trouwens bijzeggen dat ik mij vanavond wat beperk, want het gaat niet primair over de letterlijke of profetische betekenis van de derde dag in verband met de opstanding van Christus. Hoewel dat onvermijdelijk wel aan de orde komt, omdat er inhoudelijke raakvlakken zijn. De opstanding was immers een gebeurtenis op de derde dag. Hoe zegt Paulus dat ook alweer? Het ABC van het evangelie is dat Christus is opgewekt op de derde dag, naar de Schriften. Dat was in overeenstemming met de Hebreeuwse Bijbel, zoals dat al beschreven stond. De opstanding van Christus was op de derde dag, maar dan hebben we het over letterlijke dagen en nachten, over letterlijke etmalen.

Ik zou op allerlei andere teksten kunnen komen, maar die laat ik expres buiten beschouwing. Ik noem ze nu even als voorbeeld van wat we verder niet uitgebreid bespreken. Denk bijvoorbeeld aan Genesis 22, waar Abraham zijn enige zoon offert. Je leest daar dat ze enkele dagen reizen en op de derde dag krijgt hij zijn zoon terug, als uit de doden. Dat verwijst natuurlijk naar dé Zoon van Abraham, die op de derde dag in Jeruzalem, bij het gebergte Moria, opgewekt werd uit de doden. Ik had ook naar Genesis 1 kunnen verwijzen, want de eerste keer dat er sprake is van de derde dag is in Genesis 1. Dat is in feite ook al een typologische heenwijzing naar de opstanding van Christus. Op de derde dag komt het land tevoorschijn uit de doodswateren; dat is op zich al een beeld van opstanding, iets wat uit de wateren verrijst. Vervolgens lees je dat die derde dag in Genesis 1 ook de eerste dag is waarop er leven verschijnt. Als je een beetje feeling hebt voor typologie en symboliek, zie je meteen de link met de opstanding van Christus. Ook noem ik nog het reinigingswater in Numeri 19, bij het offer van de rode vaars waar tegenwoordig veel over te doen is. In dat hoofdstuk spelen de derde dag en de zevende dag merkwaardig genoeg een grote rol; kijkt u dat maar eens na.

In 1 Samuël 5 — die is wat moeilijker maar wel mooier, of in ieder geval spannender — lees je dat de ark in de tempel van Dagon geplaatst wordt. En wat raad je wat er gebeurde? De tempel van Dagon, dat was de god van de Filistijnen. Neptunus zeg maar, een visgod was het eigenlijk. En dan lees je dat op de derde dag Dagon onthand was, en met name aan de rechterhand, en bovendien ook onthoofd; hij lag daar voor de ark.

De ark van het verbond is een geweldig type van de Messias, de plaats waar de verzoening op plaatsvond. Een houten kist, maar overdekt met goud, enzovoort. Die ark is een beeld van Christus en op de derde dag behaalt Hij de overwinning op de god van deze wereld, Dagon namelijk. Al dat soort voorbeelden hebben allemaal te maken met de derde dag, maar toch gaan we het daar nu niet zozeer over hebben.

Goedenavond Elias. Ja, jij zegt 'sst', maar ik vermeld je toch wel even. Hartelijk welkom, man!

Al die voorkomens — en er zijn er nog veel meer — laat ik dus met opzet buiten beschouwing. Waarom? Omdat het nu vanavond vooral zal gaan over de derde dag in verband met het herstel, de herleving van Israël. Dan hebben we het niet zozeer over dagen van twaalf uur. In de Bijbel is een dag nooit 24 uur, dat is een etmaal. Een dag is twaalf uur. Gaan er geen twaalf uren in een dag? Ik zeg dit zinnetje nu even anders: vers negen. Maar goed, dan gaat het niet over dagen zoals wij daarover spreken, maar over de wijze zoals de Heer rekent in een speciaal profetisch, cryptisch verband: namelijk over dagen als duizend jaar. Over die derde dag gaan we het vanavond hebben.

Ik wil een tiental schriftplaatsen vanavond met jullie gaan bespreken; twee handen vol. We hebben echt onze handen vol aan de bespreking daarvan. Ik heb nog een viertal dia's, maar ik wil ze zo graag noemen. Ik zeg daarbij niet eens dat ik compleet ben, maar tien schriftplaatsen wil ik noemen die spreken over de derde dag en die elk vooruitwijzen naar dat derde millennium waarin Israël hersteld wordt na tweeduizend jaren.

De eerste schriftplaats...

Hosea 5 en 6: de Kerntekst over Israëls Herstel Na Twee Dagen ↑ hoofdstukken

Een gedeelte dat absoluut vermeld moet worden, is Hosea 5 en 6. Ik heb even geaarzeld om het te noemen, omdat dit Schriftgedeelte de eerste avond ook al is langsgekomen, maar het is te belangrijk – zeker in dit verband – om het nu over te slaan. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat Hosea 5, maar vooral de eerste verzen van hoofdstuk 6 op de grens van beide hoofdstukken, misschien wel het meest centrale Schriftgedeelte is in deze hele serie. Psalm 90 was een prachtig platform en een mooie basis om mee te beginnen, maar in Hosea 6 wordt expliciet gezegd wanneer Israël hersteld zal worden en onder welke omstandigheden. Ook wordt daar beschreven dat dit samenvalt met de terugkeer van de Heer en op welk tijdstip dat zal gaan gebeuren. Dat wordt allemaal in Hosea 5 en 6 beschreven. Omdat ik daar de eerste avond al wat over gezegd heb, ga ik er nu niet te diep op in, maar het moet even genoemd worden omdat dit in feite de enige Schriftplaats is waarin heel direct en profetisch gesproken wordt over die derde dag. Alle andere Schriftplaatsen zijn min of meer typologisch en wijzen in dezelfde richting, maar als je dit gedeelte kent, herken je de waarheid in al die andere gedeeltes. Ik moest dit dus eigenlijk als eerste noemen.

Het begint bij Hosea 5 vers 15, aan het slot van dat hoofdstuk. Daar lees je dat JAHWEH sprekend wordt ingevoerd. Hij zegt: "Ik zal heengaan en Ik wil wederkeren naar Mijn plaats." Dan zegt de Heer dat daar een 'totdat' aan verbonden is, gevolgd door een viertal dingen. De Heer keert terug naar Zijn plaats, wat betekent dat Hij Zijn aangezicht zal verbergen. Dat vinden we in feite in ditzelfde vers beschreven. Het verbergen van het aangezicht is een hele bekende uitdrukking in de Hebreeuwse Bijbel. Zoals God Zijn aangezicht verbergt, zo zal Hij Zijn aangezicht ook weer doen lichten en Zich kenbaar maken. Wij leven nu al tweeduizend jaar in de tijd waarin de Heer Zijn aangezicht verbergt. Hij wordt niet gezien, en Zijn gezicht is de Heer Jezus Christus. Hij is immers het beeld van de onzienlijke God. God is de Onzienlijke, maar daar waar Hij Zich vertoont, is Zijn gezicht de Heer Jezus Christus. God verbergt vandaag Zijn aangezicht en de Heer is teruggekeerd naar Zijn plaats in de hemel. Hij geeft echter meteen aan dat dit een 'totdat' heeft. Er komt een moment dat Hij niet lang meer verborgen zal zijn en weer zal terugkeren van Zijn plaats daarboven.

Dat zal zijn wanneer zij – en dan gaat het over Israël – aan vier kenmerken voldoen die allemaal verband houden met dat 'totdat'. Ten eerste: wanneer zij zich schuldig gevoelen, of eigenlijk: schuld zullen bekennen en erkennen. In feite is dat nog iets sterker; je kunt je schuld voelen zonder dat je het erkent, maar zij zullen hun schuld ook erkennen. Het tweede is: Mijn aangezicht zoeken. Daarmee wordt verondersteld dat Zijn aangezicht verborgen is, want als iets niet verborgen is, hoef je het uiteraard niet te zoeken. Ten derde: wanneer het hun bang te moede is. Dat wil zeggen: onder grote spanning, onder grote druk en wanneer er veel angst is. Wanneer er eigenlijk geen andere uitwijkmogelijkheid meer is, zal men het aangezicht van God gaan zoeken. Het vierde is dat zij verlangend naar Mij zullen uitzien. Er komt dus een moment dat Israël aan deze vier condities zal beantwoorden. Men zal zich bewust zijn van haar schuld, het aangezicht van God zoeken in buitengewoon moeilijke, zware omstandigheden, en dan zullen ze ook verlangend naar Hem uitzien.

