▶ 00:00 Inleiding en Terugblik: de Boekrol als Eigendomsakte ↑ hoofdstukken

Hartelijk dank, Dirk, voor deze uiteenzettingen uit de natuur. Altijd weer prachtig. Ik moet eventjes je spulletjes opruimen. De hazelaar en wat was het allemaal? Die mag je straks weer meenemen, Dirk. Het is altijd prachtig om... er is eigenlijk een vast stramien, zeker als Dirk hier spreekt, om het boek der natuur te openen. Dat is het ene boek van God waarin Hij Zich bekendmaakt voor iedereen ter inzage.

Er is nog een ander boek en dat gaan we nu openen. Eigenlijk is dat een complete bibliotheek, pleeg ik graag te zeggen; zeventig boeken maar liefst. We gaan het vandaag sowieso hebben over een boek dat geopend wordt, of beter gezegd: in dit geval een boekrol die geopend wordt. Het hele idee van een boek zoals wij dat kennen, een codex zoals dat eigenlijk heet, was in Bijbelse tijden nog een onbekend fenomeen. Hoewel, aankomende keer heb ik een Bijbelstudie — wanneer is het? Begin maart in Nunspeet — en dan zal ik het nog hebben over de gedachte dat het Nieuwe Testament is samengesteld, en ik geloof dat die boeken ook door de apostelen zelf bij elkaar gebracht zijn, wellicht ook toen al in codexvorm. Ik kan wel zeggen: zoals wij dat nu kennen. Maar goed, dat eventjes als voorafje voor die studie.

Nu gaan we het dus hebben over... voor de derde keer. En ik kan u verklappen: er gaan nog een tweetal keren komen. Ja, toch twee keer. De vorige keer zei ik dat dit de laatste keer zou zijn, maar van dat voornemen heb ik afgezien. We gaan vandaag een speciale studie hebben over het vijfde zegel, of de opening van het vijfde zegel, en dan de volgende keer over het zesde zegel en daarna nog het zevende zegel. Er is zoveel over te melden, dus het lijkt mij wel zo verstandig om het op deze wijze in te delen.

De boekrol en de zeven zegels. Ik moet daar nog even een terugblik op geven, al was het maar voor de degenen die hier nu voor het eerst zijn of in ieder geval de voorgaande keren niet hebben meegemaakt, en ook om uw herinnering weer eventjes levend te maken of te updaten. Het onderwerp is ontleend aan Openbaring 5 en 6, en deels ook 7 — nou ja, dat is eigenlijk weer een verhaal apart, dat zevende zegel — maar in ieder geval uit het boek De Openbaring.

We blikken even terug. De eerste keren hebben we het gehad over Openbaring 5, waar we lezen over die verzegelde boekrol die in de rechterhand van God is. Dan is de vraag: wie is nu waardig om die boekrol te openen? Het idee daarbij is — en daar hebben we het toen uitgebreid over gehad, ik stel nu alleen vast wat we toen hebben geconcludeerd — dat die boekrol de eigendomsakte van het land betreft. Niet het land in het algemeen, ik bedoel het droge, de aarde, maar meer specifiek het land van Israël. Haaretz in die zin; het land van Israël. Dat land is feitelijk verloren gegaan, wat wil zeggen dat het niet meer in familiebezit is. De Bijbel heeft daar een hele inzetting voor: hoe het land, als het familiebezit verloren is gegaan of bezet gebied is, teruggekocht kan worden door een naast familielid. Dat is de wet op de losser, en we kennen daar allemaal de naam van Boaz. De geschiedenis in het boekje Ruth demonstreert dat inderdaad: hij koopt het verloren gegaan familiebezit, een stuk land, terug.

Welnu, in dit geval gaat de boekrol dus over het land van Israël. De wereld draait om die ene volkerenwereld, daar gaat het om dat ene volk, namelijk Israël. Dat is het kanaal waardoor God de wereld en alle volkeren gaat zegenen. Ook de verlossing van deze wereld begint met Israël. In Openbaring 5 is dan de vraag... Johannes beschrijft dat allemaal als een visioen. Hij ziet beelden van vier levende wezens en vierentwintig oudsten. Over de identiteit daarvan hebben we het ook gehad. Maar de grote vraag is: wie is waardig? Dat wil zeggen: wie voldoet aan de eisen om die boekrol te openen? Dan blijkt er helemaal niemand te zijn in de hemel of op de aarde, behalve dat geslachte Lammetje. Dat is wat Johannes vaststelt; hij wordt getroost met de woorden: "Kijk, daar is Hij."

Johannes ziet een Lammetje als geslacht, maar staande. Een heel bijzonder fenomeen. We proberen het weleens uit te beelden, maar dit is wat hij in een visioen waarneemt: een Lammetje dat geslacht is, maar is opgestaan. Want dat kan niet anders; een lammetje dat geslacht is, ligt normaal gesproken uiteraard dood, maar als het daar staat, dan betekent het dat het opgestaan is. Dat is precies het grote geheim waar Dirk het net ook over gehad heeft: het hele fenomeen van de dood die overwonnen wordt. Hoe dat kan? Geen idee. Wat Dirk vertelde over een rups die verpopt wordt en zich vervolgens als vlinder laat zien; dat hele proces is een demonstratie van dood en opstanding. De hele natuur is er eigenlijk een getuige van als we het hebben over de lente; hoe de natuur, die gestorven is in het najaar en dood is in de winter, ontwaakt in de lente.

