▶ 00:02 Het Koninkrijk Der Hemelen en de Joodse Context ↑ hoofdstukken

Ik wil u vanmorgen meenemen naar Matteüs 25 om daar de eerste dertien verzen van te lezen. Ik stel voor dat we dat doen op de wijze zoals we hier gebruikelijk zijn, namelijk door gewoon vers voor vers door het gedeelte heen te gaan. Dan zullen we vanzelf wel zien wat we tegenkomen. Deze gelijkenis is heel bekend. We komen hem overigens maar in één evangelie tegen, namelijk het Matteüs-evangelie; in Marcus, Lucas en Johannes ontbreekt deze gelijkenis. Dat is niet zonder reden, maar heeft alles te maken met de achtergrond van het Matteüs-evangelie, dat helemaal geschreven is met het oog op de komende Koning, de Messias van Israël. Of laat ik het nog anders zeggen: Israëls Bruidegom. Als ik het zo zeg, zitten we meteen in de sfeer van dit gedeelte.

Ik ben er van overtuigd dat dit gedeelte heel dikwijls misverstaan wordt, om meer dan één reden. De belangrijkste reden is wellicht omdat men dit gedeelte tot een tijdloos gebeuren heeft gemaakt, waarbij men het in het algemeen zomaar van toepassing acht op alle gelovigen in alle afgelopen eeuwen. Ik ben er zeker van — en ik wil het u ook laten zien — dat dit niet de gedachte is. In wezen worden we meteen al bij de aanvang van deze gelijkenis op het goede been gezet, maar dan worden we ook wel geacht te lezen wat er staat. Er staat namelijk in vers 1 van dit hoofdstuk: "Dan zal het Koninkrijk der hemelen vergeleken worden met..."

Het Koninkrijk der hemelen? U weet dat dit niet het koninkrijk in de hemel is, maar het koninkrijk hier op aarde. Hoezo heet het dan het Koninkrijk der hemelen? Wel, het is hemels van oorsprong. Het komt ook uit de hemelen. In wezen is de uitdrukking vooral ontleend aan het boek Daniël, waar we lezen over die steen die van die hoge berg zonder toedoen van mensenhanden losraakte. Deze rolde naar beneden en verpulverde al die menselijke koninkrijken, werd vervolgens groot en vervulde de hele aarde. Het kwam van boven, vanuit de hemel, van God vandaan, en daarom heet het ook het Koninkrijk der hemelen. Het is dus niet een koninkrijk in de hemel, maar een hemels koninkrijk: hemels van oorsprong en hemels van aard.

Let echter even op dat woordje "dan". Er staat: "Dan zal het Koninkrijk der hemelen vergeleken worden met." Niet: het Koninkrijk der hemelen zou je kunnen vergelijken met. Nee: dan. Het geeft dus aan dat het spreekt van een bepaalde tijd waarover Jezus het op dit moment had. En we moeten er op letten dat Matteüs 25 vers 1 hiermee aanvangt: "Dan zal het Koninkrijk der hemelen vergeleken worden met."

▶ 03:20 Mattheüs 24 als de Profetische Sleutel ↑ hoofdstukken

Dan doelt hij daarmee op de tijd die hij in het voorgaande hoofdstuk uitgebreid beschreven had. En Matteüs 24 is het beroemde hoofdstuk – dat in mijn bijbeltje boven de tekst staat als de 'Reden van de laatste dingen'. In het Engels noemen we dat meestal de 'Second Sermon on the Mount', de tweede bergrede. Dat vind ik een hele mooie omschrijving, want juist door het op deze wijze te benoemen, geef je al aan dat er een directe koppeling is tussen de eerste bergrede en de tweede. Het is eigenlijk ook zo dat je die eerste bergrede alleen maar kunt verstaan tegen de achtergrond van die tweede bergrede. Maar goed, dat even terzijde.

De Heer Jezus spreekt daarbij over het Koninkrijk dat zou aanvangen in de toekomende tijd. Als u dat leest in de eerste verzen van Matteüs 24, dan ziet u dat de discipelen Hem wijzen op de gebouwen van de tempel. Het is dat geweldige bouwwerk waar Herodes zesenveertig jaar over gedaan heeft om de statuur te geven die het toen had. Wel, de Heer Jezus zegt: "Geen steen die jullie zien zal op de andere gelaten worden."

Bij die gelegenheid, toen Hij op de Olijfberg gezeten was – want vanaf die berg kun je het je heel goed zo voorstellen; als u daar ooit in Israël geweest bent, dan weet u dat je vanaf die plek een prachtig zicht hebt op de gebouwen van de tempel. Nu natuurlijk niet, maar toen wel. Trouwens, in de nabije toekomst zal er weer een Joodse tempel verschijnen. Hoe weet ik dat? Niet omdat ik de krant lees, hoewel daar ook nog wel eens het een en ander in staat. De Joden hebben alles namelijk al helemaal in kannen en kruiken. En ik bedoel dat eigenlijk nog letterlijker dan u wellicht denkt: ze hebben de kannen en de kruiken en alle benodigdheden al helemaal klaarliggen. Die tempel zal weer verschijnen en de Joden weten ook exact wat er moet gaan gebeuren. De Bijbel spreekt immers over een tempel en over een eredienst die daar weer gehouden zal worden.