Hier wordt God bij monde van Hosea sprekend ingevoerd, maar in Hosea 6 wordt Israël sprekend ingevoerd. Dat blijkt heel duidelijk, want waar het eerst over 'Ik' ging – JAHWEH – gaat het hier over 'ons' en 'wij'. Dat is Israël. Dit zijn in feite de woorden die zullen klinken op het moment dat het 'totdat' zijn vervulling krijgt. Wanneer zij Hem gaan zoeken onder die omstandigheden, zullen ze zeggen: "Komt, laat ons wederkeren tot JAHWEH." Israël komt tot erkenning. "Want Hij heeft verscheurd en Hij zal ons helen; Hij heeft geslagen en Hij zal ons verbinden." In feite klinkt hierin ook al door dat zij zich van hun schuld bewust zijn. Zij hebben te maken gehad met de slaande hand van God en nu gaan ze terugkeren. Dat is ook eigenlijk wat het woordje bekering betekent. Israël was bij haar God, zij was geroepen door haar God, en vervolgens zijn ze verstrooid onder de natiën. De Heer verbergt Zijn aangezicht tot op de dag van vandaag, maar er komt een moment dat ze weer terugkeren.

U zegt misschien: "Ja, maar ze zijn toch al teruggekeerd naar het land?" Dan moet ik erbij zeggen dat ze weliswaar zijn teruggekeerd, maar terwijl ze Hem nog niet kennen. Je moet er natuurlijk mee uitkijken als je zoiets zegt, maar het is echt zo. Het was voorzegd dat ze zouden terugkeren terwijl ze Hem nog niet kenden. De Bijbel zegt echter, en dat lees je al in Deuteronomium 30, dat wanneer zij onder de natiën zich bewust worden van wie de Heer is en Hem gaan zoeken, Hij hen zal terugbrengen naar het land. Dan zal het ook onder omstandigheden zijn waarin ze niet meer te maken hebben met verdrukking onder de volkeren. Hoe dan ook, men zal dus terugkeren tot JAHWEH. Daar begint het mee: "Want Hij heeft verscheurd, Hij zal ons helen. Hij heeft geslagen en Hij zal ons verbinden."

En nu komt de termijn. Er wordt niet alleen gezegd wát er zou gebeuren, maar ook wannéér. "Hij zal ons na twee dagen doen herleven, ten derden dage zal Hij ons oprichten en wij zullen leven voor Zijn aangezicht." De link met wat er met de Messias is gebeurd, is overduidelijk. Ook Hij werd ten derde dage opgewekt uit de doden. Maar hier gaat het niet over de Messias, het gaat hier over het volk van de Messias, over Israël, dat net zo op de derde dag zal opstaan. Paulus zegt in Romeinen 11: "Indien hun verwerping de verzoening der wereld is, wat zal hun aanneming anders wezen dan een leven uit de doden?" Dat wil zeggen: als zij de Messias aannemen, dan is dat niets minder dan een nationale herleving in de dubbele zin van het woord. Men zal Hem leren kennen en het leven van opstanding ontvangen, en men zal ook als natie van twaalf stammen eens voor altijd hersteld worden in het land.

Dat herstel zal zijn na twee dagen. Inmiddels is het bekend, dus ik ga er nu niet verder op in hoe de Heer daarbij rekent, maar dat het hier niet over twee etmalen of over 48 uur gaat, moet duidelijk zijn. Wat dan wel? Dan heb je het fenomeen van de duizend jaren weer. De puzzelstukjes moet je gewoon bij elkaar leggen. Als je Schrift met Schrift vergelijkt, is het niet moeilijk: na twee millennia zal Hij ons doen herleven. In het derde millennium zal Hij ons oprichten en zullen we leven voor Zijn aangezicht. Israël volgt haar Messias en staat ook op na twee dagen, maar dan op een volgend niveau, op een 'next level'.

Maar niettemin, de Bijbel geeft dat dezelfde benaming. „Ja, wij willen Jou herkennen”, dat zal men dan zeggen; ernaar jagen Hem te kennen. Zo zeker als de dageraad – en de dageraad is de zonsopgang, wanneer de dag aanvangt – zo zeker als de dageraad is Zijn opgang. En dan komt Hij tot ons als de regen, als de late regen die het land besproeit. Het idee daarbij is: het land is verdord en droog, zonder leven. Maar op het moment dat Israël herleeft, dan komt Hij dus tot ons, tot Israël.

Waarmee dus inderdaad gezegd is dat na twee millennia niet alleen Israël herleeft, maar de Messias – of zo u wilt de Heer zelf, namelijk in Zijn verschijning, in Zijn presentatie, Zijn aangezicht – zal komen. De Messias dus, die zal dan komen. Dan komt Hij tot ons. Israëls herstel valt samen met de terugkeer van de Heer. En dat zal zijn op de derde dag, nog meer specifiek: bij de aanvang van de derde dag, namelijk bij de dageraad.

Want je zou natuurlijk ook kunnen zeggen: „Na twee dagen”, dat is heel ruim. Elk tijdstip gedurende het derde millennium komt in feite in aanmerking voor de derde dag. Ja, dat klopt. Maar dan moet ik erbij zeggen: het zal zijn aan het begin van de derde dag. Strikt genomen laat dat nog steeds een bepaalde ruimte toe, dat geef ik toe, maar dat is wat er staat. Na twee dagen, waarmee gezegd is dat toen de Heer heenging... Hoe was het ook weer? „Ik zal heengaan naar Mijn plaats.” Wanneer was dat?

Bij een andere gelegenheid hebben we het er wel eens over gehad: dat is in het jaar 30 geweest, dat de Heer Jezus vanaf de Olijvenberg naar Zijn plaats ging. En na twee dagen – de mijlpaal die je dan neer kunt zetten – dat is inderdaad in 2030. Dan lopen twee millennia gewoon af. Ik zeg hier dus gewoon wat ik zeg; dat sommige mensen dat niet goed beluisteren, dat weet ik. Maar dat is een mijlpaal: dan lopen twee millennia af sinds de Heer is heengegaan.

En na twee dagen zou Hij Israël herstellen en dan zal de Heer tot hen komen en het land besproeien en leven geven. Het land, het volk: leven. Wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden? Het gaat hier trouwens over de terugkeer van de Heer voor Zijn volk, voor Israël.

Dit is wat we nu hebben gezien in Hosea 6. Dat is een regelrechte profetie over de omstandigheden waaronder Israël hersteld zal worden en de terugkeer van de Heer, en wanneer dat ook zal zijn. Maar ik zal u laten zien vanavond, bij een heleboel teksten en schriftplaatsen, waarin dezelfde waarheid naar voren gebracht wordt. Want als je eenmaal de profetie kent, dan ga je de typologie, de patronen, de heenwijzingen – de verwijzingen, dat is de term die je daarvoor kunt bezigen – onmiddellijk ook herkennen.

Exodus 19: Yahweh Daalt Neer op de Derde Dag ↑ hoofdstukken

Exodus 19 is het hoofdstuk dat voorafgaat aan Exodus 20, wat voor veel mensen een begrip is omdat we daar de Tien Woorden vinden. Dat is het hoofdstuk waarin God Zijn Tien Woorden aan Israël heeft gegeven. In feite zou je het zelfs de huwelijksakte van God met Zijn volk kunnen noemen. Vlak voor die geschiedenis leest u dat het volk zich bevindt bij de berg Horeb, de berg Sinaï. In Exodus 19 vers 10 staat: "En JAHWEH zei tot Mozes: Ga tot het volk. Heilig hen" – dat wil zeggen: zet hen apart – "heden en morgen," twee dagen dus. "En laten zij hun klederen wassen." De hint is duidelijk: er gaat iets heel belangrijks gebeuren. De komende tijd, vandaag en morgen, moeten zij alles in gereedheid brengen. Ook het wassen van hun klederen staat in alle opzichten in het teken van gereinigd zijn.