De Eersteling daarvan, Degene die eens en voor altijd de dood heeft overwonnen, is het Lammetje dat geslacht is. Hij is Degene die voldoet aan de eisen om die boekrol aan te nemen en de zegels daarvan te openen. Het openen van die boekrol geeft aan dat Hij daadwerkelijk de Eigenaar wordt van dat land. Maar dan moeten de zegels worden geopend, en dat is wat je in Openbaring 6 beschreven vindt. Johannes ziet dat het Lammetje dat geslacht is, de Leeuw van Juda blijkt te zijn; de Koning uit de koningsstam die de scepter heeft. Hij zal regeren in Jeruzalem en over het land, en via Israël zal de hele volkerenwereld daarin gaan delen.

Maar voordat het zover is, voordat Hij daadwerkelijk de Eigenaar wordt van dat land... ik bedoel, de prijs daarvoor is betaald. Ook dat laat Openbaring 5 zien: de prijs voor dat land is al letterlijk betaald. Maar daarmee is Hij nog niet concreet, daadwerkelijk en effectief de Eigenaar. Dat gaat dus gebeuren. Feitelijk gaat het hele boek Openbaring over het fenomeen van Degene die nu nog steeds verborgen is: het Lammetje dat geslacht is, de Leeuw van Juda. Hij is nu verborgen, maar Hij gaat onthuld worden. De Apokalyps. Dat is waar het hele boek over gaat, en het begint allemaal met Israël. Eerst moet dat land bevrijd worden en de Eigenaar moet het daadwerkelijk in bezit nemen. In Openbaring 6 zie je dan inderdaad dat de zegels worden geopend. Dat zijn evenzovele mijlpalen — want dat is wat het zijn: mijlpalen — op weg naar de inbezitneming. Voordat de Messias daadwerkelijk Zijn plaats, Zijn regering en Zijn zetel zal innemen in Jeruzalem, gaan daar een aantal feiten aan vooraf.

▶ 09:26 De Eerste Vier Zegels: Ruiters op Weg Naar de Grote Verdrukking ↑ hoofdstukken

De vorige keer hebben we het gehad over de vier ruiters in Openbaring 6. We hebben toen in één keer vier zegels besproken en de opening van die zegels. Al die zegels zijn stappen op weg naar de overdracht van het land, de overdracht naar de enige daadwerkelijke en rechtmatige Eigenaar. Bij die eerste vier zegels komen er vier ruiters opdraven, dat wil zeggen ruiters op paarden.

Het is nuttig om dat even op een rijtje te zetten en schematisch voor te stellen. Art, jij kent dit wel. De meesten van u kennen het schema over de Openbaring en de zegels wel, zoals dat hier op de boekentafel ligt, en de manier waarop dat schematisch is voorgesteld. Wat we hebben gezien, is dat er bij de opening van het eerste zegel een wit paard opdraaft, een ruiter op een wit paard. Hij brengt schijnvrede. Eigenlijk blijkt de uitleg daarvan pas uit het vervolg, maar hij brengt schijnvrede. Hij lijkt als twee druppels water op de Messias, die pas aan het einde van het boek Openbaring, in Openbaring 19, de Ruiter op het witte paard is die vanuit de hemel komt. Maar bij de opening van het eerste zegel is er ook al sprake van een ruiter op een wit paard die weliswaar vrede brengt, maar dat is tijdelijk. Hij komt met een boog, dat wil zeggen met veel kabaal, militant en met dreiging. Hij is gekroond en hij doet niet anders dan overwinnen.

De vorige keer heb ik gewoon de Bijbel geopend, en dat lijkt me wel zo netjes als je de Bijbel bestudeert. Dit is wat er gaat gebeuren als de eerste zegels geopend worden. Over wie dat mogelijk zou kunnen zijn, daar gaan we het maar niet over hebben. De meesten van u zijn er inmiddels van op de hoogte dat het derde millennium op het punt staat aan te breken. Er zijn nu 2000 jaren voorbijgegaan en die zijn zo goed als ten einde. Dat derde millennium gaat komen, en dat blijkt in de Bijbelse tijdrekening ook nog eens de zevende te zijn, vanaf Adam gerekend. We kijken daar gespannen naar, ook naar het hele wereldgebeuren; dat is buitengewoon boeiend.

Wie is die ruiter op het witte paard? Ik zei dat ik dat niet zou vertellen, maar waarachtig, een paar dagen later zie ik in het nieuws dat er in Amerika iemand minister van Volksgezondheid werd: Kennedy. Trump staat naast hem en dan zegt Kennedy: "We hebben iemand nodig die vrede in de wereld gaat brengen. Wie gaat dat doen? We hebben iemand nodig, een man op het witte paard." En daar staat hij. Dat was wat ik niet durfde te zeggen. Of Kennedy gelijk heeft, is natuurlijk een ander verhaal, maar houd de ogen open; we leven echt in zulke boeiende tijden.