Toen Hij daar op de Olijfberg gezeten was, kwamen Zijn discipelen alleen tot Hem en zij zeiden: "Zeg ons, wanneer zal dat geschieden? Wanneer vindt die verwoesting van Jeruzalem en de tempel plaats? En wat is het teken van Uw komst, van Uw parousia, en van de voleinding van de aioon?" Ik geef het hier maar even correct weer, want in uw Bijbelvertaling zult u waarschijnlijk lezen: "de voleinding van de wereld". Maar er staat gewoon "de voleinding van de aioon". Dat is voor sommige mensen een wat problematisch begrip, omdat ze denken dat een aioon een eeuwigheid is. En ja, een eeuwigheid pleegt geen einde te hebben. Maar ik kan u wel uit de droom helpen: in de Bijbel hebben aioonen een begin en een einde.

Laten we het dus meteen correct weergeven. De discipelen vragen hier nogal wat en het antwoord dat de Heer Jezus vervolgens geeft in Matteüs 24 is behoorlijk uitgebreid. Daarbij gaat Hij ook uit van de kennis die de discipelen al hadden van wat de Hebreeuwse profeten hadden geschreven. Dat hadden ze met de paplepel ingegoten gekregen. De kennis van de profetie was aanwezig en de Heer Jezus refereert in de rede die Hij vervolgens houdt heel dikwijls aan de profetieën van Daniël; we zullen dat straks vanzelf nog wel zien.

Het gaat niet alleen over de verwoesting van de tempel die in het verleden daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, overigens nog binnen diezelfde generatie. Tegen die achtergrond wordt namelijk ook het teken van de komst van de Messias geplaatst, evenals de voleinding van de aioon. Wel, dat heeft in het verleden nog niet plaatsgevonden; dat zal nog gebeuren. Hoewel de verwoesting van de tempel inderdaad zijn vervulling heeft gekregen in het verleden, moet de definitieve, volledige vervulling nog plaatsvinden in de toekomst, namelijk in de tijd van de parousia en de voleinding van de aioon. De Heer Jezus geeft daarop een uitgebreid antwoord en spreekt over de dingen die dan in het Joodse land zullen plaatsvinden. Hij spreekt over wat wij gemakshalve de eindtijd noemen. Daniël spreekt daar trouwens ook over. Laten we die gelijkenis eens beginnen te lezen.

▶ 08:20 De Tien Maagden als Uitbeelding van de Bruid Israël ↑ hoofdstukken

Er staat: "tien maagden die haar lampen namen". Het punt is dat we de zinnen compleet moeten lezen: "Dan zal het Koninkrijk der hemelen vergeleken worden met tien maagden die haar lampen namen en uittrokken, de bruidegom tegemoet." In wezen zijn wij hier op een heel bekend Bijbels-profetisch terrein, namelijk het hele idee van de bruiloft. De gedachte van een bruiloft en de verwachting van een bruiloft; de Joden wisten daarvan. Ik heb hier meteen een link gelegd met het boek Hooglied, wat ik u straks ook zal laten zien, maar laat ik het eerst nog in een wat breder kader mogen plaatsen.

Want weet u wat het is? De bruidegom is in de Bijbel de Heere God Zelf, of meer specifiek de Messias; de Messias die God zichtbaar maakt. Dat is mij in dit verband even om het even. Israël is daarbij dan de bruid — en dan zeg ik weer iets wat voor sommigen misschien zwaar te verteren is — maar Israël is de bruid. Dit is een thema dat naar voren komt in Jesaja, in Ezechiël, in Jeremia en in Hosea. "Ik zal u tot bruid werven voor de aionen", staat daar dan. U, Israël. Israël is die bruid.

En dan wordt er heel vaak... we stapelen zomaar de ene verrassing op de andere. Ik weet niet in welke mate het verrassend voor u zal zijn, maar wat ik nu ga zeggen is dat waarschijnlijk voor de meesten van u wel: als ik u ga vertellen dat die tien maagden niet genodigd zijn tót de bruiloft, maar gewoon de bruiden zíjn van de bruiloft. Let op wat er staat: "tien maagden die haar lampen namen en uittrokken". Er staat niet dat ze het bruidspaar tegemoet gingen. Nee, ze gingen de bruidegom tegemoet. Het hele idee is dat die maagden gewoon een uitbeelding zijn van de bruid. Het zijn bruiden. Kijk, de gedachte is dat de bruidegom de Koning is.

En u zegt misschien: "Ja, maar daar kan ik toch maar moeilijk aan wennen," of: "Dat vind ik toch wel een heel vreemde gedachte, dat de Koning meerdere bruiden zou hebben." Ja, dat is misschien voor ons wat zwaar te verteren en we vinden dat ook niet bepaald nastrevenswaardig, maar Bijbels gezien... Nee, ik zie sommige mensen nu lachen, van: "Goh, wat moet je dan met meerdere vrouwen? Ik heb mijn handen al vol!" Nee hoor. O jee, wat heb ik nu weer gezegd hè? Ja precies, alles heeft sowieso consequenties.

Maar hier zijn het inderdaad die maagden. Ik zal dat in het vervolg ook nog wat nader laten zien; zij zijn inderdaad een uitbeelding van de bruid. Maar het wordt hier in het meervoud gebruikt om aan te geven dat het volk inderdaad de bruid is, maar dat er onderscheid is. Juist om dat onderscheid te maken, wordt hier ook gesproken over meerdere bruiden: "tien maagden die haar lampen namen en uittrokken, de bruidegom tegemoet." Ik denk dus, om het nog even samen te vatten: ik geloof niet dat deze maagden genodigd zijn vóór de bruiloft in de zin van bruiloftsgasten of, van mijn part, bruidsmeisjes. Trouwens, dan zouden ze niet de bruidegom tegemoet gaan, maar de bruid. Nee, ze gingen de bruidegom tegemoet. En ja, deze gelijkenis van de maagden die de bruidegom tegemoet gaan, verwijst direct naar Hooglied.

