▶ 00:00 Inleiding: de Openbaring van Jezus Christus Vanaf de Troon ↑ hoofdstukken

Dankjewel Art voor deze mooie dingen die je naar voren bracht over de geur. Het is een zintuig waar je eigenlijk niet zo heel vaak aan terugdenkt en waar we doorgaans wat minder waarde aan toekennen dan aan bijvoorbeeld de ogen of het gehoor. In ieder geval kent de Bijbel vooral waarde toe aan het gehoor. Waarom? Geloven is immers uit het gehoor. Overigens zei Art dat ik het over zegels zou hebben en dat dit niet over geuren zou gaan. Dat is niet helemaal waar, want in het hoofdstuk waar we het vanmorgen over hebben, namelijk Openbaring 5, komt dat element van de geur, de reuk en de reukoffers nog aan de orde. Dat zullen we vanzelf wel zien.

Eén ding is duidelijk: ik ga het vanmorgen met jullie hebben over de zeven zegels, en wel de zeven zegels van de boekrol. Dat bepaalt ons bij Openbaring 5. Ik ga jullie meenemen naar het boek De Openbaring, het laatste Bijbelboek, waar we dit onderwerp aantreffen. Ik heb het in de aankondiging al aangegeven: dit is de eerste bespreking, wat betekent dat er meerdere gaan komen. Ik vermoed een stuk of drie of vier, want daar is heel veel over te melden en later zullen we ook bij de enorme actualiteit van dit onderwerp bepaald worden.

Het onderwerp is door ons ontleend aan het boek Openbaring, en wel speciaal aan Openbaring 5, Openbaring 6 en in hoofdstuk 8 vers 1, waar het ook nog aan de orde komt bij de opening of het verbreken van het zevende zegel. Eigenlijk is hoofdstuk 7 een pauze, maar dat past daar wel weer helemaal in; veel later ga ik dat zeker toelichten. Maar dan weet je dus dat als we het hebben over de boekrol en over die zeven zegels, we het hebben over Openbaring 5, 6, 7 en het begin van hoofdstuk 8.

Als wij nu naar Openbaring 5 gaan, dan is het logisch dat daar een hoofdstuk aan voorafgaat. Openbaring 4 is feitelijk de inleiding op Openbaring 5. Ik wil niet heel Openbaring 4 gaan bespreken, maar ik wil alleen aangeven dat Johannes daarbij een visioen krijgt te zien. Je leest aan het begin van hoofdstuk 4 dat hij opgetrokken wordt naar de hemel. Hij krijgt daar beelden te zien – een visioen, een gezicht, symbolen. De boekrol, de oudsten... alles wat hij daar ziet, symboliseert iets. Het zijn allemaal zaken die te maken hebben met de openbaring.

Ik moet er ook nog even bij zeggen: als we het hebben over de openbaring, dan gaat het over de Openbaring van Jezus Christus. Het wordt heel vaak de 'Openbaring van Johannes' genoemd, maar dat klopt niet. Het staat meteen al in de eerste zin, in de aanhef van het boek: het is de Openbaring van Jezus Christus. Oftewel, in dit boek wordt Jezus Christus openbaar, onthuld – de apokalyps. De aardigheid daarvan is dat het veronderstelt dat Hij vandaag verborgen is. Dat hoef ik eigenlijk nauwelijks toe te lichten, want Jezus Christus was hier ooit op aarde, tweeduizend jaar geleden, maar Hij verliet het toneel vanaf de Olijfberg en sindsdien is Hij verborgen. Inderdaad, Hij is de Opgestane, maar Hij is daarboven. Dat zien wij ook in Openbaring 5 uitgebeeld en beschreven.

Het boek De Openbaring gaat over de tijd waarin Hij openbaar wordt. Dat is niet slechts één moment; Hij wordt openbaar in verschillende fasen en voor verschillende groepen: voor de gemeente, voor Israël en voor de volkerenwereld. Hij die vandaag verborgen is, wordt straks onthuld. In Openbaring 4 en 5 wordt ons – of eigenlijk aan Johannes – een blik vergund in de hemel en hij tekent dat op. Dat gaat over de troon, de troon van God, en wat zich daar allemaal rondom bevindt.

De troon is een heel kenmerkend begrip in dit boek. Je zou het eens na moeten gaan, maar ik geloof dat bijna de helft van de keren dat het begrip 'troon' in het Nieuwe Testament gebruikt wordt, dit in het boek Openbaring is. Ik meen dat de troon een kleine vijftig keer genoemd wordt. Dat is logisch, want in dit boek gaat het over de heerschappij van Jezus Christus. Eigenlijk is het God die Zijn heerschappij overdraagt en laat vertegenwoordigen door Jezus Christus. Bij de troon begint het Koninkrijk. Ik moet erbij zeggen dat het Koninkrijk niet hier op aarde begint, maar in de hemel. Gods wil zal geschieden, eerst in de hemel. De hemel wordt gezuiverd en gereinigd; alle boze elementen worden daaruit geduveld – en dat bedoel ik eigenlijk letterlijk.