In vers 11 lees ik verder dat zij tegen de derde dag gereed zullen zijn, want op de derde dag zal JAHWEH neerdalen voor de ogen van het hele volk op de berg Sinaï. Als je dit zo ziet en leest, herken je de parallel met het aanbreken van het nieuwe verbond. Het begin van het oude verbond, het verbond dat gesloten werd bij de berg Sinaï, staat model voor het begin van het nieuwe verbond. Als God zegt dat Hij een nieuw verbond zal sluiten met het volk, dan gaan dezelfde dingen gebeuren. Dat zal namelijk eveneens op de derde dag zijn. In de historie was dit een letterlijke derde dag, dat moet duidelijk zijn, maar het verwijst typologisch en profetisch naar de derde dag waarop JAHWEH zal neerdalen voor de ogen van het hele volk. Elk oog zal Hem zien, ook zij die Hem hebben doorstoken. Dat wordt op zoveel plaatsen gezegd, zoals in Zacharia 12 en Openbaring 1: men zal Hem daadwerkelijk zien. Wanneer? Op de derde dag. Dan daalt JAHWEH voor de ogen van het volk neer.

Ik sla een paar verzen over en dan staat er dat Mozes tot het volk zei: "Weest over drie dagen gereed, nadert niet tot een vrouw." Ook dat is trouwens typologisch. Naderen tot een vrouw betekent natuurlijk dat men geen seksuele gemeenschap heeft; dat is het idee. Maar als je daar over doordenkt: zowel het oude als het nieuwe verbond is een huwelijksverbond. Ik denk dat dit een heleboel mensen ontgaat, maar het is echt het karakter dat het verbond draagt. God heeft een verbond gesloten met Zijn volk, zodat Zijn volk ook daadwerkelijk Zijn echtgenote is. Het land Israël fungeert daarbij in feite als een echtelijke woning. Wanneer de vrouw andere mannen achterna loopt – en afgoderij heet voor Israël per definitie hoererij – dan is dat logisch, want ze zijn getrouwd met de Man. Op het moment dat ze andere goden achterna lopen, lopen ze andere mannen achterna. Dan zegt God op een gegeven moment: "En nu ga je Mijn huis uit. Wat doet Mijn geliefde in Mijn huis?" zeggen de profeten dan. Het idee is dus dat God Zijn volk gehuwd heeft en dat er hier een huwelijkssluiting plaatsvindt. Israël is zelfs de bruid. Dat is een heftig omstreden gegeven, maar niet voor iemand die de Bijbel bestudeert; ik bedoel theologisch gezien. Dat heeft dan weer te maken met de gedachte dat wij eigenlijk bij Israël zijn – nou ja, vergeet het maar dus.

Zowel het oude als het nieuwe verbond heeft het karakter van een huwelijksverbond. Het idee is ook dat er gedurende de twee dagen, tot de derde dag, geen gemeenschap is. Ik bedoel dat dubbelzinnig: er is geen gemeenschap tussen de Heer en Zijn volk, Zijn bruid. Dat wacht totdat het verbond is aangebroken en pas dan is er gemeenschap. Gedurende de twee dagen is er geen gemeenschap. Ik moet daarbij meteen denken aan een andere tekst die we bij de profeet Hosea aantreffen, waar Hosea de opdracht krijgt om een vrouw te kopen. In Hosea 3 lees je dat hij de prijs voor die vrouw zou betalen, maar dat hij voorlopig geen gemeenschap met haar zou hebben. Pas na vele dagen zou het huwelijk alsnog worden geconsumeerd. Hosea – trouwens dezelfde naam als Jezus, Yeshua – kocht de bruid. De prijs is voor haar betaald, maar in de praktijk is er nog steeds geen sprake van een huwelijksverbond. Dat wacht nog, zodat er werkelijk gemeenschap is tussen de Man en de Vrouw. Dat is de huidige situatie: ze is gekocht en betaald, maar de consummatie wacht nog.

Als er hier dus staat: "Weest over drie dagen gereed, nadert niet tot een vrouw," dan had dat ook het karakter van een vastenperiode. Hou dat even vast, want daar komen we straks nog over te spreken; dat was in de dagen van Vasti. In Exodus 19 lezen we verder: "En het geschiedde op de derde dag toen het morgen werd, dat er donderslagen en bliksemstralen en een zware wolk op de berg waren en zeer sterk bazuingeschal, zodat al het volk dat in de legerplaats was, beefde." Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Als je goed leest en dan even je ogen sluit, zie je de film voor je van wat hier staat. Al deze attributen houden verband met de wederkomst, wanneer de Heer zal neerdalen op de derde dag op de berg. Dat is dan niet de berg Sinaï, maar de berg die bij Sion is. De bazuin zal klinken, maar er zal ook een wolk verschijnen. In verband met de hele Openbaring lees je heel dikwijls over donderslagen en bliksemstralen. In feite zijn dit allemaal signalen van Gods wege, zowel auditief als visueel, vanaf de hemel. Het komt beide van boven, vanuit de hemel, en ze zijn beide nogal ontzagwekkend. Dat is precies wat er bij die gelegenheid ook zal gebeuren. Dat was de tweede geschiedenis in verband met die derde dag.

Jozua 1 en 3: de Doortocht Door de Doodsjordaan op Tweeduizend El Afstand ↑ hoofdstukken

We gaan naar Jozua, Jozua 1, maar met name Jozua 3. Het boek is eigenlijk nog maar net begonnen, want we zitten hier in het eerste hoofdstuk. Ik heb de eerste tien verzen daar nog overgeslagen, maar daar lees je dat God tegen Jozua zegt: "Gaat midden door de legerplaats en beveelt het volk aldus: bereidt u teerkost, proviant — levensmiddelen." En waarom dan? "Want binnen drie dagen zult gij de Jordaan hier overtrekken." Ze staan daar dus op het punt om het beloofde land binnen te gaan en dat zou binnen drie dagen gaan plaatsvinden.

Dan krijg je eigenlijk nog een intermezzo, namelijk dat de verspieders eropuit gestuurd worden; dat is Jozua 2. In Jozua 3 lees je dat het volk daadwerkelijk de Jordaan overtrekt. Daarvóór vindt nog die geschiedenis met de verspieders plaats, die ook heel boeiend is. Eigenlijk heb ik er geen tijd voor, maar ik wil het in dit verband toch even noemen. Die verspieders verblijven twee dagen undercover in Jericho. Ik vermeld het alleen even kort om aan te geven dat ook die twee dagen weer heel typologisch zijn. Ze spreken het woord van God bij een heidense vrouw en daar vindt het ingang, bij Rachab de hoer. Dat zijn die twee dagen, en op de derde dag vindt dan de doortocht plaats.

Dat de doortocht op de derde dag zou plaatsvinden, was in Jozua 1 al gezegd. In Jozua 3 lees je dat het daadwerkelijk gebeurt. Jozua stond 's morgens vroeg op en hij en al de Israëlieten braken op van Sittim, want daar waren ze eerst. Ze kwamen tot aan de Jordaan, waar zij overnachtten voordat zij overtrokken. Na verloop van drie dagen — of eigenlijk: toen de drie dagen verlopen waren — gingen de opzieners de legerplaats door en ze gaven het volk dit bevel: "Zodra gij de Ark van het Verbond van JAHWEH, uw God, ziet en de Levitische priesters die haar dragen, dan zult gij van uw plaats opbreken en achter haar aan trekken."