Ik heb al iets gezegd over het algemene kader: dat in de Bijbel Israël de bruid is en de Messias de Bruidegom. Het komende Messiaanse Rijk wordt een bruiloft genoemd. Dat wordt in het Nieuwe Testament vervolgens ook gewoon bevestigd: "de bruiloft van het Lam". In wezen is dat de bruiloft die gaat komen. Die bruiloft is het nieuwe verbond; het nieuwe huwelijksverbond dat gesloten zal worden door de Heer, de Messias, en Zijn bruid. Alle volkeren zullen daar als gast worden uitgenodigd en ze zullen een geweldig feest vieren. Dat is dat Messiaanse Koninkrijk. Dus die bruiloft, dat is dat Messiaanse Koninkrijk. De identiteit van de Bruidegom staat vast en de identiteit van de bruid ook, want dat is Israël. En als het hier als meervoud wordt opgevat, of vergeleken wordt met een meervoudige bruid — meerdere bruiden, tien maagden — dan maakt dat voor het verband of voor de uitleg in wezen geen verschil.

▶ 13:26 De Parallel met Hooglied: de Bruidegom en de Dochters van Jeruzalem ↑ hoofdstukken

Goed, Hooglied. Wat staat er in Hooglied 3? Ik geef één voorbeeld. Het boek Hooglied is een schitterend boek, het Lied der liederen. Natuurlijk kun je zeggen dat als je het heel plat leest – en dat bedoel ik niet eens lelijk – maar als je gewoon leest zoals het er staat zonder de verbanden in de Schrift te kennen, dan zie je dat het een geweldig liefdeslied is. Het bezingt ook de liefde van man en vrouw, van bruidegom en bruid. Maar wie zich tot die lezing beperkt, die ontgaat heel veel. Daar ben ik van overtuigd, omdat er natuurlijk nog vele lagen onder liggen.

De belangrijkste laag is ongetwijfeld dat het verwijst naar de bruid Israël en de Bruidegom, Israëls Messias. Ik ben eigenlijk geneigd te zeggen: wij horen daar ook bij. Hoe bedoel ik dat? Nou, ik geloof dat wij geen deel uitmaken van de bruid – maar dat ga ik nu verder niet uitwerken – wij zijn de leden. Wij staan in een nog veel intiemere band met onze Messias dan Israël in de toekomst. De gemeente die vandaag wordt uitgeroepen is niet de bruid, maar zij maakt deel uit van het lichaam. Hij is het Hoofd, wij zijn het lichaam. Feitelijk maken wij dat feest dus ook mee, maar dan niet als bruid en ook niet als gasten, want dat is weer weggelegd voor de volkeren straks.

Zie je dat er zo verschillende rollen zijn toebedeeld? Er is een bruid en er is een Bruidegom. De bruid is een volk, maar de Bruidegom is in wezen net zo goed een volk, namelijk Hoofd en lichaam tezamen. Het boek Hooglied spreekt daarover; het spreekt over die Bruidegom en over die bruid. Er is iets heel eigens aan het boek Hooglied, want er zit ook een verhaal in, en een refrein trouwens ook. Het idee bij het boek Hooglied is – en dat zie je iedere keer weer terugkomen – dat die bruid haar Bruidegom kwijt is en hem dan ook zoekt. De Bruidegom verbergt zich en dan zoekt die bruid de Bruidegom. Uiteindelijk zoekt die Bruidegom de bruid zelf ook nog, maar ze zijn elkaar kwijt.

Daaraan zie je trouwens ook al dat het geen uitbeelding is van Christus en de gemeente, want wij zijn één en die eenheid tussen ons en Hem is onverbrekelijk. Maar het is wel een beschrijving van het volk Israël dat haar Messias kwijt is. Waar is Hij nou? Hij is zoek. Dat is in wezen een thema in het boek Hooglied. Dit is een lange inleiding om dit even te gaan lezen, maar in Hooglied 3 staat: "Gaat uit, dochters van Sion, aanschouwt koning Salomo." Weet u wie Salomo was? Dat was de vredevorst, de zoon van David. De naam Salomo betekent 'shalom', daar komt het woord vandaan, het betekent vrede. Hij is de vredevorst en hij was de machtigste koning die Israël ooit gekend heeft, en de wijste trouwens ook.

Hij was de zoon van David, met inderdaad ook nog zijn vele bruiden, duizend in getal zelfs. Zij zijn in wezen ook een uitbeelding. De Heer Jezus refereert in Zijn gelijkenis die Hij hier in Matteüs 25 uitspreekt aan talloze passages in het Oude Testament waarin de verwachting van de Bruidegom en de bruiloft naar voren gebracht wordt, maar Hij zinspeelt ook op het boek Hooglied. "Gaat uit, dochters van Sion", dat is wat hier aan de hand is. "Gaat uit, dochters van Sion", die zoon van David met de kroon waarmee zijn moeder hem kroonde op de dag van zijn bruiloft, op de dag van de vreugde zijns harten.

Zet nu even uw profetische bril op, zodat u hier niet alleen maar leest over de dochters van Sion en Salomo in die dagen, maar hier een plaatje ziet van dé Zoon van David: de ware Salomo, Hij die meer is dan Salomo. En die dochters van Sion komen hier in Matteüs 25 ook ten tonele, zal ik maar zeggen. Goed, ik ga verder in de gelijkenis.