In ieder geval begint het met de Ruiter op het Witte Paard. Dit is de introductie. Aan het einde van die vrede – en dat moet ik er nu even bij zeggen, want daar heb ik het de vorige keer helemaal niet over gehad – vind je dat de Ecclesia wordt weggerukt. Dat wil zeggen: de gemeente naar God en Zijn troon. Dat lees je in Openbaring, want het boek is een eenheid, dus die dingen kun je met elkaar verbinden.

In feite begint de grote verdrukking op het moment dat de schijnvrede eindigt. Dat is tevens het moment dat er een afgodsbeeld geplaatst zal worden op het tempelplein. Ook daar lees je over in Openbaring 13; een beeld wordt daar neergezet en dat is de gruwel van de verwoesting die in Jeruzalem zal worden neergezet. Er zal weer een tempel komen; Dirk heeft er zojuist al even op gewezen, dat was schetsend natuurlijk. Maar er gaat weer een tempeldienst, een offerdienst op het tempelplein komen. Die zal aan het einde van die periode van vrede – ongeacht hoe lang die gaat duren, waarschijnlijk niet zo lang – hardhandig worden afgebroken. In plaats daarvan zal er een afgodsbeeld worden neergezet. Dat is trouwens iets wat in het verleden vaker heeft plaatsgevonden. Het zal tevens het begin inluiden van de twee getuigen die daar zullen optreden. Ook daar spreekt het boek Openbaring over. Het is ongelooflijk wat er in het boek Openbaring allemaal openbaar wordt. De gebeurtenissen die daarmee verband houden, zijn werkelijk adembenemend.

Waar we het nu over hebben, is het begin van de grote verdrukking, die trouwens heel duidelijk wordt afgebakend. Drieënhalf jaar zal die duren: 42 maanden, 1260 dagen. Dat zal een vreselijke tijd zijn die niet voor niets een grote verdrukking wordt genoemd. Er hebben al zo vaak verdrukkingen plaatsgevonden, maar een zodanige verdrukking als deze is er nooit eerder geweest. Dat wordt bij herhaling in de Bijbel gezegd; het is een vreselijke periode, in de eerste plaats voor het land Israël en die omgeving, de Joodse staat. Daarna krijg je nog de periode van de bazuinen, maar daar gaan we het de volgende keer over hebben.

Ik heb het nog helemaal niet over het vijfde zegel gehad en we zijn inmiddels al een hele tijd verder. Je komt nu al tijd tekort. Maar goed dat er een paar dia’s zijn weggelaten. Na het eerste zegel krijg je het tweede. Wat ik hier ter toelichting heb bijvermeld, is gebaseerd op het vergelijken van Schrift met Schrift. Als je Openbaring 6 sec bekijkt, dan is het eerste zegel de ruiter op het witte paard die vrede brengt. Vervolgens krijg je het tweede zegel en komt er een rood paard opdraven. Hij brengt het zwaard met zich mee: oorlog. Hij neemt de vrede weg, wat meteen een verklaring is voor het eerste zegel. Dat betekent immers dat de eerste ruiter vrede brengt; om vrede weg te nemen, moet er immers eerst vrede zijn. Wat ze dan doen, is elkaar doden. Er gaat een oorlog plaatsvinden, een burgeroorlog. Die zegels houden primair verband met het land, niet met de hele aarde, hoewel het wellicht zijn impact heeft. Maar het gaat speciaal over het land Israël. Men zal elkaar gaan doden in een enorme burgeroorlog, een enorme strijd. Een rood paard staat voor bloedvergieten, vandaar de associatie met het zwaard.

Dan krijg je vervolgens het derde zegel. In feite houden het tweede, derde en vierde zegel logischerwijs verband met elkaar. Als je eerst oorlog krijgt, dan is de consequentie daarvan hongersnood. Dat is wat de opening van het derde zegel met zich meebrengt: het zwarte paard, hongersnood. Er is sprake van een weegschaal, een grote schaarste aan de meest primaire behoeften. Logischerwijs volgt het een op het ander.

En dan krijg je eigenlijk ook bij het vierde zegel, want dan komt er een groen paard. Een wit, een rood en een zwart paard, dat laat zich allemaal nog enigszins voorstellen, maar een groen paard is heel raar. In de meeste vertalingen staat ook vaalpaard. Dat groene paard vertegenwoordigt de dood en pestilentie. Een vierde deel van het land zal worden gedood. Waarschijnlijk – ik heb dat al eens toegelicht – is dat vierde deel het totaal van wat er tijdens de opening van deze dramatische zegels gaat plaatsvinden. In totaal zal een vierde deel van het land daardoor omkomen: hetzij door de oorlog en het elkaar doden, de hongersdood of de pestilentie die dat dan ook weer met zich zal meebrengen.

Kortom, de vorige keren hebben we het gehad over vier ruiters, vier paarden. Dat eerste paard is eigenlijk alleen maar de introductie tot het grote drama van de grote verdrukking die dan in het land zal plaatsvinden. We hebben het in deze samenkomst – ik zeg het heel vaak ook ter introductie – over een goed bericht. Waarom? Omdat we een God kennen die de hele wereld in zijn machtige hand heeft en die alles tot een goed einde gaat brengen.