Wat hier gezegd wordt, is dat ze op die derde dag zouden gaan letten op de Ark van het Verbond. Ik zei al: die Ark van het Verbond is in al haar onderdelen een type van Christus. Het was het allerheiligste, wat zich bevond in het Heilige der Heiligen. Daar kwam jaarlijks de hogepriester en sprengde het bloed op het verzoendeksel — eigenlijk moet ik zeggen: gewoon op het deksel. Weet u welke attributen daar nog meer in waren? Kijk het maar na in Hebreeën 9. Daar lees je over de staf van Aäron die gebloeid had met amandelbloesem, en over die gouden kruik met manna, het brood. En natuurlijk het belangrijkste misschien nog wel: de woorden van God, de stenen tafelen. De eerste set was stukgegaan, was gebroken, en de tweede set — Deuteronomium — bevond zich daar in die kist. Om een lang verhaal kort te maken: die kist, die Ark, een kist met goud overtrokken, is een type van Jezus Christus.

Israël zou op de derde dag letten op die Ark en ze zouden ook achter de Ark aan gaan om door de Jordaan heen te gaan. Door de Jordaan gaan is in de Bijbel per definitie een type van dood en opstanding. Dat kan niet missen; het is zelfs algemeen bekend. Zelfs als je geen sjoego hebt of weinig notie van typologie, dan weet je nog dat de Jordaan het beeld is van de dood. De Ark is een type van de opgewekte Christus en die gaat als eerste door de Jordaan. Dat wil zeggen: de dood in, maar ook — want dat is het belangrijkste — weer uit de Jordaan opgestaan. Waarom denkt u trouwens dat Johannes de Doper in de Jordaan liep? Kopje-onder en weer uit het water opstaan. Ik denk dat hij dat van Naäman had, want die deed dat namelijk ook, zeven keer zelfs. Je leest ook van een bijl die in de Jordaan terechtkwam en die kwam weer boven. Alles in de Jordaan komt weer boven water, wist u dat? Dat is een universeel principe. Via die route, door die doods-Jordaan, kom je in het beloofde land terecht.

Maar let op! "Er zij echter tussen u en haar een afstand van ongeveer tweeduizend ellen lengte; komt niet dicht bij haar." Dat wil zeggen: niet dichter dan die tweeduizend el. Israël moest de Ark navolgen door de Jordaan, maar niet te dichtbij; er moest een afstand zijn van tweeduizend el. Dus op de derde dag gaat Israël door de Jordaan en ze volgt de Ark op een afstand die gemeten wordt als tweeduizend el. Ik moet altijd lachen als je de NBV leest, of de Bijbel in Gewone Taal. In de meeste van die vertalingen die het de lezers makkelijk willen maken, staat er: "ongeveer een kilometer". Dat is heel leuk gevonden en ook fijn meegedacht, maar de clou ontgaat je hier. In typologische zin gaat het er helemaal niet om hoeveel dat nou eigenlijk precies is, het gaat juist om dat getal. Wist u trouwens dat tweeduizend el ook een sabbatsreis is? Dat is ook de afstand tussen de Olijfberg en Jeruzalem.

Israël gaat op de derde dag door de Jordaan en ze volgt de Ark, Christus, op een afstand van tweeduizend el. Je struikelt werkelijk over de hints en de gegevens. Je ziet precies terug wat profetisch al expliciet door Hosea is gezegd en dan herken je dit onmiddellijk, dat kan niet missen. Er staat nog bij: "Er zij echter tussen u en de Ark een afstand van ongeveer tweeduizend ellen lengte; komt niet te dicht bij haar, opdat gij de weg moogt weten waarlangs gij gaan zult, want langs die weg zijt gij noch gisteren noch eergisteren getrokken." Daar heb je weer die twee dagen. Na twee dagen, op de derde dag, arriveert Israël in het beloofde land onder leiding van Jozua, die 's morgens vroeg opstond. Als je al zulke dingen memoreert, dan stapelen de gegevens zich op.

Het is een geweldige waarheid, vooral als je in 2024 hier bijbelstudies over mag geven. Dan denk je: wauw, wat een tijden zeg! Dat denk ik trouwens echt hoor, even tussendoor. Als ik de laatste week de krant lees en ik denk: niet te geloven, dan moet ik mezelf even knijpen. Mag ik dit meemaken, mensen? Het lijkt wel alsof de termijn bijna afgelopen is. De vorige keer hadden we het er nog over met die Amerikaanse verkiezingen en de ruiter op het witte paard; die staat al te trappen hoor. En dan heb ik het niet over Sint-Nicolaas. Ondertussen neemt de oorlogsdreiging alleen maar toe. Het is echt een contrast. In de vorige serie ging het over dat ijzeren koninkrijk. Ik weet niet of u dat nog volgde, maar je ziet nu dat de premier van Israël, zelfs als hij hier op Nederlandse bodem komt, onmiddellijk wordt gearresteerd omdat hij zo'n ijzeren regime zou voeren. Dat bedoel ik trouwens helemaal niet als politiek statement, het gaat mij er nu niet om. Het gaat mij erom hoe deze dingen zich aftekenen; dat je inderdaad ziet dat daar in het Midden-Oosten een rijk is dat zich als ijzer profileert.

Verpletterend, vernietigend manifesteert en eigenlijk het hele Midden-Oosten onder de voet loopt. Zodanig dat het zo strijdt met onze morele waarden dat we zeggen: "Dat kan toch niet, dat die man in Den Haag gearresteerd zou worden?"

Nou ja, weet je, dat is allemaal... wat ik bedoelde te zeggen: op het moment dat je je realiseert in welke tijd we leven, dan ga je dus ook bewust worden van: zien we alle aanwijzingen dat dat zich inderdaad nu gaat voltrekken? Met dat laatste wil ik heel voorzichtig zijn, dat wel, maar aan de andere kant zijn de dingen soms zo evident dat je in ieder geval op zijn minst tegen elkaar zegt – ik zeg het dagelijks: "Let maar op, joh. Let op wat je ziet."

En ik vind het machtig boeiend om dat ook allemaal te zien. Ik moet erbij zeggen dat we hier in Capelle, of overdag ik in Rijnsburg, ons op een redelijk veilige afstand bevinden. Nog wel, ja. Inderdaad, nog wel.

De vierde.

Koningen 20: Koning Hiskia als Type van het Herstelde Volk ↑ hoofdstukken

De geschiedenis in 2 Koningen 20 kan ik, denk ik, wat korter bespreken, maar het is niettemin een hele boeiende. In de dagen van Jesaja was Hizkia koning. Hizkia wordt op een gegeven ogenblik dood- en doodziek; hij zou het leven laten. Maar dan krijgt Jesaja een godswoord en moet hij naar de koning toe gaan. Hizkia was trouwens een godvrezende koning. Hij heeft ook wel misstappen begaan, maar hij was een godvrezende koning; één van de weinigen, één van de zeven die het koninkrijk van Juda gehad hebben die zo getypeerd worden.

Er wordt tegen Jesaja gezegd dat hij moet terugkeren en moet zeggen tot Hizkia, de vorst van Zijn volk: "Zo zegt JAHWEH, de God van uw vader David: Ik heb uw gebed gehoord, Ik heb uw tranen gezien. Zie, Ik zal u gezond maken. Op de derde dag zult gij opgaan naar het huis van JAHWEH." Die man was dus doodziek en Jesaja mag hem dit goede bericht gaan vertellen. Het is een prachtig bericht, want hij zal op de derde dag opgaan naar het huis van JAHWEH, oftewel naar de tempel.

Dat is op zich trouwens een heel opmerkelijk gegeven. Ik zei bij aanvang dat we het vooral zouden hebben over de derde dag in verband met Israël. Ik vond deze geschiedenis een twijfelgevalletje om te bespreken, omdat deze namelijk een dubbele vervulling heeft. Deze zoon van David is hier natuurlijk een type van dé Zoon van David. Maar ik moet er ook bij zeggen dat hij hierin ook een type is van Israël als koninklijk en priesterlijk volk dat hersteld zal worden. Hizkia is de koning, maar hij gaat naar het huis van JAHWEH, en dat is in feite een priesterlijke activiteit. Wat Israël van Godswege is, is een koninkrijk van priesters, een koninklijk priesterdom. Zo’n natie zijn ze, en ze zullen herstellen op de derde dag.