▶ 17:59 Wijze en Dwaze Maagden: de Lamp en het Licht ↑ hoofdstukken

En vijf van die maagden, staat er, vijf van haar waren dwaas en vijf waren wijs. In het Grieks staat hier een woord dat elders in hetzelfde evangelie, in Matteüs 10, wordt weergegeven met 'voorzichtig': "Wees dan voorzichtig als slangen en argeloos als duiven." Het is inderdaad niet het gewone woord voor wijs; het is vooral scherp en heeft de letterlijke betekenis van voorzichtig. Voorzichtig betekent eigenlijk dat je vooruitkijkt, dat je vooruitzicht hebt en dat je inderdaad goed oplet wat er gaat komen. Dat past hier helemaal in de context. Dat je weet wat er gaat gebeuren, dat is met recht voorzichtig zijn. Je moet het woord dus even heel letterlijk nemen. Vijf van haar waren dwaas, dat wil zeggen dat zij niet voorzichtig waren; ze hadden geen zicht op wat zou komen. De andere vijf waren wijs en hadden dat zicht wel. Dat wordt vervolgens ook uitgedrukt in wat we hier vinden. Want, zo staat er: "De dwazen namen haar lampen mee maar geen olie, doch de wijzen namen olie in haar kruiken met haar lampen."

Waar zou die lamp een uitbeelding van zijn? Dat lijkt me niet zo moeilijk, want in de Bijbel is bekend wat een lamp doet: als hij werkt, geeft hij licht. Een bekende tekst is Psalm 119 vers 105: "Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad." Dat is wat een lamp is: een uitbeelding van het Woord van God dat Zijn licht geeft. Ik denk trouwens ook aan een passage in 2 Petrus 1. Daar schrijft Petrus aan het einde van zijn leven, in zijn geestelijk testament: "Wij achten het profetische woord daarom des te vaster en gij doet wel er acht op te geven als op een lamp die schijnt in een duistere plaats totdat de dag aanbreekt." Die dag is de dag van de bruiloft, om even in de termen te blijven waar we het vandaag over hebben. Dat profetische Woord van God is die lamp, waarbij we overigens geacht worden om ook werkelijk acht te geven op die lamp.

Kijk, je kunt een lamp hebben. Om even een link naar onze dagen te maken: ik zei al dat deze gelijkenis betrekking heeft op de tijd die straks gaat komen, de tijd die beschreven wordt in Matteüs 24. Dan zal het Koninkrijk der hemelen vergeleken worden met deze situatie. Maar ook nu is het zo – en ik ben ervan overtuigd en zie het vaak voor mijn ogen gebeuren – dat mensen wel een lamp hebben, maar dat de lamp geen licht geeft. Ze hebben domweg geen olie. Vroeger moesten lampen olijfolie hebben als energiebron om licht te kunnen geven. Wij zouden zeggen: er zit geen pit in of hij is niet aangesloten. Je moet hem wel eerst aanzetten; het moet een krachtbron zijn. Dat is een universele waarheid: je kunt wel een lamp hebben, je kunt de Schrift op zak hebben, maar dat is nog iets anders dan dat je werkelijk verlicht wordt door het Woord. Dat zijn twee totaal verschillende dingen. Er zijn talloze mensen, ook vandaag, die hun Bijbel in de kast hebben staan en de Bijbel misschien zelfs lezen of bestuderen omdat ze bijvoorbeeld bezig zijn met theologie. Maar dan zit daar vaak meteen het probleem. Dat Woord is er om acht op te geven; het zou licht moeten geven als je het neemt zoals het er staat.

Men zegt vaak dat olie een beeld is van de heilige geest. Dat is een bijbelstudie op zich, waar olijfolie allemaal van spreekt, maar in dit verband gaat het om de verlichting. En dat klopt zeker, want je kunt wel de Bijbel hebben, maar als je niet verlicht wordt door Zijn Geest en als je dat Woord niet werkelijk neemt zoals het er staat, blijft het donker. Denk aan de Emmaüsgangers: die hadden ook die lampen, zij hadden de Schriften, maar de Heer Jezus zegt tegen hen dat ze dwaas en onverstandig zijn en traag van hart. Waarom? Ze hadden wel een lamp, maar ze hadden geen licht. Ik heb daar van de week nog over zitten denken. Er was in de christelijke pers een item over de redder van alle mensen dat erg in de belangstelling stond. Wat een onzin heb ik daarover gelezen. Ik ben erg blij dat het op de kandelaar is gezet en de aandacht krijgt die het verdient, maar de reacties laten zien dat mensen wel een Bijbel hebben, maar dat deze geen licht geeft. Waarom niet? Meestal omdat men geblokkeerd wordt door de traditie, door wat men zegt, of omdat men de eigen gedachten invult. Hoe dan ook: ze hebben wel een lamp, maar ze hebben geen licht.

Om nu terug te komen op deze dwaze maagden: we hebben het over Israël in de toekomst, dat de Bruidegom tegemoet zal gaan. Welnu, Israël is ook zo’n volk aan wie het Woord van God is gegeven. Maar het feit dat hun de woorden Gods zijn toevertrouwd, wil nog niet zeggen dat ze ook werkelijk het licht van het Woord hebben. Hier in de gelijkenis wordt geïllustreerd dat de één het wel heeft en de ander niet. Ze hebben allemaal het Woord, maar slechts een deel heeft het licht van het Woord.