Maar dat is bepaald geen softe boodschap. Als je daar moeite mee hebt, dan zeg ik: lees gewoon het boek Openbaring eens. Dan kom je er ook achter hoe God ook hardhandig de dingen teweeg zal gaan brengen. Wie niet luisteren wil, zal voelen. Ook die zegels demonstreren dat.

▶ 21:14 Opening van het Vijfde Zegel: Zielen Onder het Altaar ↑ hoofdstukken

Vanmorgen wil ik jullie meenemen naar dat vijfde zegel. Ik heb het inmiddels al redelijk geïntroduceerd, vind ik zelf. We gaan nu bij vers 9 lezen. En toen Hij het vijfde zegel opende – en wie is degene die dat iedere keer doet? Dat is de enige die daartoe bij machte is, die dat rechtmatig doet: namelijk dat Lammetje. Dat zijn verkleinwoorden, een Lammetje. Een lam is al heel erg kwetsbaar, maar in dit geval gaat het over een Lammetje dat bovendien nog geslacht is ook. Maar vergis je niet, Hij is opgestaan. Over Hem hebben we het.

En toen Hij het vijfde zegel opende, zag ik onder het altaar de zielen van hen die geslacht waren. Kijk, hier zie je ook weer duidelijk heel sterke visionaire taal. Dat bleek sowieso al uit het voorgaande: die levende wezens en die vierentwintig oudsten, maar ook die paarden met al die kleuren enzovoort. Ze staan ergens voor, uiteraard. Het gaat niet over letterlijke paarden of over letterlijke ruiters, maar die kleuren vertegenwoordigen hun waarheid: wit voor vrede, zwart voor oorlog of hongersnoot, et cetera.

Ook hier zie je dat weer. In feite – en dat is wel interessant, dat zeg ik dan ook meteen even vooraf – gebeurt er bij dat vijfde zegel niet zozeer iets, maar het ziet terug en het ziet vooruit. Wat Johannes ziet, zijn onder het altaar de zielen van hen die geslacht waren. Hier is dat altaar visionair de plaats waar een slachting plaatsvindt. Logischerwijs wordt er bij een altaar geslacht; in dit geval het brandofferaltaar, daar vindt de slachting van dieren plaats. En wat zie je dan onder het altaar? Hij ziet de zielen van hen die geslacht waren.

Onder een letterlijk altaar wordt bloed gezien, nietwaar? Maar hier worden zielen gezien. Als je de Bijbelse symboliek enigszins kent, dan weet je dat die twee begrippen, ziel en bloed, min of meer synoniem zijn. Dat is zo sterk dat je bijvoorbeeld in Leviticus 17 leest... laat ik het eens voorlezen. Daar wordt letterlijk dit gezegd: de ziel van het vlees is in het bloed.

Nog even een uitstapje: Dirk las zojuist voor uit 1 Korinthe 15. Hij las: eerst krijg je het natuurlijke en daarna het geestelijke. Eigenlijk staat daar niet 'het natuurlijke', maar 'het zielse'. Eerst het zielse, daarna het geestelijke. Adam komt uit de aarde voort: rood, bloed, en dat is de ziel. De ziel zit in het bloed. Die twee begrippen zijn in de Bijbel soms gewoon onderling uitwisselbaar. Onder een letterlijk altaar zie je bloed, maar hier gaat het niet over een letterlijk altaar maar over een figuurlijk altaar. Onder een figuurlijk altaar zie je dan ook wat het voorstelt: dat zijn zielen, in dit geval zielen die geslacht zijn. Dat is een heel logische associatie. Bij een altaar wordt geslacht en daar zie je bloed; wel, wat het voorstelt, zijn slachtoffers, mensen die geslacht zijn, zielen.

Waarom waren ze geslacht? Er staat bij: om het woord van God en om het getuigenis dat zij hadden. Zoals ik het nu zeg, suggereer ik daarmee alsof het twee verschillende dingen zijn, maar het kan ook gewoon betekenen: om het woord van God, namelijk om het getuigenis dat zij hadden. Want tijdens die grote verdrukking – ik gaf het zojuist al even aan – die begint op het moment dat er een afgodsbeeld, een gruwel, wordt opgericht op de heilige plaats. Vanaf dat moment begint er een afschuwelijke verdrukking. De Heer zegt dan ook: als je dat ziet, dan moet je maken dat je wegkomt, naar de woestijn vluchten. Zelfs met zoveel haast dat als je nog even iets vergeten bent mee te nemen, je niet meer terug moet gaan. Maak dat je wegkomt, want je kunt dan nog vluchten, maar kort daarna niet meer. In Mattheüs 24 wordt dat heel duidelijk zo beschreven: het begint een grote verdrukking.

Vanaf dat moment zullen er ook twee getuigen gaan optreden. In Openbaring 11 wordt dat vrij letterlijk, als door een verslaggever, opgetekend. Zo doet Johannes dat. Aan de ene kant zie je soms heel sterke visionaire taal zoals hier in Openbaring 5 en 6, met zegels en ruiters, en soms is het alsof er een journalist aan het woord is. Twee getuigen die de macht hebben om de hemel af te sluiten zodat het niet regent, en die daar spreken. Iedereen probeert hen te doden, maar het lukt niemand. In de eerste helft van Openbaring 11 wordt heel concreet beschreven wat er dan zal gebeuren. Het is fenomenaal. Aan de ene kant zal er een enorme verdrukking zijn, maar die twee getuigen die daar zullen optreden, zijn onaantastbaar. Er zullen veel pogingen worden gedaan om hen niet alleen het woord te ontnemen, maar om hen te doden, maar het lukt niet.