Vervolgens wordt het Koninkrijk uitgebreid op de aarde. Gods wil zal geschieden op de aarde, zoals die ook in de hemel geschiedt. Nog steeds is dat niet het geval, maar dat gaat gebeuren. De troon wordt gevestigd en vanaf Zijn troon gaat de Zoon Zijn heerschappij vestigen. Rondom die troon worden beelden genoemd: de 24 oudsten, de zeven geesten Gods en de vier dieren. Als u vraagt waar dat dan eigenlijk over gaat – want dat dit symbolen zijn, ligt nogal voor de hand. Natuurlijk kun je zeggen dat het ook letterlijk 24 oudsten, zeven geesten en vier dieren kunnen zijn, maar in dit verband en door de manier waarop ze beschreven worden, is het duidelijk dat het om symbolen gaat. Dan moet je vooral weten waar die emblemen voor staan en wat de uitbeelding ervan is. Daar gaan we het vanzelf nog over hebben, dus ik laat het voor nu even bij deze wat cryptische beschrijving.

▶ 07:35 De Verzegelde Boekrol als Eigendomsakte van het Land ↑ hoofdstukken

Laten we eens naar Openbaring 5 toegaan en dan lees je dit. We weten inmiddels een klein beetje wat er aan voorafgegaan is. En dan staat er: "En ik — dat is Johannes — zag in de rechterhand van Hem die op de troon zat..." Dan heeft hij het over, ja, dat blijkt al uit het voorgaande vers dat ik er eigenlijk nog even bij moet betrekken. Dan gaat het over onze Heer, namelijk God, Hem die alles heeft geschapen. Er staat nog bij: "En om Uw wil was het en werd het geschapen." Dus de hele schepping — waarom is die er? Wel, omdat God, de Creator, dat zo wil. Hij heeft daar een plan mee.

In Zijn rechterhand bevindt zich — en nu komen we bij het onderwerp van deze serie — een boekrol. Eigenlijk staat er trouwens, dat is heel aardig: een boekrolletje. In het Grieks wordt hier het verkleinwoord gebruikt: biblion. Sommigen zeggen: "Dat betekent niet zo heel veel," maar ons Nederlanders zou dat juist moeten aanspreken. Want als er één taal is waarin verkleinwoorden veel gebezigd worden, dan is het juist het Nederlands. Ik heb daar weleens het een en ander over gelezen; als je dat vergelijkt met allerlei andere talen, hebben wij echt de taal van de verkleinwoorden. Je gaat een "weekendje weg", je vraagt om een "biertje" of je hebt een "wijntje" gedronken. Dat soort dingen. Altijd die verkleinwoorden. En als je zegt dat je een weekendje weg gaat, dan bedoel je niet dat je maar één of twee dagen weg gaat; je bedoelt gewoon een weekend. Maar je kleineert het eigenlijk; je geeft aan van: "Nou, het stelt niet zo heel veel voor." Dat is eigenlijk de gedachte bij een verkleinwoord.

Maar eventjes ter zake: hier wordt dus eigenlijk over een boekrolletje gesproken. Sommigen zeggen dat het verder geen betekenis heeft, maar daar geloof ik eigenlijk niet in. Als de Bijbel een specifiek woord gebruikt, dan heeft dat een reden. De Bijbel kent namelijk het woord voor boekrol, biblos, maar hier staat biblion: een boekrolletje of een kleine boekrol. Ik denk dat de gedachte vooral is dat het klein is. Iets is altijd klein ten opzichte van iets anders, hè? Net als oud en jong of groot en klein zijn dat relatieve begrippen. Het is klein, denk ik, ten opzichte van dat wat er allemaal in beschreven staat, ten opzichte van de inhoud. Eigenlijk is het ten opzichte van de inhoud per definitie dan al een kleine boekrol, want dit is echt heel groot.

Maar dan nog iets, en dat is eigenlijk misschien het allerbelangrijkste: die boekrol die hier verzegeld blijkt te zijn, is een koopakte. Dit is heel elementair. Want ja, als je het hebt over die boekrol die in de hand van God is — in de rechterhand van God — waarmee Hij eigenlijk ook al uitdrukt dat het van Hem is. Hij heeft het in handen en Hij geeft het over. Het is in Zijn rechterhand en dat betekent ook dat het een positie van voorrang heeft; dat is wat "rechts" betekent, nietwaar? Maar het is dus een boekrol die fungeert als een koopakte of een eigendomsakte volgens Hebreeuws gebruik, zoals we dat van origine in de Schrift aantreffen.

Het zou te ver voeren om daar nu uitgebreid op in te gaan, maar ik geef een paar hints voor degenen die het nog eens willen bestuderen, om te checken en onderzoeken. Dat beveel ik zeer aan, dat doe ik graag. En dat is Leviticus 25. Daar lees je in de verzen 23 tot 28 de wet of de hele instructie op de lossing van het land. Daar gaat het over de toekenning van land aan de Israëlieten, aan de families, de geslachten en de stammen. Het kon gebeuren dat iemand door armoede of slecht beheer gedwongen was het land te verkopen. En dan was het zo geregeld dat een naast familielid, namens zijn familie die gedwongen was te verkopen, de eerste rechten had om het te kopen.