Terwijl de Bruidegom uitbleef, zo staat er in vers 5, werden zij allen slaperig en sliepen in. Ook dat is alleen te verstaan tegen de achtergrond van wat we in het voorgaande hoofdstuk lezen. Ik moet het bij bijna elk vers zeggen: deze gelijkenis begrijp je pas als je ziet dat de sleutel bij de deur hangt. In het Engels zeggen ze: "The key hangs at the door." Daar waar je binnenkomt, vind je meteen de sleutel. Dat is bij dit gedeelte ook zo. Je begint te lezen: "DAN zal het Koninkrijk der hemelen vergeleken worden met..." Dat 'dan' slaat op die specifieke tijd. Matteüs 24, het voorgaande hoofdstuk, spreekt over de ontwikkelingen in die tijd: dat er eerst vrede zal zijn, maar dat er dan plotseling een gruwel van verwoesting zal plaatsvinden. Ik kom daar straks nog op terug. In 1 Thessalonika 5 zegt Paulus iets soortgelijks dat ook betrekking heeft op de dagen die nog gaan komen. Terwijl men zal zeggen: "Het is alles vrede en rust," want er komt straks een valse vrede in deze wereld. Men zal zweren dat dit de beloofde messiaanse tijd is, een tijd waarin iedereen zal zeggen dat de vrede en de rust er eindelijk zijn. Maar als je geen licht in je lamp hebt, als je niet wijs bent en geen vooruitzicht hebt, dan zul je het niet begrijpen. Degenen die het wel weten, zijn degenen die acht geven op het profetische Woord. Zij hebben niet alleen een lamp, maar laten zich ook verlichten. Zij weten dat die vrede vals is. Want zij weten: terwijl men zal zeggen 'vrede en rust', overkomt hun een plotseling verderf, zoals de weeën een zwangere vrouw overkomen, en zij zullen geenszins ontkomen. Dat heeft betrekking op die dagen die gaan komen waar Matteüs 24 over spreekt. Ze werden slaperig en sliepen in; er leek niks aan de hand te zijn en het duurde ook wat langer dan men in aanvang misschien verwacht had.

▶ 26:55 De Roep in de Nacht en de Vlucht Naar de Rotsstad Petra ↑ hoofdstukken

En dan staat er: midden in de nacht klonk een geroep: "De bruidegom! Zie, ga hem tegemoet!" Ik zeg het er weer even bij: niet het bruidspaar, nee, de bruidegom. Eigenlijk is het de koning die zijn bruiden komt halen, dat is het idee. En midden in de nacht klonk dat geroep. Daar heb je het weer: Matteüs 24. Ik maak weer die koppeling: "Wanneer gij dan de gruwel van de verwoesting, waarvan door de profeet Daniël gesproken is, op de heilige plaats ziet staan" — en de Heere Jezus zegt er zo betekenisvol achter: "wie het leest, geve er acht op" — "laten dan wie in Judea zijn, vluchten naar de bergen."

Ziet u trouwens dat we hier helemaal in een Joodse context geplaatst worden, in de Israëlitische omgeving? Het is een onding om Matteüs 25, die gelijkenis van de tien maagden, zomaar in het algemeen van toepassing te achten op iedereen. Want dan maak je een gigantische uitglijder. Nee, het heeft te maken met wat er zal gebeuren in het midden van de laatste jaarweek. Ja, want als de Heere Jezus het hier heeft over die gruwel, dan bedoelt Hij een afgodsbeeld dat verwoesting zal brengen op de heilige plaats, dat wil zeggen: op het tempelplein. Er zal namelijk een afgodsbeeld geplaatst gaan worden door de antichrist op het tempelplein in Jeruzalem. Dat is een heel markant moment. In het boek Daniël 9 lees je dat het in het midden van de week zal zijn. Terwijl iedereen zal zeggen "vrede en rust", terwijl men wellicht ingeslapen is, dán zal dat plaatsvinden.

Wel, de Heere Jezus zegt dan — dat had Hij in het voorgaande hoofdstuk gezegd: "Als jullie nou dat afgodsbeeld zien..." De tempeldienst is weer in ere hersteld en dan, in het midden van die jaarweek, wordt er een afgodsbeeld door de antichrist geplaatst en ineens komt er een complete ommekeer in die eindtijd. En dan staat er: "Als jullie dat zien op de heilige plaats (wie het leest, geve er acht op), laten dan die in Judea zijn" — daarbij in de omgeving van Jeruzalem, de dochters van Jeruzalem zal ik maar zeggen — "vluchten naar de bergen."

Ja, dat is ook een thema wat zo vaak voorkomt in de profetieën. Wat dacht u van Openbaring 12? Daar heb je de vrouw weer. De vrouw is Israël. Zij vlucht naar de woestijn, waar zij een plaats heeft door God bereid, opdat zij daar 1260 dagen onderhouden zou worden. Ik geef toe: wat ik nu allemaal vertel, ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die zeggen van: "Ik heb hier nog never nooit van gehoord, ik begrijp dit niet." Oké, dan zeg ik: lees in ieder geval Matteüs 24 heel goed. Al die profetieën die we vinden, sluiten nauw op elkaar aan en als een legpuzzel passen al die stukjes in elkaar. Openbaring 12 spreekt daar ook over: over een vrouw die vlucht vanuit de bergen, vanuit Jeruzalem naar de woestijn. Want daar heeft ze een plaats, een locatie waar ze door God bewaard zal worden gedurende 1260 dagen, of 42 maanden, of drieënhalf jaar — het is allemaal hetzelfde. Ja, dat zal zijn nadat — om het nog even ingewikkelder te maken — nadat de mannelijke zoon zal zijn weggerukt tot God en Zijn troon. En dan geloof ik dat we het hebben over Christus en de gemeente. Nou goed, voor de verstaande, zal ik maar zeggen.