Aan het einde van die drieënhalf jaar worden ze wel gedood. Dan lees je ook dat hun lijken op het plein liggen en de hele wereld is dan hartstikke blij, want van die lastposten zijn ze dan eindelijk af. Iedereen ziet dat dan; CNN of welk nieuwskanaal dan ook – ik weet niet of dat dan nog bestaat – hebben daar natuurlijk de camera op staan. Ze zien het, maar wat gebeurt er na drieënhalve dag? Dit lijkt gewoon pure sciencefiction, maar het staat er gewoon en ik geloof ook dat het echt zo gaat gebeuren: ze staan op! Na drieënhalve dag staan ze op.

Het gaat mij erom dat zij in die periode van drieënhalf jaar dat zij optreden, de hemel zullen afsluiten. Er zal geen regen vallen, net zoals dat ooit is gebeurd in de tijd van Elia, die er ook drie jaar en zes maanden lang voor zorg droeg dat er geen regen viel. De consequentie daarvan is een hongersnoot. Het gaat over die periode. Er zal een enorme haat zijn tegen die twee getuigen die van Godswege hun woord werkelijk bewijzen. Er is geen twijfel meer over mogelijk dat het waar is wat ze zeggen, maar het zal een enorme haat oproepen. Want wat zij vertellen, is compleet tegen alles in wat dan mainstream zal zijn.

Tegelijkertijd zullen er velen zijn die in hun woord geloven en overtuigd worden. Degenen die dat in de beginperiode meemaken en gelovig worden, zullen vluchten. Maar degenen die later gelovig worden en niet meer kunnen vluchten, zullen in het land vertoeven. Een deel vlucht naar de woestijn en daar krijgen ze een onderduikadres waar hen niets zal overkomen. In dat onderduikadres in de woestijn zijn ze veilig. Maar degenen die niet tijdig gevlucht zijn, zullen zwaar worden verdrukt. Ze worden gedood omdat ze bijvoorbeeld niet zullen buigen voor dat beeld dat in Jeruzalem zal worden opgericht en dat niet zullen aanbidden. Trouwens, ze krijgen ook geen merkteken op hun rechterhand, want dan kunnen ze ook niet kopen of verkopen. Ze worden helemaal uit het economisch verkeer geweerd. Laat ik even lezen.

▶ 30:57 De Grote Verdrukking en het Beeld van het Beest ↑ hoofdstukken

Naar Openbaring 13 gaan we dan. Want vergis je niet: in die periode van grote verdrukking zullen er velen omkomen om het woord van God en om het getuigenis. Terwijl ik hier spreek, realiseer ik me dat ik aardig wat kennis van de profetie veronderstel. Als je zegt: "Ja, maar daar ontbreekt het mij aan, ik snap er eigenlijk geen bal van," dan zou je je daar toch eens in moeten verdiepen. Maar ik probeer het zo logisch mogelijk te vertellen.

In Openbaring 13 lees je over dat beest dat in het land zal optreden, en hij gaat een beeld oprichten op de heilige plaats. En hem werd gegeven om aan het beeld van het beest een geest te schenken – over sciencefictionachtige taferelen gesproken. Daar gaat dus een beeld opgericht worden, maar dat zal niet zomaar een beeld van steen zijn. Nee, er wordt een geest aan gegeven en er staat ook nog bij dat het in staat zal zijn om te spreken en te maken dat allen die het beeld van het beest niet aanbidden, gedood worden.

Zie je? Als je dus niet meegaat in die cultus en het verhaal dat dan verteld zal worden, dan kost dat je gewoon de kop. Als je dan staat voor je getuigenis en je gelooft... Kijk, nu kun je geloven; dat kost je hier niet veel. Misschien dat mensen je voor een dorpsgek uitmaken of zeggen dat je niet spoort, oké. Maar de ernst die je hier beschreven vindt, is onvoorstelbaar. In ieder geval: als zij niet meegaan in die cultus, worden ze gedood.

Dat staat er nog bij in vers 16 van de Openbaring. Het beest dat uit het land komt, zeg maar de vorst daar in Israël – de president ofzo – die maakt dat aan allen, de kleinen en de groten, de rijken en de armen, de vrijen en de slaven, een merkteken gegeven wordt op hun rechterhand of op hun voorhoofd. En dat niemand kan kopen of verkopen, behalve wie het merkteken, de naam van het beest of het getal van zijn naam heeft.

Daarover is natuurlijk heel veel te vertellen, ook in verband met de actualiteit van wat dat precies zal zijn. Maar het gaat mij nu even puur om het punt dat het een grote verdrukking zal zijn. Kijk, hongersnood, oorlog op zich of pestilentie, dat zijn drama's als die zich zo manifesteren, maar het is op zichzelf nog geen verdrukking. Verdrukking is het op het moment dat je gedwongen wordt om iets te doen – in dit geval te buigen en eer te geven aan dat beest of dat beeld. Als je daar niet in meegaat, dan betekent het dat je gedood wordt.