Ik kom er straks nog eventjes op terug hoe die hele procedure in de praktijk in zijn werk ging. Dat wordt beschreven in Jeremia 32, een heel uitgebreid hoofdstuk. Het is een prachtige geschiedenis: Jeremia leefde in de tijd dat Jeruzalem verwoest werd. Hij is ook de man die de Klaagliederen heeft geschreven. Jeruzalem is helemaal in puin, de tempel is verwoest, maar Jeremia moet dan een stuk land kopen. Daarin zit de gedachte: hij krijgt een koopakte, hij krijgt een boekrol en die wordt verzegeld. Nu zou je zeggen: "Als Jeruzalem helemaal verwoest is — en bovendien is dat wat Jeremia ook voorzegt, dat de stad zeventig jaren verwoest zal zijn en daarna zal worden herbouwd..." Dat was allemaal profetisch aangekondigd. Maar dan krijgt Jeremia de instructies om een stuk land te kopen en die boekrol, die verzegelde boekrol, die wordt dan bewaard voor "vele dagen". Voor tientallen jaren! Maar eigenlijk wat Jeremia daarmee wil zeggen — of wat God daarmee wil zeggen met die instructie — is: het duurt een hele tijd dat dit land nu inderdaad in puin ligt en dat er verder niets mee gebeuren kan; het volk gaat in ballingschap, maar jullie zullen terugkeren. Jullie gaan weer naar jullie eigen land terug en dan zal het alsnog weer in gebruik worden genomen. En daar zit dus een geweldige belofte in.

Nou ja, hoe dan ook, er is dan sprake van een boekrol die verzegeld is. Misschien mag ik daar nog wat meer over vertellen, want het is erg belangrijk: het is in feite een koopakte. Zoals ik al vertelde, had de naaste bloedverwant altijd het eerste recht — soms zelfs de morele plicht — om het verbeurde land, het land dat verkocht moest worden om welke reden dan ook, terug te kopen voor de familie. Als u daar een mooie geschiedenis over wilt lezen, dan kan ik u aanbevelen om het boekje Ruth te lezen. Dat gaat eigenlijk helemaal over dit thema, over Boas, de Go'el, de losser die een stuk land van zijn familie terugkocht. Hij was een rijk en vermogend man uit Bethlehem en daar zitten geweldige betekenissen in. Ik herinner mij dat ik de eerste studies die ik in dit gezelschap gaf — dat was destijds nog in Zoetermeer in het NH Hotel — over het boekje Ruth heb gegeven. Een heel prachtig onderwerp, al is dat wel erg lang geleden. Maar dat gaat dus over dat fenomeen van het terugkopen van het land.

Nog eventjes een klein detail: er waren indertijd twee versies van die koopakte, dat lees je ook in Jeremia. Namelijk, er was een open brief waarin de voorwaarden zo allemaal worden aangetekend: over welk stuk grond het ging en hoeveel het moest opbrengen, et cetera. Alles werd daarin beschreven; dat is open. Maar er was ook een verzegelde versie van en dat was het eigenlijke eigendomsbewijs. En bij de overdracht naar de koper werd de verzegeling — die verzegelde brief of die verzegelde rol — dan geopend. Dus de zegels werden dan verbroken en dat was een bewijs van: "Jij bent de eigenaar daarvan."

Dat brengt ons meteen bij het boek Openbaring. Want de verzegelde boekrol — houd die vast, want we zullen dat nog op allerlei wijzen gaan zien — de verzegelde boekrol in Openbaring is de eigendomsakte van het land. En bij "het land" kun je aan de hele aarde denken — van wie is de aarde? — maar eigenlijk meer specifiek nog het land, dat wil zeggen HaArets. Het gaat over het land van Israël, want dat is het land waar het bij God allemaal om gaat; dat is de navel der aarde. Dat is waar Hij ook de hele wereld gaat zegenen vanuit het land.

Maar eerst moet het land worden losgekocht. Feitelijk is het land bezet gebied. Het is in vijandige handen en dat moet vrijgekocht worden. Daar gaat het boek Openbaring over. In eerste instantie over die boekrol, maar ja, dat moet dan gebeuren door degene die daartoe in staat is.

Nou, ik lees verder: "Ik zag in de rechterhand van Hem die op de troon zat een boekrol, beschreven van binnen en van buiten." Dat is wat merkwaardig, maar ik kan het niet Bijbels bewijzen, dus ik zet er een vraagtekentje bij. Maar er zijn, denk ik, goede redenen om aan te nemen — zo heb ik vernomen — dat de getuigen op de rug van die boekrol tekenden, dus eigenlijk op de buitenkant. Je opent zo'n boekrol en de binnenkant is beschreven, dat is logisch. Maar de buitenkant was in dit geval ook beschreven, maar dat is gewoon op de rug, zoals wij ook de rug van een boek hebben. Daar werd de handtekening geplaatst van de getuigen. Want het is een hele formele actie, een transactie. En daar moet dus ook getuigenis van afgelegd worden door mensen die gerechtigd zijn om dat te bevestigen. En daar zou dat dan over gaan.