Daar is deze Hizkia dus ook een type van. Het is dus dubbel: het verwijst naar de Zoon van David, maar het verwijst ook naar het koninklijk priesterdom van het volk van Israël, dat op de derde dag, in het derde millennium, zijn functie zal gaan vervullen als koninklijke, priesterlijke natie. Dan heb ik er nog één.

Esther 4 en 5: de Verborgen Bruid Ontvangt de Gouden Scepter ↑ hoofdstukken

Nou ja, ik heb er inmiddels al zes. We komen bij het boek Esther, bij Esther 4 en 5. Dat boek, u weet wel, de naam Esther betekent trouwens 'verborgen'. En weet u wat daar bijvoorbeeld verborgen is? De naam van God. Gods naam staat er wel in, maar op een verborgen wijze; Zijn naam wordt niet expliciet vermeld. Dat heeft sommige mensen zelfs zo erg verbaasd dat ze gezegd hebben dat dit boek eigenlijk helemaal niet in de Bijbel thuishoort. Maar dat is juist wél het geval.

Dan lees je over Esther, een Joodse dame die zich bevond in het hof van het Perzische Rijk van Ahasveros. Haman had daar een complot gesmeed – ja ja, complotten waren er toen ook al – om de hele Joodse natie om te brengen. Ik kan natuurlijk niet op alle details ingaan, maar Esther heeft dan het voornemen om naar de koning toe te gaan. En dat was een heel ding hoor, om de koning ongevraagd te benaderen; dat kon je letterlijk en figuurlijk de kop kosten.

Esther zegt dan: "Ga heen, vergader al de Joden die zich in Susan bevinden, daar in de burcht waar het koninklijke paleis was, en vast om mijnentwil." Vasten dus in de zin van niet eten en drinken. Dat staat er nog bij trouwens: "Eet of drink drie dagen, zo min des nachts als des daags." Nou, dat is een flinke opgave. In feite is dat ook een teken van rouw natuurlijk. Ik moet hierbij ook denken aan Marcus 2, waar de Heer Jezus in discussie is over het vasten en deze uitspraak doet: "Als de bruidegom van hen weggenomen is, ja, dan is het de tijd van vasten." In feite zijn dat deze twee millennia: de Bruidegom is er wel, maar Hij is momenteel niet present. Dat is de tijd van vasten en van onthouding, waarin er geen voedsel is en ook geen gemeenschap.

Ziet u trouwens de link met die andere geschiedenis uit Exodus 19? Het is ook het verhaal van het boek Hooglied, waar de bruid voortdurend de Bruidegom kwijt is en ze Hem zoekt: "Waar is mijn geliefde?" Dan gaat ze zoeken en ze vindt Hem niet, tot ze Hem op een gegeven moment wél vindt. Dat is waar het hele boek Hooglied over gaat: de bruid die de Bruidegom kwijt is en weer vindt. Maar dat is dus ook deze gedachte van het vasten. Esther zegt dan nog: "Ook ik en mijn dienaressen zullen op dezelfde wijze vasten en dan zal ik tot de koning gaan, ondanks het verbod." Dat wil zeggen: ze mócht dit eigenlijk niet doen. En dan zegt ze die beroemde woorden: "Kom ik om, dan kom ik om." Zij neemt dus dit levensgevaarlijke risico.

En dan lees je in Esther 5 vers 1: "Op de derde dag nu hulde Esther zich in een koninklijk gewaad en ze ging staan in de binnenste voorhof van het paleis van de koning, tegenover de koningszaal, terwijl de koning gezeten was op zijn koninklijke troon in de koningszaal tegenover de ingang der zaal." Nou, de entourage is qua formulering alleen al heel erg koninklijk: zij kwam in koninklijk gewaad, in het paleis van de koning, in de koningszaal, terwijl de koning gezeten was op zijn koninklijke troon in de koningszaal... Hoe vaak klinkt het woord 'koninklijk' hier niet? Dit is een hele royale formulering, als u begrijpt wat ik bedoel. Ja, het was op de derde dag dat Esther tot de koning naderde.

Toen de koning koningin Esther – want dat was ze – in de voorhof zag staan, won zij zijn genegenheid. In de Statenvertaling staat geloof ik... ja, 'gunst', het Hebreeuwse woord voor genade. Zij vond genade in zijn ogen. Ik denk dat het zoiets is in de Statenvertaling. Heeft er niemand hier een Statenvertaling? Nou ja, ik zou het zo op kunnen zoeken, maar het maakt niet uit, want dat is namelijk precies de gedachte. 'Chen' is ons woord genade. Dat is ook het woordje 'gein'. Gein is het Hebreeuwse woord wat hier staat: Chen. Gein, lachen, maar ook vreugde. Daarom: als je gein wilt hebben, dan moet je Hem kennen. Of eigenlijk is het andersom: als je Hem kent, dan héb je gein.

Toen koningin Esther in de voorhof kwam, kreeg ze gein, ze won zijn genegenheid. En de koning reikte Esther de gouden scepter toe die hij in zijn hand had. Esther kwam daarop nader en raakte de spits van de scepter aan. Dit is de gouden scepter die aangereikt wordt, het symbool waarmee de koning bewees dat zij tot hem mocht naderen. Sterker nog, zij mag daarna zelfs alles claimen: "Al is het de helft van mijn koninkrijk, je krijgt het." Dit is het grote omslagpunt in het hele boek Esther, waardoor het lot – poer, Poerim – ook totaal verandert. Het lijkt allemaal zo toevallig dat het zo loopt, maar het is God die het doet toevallen.

Ik vind het geweldig dat er staat dat Esther de gouden scepter krijgt aangereikt. Ook hier is Esther, deze Joodse dame, een type van zowel de bruid als de koningin. Zij is de koningin, ja, ze is een type van de koninklijke natie, de vrouw van de koning. En ze krijgt de gouden scepter aangereikt, waarbij u zich goed moet realiseren dat een scepter gewoon een staf is. Het is een koninklijke staf. En een staf in de Bijbel is een beeld van opstanding. Denk aan een staf die bloeit, of een staf waarmee je tegen de rots slaat waardoor er levend water tevoorschijn komt. "Uw stok en uw staf vertroosten mij." Wat vertroost je als je door een dal van schaduwen van de dood gaat? De opstanding, de staf!

En die krijgt Esther op de derde dag aangereikt. Goud is over het algemeen sowieso een type van onvergankelijkheid; het is een metaal dat niet roest en niet vergaat. Dat is wat goud is: een uitbeelding van onvergankelijkheid. Dus ze krijgt de staf aangereikt – opstanding – op de derde dag, namelijk leven uit de doden, onvergankelijk leven. Dat is wat ze koninklijk krijgt aangereikt en hiermee wordt ze bevestigd in haar positie als bruid en als koningin. Waarbij Esther dus uitdrukkelijk weer het type is van Israël op de derde dag. Op allerlei wijzen worden we zo geconfronteerd met iedere keer weer opnieuw dezelfde waarheid.

Ik zie dat het inmiddels negen uur is, dus ik stel voor dat we eerst even gaan pauzeren. Want ik heb er nog een paar voor u. Laten wij daarna de draad weer oppakken, want we hebben nog een vijftal schriftplaatsen te bespreken. We waren dus al lang en breed van wal gestoken over de verschillende schriftplaatsen die allemaal verwijzen naar de derde dag waarop Israël zal worden hersteld. En dan heb ik nog zo'n mooi voorbeeld dat heel erg voor de hand ligt, en dat is die...