En als je dan op de een of andere wijze toch nog in staat bent om daaraan te ontkomen, dan word je uitgesloten van het economisch verkeer. Je kunt niet kopen of verkopen. Dat betekent dus, terwijl er sowieso al schaarste is, een enorme druk. Een grote verdrukking. En als er in de Bijbel bij herhaling gezegd wordt: "een grote verdrukking", dan is dat bepaald geen overdrijving. Je praat echt over een hele ernstige zaak.

Dat is Openbaring 13. Het gaat mij erom wat hier beschreven wordt: een grote verdrukking. Het zijn martelaren die omgekomen zijn en Johannes ziet dat visionair voor zich. Hij ziet zielen onder het altaar; mensen die het slachtoffer geworden zijn van de druk van die afgodscultus die dan zal zijn aangebroken. En van die zielen weet hij dat...

▶ 35:28 De Roep van het Bloed: tot Hoelang, Despoot? ↑ hoofdstukken

En zij riepen met luider stem. Kijk, sommige mensen denken daar heel anders over, maar ik geloof dus dat doden echt dood zijn. Dan kun je zeggen: als jij dat echt gelooft, dat doden echt dood zijn en dus niks weten, niks kennen en niet kunnen spreken, dan heb je een probleem met Openbaring 6 vers 10. Dan zeg ik: ja, met die gedachte dat het hier een visioen betreft; dat bloed, dat spreekt. Want doden kunnen niet spreken, we worden geacht dat te weten, maar het bloed van slachtoffers – en dat is wat die zielen representeren – dat kan wel spreken.

Kun je dat bewijzen? Ja, in het begin van de Bijbel lees je in Genesis 4... Trouwens, dat was de Eerste Wereldoorlog. Ja, toen werd Abel gedood. Als we even aannemen dat er toen vier zielen op... of dat het gezin nog heel klein was, dat weet ik niet eens zeker al. Maar in ieder geval – dat denk ik eigenlijk niet – maar een groot deel van de wereldbevolking toen, die toen nog uitermate klein was, werd toen gedood. Abel dus. En dan lees je dat Kaïn dat gedaan heeft en dan lees je in Genesis 4 vers 10: En Hij – daar gaat het over God – zei: "Wat heb jij, Kaïn, gedaan? Hoor, het bloed van uw broer roept tot mij van de aardbodem." Is dat letterlijk? Kan bloed roepen? Nee. Maar in figuurlijke zin uiteraard wel. Dat bloed schreeuwt als het ware om wraak. Dit was zo’n grof onrecht wat Kaïn ook willens en wetens deed. En dat bloed, dat riep wel. Dat is feitelijk ook om rechtzetting: "Het bloed van uw broer roept voor mij tot de aardbodem."

Hier vind je dus eigenlijk dezelfde gedachte als in Openbaring 6. En zij riepen met luider stem, namelijk dat bloed dat onder het altaar ligt en dat schreeuwt. En letterlijk: dat schreeuwt. En zij riepen met luider stem en zeiden: "Tot hoelang, o heilige en waarachtige Heerser?" Dat is interessant, daar staat in het Grieks het woordje despoot. Despoot heeft bij ons natuurlijk een hele negatieve associatie, maar eigenlijk is het een bezitter in de meest absolute zin. Als ik iets bezit, dan kan ik daarmee doen wat ik wil; dat is namelijk mijn bezit. Nou, dat is dus wat het woordje despoot betekent.

In dit geval, over wie hebben we het als we de vraag stellen aan de bezitter? Nou, het gaat hier over het openen van een boekrol. En de zegels worden stuk voor stuk allemaal geopend. En als al die zegels dan weggenomen zijn of geopend zijn, dan kan de boekrol worden uitgerold en dan heeft de overdracht plaatsgevonden. Zolang dat zevende zegel niet is geopend, heeft de feitelijke overdracht nog niet plaatsgevonden. Wie is hier de bezitter, of wie gaat de bezitter worden, zo u wilt? Nou, dat is het Lammetje dat geslacht is; Hij is namelijk waardig om die boekrol te openen. Hij is bezig zijn land in bezit te nemen. Hij opent namelijk de zegels en dus is dat woordje despoot hier heel erg ter zake. Want dat is precies namelijk dat wat het Lammetje bezig is te doen: het land in bezit te nemen.

Hij is bovendien de enige en de waarachtige, de heilige en waarachtige. Heilig betekent apart gezet, ook in de zin van de enige, uniek, niet zoals de andere. En de waarachtige betekent ook dat Hij werkelijk bij machte en rechtmatig dit gaat doen en bezig is te doen. En dan is de vraag: tot hoelang? Dat is eigenlijk de vraag. Martelaars is onrecht aangedaan; om hun getuigenis zijn ze omgekomen. Trouwens, het woordje – ik had het net over despoot, dat is een Grieks woord dat wij kennen in het Nederlands – maar ons woord martelaar komt eigenlijk ook uit het Grieks. Weet u wat een martelaar eigenlijk is? Dat is een getuige.