In ieder geval, die boekrol is beschreven van binnen en van buiten. Het gaat dus echt om een hele formele, correcte, gerechtvaardigde transactie. Dat dit het geval is, blijkt ook wel. Hij was bovendien welverzegeld. Zeer goed verzegeld bedoel ik daarmee, met zeven zegels. En zeven, nou, dat getal kom je in het boek Openbaring en in de hele Bijbel natuurlijk zo vaak tegen; zeven is het getal van de volheid. Het is niet zomaar alleen verzegeld, maar het is zeer goed, eigenlijk compleet verzegeld met zeven zegels.

En het idee is dan dat zodra het laatste zegel was verbroken... Ik heb hier ooit in Capelle wel eens een hele serie over het boek Openbaring gegeven, 50 of 51 studies, en toen heb ik een keer vermeld bij de uitleg van dit vers over die zeven zegels — en dat wil ik bij deze dan meteen even corrigeren — toen heb ik gezegd dat iedere keer als er een zegel openging, je de boekrol weer wat verder kon opschuiven. Dan kon je hem lezen. Maar dat blijkt bij nader inzien niet juist te zijn. Het is gewoon zo: de boekrol is verzegeld. Dat is eigenlijk veel logischer als ik het nu zo zeg. Hij is gewoon verzegeld en pas als je het laatste zegel hebt geopend, dan kun je de rol openen.

Dus het is niet zo dat hij stukje bij beetje steeds meer opengaat. Nee, zeven zegels, en pas als het laatste zegel ook opengaat, dan vindt de overdracht plaats en is de overdracht een feit. Dan is de koper de bezitter van wat er in die eigendomsakte staat. In ieder geval een stuk land. Een stuk land, het land.

Heel Openbaring 6 — daar gaan we het nu niet over hebben, maar de volgende keren wel — Openbaring 6 gaat over hoe die zegels inderdaad stuk voor stuk worden geopend en wat er bij die gelegenheid gebeurt. Maar pas — en dat is het belang hiervan — pas als het zevende zegel is geopend, dan is het land daadwerkelijk, ook in de praktijk, het bezit van de eigenaar, van degene die het gekocht heeft of die het losgekocht heeft. En dan vers 2.

▶ 20:57 Wie Is Waardig de Boekrol te Openen en de Zegels te Verbreken? ↑ hoofdstukken

En ik zag een sterke engel – want ik moet bij vers 13 uitkomen – ik zag een sterke engel of een boodschapper, die met luider stem uitriep: "Wie is waardig de boekrol te openen en haar zegels te verbreken?" En dat "waardig", dat betekent in dit geval ook: wie is in staat, maar ook gerechtigd om van deze eigendomsakte daadwerkelijk de zegels te openen. Oftewel, om daarmee dus ook werkelijk met recht te kunnen claimen: het is van hem. Wie is dat? Wie is in staat om het bezette land van Israël weer vrij te kopen?

En niemand in de hemel, noch op de aarde, noch onder de aarde kon de boekrol openen of haar inzien. Er zijn geen gegadigden. En dat is voor Johannes buitengewoon aangrijpend; je leest: "en ik weende zeer". Omdat niemand waardig was gebleken de boekrol te openen of die in te zien. Kijk, in vers 3 wordt al beschreven dat er niemand waardig is, en het dringt tot hem door.

Eerst moest Johannes ervaren – en dat is in het algemeen voor ons mensen van belang – je moet het eerst bevinden. Ik heb een reformatorische achtergrond, dus ik mag dat woord gebruiken: bevinding. Dat wil zeggen dat het niet alleen maar dingen zijn die je weet, maar je ervaart dat; je beleeft dat ook echt zo. En ja, bevinding is in dit geval ook wat Johannes deed. Hij constateert niet alleen maar dat er niemand in staat bleek die boekrol te openen, maar het greep hem ook buitengewoon aan. Hij moest eerst ook ervaren hoe hopeloos in feite de situatie naar de mens gesproken is.

Het land, het land van God, het beloofde land, dat is tot op de dag van vandaag bezet gebied. Ja, u zegt: "Maar de Joodse staat heeft het toch?" Ik bedoel, jawel, maar nog steeds is het bezet. Dit lijkt een politiek statement en eigenlijk is het dat ook, namelijk dat Israël ten onrechte – en ik moet het er meteen bijzeggen: voor de Arabieren geldt het net zo goed – ten onrechte een claim legt op dat land. Dat staat ook in datzelfde hoofdstuk waar ik zojuist naar verwees, Leviticus 25: dat land is van God. Israël mag erin wonen; het is aan hen beloofd, maar wel onder de restricties die God heeft gegeven. En als Israël zich daar niet aan houdt, dan worden ze gewoon uit het land gezet. En het feit dat ze weer teruggekeerd zijn in de vorige eeuw, ja, dat was voortbarig. Want dit loopt niet goed af.