En ik lees even verder. Waarom ga je het daarover hebben? Israël zal vluchten naar een plaats in de woestijn, in de bergen, en we vinden die nogal eens een keertje terug. Bosra wordt ze in de Bijbel genoemd, dat ligt er vlakbij. Schaapskooi betekent dat al. En Petra. Kent u die plaats Petra? Ik hoop er ooit nog eens een keertje naartoe te gaan. Ja, zeker, ik zal er een keer naartoe gaan. Het lijkt mij prachtig om daar nog eens een keertje een bezoek te brengen in deze "aardse tent". Want dat is zo'n hele bijzondere vestingstad, helemaal uitgehouwen uit de rotsen. En er zijn vele Bijbelse redenen om aan te nemen dat die plaats, die rotsstad, de plaats is die van Godswege bereid is om daar straks het overblijfsel van Israël — dat zal vluchten naar de bergen — te bewaren.

Ik heb er een paar plaatjes bij. Er is daar een hele enge poort; nauw is de weg die naar het leven leidt. Het is een hele enge poort van anderhalve kilometer geloof ik, waar je door zo'n hele nauwe rotspleet komt: de Sik, de Siq. Ja, precies. En als je dan nog wat verder komt, dan kom je in een gigantische ruimte en daar zie je de machtigste gebouwen. Er is geen steen aan te pas gekomen, dat wil zeggen: geen menselijke bouwsteen. Het is helemaal uitgehouwen uit de rotsen. Want dat zal die plaats zijn: Bosra heet ze. Dat vinden we in de Bijbel ook nog wel eens een keertje terug. Dat zal de plaats zijn waar God Zijn volk, dat overblijfsel, die wijze maagden zeg maar, zal bewaren.

Nou, en dan lees ik even verder. Toen stonden al die maagden op en zij brachten haar lampen in orde. En de dwazen zeiden tot de wijzen: "Geef ons van uw olie, want onze lampen gaan uit." Maar de wijzen antwoordden en zeiden: "Nee, er mocht niet genoeg zijn voor ons en voor u; gaat liever naar de verkopers en koopt voor uzelf." Want als we het aan jullie geven, dan hebben we beiden niets en hebben we beiden niet genoeg. Ook dat refereert weer aan wat de Heere Jezus in het voorgaande hoofdstuk gezegd had. De Heere Jezus had gezegd: "Ja, als je nu die gruwel ziet, als je dat afgodsbeeld daar op het open tempelplein ziet verschijnen, wie op het dak is, ga niet naar beneden om zijn huisraad mee te nemen, en wie in het veld is, kere niet terug om zijn kleed mee te nemen. Wee de zwangeren en de zogenden in die dagen." En bid dat uw vlucht niet op een sabbat valle, zodat je niet beperkt bent doordat je niet kunt reizen of omdat er geen openbaar vervoer is. Nee, dan is het namelijk: maken dat je wegkomt! Dat is de dag. Als je dat ziet gebeuren, dan moet je wegwezen. Dan moet je vluchten naar de bergen, want daar is die plaats waar je van Godswege bewaard zal worden. En dan is er haast bij. Dan kun je niet nog eens even wachten of nog eens eventjes gaan onderhandelen met anderen. Nee, daar is haast bij.

En als hier dan ook staat dat die wijze vrouwen inderdaad uitgaan hem tegemoet, dan doen ze dat met spoed. Wel, dat refereert ook aan wat de Heere Jezus in het voorgaande hoofdstuk gezegd had. Ik zeg het nog eens: ziet u dat de Heere Jezus hier inderdaad een gelijkenis uitspreekt in het licht van Matteüs 24 en in het licht van het thema van de bruid en de bruidegom van Israël? In die omgeving zal dit zijn vervulling krijgen.

▶ 35:03 De Koningsweg en de Intrede in de Bruiloft ↑ hoofdstukken

In vers 10 staat dat, terwijl ze heengingen om te kopen, de bruidegom kwam; en die gereed waren, gingen met hem de bruiloftszaal binnen. Het is trouwens grappig dat het woordje 'bruiloftszaal' hier een Grieks woord is dat nog een stuk of wat keren meer voorkomt in het Nieuwe Testament, maar het wordt consequent altijd weergegeven met 'bruiloft'. Men heeft het hier weergegeven met 'bruiloftszaal', waarschijnlijk ook omdat de vertalers — en de meeste mensen — met het idee zitten dat die maagden gewoon uitgenodigd zijn voor de bruiloft als gasten. Nee, ze gaan de bruiloft in. Ze zijn zelf deel van de bruiloft.

Wat hier in dit vers naar voren gebracht wordt, is dat die wijze meiden — ja, die wijze meiden waren het; zo erg is de bespreking nou ook weer niet — een slimme meid zijn. Hoe was dat ook alweer? Een slimme meid is op de toekomst voorbereid. Nou, dat zou je hier ook kunnen zeggen. Die is voorzichtig en die heeft licht op wat er gaat gebeuren, omdat de lamp namelijk werkt. Kijk, aan die lamp ligt het niet, maar die lamp moet natuurlijk wel licht geven. Hier lees je dan ook dat de bruid, hier voorgesteld als de dochters van Jeruzalem — die maagden — inderdaad met hem, de bruidegom, meegaat. Zij zullen inderdaad de bruiloft gaan beleven.