Ik vind het wel heel interessant hoe dat werkt in de taal. Bij ons is een martelaar iemand die omkomt, geslachtofferd wordt. Maar daar zit eigenlijk al de gedachte in dat als je getuigt, het risico heel groot is. Eigenlijk is het normaal dat je daar ook je leven voor geeft. Dat is eigenlijk wat een martelaar dus is: een getuige. In dit geval hebben ze getuigenis; het zijn dus met recht getuigen, maar ze worden daarom, vanwege dat getuigenis, gedood. Grof onrecht, en dan vragen ze: wordt dit rechtgezet? En zo ja, wanneer? Eigenlijk is het niet zozeer de vraag: wordt dit rechtgezet? Dat weten zij, want daar hebben ze het getuigenis om. Maar de vraag is dan: wanneer? Hoe lang nog? Wanneer is de termijn verstreken en oordeelt en wreekt Gij ons bloed niet aan hen die op de aarde wonen? Want na de opening van die zegels gaat pas eigenlijk de toorn losbreken, ook over de volkerenwereld. En dan breekt ook de dag van toorn aan.

▶ 41:48 Gods Wraak als Rechtsherstel en Welbehagen ↑ hoofdstukken

De volgende keer gaan we het hebben over het zesde zegel en dan zie je dat ook expliciet zo gezegd. De grote dag van de toorn is gekomen, maar dat is ook de dag van wraak. Moet ik er meteen even iets bij zeggen? Dat vind ik erg belangrijk, namelijk dat wraak in de Bijbel altijd... Trouwens, je ziet het ook in de MBG-vertaling geloof ik. Nee, toch niet. Maar in ieder geval, het is recht verschaffen, rechts herstellen. En ik heb van Joop ooit vernomen — jij schrikt een beetje dat ik jouw naam nu noem — maar jij hebt me ooit verteld, en ik vond het zo prachtig en heb het later ook inderdaad bevestigd gezien, dat het afgeleid is van het Hebreeuwse woord voor nakam. Dat heeft te maken met opstaan. En opstaan komt weer in nieuw leven wat er gebeurt. Het wordt weer rechtgezet.

En als God wraakt, dan heeft dat bij ons een hele negatieve associatie van: je zal die ander eens mores leren. Nee, het is dat het recht dat is geschoffeerd, weer wordt hersteld. Het is rechtsherstel. Dus het heeft een heel positief oogmerk. En het heeft ook een kwalijke kant, dat aan de ene kant de geweldenaars worden berecht — hier zie je dat ook: wreekt Gij ons bloed niet aan hen die op de aarde of het land wonen? Maar aan de andere kant is het ook dat de slachtoffers zullen ontvangen wat hen werd onthouden, onrechtmatig dus.

En als God — ik vind het prachtig — in Jesaja lees je ook over de dag van toorn, maar dat wordt ook genoemd de dag van wraak. Hoe lees je dat? Hij zal een jaar van welbehagen uitroepen en een dag van wraak. Ik vind het ook van belang om dat eventjes goed nu naast elkaar neer te zetten. Als je wilt weten hoe wraak zich in de Bijbel verhoudt tot welbehagen, of hoe toorn zich verhoudt tot Zijn goedertierenheid, nou, dan zijn dit de proporties. Je moet Gods wraak en Gods toorn niet uitvlakken, want dat is namelijk een heel essentieel onderdeel om Zijn weg en dat wat Hij wil bereiken, te realiseren. Absoluut noodzakelijk. Maar ik zie het wel in de verhouding. Hij gaat wraak oefenen, maar dat is juist om Zijn welbehagen te demonstreren. En hoe verhoudt zich dat? Nou, laat ik het eens even zo zeggen: één op driehonderdvijfenzestig. Een ogenblik duurt Zijn toorn... Juist, dat vind ik ook zo mooi: Psalm 30 vers 6. Een ogenblik duurt Zijn toorn en een leven lang Zijn goedertierenheid. Dat zijn de verhoudingen, of in de termen van Jesaja: een dag van wraak en een jaar van welbehagen. Dus het is van belang, want we focussen ons nu op dat vijfde zegel of die grote verdrukking over wraak. Jawel, maar blijf wel even uitzoomen naar de grote proporties. Dit is noodzakelijk om juist het recht hier op aarde te laten baanbreken en om de wereld te gaan zegenen. Waarvan akte.

Maar de vraag hier is dus nog steeds in die grote verdrukking, die martelaren die vragen: hoe lang duurt dit nog? Eigenlijk weten ze dat wel, maar het is ook een uitroep van ontzetting. Oordeel en wreekt Gij ons bloed niet aan hen die op de aarde wonen?

▶ 45:44 Het Witte Gewaad als Belofte van Opstanding ↑ hoofdstukken

En dan staat er dat aan elk van hen – de slachtoffers dus, om het getuigenis – een wit gewaad werd gegeven. Er staat het woord voor wit, dat is in het Grieks 'leukos'. Wij kennen dat nog in allerlei medische termen, bijvoorbeeld leukemie; dat is 'leukos'. En Connie, jij kent waarschijnlijk nog heel wat meer woorden met 'leuko-'. Maar de betekenis van het woord is simpelweg wit.