Maar dan is de vraag: van wie is het land en wie is waardig? Ja, het is van God, maar wie is waardig om de eigendomsrechten op dat land te claimen en daadwerkelijk ook te realiseren? Nou, dat blijkt dus niemand te zijn. Niemand blijkt waardig de boekrol te openen of die in te zien. En één uit de oudsten, die vierentwintig dus...

▶ 24:25 De Leeuw uit de Stam van Juda en het Geslachte Lam ↑ hoofdstukken

En als u mij vraagt: is dat een beeld van Israël? Ik kom daar straks nog even op terug. Die oudste zei: "Ween niet, Johannes. Zie, de Leeuw uit de stam van Juda." Dat vind ik een prachtige term, want dat verwijst ons linksom en rechtsom naar Hem die daadwerkelijk rechten kan claimen op de troon en op de scepter. Juda is de koninklijke stam; je leest dat al in Genesis 49 als Juda wordt aangesproken door Jakob. Daar lees je dat de scepter van Juda niet zal wijken. Het zou nog een kleine duizend jaar duren voordat Juda daadwerkelijk de koningsstam zou worden, maar als de scepter eenmaal aan de stam zou worden toegekend, dan zou die niet wijken totdat Silo komt. Dat is een aanduiding van de Messias. Dat wil zeggen: aan die stam heeft God de troon en de scepter toevertrouwd. Absoluut! En dus, ja, de Leeuw uit de stam van Juda. De leeuw is ook een koninklijk dier, dat weten we allemaal; de koning der dieren.

Wat er tegen Johannes gezegd wordt, is cruciaal. Hij weent. Ik had het net over bevinding en hoe mooi dat kan zijn, maar tegelijkertijd: als je weent, als je huilt, dan zijn je ogen betraand. Dan kun je niet meer goed kijken. We hebben daar thuis vaak grapjes over gemaakt toen onze kinderen nog klein waren. Het is een bekend opvoedkundig fenomeen: als een kind huilt, is het in zichzelf gekeerd. Maar op het moment dat je in staat bent om het even te laten kijken — "Kijk eens!" — dan houdt het opeens op met huilen. Je kunt namelijk niet huilen en tegelijkertijd aandachtig kijken. Dat gaat niet. Nou, Johannes weende, maar dan wordt er gezegd: "Ween niet. Kijk, zie daar! Zie de Leeuw uit de stam van Juda."

Hij wordt hier ook nog genoemd de Wortel van David. Dat is een uitdrukking die ontleend is aan Jesaja 11. Daar wordt al gezegd dat er een rijsje, een scheut, zou voortkomen uit de tronk; de afgehouwen tronk van Isaï, een scheut uit zijn wortelen. Dat gaat over het koningshuis van David dat uit de stam van Juda kwam. Het koningshuis, die hele stamboom, werd eigenlijk omgehouwen, maar uit de wortel daarvan zou een rijsje voortkomen, een scheut. Dat is uiteraard een aanduiding van de Messias. Nadat er inmiddels al eeuwenlang geen koning meer was uit de dynastie van David, kwam er toch weer iemand. Eigenlijk begint ons Nieuwe Testament bij Mattheüs daarmee, toch? De geslachtsregister van Jezus Christus, de Zoon van Abraham, de Zoon van David. Hij is degene die de claim kan leggen op deze titel: de Wortel Davids, dat wil zeggen de wortelscheut. Hij heeft overwonnen om de boekrol en haar zeven zegels te openen. Er blijkt er dus slechts één, maar dan ook werkelijk één in staat te zijn om de boekrol te claimen; Hij is waardig om de zeven zegels te openen.

Johannes wordt gewezen: "Kijk, de Leeuw uit de stam van Juda." En dan zegt hij: "En ik zag in het midden van de troon en van de vier dieren en te midden van de oudsten een Lam staan." Eigenlijk staat ook hier weer een verkleinwoord. Ik had het over het woordje biblion, dat een verkleinwoord is, maar hier in het Grieks staat ook weer een verkleinwoord: er staat eigenlijk een "lammetje". De meeste vertalingen zeggen gewoon "lam" — een lam is natuurlijk al klein — maar "lammetje" benadrukt dat kleine, dat volstrekt tedere en kwetsbare. Een lammetje dat staat. En om het nog kwetsbaarder te maken: een lammetje dat staat als geslacht. Ik vind dat altijd zo mooi. Want kijk, een lammetje dat geslacht is, dat staat niet, dat ligt. Maar hier gaat het over een visioen. Tegen Johannes was gezegd: "Kijk daar, de Leeuw uit de stam van Juda, de Wortel Davids, de wortelscheut uit David." En dan kijkt hij, en wat ziet hij? Een lammetje, geslacht, maar dat staat. Daarmee is gezegd: Hij is opgestaan! Hij is geslacht, Hij is gestorven, Zijn bloed heeft gevloeid, jawel, maar Hij is opgestaan. Vandaar ook dat Hij de Overwinnaar is, want als de dood is overwonnen, dan ben je werkelijk de Overwinnaar.