Jona: Verzwolgen in de Volkerenzee en Herstel op de Derde Dag ↑ hoofdstukken

Over Jona dus. Dat is een prachtig gedeelte; tegenwoordig zing ik er zelfs over bij mijn kleinkinderen. Maar waarom kijken we specifiek naar Jona? Aan het einde van het eerste hoofdstuk lees je een gegeven dat, wat mij betreft, het meest bekend is van Jona: JAHWEH beschikte een grote vis om Jona in te slokken. Wat voor vis dat precies was, dat weet ik niet, maar hij was in elk geval groot genoeg om Jona in te sluiten. Jona was drie dagen en drie nachten in het ingewand van de vis. Die formulering behoeft misschien wat toelichting, maar één ding moeten we in elk geval vaststellen: de Heer Jezus verwijst specifiek naar dit schriftgedeelte in Zijn gesprek of dispuut met de schriftgeleerden, de theologen van Zijn dagen. Hij zegt dan dat dit geslacht geen teken zal krijgen dan dat van Jona, de profeet. Zoals Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was, zo zal ook de Ben-Adam, de Zoon des Mensen – de Erfnaam van Adam – in het hart van het land verblijven. Dat staat in Matthäus 12 vers 40. Ik lees het even voor: "Want gelijk Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was, zo zal de Zoon des Mensen, de Ben-Adam, in het hart van de aarde – of het hart van het land – zijn." Ik denk dat dit laatste gewoon op Jeruzalem slaat.

De Messias zou daar namelijk ook dood zijn. Ik denk dat Jona ook echt dood was, maar dat is nog een verhaal apart; je leest immers later dat hij bad vanuit het dodenrijk. Hoe dan ook, die drie dagen en drie nachten zijn een kwestie op zich als het gaat om hoe je precies moet tellen. Er is al heel veel over gezegd en ik heb er zelf ook het nodige aan gewijd. Ik versta het zo: Hij is op donderdag gekruisigd en vervolgens tegen de avond begraven. De tweede dag in het graf was de vrijdag en de derde dag dat Hij dood was, was de zaterdag. Zo kom je op drie dagen en drie nachten, waarna Hij tegen de zonsopgang opstond. Je kunt het ook op een andere manier tellen, maar in beide gevallen kom je uit op die drie dagen en drie nachten.

Het gaat mij nu even om het punt dat er hier een parallel getrokken wordt tussen Jona in de buik van die grote vis en de Messias die ook in het hart van het land zou zijn. Je zou zeggen dat dit betekent dat Jona een type is van de Messias. Dat is helemaal waar, maar daar heb je het weer, waar we het voor de pauze ook al over hadden: hij is niet alleen een type van de Messias. Jona is namelijk ook een type van Israël. Die twee zie je heel vaak samen optreden.

Ik zal u een aantal voorbeelden geven. Kijk naar de betekenis van zijn naam: Jona betekent 'duif'. De eerste gedachte bij een duif, ook in de Bijbel, is die van een boodschapper; iemand die een boodschap overbrengt, vooral van nieuw leven. Denk bijvoorbeeld aan de olijftak en aan de vrede, dat weten we ook. Maar Jona was ook ongehoorzaam aan de opdracht. Jona is, evenals Israël, ongehoorzaam aan haar roeping. Jona zei nee; hij ging precies de andere kant op. Vervolgens verdwijnt hij in de volkerenzee. Dat is precies het lot van het volk Israël: ongehoorzaam aan de opdracht die ze zouden vervullen en precies de andere kant opgaand. Maar God weet je altijd te vinden als Hij je heeft uitgekozen. Maak je geen zorgen, dat vind ik wel geweldig: welke kant je ook opgaat, Hij wint je toch weer terug.

Jona verdwijnt in de volkerenzee, en dat is in feite de situatie van de afgelopen tweeduizend jaar. Waar bevindt Israël zich? Te midden van de natiën, verborgen, als dood te midden van de volkerenwereld. Maar op de derde dag verschijnt Jona weer aan land. Dat is precies wat er met het volk Israël ook gaat gebeuren. Dan zal ze alsnog haar missie gaan volvoeren. Ik heb dit vijftal punten zo op een rijtje gezet om aan te geven dat Jona inderdaad niet alleen een type is van de Messias, maar ook van het volk Israël. Een volk dat weliswaar gedurende die dagen in de volkerenzee is verdwenen, maar op de derde dag alsnog tevoorschijn komt om daadwerkelijk te gaan doen waarvoor het oorspronkelijk was bestemd.

Lukas 10: de Barmhartige Samaritaan en de Twee Daglonen ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar het Nieuwe Testament toe. De eerste schriftplaats is Lukas 10. Dat is een wat afwijkende passage in die zin dat het hier niet om een geschiedenis gaat, maar om een verhaal, een gelijkenis die de Heer Jezus vertelde: die van de barmhartige Samaritaan. Die gelijkenis kent u wellicht, maar meestal wordt deze moralistisch opgevat: de Samaritaan als een illustratie of eigenlijk als een aansporing om ons te ontfermen over degene die op ons pad wordt gebracht en daar goed voor te zijn; om zelf een barmhartige Samaritaan te zijn.

Maar dat is niet de eigenlijke gedachte van de gelijkenis. De vraag aan de Heer was: "Wat moet ik doen om het aionische leven te beërven?" De Heer Jezus antwoordt dan: "Heb uw naaste lief." Waarop de wedervraag komt: "Ja, maar wie is mijn naaste?" De Heer geeft daarop een uitleg over die man die op weg was van Jeruzalem naar Jericho en door rovers werd overvallen. Er kwam eerst een priester langs en daarna een Leviet, maar daar moest hij het niet van hebben. En toen kwam er een Samaritaan langs, van wie je zou denken dat hij er met een grote boog omheen zou gaan, maar het was precies omgekeerd. Hij kwam in zijn nabijheid en toen hij hem zag, werd hij met ontferming bewogen.

Trouwens, die Samaritaan blijkt in deze gelijkenis de naaste te zijn. De vraag was: "Wie was de naaste?" Het antwoord is: dat was degene die barmhartigheid bewezen heeft. Wat moet ik doen om het aionische leven te ontvangen? Mijn naaste liefhebben. En wie is mijn naaste? Dat is degene die mij barmhartigheid heeft bewezen. Het is dus niet degene aan wie ík barmhartigheid moet bewijzen, maar degene die zich ontfermt over mij terwijl ik daar half dood lig, overgeleverd aan de genade van iemand die zich om mij bekommert. Door hem lief te hebben en het van hem te verwachten, ontvangt een mens aionisch leven. Dat geeft een heel andere gedachte aan deze gelijkenis dan die er meestal aan wordt gekoppeld.

Toch gaat het mij nu vooral om wat de Samaritaan doet. Hij ontfermt zich over de man die daar half dood aan de kant van de weg lag. Hij ging naar hem toe, verbond zijn wonden, goot er olie en wijn op, zette hem op zijn eigen rijdier en bracht hem naar een herberg waar hij hem verzorgde. De volgende dag stelde hij de waard twee denaren ter hand en zei: "Verzorg hem, en mocht u meer kosten hebben, dan zal ik ze u vergoeden wanneer ik terugkom."

Ik wil laten zien dat deze gelijkenis ook een typologische lijn bevat. De Samaritaan is gekomen en ontfermt zich over degene die half dood aan de kant van de weg ligt. Hij draagt er zorg voor dat we, totdat hij terugkeert, in goede handen zijn en hij betaalt daarvoor de prijs. Die twee denaren zijn daarbij heel interessant. Er staat namelijk eigenlijk: 'twee denaren'. Een denaar is een Romeinse munt, en uit Mattheüs 20 weten we dat één denaar gelijkstond aan één dagloon. Het komt ongeveer overeen met een drachme, de Griekse munt. De waard in de herberg krijgt dus twee denaren, oftewel twee daglonen.

Ik wijs erop dat deze twee denaren verwijzen naar twee dagen. De gedachte van die Samaritaan is: "Ik geef je voor twee dagen dit geld, en daarna kom ik terug en dan verrekenen we alles." De Samaritaan keert terug na twee dagen. Zelfs in deze gelijkenis zien we diezelfde structuur: de Heer – de Samaritaan – keert terug na twee dagen. Ik zeg niet dat dit het sterkste voorbeeld is, want als je wilt kun je hieronder uit, maar de lijn is precies dezelfde als we tot dusver elke keer zijn tegengekomen.