Voordat ik laat zien hoe dat dan zal verlopen: in Hooglied 3 — ik citeerde zojuist Hooglied 3 over die dochters van Jeruzalem en over Salomo — zie je, als je een paar verzen daarvoor leest, zo duidelijk dat dit alles een profetische lading heeft. Ik hoop er ooit nog een keertje een aantal bijbelstudies over te geven, want het is zo'n schitterend thema, juist ook in het licht van de dingen waar we het nu over hebben. Maar er staat in Hooglied 3: "Ik bezweer u, dochters van Jeruzalem, wekt de liefde niet op en prikkelt haar niet voordat het haar behaagt." Dat wil zeggen: wacht op de tijd die God inderdaad voor je heeft weggelegd. Daar is een bestemde tijd voor. In het boek Hooglied is dat ook de troost voor de bruid: die bruidegom komt. Ze zoekt hem, maar ze zal hem vinden. En dan staat er in vers 6: "Wat trekt daar op uit de woestijn als zuilen van rook? Zie, dat is Salomo's draagstoel, omringd door zestig helden."

Hooglied en Matteüs 25 blijken dus alles met elkaar te maken te hebben. In die gelijkenis wordt erover gesproken dat die maagden de bruidegom tegemoet gaan. Ze zijn naar de woestijn gevlucht, waar ze inderdaad 1260 dagen bewaard zullen worden, en vervolgens zullen ze vanuit de woestijn weer naar het land trekken. Want dat is het huis waar de bruid en de bruidegom zullen gaan wonen; dat is eigenlijk de echtelijke woning. Dat vind ik zo mooi, want je leest in de Bijbel ook in Hosea dat de HEERE Zijn volk tot bruid zal werven. Dan zegt de HEERE: "Ik zal u voeren door het dal van Achor." Dat is het dal waar ze ooit ook doorheen gegaan zijn, zoveel duizenden jaren geleden, toen ze ook vanuit de woestijn weer het beloofde land ingingen. Het dal van Achor zal God maken tot een deur van hoop. Achor betekent trouwens 'ongeluk', maar voor God is het ongeluk alleen maar een poort naar hoop; dat is een deur. Dat is een prachtige gedachte natuurlijk, maar ook heel letterlijk, heel concreet, heel historisch — of ik moet zeggen: profetisch.

Profetisch zal Israël vanuit de woestijn, vanuit Petra... Petra betekent trouwens gewoon 'rots', maar vanuit die stad zullen ze dan vervolgens weer naar het land optrekken. Ja, dat is mooi. Van Israël lees je in het boek Numeri al dat ze langs de koninklijke weg gingen. Al duizenden jaren heet die route van het noorden van het Midden-Oosten naar het zuiden, of van zuid naar noord, de 'King's Highway', zoals ze dat in het Engels zeggen. De Koninklijke Weg; de weg van de koning. Waarom zou die weg zo heten? Hij heet al duizenden jaren zo, en nu nog, ook als je nu naar Jordanië gaat, wordt die weg zo benoemd: the King's Highway. Hij heet al zo lang zo, maar dat komt omdat die weg ooit inderdaad door de Koning bewandeld zal worden. Dan zal de Koning, de Bruidegom, inderdaad met Zijn bruid naar het land trekken. Ze zullen deze route nemen via the King's Highway en dan zullen ze inderdaad het land binnentrekken en Jeruzalem gaan bewonen. Zie je dat als je zo'n Matteüs 25 in dat hele profetische decor een plek geeft, dat het allemaal reliëf krijgt? Dan krijgt het betekenis, dan wordt het heel concreet en dan gaat het niet over een helse straf. Weet je wat, laat ik toch nog even lezen wat er in het vervolg komt, want daar moeten we het dan toch ook nog even over hebben.

▶ 41:09 De Gesloten Deur en de Betekenis van de Grote Verdrukking ↑ hoofdstukken

"En de deur werd gesloten," staat er. En later kwamen ook de andere maagden en zeiden: "Heer, Heer, doe ons open!" Maar hij antwoordde en zei: "Voorwaar, ik zeg u, ik ken u niet."

Ik weet dat dit zo’n typisch vers is, of zo’n passage, waar je – als je niet weet waar het over gaat en als je niet de sleutels hanteert die de Schrift zelf aanreikt – gemakkelijk op uitglijdt. Dan kom je uit bij de meest vreemde 'dwazelingen' – ja, ik zeg 'dwaasdingen', dat bedoel ik met opzet zo. Want dan ga je zeggen: "O, dit gaat over de hel." En dat als je niet netjes geleefd hebt of als je niet naar de kerk gegaan bent... Ik zeg het nu misschien wat gechargeerd, maar daar komt het dan toch op neer. Dan zou de Heer tegen je zeggen: "Ik heb je nooit gekend," en dan brand je eindeloos in de hel, of zoiets. Alsjeblieft, dat is dan de 'blijde boodschap' waarop je getrakteerd wordt. Maar dat is het niet!

Het gaat over een heel concrete situatie die zich straks in de toekomst zal voordoen. En ik wil niets van de ernst hiervan afdoen, begrijp me goed, want dit gaat ook werkelijk zijn vervulling krijgen. We houden ons aan de regel: dit heeft allemaal betrekking op dat waar de Heer Jezus over gesproken had in Matteüs 24. Als u dat onthoudt van deze Bijbelstudie, dan zeg ik: nou, dan heeft u aardig wat opgestoken, als u het mij vraagt.