Er staat nog iets bij: met zeven horens en zeven ogen. Ik zei al, probeer je zo'n lammetje voor te stellen. Sowieso al die Leeuw uit de stam van Juda, en als Johannes dan kijkt, ziet hij een lammetje dat staat als geslacht. Dat tart onze fantasie en ons voorstellingsvermogen behoorlijk. En als je dit er dan ook nog bij leest: met zeven horens en zeven ogen. Ik weet niet of u wel eens van die voorstellingen of prenten ziet over het boek Openbaring, maar ik moet zeggen: ik lees het veel liever. Ik vind al die illustraties daarvan... Johannes moet iets veel machtigers hebben gezien. Dat is niet te filmen, joh. Echt niet. En ook niet te schilderen. Ik zou zeggen: stop met zulke pogingen. Maar als je het wilt proberen, nou ja, dat moet u zelf weten. Met zeven horens en zeven ogen. U weet, horens in de Bijbel zijn een uitbeelding van heerschappij; een horen is eigenlijk ook een koning. En ogen hebben te maken met zicht, met inzicht en met uitzicht. In ieder geval met zicht, en ook hier wijst het getal zeven weer op de compleetheid, de volheid ervan. Compleet zicht. En dit zijn de zeven geesten Gods, uitgezonden over de gehele aarde. Dat refereert dan weer aan de zeven engelen die later genoemd worden en die op de zeven bazuinen gaan blazen. U hoort het, ik verwijs nu naar allerlei andere plaatsen in ditzelfde boek. Het veronderstelt wat kennis, dus als u zegt: "Het is de eerste keer dat ik iets hoor over het boek Openbaring en ik raak een beetje de draad kwijt", dan kan ik u bemoedigen door te zeggen dat daar niets mis mee is. Want het is ook heel veel. Maar het is machtig mooi. In ieder geval, dat zijn de aanduidingen van die zeven ogen; dat representeren ze. En dan staat er: "En het kwam." Dat wil zeggen dat het Lammetje kwam. En Het heeft de rol aangenomen, die boekrol, uit de rechterhand van Hem, God, die op de troon gezeten was.

▶ 32:26 De Betekenis van de Vier Levende Wezens en 24 Oudsten ↑ hoofdstukken

En toen het de boekrol nam, wierpen de vier dieren... Ik moet daar toch even iets over zeggen. Ik kan er niet altijd uitgebreid op ingaan, maar ik had beloofd dat ik hier even zou neerzetten waar dit een voorstelling van is. Andere vertalingen zeggen trouwens niet 'de vier dieren', maar 'de vier levende wezens'. Eigenlijk staat in het Grieks hier het woordje sooa. Ja, met een 'z' dus. Dat is eigenlijk het woord voor 'levend'. Wij herkennen dat in ons woord 'zoölogie'. Je kunt naar de universiteit gaan om zoölogie te studeren, dierkunde dus, en dat komt van dit Griekse woord. Het betekent dus eigenlijk 'een dier' of 'een levend wezen'.

Deze vier dieren representeren alle levende zielen waarmee God ooit het verbond sloot met Noach en zijn zaad. Zij zijn daar de representatie van. U zegt misschien: "Dat beweer je nu wel", maar in Genesis 9 lezen we het volgende. Laten we daar even naartoe gaan. In Genesis 9:9, net nadat Noach de ark heeft verlaten, staat er dat God zegt: "Zie, Ik richt mijn verbond op met u, Noach, en met uw zaad, uw nageslacht, en met alle levende ziel die bij u zijn: het gevogelte, het vee en het wildgedierte der aarde bij u."

Waarom noem ik dit nu? Wel, in Openbaring 4 werden de vier levende wezens ook al beschreven. De een was 'een leeuw gelijk', dat is het wildgedierte. De ander was 'een rund gelijk', dat is het vee. De derde had het gelaat als van een mens; dat is het zaad van Noach. Wij zijn immers allemaal Noachieten; allemaal stammen we op de een of andere manier af van Noach. En het vierde van die dieren was 'een vliegende arend gelijk', en dat is het gevogelte. Dus die vier dieren representeren precies de vier categorieën waarmee God Zijn verbond sloot met alle levende zielen: het nageslacht van Noach (oftewel de mensheid), het wildgedierte, het vee en het gevogelte. Dat is in feite de Bijbelse categorisering van alle levende ziel. Dat is waar ze voor staan.