Dan gaan we weer verder naar het Johannesevangelie. Ik wil daar drie voorbeelden uit noemen. Ik zou er nog wel meer kunnen geven, maar met deze tien voorbeelden heb ik mijn handen al vol genoeg.

Johannes 2: de Bruiloft te Kana op de Derde Dag ↑ hoofdstukken

Johannes 2 ken ik heel erg goed, want ik heb er al vaker op gewezen dat ik op 21 april 1992 in het huwelijk trad. Op onze trouwkaart stond deze tekst uit de Statenvertaling: "En op de derde dag was daar een bruiloft te Kana." In ons geval was het trouwens in Katwijk, maar het was ook op een dinsdag. De derde dag... je kunt dat op allerlei manieren aanvliegen. In het Hebreeuws worden de dagen genummerd. De zondag is Yom HaRishon, wat eigenlijk gewoon 'de eerste dag' betekent. Daarna volgen Yom Shini en Yom Shlishi. Die derde dag is wat wij een dinsdag noemen. Dagen worden in het Hebreeuws genummerd, behalve de zevende; dat is de Shabbat, de dag van rust.

Het is trouwens ook een reden waarom Joodse bruiloften, naar ik me heb laten vertellen, bij voorkeur op dinsdag plaatsvinden. Waarom? Omdat je in Genesis 1 bij de schepping over de derde dag leest dat God twee keer zegt: "Het was goed." Bij elke andere dag staat dat er één keer, maar op de derde dag was het dubbel goed. Ik heb al verschillende keren gehoord dat dit de reden is waarom Joodse bruidsparen bij voorkeur op een dinsdag trouwen. Ik geef het door voor wat de waarde is; ik heb het niet gecheckt, maar ik zie Rob al naar zijn telefoon grijpen om het even te gaan checken.

Aan die derde dag zit natuurlijk heel veel vast. Als we kijken naar Johannes 1, dan zien we daar al een aantal dagen genoemd. Er vindt een hele reeks dagen plaats; kijk maar na. In Johannes 1 vers 29 lees je over "de volgende dag", dat is dag twee. Dan lees je een paar verzen later, in vers 35, weer over "de volgende dag", dat is dag drie. In vers 44 staat opnieuw "de volgende dag", dat is dag vier. En dan vervolgens staat er in Johannes 2 vers 1: "op de derde dag". Als je gewoon zou doorrekenen, zou je zeggen dat dit drie dagen na vers 44 is, en dan is het de zevende dag.

Het is afhankelijk van waaruit je rekent. Ik noem dit omdat we in deze hele serie met dit fenomeen te maken hebben. Is het millennium dat komt nu het derde millennium of het zevende millennium? Dat hangt er maar net vanaf van waaruit je rekent. Gerekend vanaf Adam is het het zevende millennium; gerekend vanaf het heengaan van de Heer is het het derde millennium. Datzelfde fenomeen doet zich voor in Johannes 1 en 2. Het is de zevende dag als je keurig blijft tellen, maar het wordt de derde dag genoemd. En op die dag is er een bruiloft.

Ik heb er al diverse keren op gewezen dat de bruiloft in de Bijbel een type is van het verbond dat God sluit met Zijn volk. Dan gaat het vooral om het definitieve verbond: het nieuwe verbond dat onverbrekelijk is. Weet u waarom? Omdat alle verplichtingen aan één kant liggen. God vervult Zelf alles wat nodig is. Bij het oude verbond lees je nog iedere keer: "Gij zult, gij zult..." En als je dat opvat als een last, dan drukt dat je neer. Maar bij het nieuwe verbond — kijk het maar na in Jeremia 31 — lees je wel zeven keer: "Ik zal." "Ik zal hun zonden geenszins gedenken", "Ik zal een nieuw verbond met hen sluiten", "Ik zal hun God zijn". Zeven keer zegt God: "Ik zal." Er wordt niet één keer een voorwaarde gelegd of een eis gesteld aan de mens. Het kan dus niet misgaan, want God neemt alles voor Zijn rekening.

Over dat nieuwe verbond spreekt Hosea dus ook, wanneer hij zegt dat God Zijn volk als bruid zal werven. "Ik zal haar lokken," staat er. In de profeten, bij Ezechiël, Jesaja en Jeremia — heel het Oude Testament, de Hebreeuwse Bijbel, is vol van al die verwijzingen naar de grote dag van de bruiloft die gaat aanbreken. Israël zal getrouwd worden door God, door de Bruidegom, de Messias. In feite is dat millennium een bruiloft: de bruiloft van het Lam. Alle volkeren zijn bij die bruiloft uitgenodigd.

Er is dus een Bruidegom, en als u mij vraagt: wij maken deel uit van die Bruidegom. Hij is het hoofd, wij het lichaam. Het volk van Israël is de bruid. Denk dus niet dat ons een romantisch ideaal wordt ontzegd of wordt weggenomen door te zeggen dat wij de bruid niet zijn. Nee, wij maken deel uit van het lichaam van de Bruidegom. Israël is de bruid en de volkeren zullen straks delen in dat feest op die derde dag. Dat is de derde dag, dat is de zevende dag; het is het millennium. Linksom of rechtsom, je komt altijd bij diezelfde waarheid uit. Dit was Johannes 2, of Johannes 1 zo u wilt.

Johannes 4: Twee Dagen in Samaria en de Redder Der Wereld ↑ hoofdstukken

En dan gaan we nu naar Johannes 4, de geschiedenis waarin de Heer Jezus bij uitzondering naar Samaria gaat. U weet wel, Hij heeft daar dat gesprek met die Samaritaanse vrouw bij de bron van Sychar. In vers 40 lees je wat daar aan vooraf is gegaan. Die vrouw vertelt in het dorp: "Ik heb Hem gevonden!", en dan komen de Samaritanen allemaal op de Heer Jezus af. Toen dan de Samaritanen tot Hem kwamen, verzochten zij Hem bij hen te blijven, en Hij bleef daar twee dagen.

Dat moet u zich even goed realiseren: de Heer bevindt zich hier niet in het Joodse land, maar in Samaria. Joden en Samaritanen gaan normaal gesproken niet met elkaar om; ze hebben niets met elkaar, ze haten en benijden elkaar, en ze meden elkaar als de pest. De Heer zou normaal gesproken ook omgelopen zijn om het Samaritaanse land te ontwijken, maar dat deed Hij niet. Hij kwam gewoon in het hartje van Samaria en bleef daar twee dagen buiten het Joodse land. Ik hoef hem nu toch niet meer in te koppen: waar is de Heer nu? Hij is buiten het Joodse land.

Laten we even doorlezen in vers 41: "En nog veel meer werden er gelovig om Zijn woord." Het is heel opmerkelijk dat je bij die twee dagen niet leest dat er wonderen gebeuren, of tekenen, of zichtbare fenomenen. Niets daarvan. Ze geloofden om Zijn woord en ze zeiden tot de vrouw: "Wij geloven niet meer om wat gij zegt, want wijzelf hebben Hem gehoord en we weten dat deze waarlijk de Redder der wereld is." Alsjeblieft! Wij vertalen het vaak met 'Heiland der wereld', maar 'Redder van de wereld' is gewoon wat het betekent. Niet de redder vóór de wereld, maar de Redder ván de wereld. Hij redt de wereld; dat is namelijk wat de term betekent. Het is geen aanbod, het is een mededeling. Hij redt de wereld en daarom is Hij de Redder van de wereld. Ja, moeilijker is het niet.