Want er zal dan een grote verdrukking zijn, zoals er niet geweest is vanaf het begin van de wereld tot nu toe en ook nooit meer wezen zal. En daar staat dan nog bij: "Indien die dagen niet ingekort werden, zou geen vlees behouden worden." Doch ter wille van de uitverkorenen – dat wil zeggen: ter wille van het uitverkoren volk Israël – zullen die dagen worden ingekort. Dat laatste laat ik nu even rusten, maar het gaat erom dat dit inderdaad betrekking heeft op die tijd van het einde die gaat komen: die grote verdrukking voor Israël in het Midden-Oosten, een tijd van verschrikking.

Het is inderdaad een dal van Achor – ook figuurlijk bedoel ik. Het is ongeluk, het zal een enorm onheil zijn. De Heer Jezus zegt niet voor niets: "Er zal een grote verdrukking zijn zoals er nooit geweest is en ook nooit, Godzijdank, meer wezen zal." Maar het is dé deur naar hoop. Of, zou ik zeggen: het is de deur naar de bruiloft. Er zullen er velen dan ook omkomen. Ik bedoel letterlijk omkomen; ik heb het niet over naar de hel gaan of zoiets. Nee, die zullen gewoon hier op aarde omkomen. Hier gaat het specifiek over die dochters van Jeruzalem die dan in Judea zijn. Als zij niet vluchten, dan zullen ze inderdaad in het ongeluk gestort worden. Daarop heeft dit alles betrekking, heel concreet. En daarom zegt:

▶ 44:06 Waak Dan: het Naderende Aanbreken van de Derde Dag ↑ hoofdstukken

Er staat nog bij: "waak dan". Dat is het slot van deze gelijkenis, of de conclusie: "Waak dan, want gij weet de dag noch het uur." Dat zegt de Heer Jezus tegen Zijn discipelen toen Hij daar op de Olijfberg was. Hij zei: "Waak, want jullie weten het niet." Jullie kunnen op dit moment de dag of het uur helemaal niet berekenen. Als je eenmaal in die tijd bent, dan zul je wel weten hoe of wat; dan kun je bijvoorbeeld gaan tellen vanaf de 1260 dagen en gewoon gaan aftellen. Maar op het moment dat de Heer Jezus daar op de Olijfberg was, zei Hij: "Jullie weten de dag noch het uur."

Wij weten trouwens wel meer, maar dat is op een veel breder en algemener niveau. We weten wel wanneer de bruiloft begint: de dag van de bruiloft. Als je dat aan een Joods stelletje vraagt, dan zeggen ze: "Dat is de dinsdag." De dinsdag is bij uitstek de dag van de bruiloft. Het is geen must, maar de meest ideale dag om te trouwen is de dinsdag. Dat vonden wij destijds ook; wij zijn op een dinsdag getrouwd. Onze trouwtekst was Johannes 1: "En op de derde dag was daar een bruiloft." Dat vind ik zo mooi. Dat vonden wij zestien jaar geleden al zo mooi — zestieneneenhalf jaar geleden inmiddels.

Wij weten, en dat is waar ik vanmorgen ook mee wil afsluiten: er valt nu ook nog helemaal niets te zeggen over de dag en over het uur. Je kunt geen datum berekenen. Ja, je kunt het wel proberen, maar ik heb al zo vaak gezien hoe daar brokken mee gemaakt worden. Dan loop je namelijk op de zaken vooruit. Maar in het algemeen kunnen we wel zeggen dat we nu, na twee 'dagen' van duizend jaren, zien dat de bruid Israël de bruidegom zoek is. Waar is Hij? Wel, de derde dag gaat aanbreken. De twee dagen van duizend jaar zijn voorbij en de derde dag gaat aanbreken. Daarom leven wij vandaag in zo'n enorm bijzondere tijd.

Mensen voelen het aan hun water aan, als ik het even plat mag zeggen. Iedereen weet het: er gaan dingen gebeuren. Ik zat gisteren in de Telegraaf nog een heel artikel te lezen over de hype rond 2012. Kijk maar eens op Google en tik '2012' in; dat is het einde van de Mayakalender. Men verwacht dan het einde van deze wereld of het aanbreken van een nieuwe tijd. Ik zou me niet willen vastpinnen op 2012, helemaal niet, daar gaat het niet om. Maar mensen weten: er gaat iets nieuws komen, een 'new age'. Dat zal wellicht drama zijn, maar mensen voelen het aan. Er zullen er velen zijn die op het verkeerde paard wedden. Zij denken dat straks de Messias gekomen is, de 'new age', en ze zeggen "vrede en geluk". Zij zijn dwaas. Waarom? Omdat ze niet het licht hebben van het Woord.

Maar wij weten — en daarmee wil ik echt afsluiten — dat de derde dag gaat aanbreken. En dat is zeer aanstaande. Dat is het bijzondere van de tijd waarin wij leven. Onderwijl vertellen wij gewoon de blijde boodschap van onze God en Zijn genade, en van Zijn redding. Ik stel voor dat we met elkaar een lied gaan zingen, een echt profetisch lied trouwens. Ja, dat wist jij nog niet hè, André? Nee, dat is een vrome verrassing. "Spoedig zal komen de hemelse Heer, een komst die de wereld verbaast." Ik geloof niet dat we hem hier ooit eerder gezongen hebben, maar ik denk eerlijk gezegd dat velen van u hem wel zullen kennen. En degenen die hem kennen, zingen hem volgens mij wat luider en duidelijker mee.