Dan waren er allerlei kringen rondom de troon. Je hebt de vier dieren die de hele levende ziel vertegenwoordigen, en de vierentwintig oudsten. Oei, dat is een beetje een lastige. Ik geef direct toe dat daar verschillende uitleggingen van zijn. Als u het mij vraagt, staat dit gewoon voor Israël, en wel voor Israël in haar dubbele functie. Vierentwintig is twee keer twaalf. Wanneer David de verschillende priesterorden instelt voor de tempeldienst, dan lees je dat het er vierentwintig waren. Vierentwintig priesterorden, als type van het koninklijk priesterschap dat Israël geacht wordt te zijn. Dat zijn twee functies: een koninkrijk, maar ook een priesterschap. Dat wil zeggen dat ze heersen over de aarde, maar dat ze ook bemiddelen door hun dienst en door het Woord van God waar ze het kanaal voor zijn. Een dubbele functie dus. Bovendien zijn het eerstelingen; een oudste is immers een eersteling. Zij representeren hier het volk Israël als koninklijk priesterschap.

En toen het Lammetje de boekrol nam, wierpen de vier dieren en de vierentwintig oudsten zich voor het Lam neer. Zij hadden elk een citer en gouden schalen vol reukwerk. Dit is niet gepland, maar het treft zo dat Art het hier zojuist al over dat reukwerk had. Inderdaad speelde reukwerk een grote rol in de tempeldienst. In feite is ook dat reukwerk weer priesterlijk werk. De priester ging naar het reukofferaltaar en dat werd dagelijks onderhouden bij allerlei speciale gelegenheden. Gouden schalen... goud heeft uiteraard met onvergankelijkheid te maken. En reukwerk verspreidt een goede, liefelijke reuk voor God.

Wat dat reukwerk precies is, vind ik trouwens heel mooi aan het boek Openbaring in het algemeen. Er worden talloze beelden gebruikt, maar die beelden worden of in het boek zelf, of elders verduidelijkt. Het is dus geen fantasie waarbij je je moet afvragen wat het zou betekenen. Nee, de Schrift verklaart zichzelf vaak al in het boek zelf. Zoals hier: als je de vraag stelt wat dat reukwerk voorstelt, dan staat er: "Dit zijn de gebeden der heiligen." En wat deze heiligen — in dit geval de vierentwintig oudsten — bidden, wordt vervolgens beschreven. Dat is ook weer mooi, want wat zingen zij dan? In feite zingen zij hun gebed. Wij knippen dat altijd in tweeën: je zingt en je bidt. Maar in feite zijn de meeste liederen ook gewoon gebeden; je richt je tot God en je verheerlijkt Hem. Zij zongen een nieuw gezang, zeggende... en dan blijkt dus dat het allemaal te maken heeft met het komende Koninkrijk en de vestiging van de heerschappij.

▶ 38:59 Het Nieuwe Gezang: een Koninkrijk van Priesters ↑ hoofdstukken

Zij zongen een nieuw gezang, zeggende: "Gij zijt waardig." En dit wordt gezegd tot dat lammetje, dat geslacht is maar dat opgestaan is: de Leeuw uit de stam van Juda. Gij zijt waardig de boekrol te nemen en haar zegels te openen, want gij zijt geslacht. In feite zit hier ook de gedachte in: u hebt de prijs betaald. De losprijs stierf, maar dat was de prijs die hij betaalde. Dat dit inderdaad zo is, staat er gewoon bij; er staat namelijk: "Gij hebt ons voor God gekocht met uw bloed uit elke stam en taal en volk en natie." Gij zijt geslacht, dat was de prijs die hij betaalde om te kunnen lossen.

En gij hebt ons... Nou, dit is ook een beetje een lastig ding, want u zegt: ik lees het in de NBG-vertaling en daar staat niet "ons" maar "hen". Daar kunnen we over gaan kissenbissen, want dit heeft niet zozeer te maken met vertalen als wel met de handschriften. Voor mij is het overigens duidelijk; als u een Statenvertaling hebt, dan staat hier ook gewoon inderdaad "ons". Het is van belang of hier "ons" of "hen" staat, en dat blijkt wel uit het vervolg. Het Nieuwe Testament heeft drie grote handschriften. We hebben niet het origineel, maar drie grote, complete handschriften, en in twee daarvan — twee getuigen, dus dan hoort de zaak vast te staan — de Vaticanus en de Sinaïticus, wordt vermeld: "ons". Dus voor mij, ook uitlegkundig, kan het niet missen dat het hier inderdaad over "ons" gaat. "Gij hebt ons voor God gekocht met uw bloed" — dat was de prijs — "uit elke stam en taal en volk en natie." Ik denk dat het hier inderdaad gewoon over Israël gaat.

"En gij hebt ons voor onze God gemaakt tot een koninkrijk en tot priesters, en wij zullen als koningen heersen op de aarde." Oftewel, die 24 oudsten — ik zei al dat dit verwijst naar Israël — zeggen hier: "Wij zijn een koninkrijk van priesters" (of koninkrijk en priesters). Waarover gaat dit? Laten we eens naar Exodus toe gaan, want daaraan is deze uitdrukking ontleend. Er staat in Exodus 19, vlak voordat het oude verbond gesloten wordt, het volgende. Er wordt tegen het volk van Israël gezegd — of liever, er wordt tegen Mozes gezegd dat hij tot de Israëlieten dit zou zeggen: "En jullie zullen mij, jullie Israël, een koninkrijk van priesters zijn en een heilig" — dat wil zeggen een apart gezet — "volk."

Over wie gaat dit? Nou, Mozes zou dit zeggen tot het volk van Israël. Zij zijn dat heilige volk en zij zijn een koninkrijk en ook een priesterlijk volk. Een priesterlijk volk had in de eerste plaats de functie om het Woord van God te onderwijzen. Israël wordt eigenlijk afgezonderd, zodat via dat volk God zijn zegen zou verspreiden over alle volken van de aarde en ook over die aarde zou heersen. In feite zal het Koninkrijk van God een Israëlitisch rijk zijn. Als je trouwens later leest in Exodus 19, dan lees je dat het volk wordt geheiligd en op de derde dag zou de Heer dan voor het volk neerdalen en er zou de bazuin klinken. Waarom dat op de derde dag is, hoef ik in dit gezelschap natuurlijk niet meer te verklaren; het bepaalt ons ook weer bij de actualiteit.

Trouwens, u zegt: dit is toch duidelijk? Ja, maar zal ik het nog duidelijker maken? God voegt er nog dit aan toe: "Dit zijn de woorden die jij, Mozes, tot de Israëlieten spreken zult." Dus als je aan mij de vraag stelt welk volk, welk heilig volk, nou bestemd is om een koninkrijk van priesters te zijn, dan zeg ik: dat is gezegd tegen Israël. In die positie zullen ze ook gebracht worden. Ze zullen straks worden verzameld uit alle volkeren, talen en natiën, want ze zijn gekocht. En dan staat er in vers 11 — en daar kan ik nog kort doorheen gaan, maar het is prachtig hoor: "En ik zag..." Dit is echt wat je dan probeert voor te stellen; wat hier nou gezegd wordt.

▶ 44:18 De Lofzang van Myriaden Engelen tot in de Eonen ↑ hoofdstukken

En ik zag en ik hoorde — over de zintuigen gesproken, we hoorden eerst al over het reukwerk. En ik zag, ik hoorde een stem van vele engelen, boodschappers rondom de troon en van de dieren, die vier dieren, en van de vierentwintig oudsten. Hun getal was tienduizenden tienduizendtallen. Kijk maar eens een keertje op een calculator hoeveel miljoenen, honderden miljoenen dat zijn. En duizenden duizendtallen. Hier wordt inderdaad over miljarden gesproken. Dit is trouwens ook in het Grieks het grootste getal. Wij spreken over miljarden en zo, maar in het Grieks was het hoogste getal dat men kon benoemen een myriade. Dat is letterlijk een tienduizendtal. Nou, tienduizenden — meervoud — tienduizendtallen en duizenden duizendtallen.

Zij zeiden met luider stem: "Het lammetje dat geslacht is, Hij is waardig, gerechtigd en in staat om te ontvangen de macht." Ik neem dat ook heel letterlijk. Hij zal straks ook daadwerkelijk de macht ontvangen om te regeren, trouwens ook met zijn lichaam en ook met de vierentwintig oudsten, met Israël. De rijkdom en alle wijsheid, want dat is ook karakteristiek voor het hele koninkrijk dat Hij zal vestigen. Hij zal heersen in wijsheid, met macht, met rijkdom, royaal. Alles staat Hem ter beschikking, maar Hij zal dat ook in wijsheid doen. Zulke macht begeer je toch? En de sterkte, de kracht dus ook, en de eer, de waardigheid, en de heerlijkheid, de glorie en de lof.

Nou alsjeblieft, wie komt dat toe? Wel, God geeft die boekrol aan Hem, aan dat lammetje. En eigenlijk iedereen om die troon, al die myriaden, die tienduizenden tienduizendtallen, stemmen in met deze erkenning. Aan Hem komt het daadwerkelijk toe. En alle schepselen in de hemel, op de aarde en onder de aarde en op de zee en alles wat erin is — kortom heel de schepping — dat hoorde ik zeggen tot Hem die op de troon gezeten is, namelijk God. En tot het lammetje zeiden zij de lof en de eer en de heerlijkheid en de kracht tot in de aeonen van de aeonen.

Ja, niet tot in alle eeuwigheid. In feite klopt dat ook niet, want inderdaad, het lammetje zal niet eindeloos regeren. Er komt namelijk een moment dat Hij alles onder zijn heerschappij gebracht zal hebben en dan zal Hij een volmaakt koninkrijk aan zijn God en Vader teruggeven. Dus inderdaad: tot in de aeonen van de aeonen, de wereldtijdperken der wereldtijdperken.

Nou, dat is Openbaring 5. En dan krijg je Openbaring 6. Dan lees je daadwerkelijk dat het lammetje stuk voor stuk de zegels gaat openen. Maar dat doen we een volgende keer. Dat wil zeggen, dan zullen we dat gaan bespreken.