Ik ben altijd wel geïnteresseerd in etymologie en woordafleidingen, en ik zag dat het verwant is aan het Latijnse woord voor licht: 'lux'. En je herkent dat natuurlijk ook wel. In feite is een wit gewaad een belofte van opstanding. Want licht is weer synoniem met leven en het opstandingslichaam is namelijk ook bekleed met licht. Kijk het maar na in de Bijbel. Het zijn geen kleren die je bij de ANM of zo koopt. Nee, dat opstandingslichaam is bekleed met licht. Ik weet eigenlijk niet wat ik zeg hoor, maar dat lichaam is bekleed met licht.

Later in Openbaring 7 lees je over 'wit gewassen in het bloed van het Lam'. Dat zijn onbegrijpelijke zinnen als je het gewoon letterlijk zo neemt. Hoe kun je nou iets witwassen in bloed? Maar als je de symboliek begrijpt, is het niet zo moeilijk. Want juist door het bloed, door zijn sterven, komt er leven tevoorschijn: leven uit de dood. Zo kun je inderdaad spreken over witwassen, oftewel zoals het geslachte Lam dat staat. Via die weg – dat is de universele Bijbelse regel – gaat het door de dood heen naar het leven.

Aan elk van hen werd een wit gewaad gegeven, in feite de belofte van een opstandingslichaam. En hun werd gezegd dat zij nog een korte tijd moesten rusten. Ze rusten namelijk in het graf tot de tijd van de grote verdrukking voorbij is.

▶ 48:18 Daniël 12: Rusten tot het Getal Vol Is ↑ hoofdstukken

Dan neem ik u nog mee naar een andere Schriftplaats, helemaal aan het slot van Daniël. Wat haal ik allemaal op mijn hals, denk ik, terwijl ik hier zo spreek. Maar goed, ik heb die diaatjes zelf gemaakt. In Daniël 12 lees je dit; het is helemaal het slot van het boek en daar wordt het eigenlijk nog eens een keertje kort geresumeerd wat ik vanmorgen feitelijk ook heb verteld.

Er staat dit: "En vanaf de tijd dat het dagelijks offer wordt gestaakt en een gruwel wordt opgericht die verwoesting brengt, zijn er 1290 dagen." Er is daar op de heilige plaats dus een offerdienst die abrupt wordt gestaakt. In plaats daarvan komt er een afgodsbeeld, een gruwel wordt er opgericht, en dan verstrijkt er nog een periode van 1290 dagen. Elders lees je ook nog van 1260 dagen – kijk het maar na – dat is drieënhalf jaar. 1290 dagen is nog weer een maand langer.

Maar het wordt nog ingewikkelder: gelukkig is degene die blijft verwachten en 1335 dagen bereikt. Dat is nog weer vijfenveertig dagen later. En dan wordt tegen Daniël – dat is het slot van het boek – gezegd: "Maar jij, ga het einde tegen, je zult rusten." Dat doet hij nu, hij rust in het graf. Maar wacht maar af, want er staat: "Je zult opstaan tot uw bestemming." Hoe komt hij tot zijn bestemming? Als God zegt: "En nu is het tijd." Opstaan op Gods tijd, aan het einde van de dagen. Tot aan de laatste dag, de jongste dag. Ik denk eerlijk gezegd – ik kan het niet direct bewijzen, maar in dit verband denk ik – dat de opstanding van die heilige gewoon op die 1335e dag zal plaatsvinden.

Dus eigenlijk is de vraag: tot hoe lang nog? Nou, tot die tijd moeten jullie wachten. Er staat ook nog bij dat hun werd gezegd dat ze nog een korte tijd moesten rusten. Voor Daniël was het natuurlijk nog een hele lange tijd; zijn boek moest hij nog verzegelen en dat duurt nog een hele tijd. Maar inmiddels zijn we 2500 jaar verder. In die tijd van grote verdrukking wordt tegen die martelaren die omgekomen zijn aangezegd: "Nog een korte tijd, en dan zal jullie recht worden gedaan." Totdat ook het getal vol zou zijn van hun medeslaven en hun broeders die gedood zouden worden, evenals zij.

Met andere woorden: zij zijn overleden, zij zijn omgekomen in die grote verdrukking, maar er gaan er nog meer komen, want het is nog niet voorbij. Wanneer die grote verdrukking eenmaal voorbij is, zal ook het getal vol zijn van Israëls martelaren. Dat zal zijn bij het zevende zegel, maar ja goed, voor ons duurt dat nog... hoe lang duurt dat nog? Nog een maand voordat we het daarover gaan hebben.

Ik zie inderdaad dat we maar drie verzen hebben besproken, maar u ziet dat er heel wat aan vastzit. Waar het feitelijk om gaat bij het vijfde zegel – als ik het mag samenvatten – is dat het inderdaad een tijd van grote verdrukking zal zijn. Velen zullen omkomen. Niet allemaal, maar velen zullen omkomen, en hen wordt een belofte gegeven: "Jullie zal recht worden gedaan. Wacht even, het komt goed." Dat is trouwens altijd de Bijbelse boodschap. Door alle moeite, ellende en de drama's van verdrukking heen: het komt goed. Dat is een universele Bijbelse waarheid en vandaar een goed bericht. Zullen we het daarbij laten?