Dat was de boodschap, het goede bericht dat daar, niet in het Joodse land maar daarbuiten, klonk. Het woord klonk — er werd niets gezien, nogmaals — maar het woord dat klonk, was de boodschap van de Redder der wereld. Ze waren er allemaal van overtuigd dat dat de boodschap was. U begrijpt wat ik daarmee wil zeggen: gedurende deze twee millennia, deze twee dagen, waar is de Heer? Wel, onder de natiën, niet in het Joodse land. En daar vinden geen tekenen en zichtbare verschijnselen plaats. Sterker nog, het is juist de verborgenheid. Daarom heet deze bedeling ook die van de verborgenheid. God verbergt Zijn aangezicht, niets is zichtbaar, maar het woord klinkt wel. En welke boodschap klinkt er? Wel, die van de Redder der wereld.

U zegt misschien: "Nou, er zijn er ook velen die dat niet aannemen." Ja, maar dan is dat dus geen evangelie. Dit is juist de clou: het is niet een kwestie van: "Ja, als jij nou ook wat doet, als jij het geschenk aanneemt, dan is Hij ook jouw Redder." Alsof daar een voorwaarde aan gekoppeld is. Nee, want dan heb je geen evangelie meer. Het evangelie is een bericht, het is geen aanbod. Hij is jouw Redder, jouw Redder, jouw Redder. Van al die miljarden mensen is Hij de Redder. Ik zeg niet dat ze op dit moment allemaal gered zijn, maar Hij redt hen wel. Hij is een Redder. Die boodschap van de Redder der wereld is wat Paulus ook zegt: "Hun verwerping" — dat wil zeggen: Israël heeft de Messias verworpen — "is de verzoening van de wereld." Wat zal hun aanneming straks, als ze de Messias alsnog na twee dagen gaan aannemen, anders wezen dan leven uit de doden?

Ik ben nog niet bij het tiende punt, ik moet nog even verder lezen in vers 43. Daar staat: "En na die twee dagen vertrok Hij vandaar naar Galilea." Als we dan een paar verzen overslaan, komen we in vers 46: "Hij kwam dan weder te Kana in Galilea, waar Hij het water tot wijn gemaakt had." Wanneer was dat ook alweer? Dat was op de derde dag. Ziet u hoe synchroon dat loopt? Na twee dagen komt Hij alsnog in Kana terecht, en er wordt expliciet verwezen naar de plaats waar Hij water in wijn veranderde. Namelijk tijdens de bruiloft op de derde dag. Ook dit bezoek was op de derde dag, want het was 'na twee dagen'. Het is met een opzettelijk doel dat het op deze wijze geformuleerd wordt.

In het evangelie van Johannes wordt telkens verwezen naar deze verborgen hints tijdens Jezus' bediening hier op aarde. Johannes heeft deze dingen later opgetekend en hij vermeldt allerlei details die we in de andere evangeliën niet eens vinden. Deze geschiedenis van de twee dagen in Samaria vinden we bijvoorbeeld niet in de andere evangeliën. Ik zal u meteen vertellen hoe ik het versta: ik geloof dat Johannes inderdaad van Paulus heeft vernomen wat Gods werk in de huidige tijd is, namelijk onder de natiën. Met die wetenschap blikt Johannes terug op het leven van de Heer Jezus en ziet hij allerlei aanwijzingen waarin die waarheid geïllustreerd wordt, zoals die van de twee dagen en de derde dag.

Die van de twee dagen in Samaria vind ik geweldig. Daarna komt Hij trouwens in Kana en daar geneest Hij die koninklijke hoveling. Die jongen was dodelijk ziek en de vader komt bij de Heer Jezus. Hij krijgt de boodschap — de Heer Jezus zegt: "Uw zoon leeft." De vader gaat terug en die jongen, die eerst doodziek was, is springlevend. Spring — dat is lente, nieuw leven! Hij is springlevend. Dat is zo mooi: het gaat om een koninklijke hoveling die ziek was, dus bijna dood, maar die hersteld wordt. Hebt u hem weer? Een koninklijke beambte, koninklijke waardigheid, die doodziek is maar nieuw leven krijgt. En dan vraagt die vader: "Wanneer is hij dan genezen?" Nou, dat was het zevende uur. Op dat moment merkte hij dat het precies de tijd was dat hij van de Heer Jezus te horen kreeg: "Uw zoon leeft." Het was het zevende uur. Dat heeft verder niets te betekenen hoor, dat is gewoon toevallig, hè? Mooi hè? Dat zijn van die geweldige dingen.

Johannes 11: de Opwekking van Lazarus Na Twee Dagen Wachten ↑ hoofdstukken

Dan gaan we nog weer een heel aantal hoofdstukken verder en komen we in Johannes 11. Dat is de laatste, want meer vingers heb ik niet. We komen in die geschiedenis terecht, een lang hoofdstuk waarin de geschiedenis vermeld wordt van Lazarus, die ook doodziek was. Nou, met recht, want hij overlijdt ook daadwerkelijk. Dat had de Heer kunnen voorkomen als Hij eerder was gekomen, maar dat doet Hij niet; zo wordt het verhaal ook verteld. Lazarus woonde in Bethanië, samen met zijn zusters Maria en Marta.

In vers 6 van Johannes 11 lezen we: "Toen Hij, Jezus, dan hoorde dat hij, Lazarus, ziek was, bleef Hij daarop nog twee dagen ter plaatse waar Hij was." Hij verneemt dus hoe ernstig het gesteld was met Lazarus, Zijn vriend met wie Hij heel goede betrekkingen onderhield. Overigens bevond de Heer Jezus zich hier in het Overjordaanse, dus niet in het Joodse land. De Heer blijft daar echter gewoon nog twee dagen buiten het land. Daarna zeide Hij tot Zijn discipelen: "Laten we weer gaan naar Judea." Dat is dus het Joodse land.

Het was heel bewust en heel vooropgezet dat het zo moest gebeuren. Lazarus was inderdaad overleden, en u weet hoe de geschiedenis verder gegaan is: u leest daar dat Lazarus wordt opgewekt. "Ik ben de opstanding en het leven", dat zijn de woorden die de Heer dan laat klinken, en Hij wekte hem op uit de doden. Ik vind het zo geweldig om hier ook weer dat patroon te zien: twee dagen verblijft de Heer buiten het Joodse land. Hij blijft daar nog die twee dagen en daarna keert Hij terug naar het Joodse land. Daar herstelt Hij de situatie na twee dagen. Op de derde dag dus, na die twee dagen, wekt Hij Lazarus op uit de doden. Nieuw leven!

Conclusie: het Enorme Voorrecht Om de Profetische Tijd te Verstaan ↑ hoofdstukken

Ik heb niet eens dia's meer, maar weet u, dit illustreert alles bij elkaar. Ik heb nu tien voorbeelden gegeven en nogmaals: ik pretendeer helemaal niet volledig te zijn. Ik dacht gewoon: ik kan wel één of twee voorbeelden geven, maar ik wil laten zien dat het er werkelijk van wemelt. In heel de Bijbel zie je diezelfde lijn: dat God een geweldig plan heeft met Israël. Je ziet hoe Hij dat gaat vervullen, maar ook wanneer. Dat is natuurlijk vooral het onderwerp van deze avonden: wanneer gaat Hij dat doen?

Het antwoord is: na twee dagen, op de derde dag. Dan gaat het allemaal gebeuren. Ik ben geneigd om te eindigen met wat ik eerder vanavond ook al zei: hoe geweldig bevoorrecht zijn we om ons juist nu, in deze dagen, van deze dingen bewust te zijn?

Ik heb de vorige keer ook nog even op deze waarheid gewezen en toen noemde ik de naam van Maarten Luther. Hij keek vooruit over een periode van 500 jaar; daar kwam het eigenlijk op neer. Over 500 jaar gaat dat gebeuren, dacht hij. En nu leven wij in die tijd! Er zijn er zovelen die gewoon slapen en het totaal niet in de gaten hebben, maar wat geweldig is het om het licht van het Woord te laten schijnen en je van deze dingen bewust te zijn. Om je bewust te zijn van wat er allemaal op handen is en wat God voornemens is te gaan vervullen. Is dat geweldig of is dat niet? Zullen we het hierbij laten?

🎧 de dagen tellen (3) – na twee dagen
Delen: