▶ 00:00 Inleiding: de Blinde Vlek in de Orthodoxe Visie op de Wederkomst ↑ hoofdstukken

Ook van mijn kant een hele goede middag en ik ben blij dat ik hier weer in uw midden mag zijn. Ik heb mij voorbereid voor het onderwerp — ja, dat verbaast u misschien, maar dat is echt zo. Sterker nog, ik heb wel zestig dia's gemaakt, dus we hebben een heel programma vanmiddag af te werken. En dat hebben we ook wel nodig, want het gaat over een onderwerp dat ik op verzoek van jou heb voorbereid. Ja, dat wist jij misschien niet eens meer, maar dat had jij toen opgeworpen om dat eens te bespreken: een passage in Matteüs 25.

Ik denk dat het gedeelte op zich wel vrij bekend is. De meesten kennen dat gedeelte wel waarin de Zoon des mensen zal komen en het gericht, het oordeel zal uitvoeren en de volkeren zal verdelen in schapen en bokken. Nou ja, daar gaan we het dus over hebben. Het probleem is, als je zoiets bespreekt, dat verreweg de meeste mensen met een christelijke achtergrond een bepaald oordeel — dat is een aardig woord in dit verband — of een bepaald idee hebben; een vooringenomen visie waar we mee grootgebracht zijn, wat ons verteld is, wat de dominee zei. Het idee namelijk van de wederkomst.

Laat ik illustreren wat ik bedoel. Ik stel me zo voor dat in deze omgeving, in een plaats als Urk, op deze middag ook op heel veel plaatsen de Twaalf Artikelen van het geloof, want zo heet dat dan, de Twaalf Artikelen van het Algemeen Ongetwijfeld Christelijk Geloof zullen worden voorgelezen. Men noemt het ook wel, abusievelijk moet ik erbij zeggen, de Apostolische Geloofsbelijdenis. "Apostolisch" veronderstelt dat de apostelen deze hebben opgesteld, maar dat is niet waar. De Twaalf Artikelen van het Algemeen Ongetwijfeld Christelijk Geloof... "ongetwijfeld", dat wil zeggen: als er iets is waar we niet aan twijfelen, dan is het hieraan.

Nou, daar staat in, en ik lees even voor: "Die geleden heeft" — de wat oudere versie zegt dit zo — het gaat over Jezus Christus, "Die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle." Nou, dat is op zich al een wat moeizaam begrip, want waar gaat het dan over als we het hebben over de hel? Laat ik in ieder geval dit zeggen: hier heb ik al ernstige twijfels. Maar we gaan hier nu niet over doorspreken, hoewel het onderwerp daar wel enigszins aan gelieerd is. Dat weer wel. "Ten derde dage wederom opgestaan van de doden." Nou, daar is geen speld tussen te krijgen. Dit is gewoon precies wat de Schrift ook zegt. "Opgevaren ten hemel, zittende ter rechterhand Gods, van de almachtige Vader."

Maar nu komt het: "Vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden." Dus Hij, Jezus Christus, is momenteel daar onttrokken aan het oog, maar er komt een moment dat Hij zal terugkeren. En wat zal Hij dan doen? Wel, de Twaalf Artikelen zijn daar heel summier in. Dat kan ik ze op zich niet kwalijk nemen, want het is een samenvatting van dat wat geacht wordt te geloven. En dan formuleren ze het zo: "Hij zal komen om te oordelen." Dat is nou niet echt een verwachting van: daar zie ik naar uit. Ik bedoel, de Bijbel spreekt ook over dat uitzicht op de wederkomst, dat we tot Hem verzameld worden. Nou ja, ik kom er straks nog nader over te spreken, maar men formuleert het dan zo: "Vanwaar" — dat wil zeggen: vanaf de plaats waar Hij nu is in de hemel — "Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden."

Ik zal u dit zeggen: dat staat zo niet in de Bijbel. Hij zal niet terugkomen om te oordelen de levenden en de doden. En dit illustreert nou heel erg goed hoe dat onderwerp van de wederkomst een blinde vlek is in de orthodoxie, gewoon in de kerk, in de christenheid in het algemeen. Dat wat men de wederkomst noemt, is namelijk niet wat de Bijbel de wederkomst noemt: de parousia.

▶ 05:06 De Parousia: de Wederkomst als een Reeks van Gebeurtenissen ↑ hoofdstukken

Kijk, de Bijbel beschrijft het zo. Ik zal dat straks ook wat nader toelichten. De hemelvaart is dat pijltje naar boven, uiteraard. Dan zal Hij terugkeren ten behoeve van in de eerste plaats de gemeente. De gemeente, dat 'uitroepsel' wat Hij Zich vandaag vergadert. Al tweeduizend jaar lang een volk voor Zijn naam uit de natiën, zoals Handelingen 15 dat formuleert. Hij zal hen tot Zich nemen; Paulus spreekt erover in 1 Thessalonicenzen 4.

Vervolgens, een aantal jaren later, zal Hij verschijnen aan Israël. Zijn voet zal staan op de Olijfberg die ten oosten van Jeruzalem ligt. En nog weer later zal Hij verschijnen aan de volkeren. Dat wil zeggen: eerst zal Israël worden verzameld, hersteld in het land ook, en vervolgens jaren later — over die termijn ga ik het nu niet hebben — zal Hij ook wereldwijd Zijn koninkrijk vestigen. Want bij deze gelegenheid, als Hij Zijn voet zet op de Olijfberg, dan wordt Israël terugverzameld en hersteld, maar daarmee is de volkerenwereld nog niet aan Hem onderworpen. Vervolgens zal Hij ook later verschijnen aan de volkeren.

Dus de wederkomst is ook al niet één gebeurtenis; het is niet één moment. Het is niet alleen het moment van aankomst. Dat woord parousia — dat is namelijk het achterliggende Griekse woord — parousia betekent eigenlijk de aanwezigheid. Dat is niet een gebeurtenis, maar het is het moment van het aankomen inclusief Zijn verblijf vervolgens. Dat is Zijn parousia. Zoals wij trouwens — zit ik er nog even bij te denken — zoals wij trouwens ook spreken over de eerste komst van Christus. Daarbij denken wij ook niet alleen maar aan Bethlehem. Maar wij doelen daarbij op Zijn aankomst, als u het zo zou formuleren: Zijn moment van geboorte totdat Hij inderdaad ten hemel vaart. Dus al die jaren daarna ook. Dat is de eerste komst van Christus.

Dat geldt voor de wederkomst ook. Dat is niet één moment, het is een reeks van gebeurtenissen waarbij de kringen waaraan Hij verschijnt en waar Hij Zich aan zal kenbaar maken, verschillend zullen zijn. Dat wil zeggen: eerst de gemeente, vervolgens Israël en de volken. Ik kan nu even niet de 'bonnetjes' erbij leggen, maar ik wil het even samenvatten om ook aan te geven hoe die belijdenis waar ik het zojuist over had, die twaalf artikelen, een blinde vlek laten zien. Kijk: Hij voer ten hemel. Hij zal terugkeren ten behoeve van de gemeente, van Israël en de volken. En dan zal het koninkrijk hier op aarde gevestigd worden: het vrederijk. Dat wil zeggen, dat rijk waar onder andere Openbaring 20 over spreekt, waarin de satan zal zijn gebonden, zodat hij niet langer in staat is om de volkeren te verleiden.

Ik weet het: het traditionele idee demonstreert weer precies die blinde vlek waar ik het over had. Het traditionele idee is dat die duizend jaren waar de Schrift over spreekt, dat dat nu zou zijn. Waarbij men de duizend jaren ook al heeft opgetrokken naar een veel langere periode die inmiddels twee keer zo lang duurt. Maar goed, ik begrijp de eerste duizend jaren kon ik me nog voorstellen dat men het zo dacht. Dat wil zeggen, ook met heel wat mitsen en maren, maar in ieder geval qua termijn zou je daar nog uitkomen. Maar in elk geval, die periode die dan zal aanbreken na Zijn wederkomst, dan zal de satan niet langer in staat zijn om de volkeren te verleiden. Een periode van vrede en gerechtigheid. Christus zal heersen vanuit Jeruzalem en die periode duurt duizend jaar. Dat wil zeggen: niet Zijn koninkrijk duurt duizend jaar; de satan wordt duizend jaar gebonden. Dus de term 'het duizendjarig vrederijk' is niet schriftuurlijk. Wat geteld wordt, die termijn die aangegeven wordt, dat is de periode waarin de satan gebonden zal zijn met een speciaal oogmerk.

En dan, vervolgens, krijg je het gericht over de overige doden. Dat is die uitdrukking uit Openbaring 20: de grote witte troon. Trouwens, daar hadden we het de vorige keer nog even over. We zijn erg bezig met de laatste bijeenkomsten, de laatste studies over het oordeel en het gericht. Dat vind ik eigenlijk wel leuk. Even tussendoor, want ik krijg nogal eens een keer het verwijt. Dan zeggen ze: "Jullie alverzoeners..." — waar mijn haren ook al van overeind gaan staan, want ik ken maar één Alverzoener, één iemand die het al verzoent, en wie dat is, dat moet u maar in Kolossenzen 1 vers 20 eens nalezen. Maar goed, dan zeggen ze: "Jullie alverzoeners, die kennen niet zoiets als het oordeel. Dat is allemaal alleen maar vree en pais. En bij jullie gaat iedereen de hemel in," zulke ideeën. Ik kan me totaal niet terugvinden of herkennen in dat soort termen. Maar goed, zo spreekt men daar dan over. "En jullie moffelen dat element, dat idee of dat gegeven in de Schrift van oordeel en gericht weg." Dan denk ik: nou, ik zou je toch graag eens willen uitnodigen om bij de Bijbelstudie te komen. Want ik denk dat ik vaker over het oordeel spreek dan menig predikant. Ja.

Maar goed. Het gericht over de doden. Kijk, men spreekt dan... ik heb het nog steeds over de christelijke orthodoxie. Men spreekt dan over de wederkomst, en dat is dan ongeveer hetzelfde als het einde der tijden of het oordeel. De voleinding der wereld, zo spreekt men daar ook over. Dat wil zeggen: dan houdt de wereld op. De wederkomst, dat is dan dit moment als de levenden en de doden geoordeeld zullen worden. Maar dit is niet de wederkomst. Dit is inderdaad het einde van de tijd, dat wil zeggen van deze oude schepping. De wederkomst is dít. Wat men wederkomst noemt, namelijk het oordeel over de doden, dat is niet de wederkomst; dat is minimaal duizend jaar later. Dus die hele uitdrukking "vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden", dat kan helemaal niet, want tussen beide gebeurtenissen, het oordeel over de levenden en het oordeel over de doden, daar zit minimaal duizend jaar tussen.

Men kan dat zo noemen omdat men alles in één pakt. Het idee is dan: straks komt er een moment dat het allemaal afgelopen is, dan komt Hij terug. En dat is dan het einde der tijden, dan vindt het algemene oordeel plaats over iedereen, en dan breekt de eindeloze eeuwigheid aan. En dan is het goed of niet goed: eeuwig wel, eeuwig wee. Dat is de mindset, dat is het idee dat men daarover heeft. En ik heb het nu niet alleen maar over de officiële leer, maar gewoon ook: vraag het maar standaard eens aan christenen over hoe men denkt over de toekomst en over deze dingen. Men kent dit soort onderscheidingen totaal niet. Dus de wederkomst kent men niet eens. De term wel, maar men plakt die term op iets wat helemaal niet de wederkomst is, maar wat pas honderden jaren later plaatsvindt.

▶ 13:30 De Joodse Context: Matthäus 24 en de Structuur van Matthäus 25 ↑ hoofdstukken

Waarom zeg ik dat? Omdat we het vanmiddag gaan hebben over een gedeelte in Matthäus 24 en Matthäus 25. Laat ik eerst even iets zeggen – en ik hoop dat u uw Bijbeltje bij u hebt – over Matthäus 25. Het gedeelte vanaf vers 31 tot en met vers 46 vertoont een structuur. Ik vind het erg mooi om daar even op te wijzen. Eigenlijk vormen Matthäus 24 en 25 samen één grote rede, die helemaal gaat over de laatste dingen, zoals dat dan heet.

Om iets aan te geven over deze structuur: in vers 32 is sprake van de verzameling, namelijk van alle volkeren. Daar begint het mee, en vers 46 eindigt met de scheiding. Het begint dus met de verzameling en het eindigt met de scheiding. Vervolgens valt het gedeelte uiteen in twee parallelle gedeeltes; twee gelijke helften die min of meer dezelfde structuur vertonen. In vers 33 – ik geef het zomaar even aan, want de tijd ontbreekt me om dat nu allemaal te laten zien, maar u kunt dat voor uzelf nog eens nakijken – krijg je de plaatsing, en in vers 41 ook weer. In vers 34 wordt er gesproken over de rechterhand en over de gezegenden, en in vers 41 over de linkerhand en de vervloekten. Vervolgens wordt in beide passages de reden aangegeven, gevolgd door de vragen van beide kanten en tenslotte het antwoord daarop. Het is een hele simpele, maar ook duidelijke structuur van dat gedeelte.

Het lijkt me het handigst dat we, nu ik een inleidende opmerking heb gemaakt over wat de wederkomst is en hoe men daartegen aankijkt, de koe bij de horens vatten en in Matthäus 25 vers 31 beginnen te lezen. Daar staat dit: "Wanneer dan..." De hele formulering geeft al aan dat Jezus hier Zijn toespraak weer voortzet. Over deze dingen had Hij namelijk in het voorgaande uitgebreid gesproken. Dat moet ik even laten zien, want dit verwijst naar het onderwijs in Matthäus 24.

Laat ik een zevental punten op een rijtje zetten. De discipelen komen bij Jezus terwijl ze op de Olijfberg gezeten zijn en naar de gebouwen van de tempel kijken. De Heer doet daar een hele dramatische uitspraak over en dan is de vraag van de discipelen aan Hem: "Wat is het teken van uw parousia, van uw komst, en van de voleinding der aion?" Ik zeg het expres zo, want dat is namelijk het woord dat er in het Grieks gebruikt wordt. Ik weet het, de meeste vertalingen zeggen dan "de voleinding der wereld", maar de wereld wordt dan helemaal niet voleindigd; dat duurt nog heel lang. Zie je, hier wreken zich zoveel misverstanden. Eigenlijk zou ik het een heel ander label moeten geven, heel wat kwalijker, want hierdoor wordt er zoveel zicht weggenomen. Het gaat niet over de voleinding van de wereld; de wereld gaat gewoon door en blijft bestaan. Er breekt een nieuw tijdperk aan: een nieuwe aion, de toekomende aion.

Dat was dus de vraag van de discipelen. Dan gaat de Heer spreken en lees je in vers 15 over de "gruwel der verwoesting". Dat wil zeggen dat er op de heilige plaats in Jeruzalem, op het tempelplein – u weet wel, daar in het Midden-Oosten waar momenteel ook al zo gigantisch veel aan de hand is – een afgodsbeeld zal worden opgericht. Maar dit is het einde nog lang niet; trouwens, er staat ook zoiets in Matthäus 24: "Maar nog is het het einde niet." Dat geldt nu ook. In elk geval zal daar op het tempelplein een gruwel worden opgericht; ook de andere profeten spreken daarover.

Op dat moment is het de uiterste termijn om te vluchten; er moet dan acuut, op staande voet gevlucht worden. De beelden die de Heer gebruikt, zijn bijvoorbeeld dat je niet moet teruggaan om je jas op te halen als je die in huis hebt laten liggen. Je moet maken dat je wegkomt naar de woestijn. De hele context is hier Israëlitisch; het gaat over Joden die daar wonen in Judea. De hele setting is eindtijdelijk, maar ook heel Joods en Israëlitisch. Het is dus niet direct iets wat voor ons is, dat zeg ik er dan ook maar eens bij. Zoals de Evangeliën in het algemeen: de Heer Jezus richt Zich tot de besnijdenis, tot de verloren schapen van het huis van Israël. Als je wilt weten wat specifiek voor ons is, dan moet je naar de brieven van Paulus gaan, de apostel en leraar van de natiën.

Maar goed, we hebben het nu dus over een toespraak van Jezus. Hij zegt dit tegen de discipelen en richt Zich tot de besnijdenis, tot Joden. In dat verband spreekt Hij ook over een acute vlucht uit Judea richting de woestijn. Er zal dan een grote verdrukking zijn, een verdrukking zoals er nooit geweest is en ook nooit meer zal zijn. Dat staat allemaal in Matthäus 24. Het is zelfs zo dat de hele Joodse staat, het hele Joodse land, compleet verwoest zal worden. Er zal zelfs – moet je je voorstellen – geen levende inwoner in het land blijven. Voor zover er nog levenden zijn, dan is dat omdat ze gevlucht zijn.

Als je met dat soort kennis van zaken kijkt naar het huidige conflict en alles wat er beweerd wordt over Israël en over het Midden-Oosten, dan ga je daar totaal anders tegenaan kijken. Ook het enthousiasme dat sommige mensen hebben over de staat Israël, is volkomen misplaatst. Het is geweldig om te zien dat God een plan heeft met dat volk. Het is ook geweldig om te zien dat nu de termijn ongeveer aan het verstrijken is – aan het einde van twee millennia – we weten dat het moment gaat naderen; we hadden ook niet anders kunnen verwachten. Maar mensen die denken dat de Joden vooral naar Israël moeten omdat ze daar een veilig oord hebben waar ze kunnen bivakkeren... dat is niet alleen bezijden de waarheid, het is precies het tegenovergestelde. Het is de meest onveilige plek die je kunt bedenken. Maar dat even terzijde.

Dan lees je: na de verdrukking van die dagen zal de zon verduisterd worden en zal de Zoon des mensen verschijnen. Op het moment dat het volk in Jeruzalem geen uitweg meer ziet, zal men de naam van Yahweh aanroepen en de Zoon des mensen zal verschijnen aan de hemel. Alle stammen van het land zullen Hem zien. Hij zal dan Zijn voet zetten op de Olijfberg. Vervolgens lees je dat de uitverkorenen – dat wil zeggen het uitverkoren volk Israël – verzameld zullen worden van alle kanten, uit oost en west. Ze zullen eerst naar de woestijn gebracht worden, waarna er een schifting plaatsvindt en men zal terugkeren naar het land. Dat is het herstel van Israël in het land, en dan zal binnen één generatie, binnen één geslacht, de "zomer" aanbreken: het Koninkrijk over deze wereld, en daarmee bedoel ik ook wereldwijd, over alle volkeren.

U zegt: "Dat is wel heel veel allemaal." Ja, dat is ook zo. Maar dit moet je weten. Het heeft geen zin om over Matthäus 25 vers 31 en het navolgende te spreken als je geen besef hebt van wat het voorgaande allemaal behelst en wat daarin gezegd werd. Dit is één toespraak die de Heer gehouden heeft, en Hij refereert aan het voorgaande en ook aan de profetieën.

Hij zegt bijvoorbeeld in Matteüs 24: "Als jullie dan vluchten..." Want als je de gruwel der verwoesting ziet staan, waarvan de profeet Daniël gesproken heeft – wie het leest, geve er acht op – dan veronderstelt Hij ook nog eens heel veel kennis van de Hebreeuwse profeten. Dat moet je weten!

Als u zegt: "Ja, dan moet je wel heel veel weten om dat te begrijpen", dan is dat ook zo. Je wordt geacht het voorgaande te verstaan; daar bouw je op voort. Daarom geef ik u dit, even een overzichtslijstje van wat in Matteüs 24 allemaal aan de orde is geweest. Als je dat niet vat, dan wordt het begrijpen van Matteüs 25 – waar we het vanmiddag over hebben – toch een moeilijk verhaal.

▶ 23:56 De Ben Adam Neemt Plaats op de Troon van Zijn Heerlijkheid ↑ hoofdstukken

Ik lees verder: "Wanneer dan de Zoon des mensen komt." Dat is een mooie term hoor. Dat wil zeggen, de titel "Zoon des mensen" is eigenlijk in het Hebreeuws — want Hij komt eigenlijk uit de Hebreeuwse Bijbel — de Ben Adam: de zoon of de erfgenaam van Adam. Dat vind ik veel mooier en veelzeggender dan "de Zoon des mensen". Het is niet "de zoon", dat is veel te vlak; het is de Ben Adam, de erfgenaam van Adam. Dat wat Adam ooit geacht werd te doen, namelijk de aarde te onderwerpen en van de aarde een paradijs te maken, de tuinman zeg maar... wel, u weet wat er gebeurd is.

En degene die alsnog deze taak, deze erfenis, zal vervullen en deze erfenis zal ontvangen, dat is inderdaad Jezus Christus. Dat kan je niet missen. Hij is de Ben Adam. In Psalm 8 vers 5 lees je dat, maar op vele andere plaatsen nog meer; geweldig. Hij is ook de laatste Adam. Juist van de week had ik het er met iemand over die zei dat Jezus de tweede Adam is. Weet u dat dat in de Bijbel helemaal niet staat? Hij is niet de tweede Adam. Weet u wat dat zou kunnen betekenen? Dat zou kunnen betekenen dat er ook een derde Adam is. Als het met de eerste Adam mis kon gaan, waarom dan met de tweede niet weer? Nee, Hij is de laatste Adam; Hij is de definitieve versie. Hij is de Ben Adam.

Nou, en de Ben Adam, dat is dus nog meer dan de Ben David, dat wil zeggen de zoon van David. Als de Zoon van David krijgt Hij de troon van David over Israël, maar als de Ben Adam gaat Zijn regering, Zijn heerschappij, veel verder en is veel breder; deze is wereldwijd en omvat de hele aarde. Dat is wat Adam kreeg, en als de Ben Adam zal Hij dat ook vervullen. Wel, de Ben Adam zal te zijner tijd komen in Zijn heerlijkheid — dat wil zeggen, in Zijn heerlijkheid als Ben Adam — om de aarde aan Zich te onderwerpen. En dat is ook precies heel typerend voor waar het in dit gedeelte over gaat: het gaat over alle volkeren.

"Wanneer dan de Zoon des mensen komt in zijn heerlijkheid en al de engelen met hem..." Ja, het woord "engelen" is prima, maar wij denken bij engelen per definitie toch aan hemelwezens, nietwaar? Nou ja, ik weet niet, misschien noemt u uw vrouw ook weleens een engel, maar wij denken toch doorgaans bij engelen aan hemelwezens. Maar dat is niet de betekenis van het woord. Angelos, dat is het Griekse woord. "Engelen" is eigenlijk regelrecht daaruit overgenomen, maar angelos betekent boodschapper. En dat hoeft helemaal niet een hemelse boodschapper te zijn. Dat kán, maar het is een gekleurde vertaling omdat het meteen suggereert dat het hier uiteraard om hemelwezens gaat.

Nou, dat staat te bezien. Want ik moet u zeggen: als het in deze context gaat over boodschappers, dan denk ik juist aan aardse boodschappers. Als de Zoon des mensen zal komen en het volk Israël zal herstellen, weet u wat er dan gaat gebeuren? Dan gaat het evangelie van het Koninkrijk gepredikt worden onder alle volken. De boodschap zal eruit gaan, de boodschap van het Koninkrijk. Ook daar spreekt trouwens Matteüs 24 over. Dus Hij verschijnt aan Israël, Israël wordt hersteld en dan gaat Hij Zijn Koninkrijk bouwen.

Er is een opwekkingslied dat het heel mooi zegt. Als ik me niet vergis is het lied 181 uit die opwekkingsbundel. Ik ben helemaal niet zo van die bundel, maar dit vind ik een heel mooi nummer: "Vanaf zijn troon vestigt de Zoon zijn heerschappij." Hij breidt die heerschappij ook uit. Hij zal Zijn zetel innemen in Jeruzalem, de Zoon van David, de stad van de grote Koning. En daar zal Hij eerst Israël aan Zich onderwerpen uiteraard, en vervolgens vanuit Israël ook de wereld in bezit nemen. Dat zal een periode in beslag nemen; binnen één geslacht zal dat alles zijn beslag krijgen. Maar die boodschap van het Koninkrijk gaat eruit. En ik heb eventjes de 144.000 met een vraagteken erbij gezet — in ieder geval zijn dat mensen, Israëlieten, 12.000 uit elke stam die erop uitgestuurd zullen worden onder de volkeren. Nou ja, ik kan daar nu niet te diep op ingaan, maar ik geef het u ter overweging.

En dan zal Hij, de Ben Adam dus, Zijn plaats nemen op de troon van Zijn heerlijkheid. Vergis u niet: Hij heeft een troon, Hij is de Ben David, Hij is de Ben Adam, en die troon van de Koning, waar staat die anders dan in Jeruzalem? Trouwens, in Matteüs 5 — dus als we even gewoon terugbladeren in ditzelfde evangelie — dan vind je dat al: Jeruzalem, de stad van de grote Koning. Deze stad die Jeruzalem heet, "vesting van vrede", maar die tot dusver toch nog zo vaak verwoest is en waar zoveel oorlog en conflict om is. Feitelijk kun je verdedigen dat het hele Midden-Oostenconflict, hoe complex ook, teruggebracht kan worden naar deze stad en die heilige plaats in die stad. God zegt: "Dit is de stad van Mijn Zoon en van de Zoon van David, en de troon." En die troon, die nu al duizenden jaren vakant is, leeg is, die zal weer ingenomen worden. En Hij zal daar plaatsnemen, eerst als de Ben David en dan als Ben Adam zal Hij alle volkeren inderdaad aan Zich onderwerpen. Heel concreet, in Jeruzalem dus.

▶ 30:52 Joël 3: het Gericht over de Volkeren in het Dal van Josafat ↑ hoofdstukken

En dan staat er: "En al de volkeren zullen voor Hem verzameld worden." Als de Heer dat zo zegt, terwijl Hij daar op die Olijfberg zit en Zijn toespraak houdt, dan refereert Hij ook weer naar passages in de Hebreeuwse Bijbel die deze Joodse toehoorders ongetwijfeld ook hebben gekend. Ik zal u een voorbeeld geven, misschien wel het meest veelzeggende voorbeeld; de passage die hier het meest aan gelinkt is. Dat is Joël 3. Ik neem u meteen even mee om u te laten zien dat wat we in Matteus 25 beschreven vinden — waarbij de Ben Adam op de troon van Zijn heerlijkheid zit en al de volkeren verzameld zullen worden — wel, dat vinden we al beschreven in Joël 3.

Je zou voor het goede verband natuurlijk ook het laatste gedeelte van Joël 2 er nog bij moeten lezen als het gaat over de grote Dag van Yahweh, maar dat doe ik nu niet. Ik lees dit voor: "Want zie, in die dagen..." Het wordt dus heel duidelijk beschreven en verwijst direct weer terug naar waar het over ging: de Dag des Heren, de Dag van Yahweh. "Want zie, in die dagen en te dien tijde" — het wordt heel precies gedefinieerd en gedateerd — "namelijk wanneer Ik een keer zal brengen in het lot van Juda en van Jeruzalem." Hij gaat Jeruzalem en Juda herstellen. Dat is niet nu trouwens, ik hoop dat dat duidelijk is. Dat is na de Grote Verdrukking. Als u het niet geloven wilt, dan moet u echt het voorgaande van Joël 2 lezen; daar gaat het heel uitdrukkelijk over de Grote Verdrukking en dat wat daarna gaat plaatsvinden. Dan pas, als de nood het hoogste is, zal de redding met recht nabij zijn en de Redder ook verschijnen wanneer zij Hem aanroepen.

En dan, in die dagen en te dien tijde, zal Hij, wanneer Hij een keer zal brengen in het lot van Juda en Jeruzalem... let op, daarom verwijs ik naar dit gedeelte: "Dan zal Ik alle volkeren verzamelen." Dat is exact dezelfde terminologie die we ook in Matteus 25 tegenkwamen. "Dan zal Ik alle volkeren verzamelen en daar brengen", naar het Midden-Oosten. Eventueel delegaties, het gaat ook over de legers, maar niettemin: alle volkeren verzamelen en afvoeren naar het dal van Josafat. Daar is nogal wat discussie over, want dat dal bestaat helemaal niet. Dat wil zeggen: er is geen dal dat die naam draagt. Maar u moet zich realiseren dat het woord 'Josafat' betekent: 'Yahweh richt' of 'Yahweh voert gericht'. Jo-safat.

Dat 'afvoeren' is ook mooi, voor zover je in deze termen kunt spreken. Er staat letterlijk: "Ik zal ze afvoeren, naar beneden brengen." Ik vat dat heel letterlijk op. Dat wil zeggen: Hij is daar in Jeruzalem en Hij zal ze zuidwaarts brengen naar dat dal van Josafat, want Hij zal het gericht uitoefenen in dat dal. Hij zal ze naar beneden brengen, zuidwaarts van Jeruzalem. U ziet het hier — ik weet niet of u het kunt lezen — maar dit is het gebied van Edom. En Edom is inderdaad ook elders — u kunt dat lezen in Jesaja 63 en in Habakuk 3 — het gebied waar dat oordeel zal plaatsvinden. Dus ten zuiden van en beneden Jeruzalem. Daar zal Yahweh gericht oefenen en daar zullen alle volkeren worden verzameld. "En hen daar brengen en Ik zal aldaar met hen" — daar dus — "in het gericht treden."

Let u eens op wat dan het criterium is. Waarom in het gericht treden? Er staat bij: "Ter oorzake van Mijn volk." Israël zal dan weer Ammi zijn: "Mijn volk en Mijn erfdeel Israël." Zodat daar dus de Richter is, de Heere Zelf in de verschijning van Zijn beeld — dat was de Ben Adam. De volkeren worden verzameld, maar waarom? Ter oorzake van, op grond van of aan de hand van wat zij hebben gedaan met "Mijn volk en Mijn erfdeel". Dat loopt perfect parallel met wat we in Matteus 25 beschreven vinden, waar alle volkeren verzameld worden en er een scheiding plaatsvindt van bokken en schapen. Op grond waarvan worden ze dan beoordeeld? Hoe hun houding is geweest ten opzichte van Zijn broeders, "de minsten van hen". Dan weet je ook meteen wie die broeders zijn: Zijn broeders naar het vlees, de Israëlieten.

Die volkeren worden daar op grond daarvan beoordeeld. Dat oordeel daar in het land van Israël of ten zuiden daarvan, in ieder geval daar in het Midden-Oosten, is heel concreet. Het is dus een oordeel over levenden. Let op! Wanneer ik zeg 'over levenden', dan bedoel ik niet 'overlevenden' — hoe lastig kan taal soms zijn. Hij zal komen om te oordelen over levenden. Het gaat hier niet over de doden; dat is veel later, pas na de duizend jaren. Na die duizend jaren wanneer Satan gebonden was. Ga dat niet dooreen husselen.

Ik zal niet zo vaak kerkvaders citeren, maar bij deze gelegenheid doe ik het een keertje wel. Augustinus schijnt ooit gezegd te hebben: "Onderscheid de tijden en de Schrift is in harmonie met zichzelf." Ik zet daar duizendkoppig een streep onder. Zo is het. Als je de tijden onderscheidt... Kijk, als je maar één moment kent en al die gebeurtenissen waar de Bijbel over spreekt moeten allemaal op dat moment en op die locatie plaatsvinden, dan begrijp je er niks meer van. Want dan is er zoveel tegenstrijdig. Maar onderscheid de tijden en de plaatsen! Over wie gaat het hier eigenlijk? De Schrift zegt het: alle volkeren. De dan levende volkeren. En die worden verzameld daar naar Israël, bij de troon nabij Jeruzalem, en daar vindt een gericht plaats met het oog op die aion, dat wereldtijdperk dat gaat beginnen.

Dus als we dat lezen in Matteus 25, dan zijn we echt op Bijbelse bodem. Dat wil zeggen: op Israëlitische bodem — ik bedoel het letterlijk — maar ook in een sfeer waar de Hebreeuwse profeten al zo dikwijls over hadden gesproken. Daaraan refereert Hij: "En al de volkeren zullen voor Hem worden verzameld."

▶ 39:24 De Scheiding van de Volkeren: Schapen aan de Rechterhand, Bokken Links ↑ hoofdstukken

En Hij zal ze van elkaar scheiden; Hij zal ze afzonderen van elkaar, zoals de herder dat doet. Dat is een beeldspraak. Ik gaf deze studie de titel ‘Schapen & Bokken’, maar het is dus beeldspraak. Die volkeren worden onderscheiden, er wordt een schifting aangebracht. Zoals een herder de schapen afzondert van de bokjes, zo staat het er letterlijk. Een scheiding dus. En Hij zal de schapen zetten aan Zijn rechterhand.

Je hebt een verdeling van schapen en bokken en u weet hoe dat is. Schapen hebben niet de reputatie al te intelligent te zijn, maar ze zijn wel willig, gewillig. Dit in tegenstelling tot bokken. Schapen zijn heel erg ‘schappelijk’, zo kun je dat in het Nederlands mooi zeggen, maar bokken zijn erg bokkig en onwillig. Dat is ook de beeldspraak hier. De schapen worden aan de rechterhand gezet, waarbij rechts inderdaad altijd spreekt van voorrang. Dat hoef ik voor een verkeersdeelnemer niet uit te leggen: rechts heeft voorrang. Maar rechts spreekt ook van verhoging, terwijl de bokjes aan de linkerhand komen.

De symboliek van links is uiteraard precies tegenovergesteld. Als rechts spreekt van voorrang en verhoging – denk aan de Ben Adam, Hij is momenteel gezeten aan de rechterhand van God, verhoogd, en Hij heeft de Naam boven alle namen; Zijn Naam heeft voorrang boven elke andere naam – dan spreekt links daarentegen van vernedering en achterstelling. Het Latijnse woord ‘sinister’ betekent eigenlijk ook ‘links’. Dat is heel leuk. Ik denk daarbij altijd aan die mooie geschiedenis in het boek Richteren van de man van wie we lezen dat hij linkshandig was: Ehud. Eigenlijk was het anders; hij kon alleen zijn linkerhand gebruiken. Hij was dus eigenlijk rechts-gehandicapt, zo kun je het ook opvatten. Ehud hanteerde het zwaard. Het is een schitterende typologie, al is het nogal luguber, dus laten we zeggen: voor boven de achttien jaar. Maar laat ik daar nu niet verder op ingaan.

We hebben dus die scheiding: schapen en bokken, rechts en links. Dan staat er dat de Koning zal zeggen tot hen die aan Zijn rechterhand zijn: “Komt, gij gezegenden van Mijn Vader.” Ook dit loopt weer helemaal parallel, want er wordt gesproken over de zegen die zij gaan ontvangen. Zij beërven het Koninkrijk; ze ontvangen dat als hun lotsdeel. Er staat: “Beërft het Koninkrijk dat u bereid is van de grondlegging der wereld af.” In de tekst staat vaak ‘grondlegging’, maar eigenlijk is het een ‘nederwerping’. Ik laat dat nu even rusten, maar ik wil wel op iets anders wijzen.

Dit Koninkrijk is voor de schapen, dat deel van de volkeren waarvan we straks zullen zien dat zij degenen zijn die zich ontfermd hebben over de minste van Zijn broeders. Zij beërven het Koninkrijk dat hen bereid is vanaf de nederwerping der wereld. Als u een kenner bent van de brieven van Paulus, dan gaat hier een belletje rinkelen of een lampje branden. Want zegt Paulus in Efeze 1 vers 4 niet dat wij uitverkoren zijn vóór de nederwerping der wereld? Het gaat hier dus duidelijk over een andere categorie: de schapen. Ik hoor daar niet bij en u ook niet. Als u een gelovige bent, hoort u niet bij die schapen en ook niet bij die bokken. Wij zijn, zegt Paulus, uitverkoren vóór de nederwerping der wereld.

Van deze schapen leest u echter dat zij het Koninkrijk zullen ontvangen. Dat Messiaanse Koninkrijk zullen ze beërven, ze zullen het ingaan en beleven. Het is hun bereid al vanaf de nederwerping der wereld. Zo zie je dat wanneer je de dingen gaat onderscheiden, het ook weer op zijn plek valt. Anders krijg je de vraag hoe dit zit als je geen onderscheid kent tussen de verschillende groepen gelovigen. De algemeen gangbare, traditionele leer is vaak dat er één kerk is die bestaat vanaf Adam tot aan de jongste dag; één kerk, één volk van God. Als je dat denkt, kun je dit soort onderscheidingen niet maken. Dan denk je dat de schapen dezelfde groep vormen als waar Paulus zich toe richt in de Efeze-brief. Dan is alles hetzelfde.

Maar dan begrijp je dus ook niet waarom er in de ene tekst gesproken wordt over ‘vóór de nederwerping der wereld’ en in andere schriftplaatsen over ‘vanaf de nederwerping der wereld’. Onderscheid de tijden, de groepen en de categorieën die de Schrift aangeeft, en de Schrift blijkt in harmonie met zichzelf. Het gaat hier over de volkeren en zij die het Koninkrijk inderdaad zullen beërven: dat Messiaanse Rijk dat dan wereldwijd zal gaan aanbreken. Het is voor hen bereid vanaf de nederwerping der wereld.

▶ 45:52 Het Oordelscriterium: de Houding Tegenover Christus' Minste Broeders (israël) ↑ hoofdstukken

En dan gaat de Ben Adam het woord nemen en uitleg geven. Hij zegt: "Waarom? Waarom gaan zij dat koninkrijk beërven?" Hij zegt: "Want Ik heb honger geleden en jullie hebben Mij te eten gegeven. Ik heb dorst geleden en jullie gaven Mij te drinken. Ik ben een vreemdeling geweest en jullie hebben Mij gehuisvest." Of eigenlijk staat er: "Jullie namen Mij in huis." Dat is nog veel sterker, hè? Je kunt iemand huisvesten, maar dat wil niet altijd zeggen dat je hem in huis neemt. Het is nog veel sterker: "Jullie namen Mij in huis." En dan: "Ik was naakt en jullie hebben Mij gekleed. Ik was ziek en jullie zagen naar Mij om." Dat is een beetje een vreemde formulering: "Gij hebt Mij bezocht." Ja, jullie zagen naar Mij om. "Ik was gevangen, ik zat in de cel, en jullie zijn tot Mij gekomen, naar Mij toegekomen."

Vervolgens zien we de verbaasde reactie van die schapen. In de beeldspraak worden ze hier "de rechtvaardigen" genoemd, waarbij ik aanteken dat een rechtvaardige in de Bijbel een synoniem begrip is voor degene die gelooft. God rekent immers geloof tot gerechtigheid. Abraham was rechtvaardig omdat hij geloofde. Goed, dan zullen de rechtvaardige schapen Hem antwoorden: "Heer, wanneer hebben wij U hongerig gezien en hebben wij U gevoed, of dorstig en hebben wij U te drinken gegeven? Wanneer hebben wij U als vreemdeling gezien en hebben U gehuisvest, of naakt en hebben U gekleed?" Ik ga hier nu wat sneller doorheen, want we hebben nog een hele passage te gaan, maar de strekking moet duidelijk zijn. Zij zijn daarover verbaasd: "Wanneer hebben wij U ziek gezien of in de gevangenis, en dat wij tot U zijn gekomen?"

Dan volgt het antwoord van de Koning. De Ben Adam is immers de Koning; de Koning van Jeruzalem, de Koning van Israël, maar op dat moment ook de Koning der koningen, de Koning van alle volkeren vanaf dat moment. De Koning zal hun antwoorden en zeggen: "Voorwaar — Amen! Ja, amen! — Ik zeg jullie: in zoverre gij dit aan een van deze, Mijn minste broeders, hebt gedaan..." Eigenlijk staat er, zoals u dat ziet in die interlinear — let vooral op die tweede regel, de woord-voor-woordweergave — daar staat letterlijk: "Mijn broeders, de minsten." Het is dus niet een bepaalde groep binnen de broeders; nee, het zijn de broeders én zij zijn de minsten. Zij zijn niet in aanzien onder de volken.

Je moet je ook realiseren dat het in die tijd — we kunnen ons daar nu nauwelijks een voorstelling van vormen — een totaal andere tijd zal zijn. Inmiddels zal de Heer Zijn koninkrijk hebben gevestigd. Hij zal teruggekeerd zijn en Israël zal hersteld zijn. Vervolgens gaat de boodschap van het koninkrijk — het koninkrijk dat nabij gekomen is — wereldwijd baan breken binnen één generatie. Die boodschap gaat dan onder de volkeren gepredikt worden, onder gigantisch veel weerstand. Het zijn de broeders van de Heer, Zijn broeders naar het vlees: Israël. Dat is het criterium. We spraken dus van drie groepen, niet van twee. Er zijn niet alleen de schapen en de bokken, maar er is ook nog sprake van "Mijn broeders, de minsten". Dat is Israël, dat inmiddels hersteld zal zijn en de boodschap van het koninkrijk zal prediken zodat alle volkeren tot Zijn discipelen gemaakt worden.

Ik weet wel, men is daar nu al tweeduizend jaar mee bezig met weinig succes, maar het gaat gebeuren hoor. Als je zulke dingen eenmaal gaat begrijpen; als je weet dat het Matteüs-evangelie en de Heer zich in de evangeliën op Israël richten, en dat het via Israël gerealiseerd zal worden... De traditie heeft het allemaal zomaar op "de kerk" toegepast, wat dat dan ook moge zijn. Het gevolg is één grote hutspot en verwarring; je begrijpt er helemaal niets meer van. Hoe zal ik dat nou eens netjes zeggen? Je snapt er geen ene bal meer van, zeg ik maar, terwijl er elders in dit gebouw naar voetbal gekeken wordt.

Er is dus sprake van dat de volkeren worden beoordeeld op grond van wat ze gedaan hebben met Israël. We zagen dat ook al in Joël en hier zie je exact hetzelfde; het gaat over dezelfde zaken. "Wat jullie gedaan hebben aan Mijn broeders..." De Heer, de Ben Adam, de Zoon van David, identificeert Zich met Zijn volk. De boodschappers die uitgegaan zijn, die zoveel te verduren hebben gekregen en gehaat werden onder de volken, zij zijn degenen die Hem representeren. Wanneer de schapen zeggen dat ze Hem nooit hebben gezien, zegt Hij: "Maar Ik ben hen. Zij zijn Mij." Zij zijn degenen die Mij vertegenwoordigen. In zoverre gij dit aan een van Mijn broeders, de minsten, hebt gedaan — ook al werden ze veracht — dan hebben jullie het aan Mij gedaan.

▶ 52:51 De Vloek en de Misvatting Rondom het Aionische (eeuwige) Vuur ↑ hoofdstukken

En dan lees je vers 41, en misschien is dat wel het moeilijkste vers, dat wil zeggen: het meest dramatische in dit hele gedeelte. Daar moeten we dan ook wat meer aandacht aan geven, denk ik. Maar we blijven gewoon bij de les en we lezen gewoon door. Nadat Hij dit gezegd heeft tegen de gezegenden, degenen die het koninkrijk gaan beërven en het messiaanse rijk zullen gaan meemaken, zal Hij ook tot hen die aan Zijn linkerhand zijn – u weet wel, de bokken links – zeggen: "Ga weg van Mij." U ziet hier ook weer de tegenstelling met wat we zojuist lazen over die anderen. Bij hen was het "Kom hier" in vers 34, maar hier in vers 41 is het "Ga weg". De ene groep mag blijven, de andere verdwijnt.

Ga weg, en dan staat erbij: "gij vervloekten". Een vervloekte staat uiteraard weer tegenover de gezegenden die in vers 34 genoemd werden. Maar wat is een vloek, of een vervloekte? De vloek wordt daarin gedefinieerd dat de zegen ontbreekt. Zoals duisternis de plek is waar geen licht is, en de dood de sfeer is waar leven ontbreekt, zo is vloek niet een begrip op zich met inhoud. Het zegt juist iets over wat er ontbreekt, namelijk de zegen. Zij zullen de zegen van die toekomende aion die dan wereldwijd gaat aanvangen, ontberen en niet ontvangen. Vandaar dat ze vervloekten heten. Als je de zegen mist, ben je dus vervloekt; dat is wat het is.

Dan wordt er gezegd: "naar het eeuwige vuur". Ik weet, terwijl ik het lees en nu ook voorlees, dat zoveel mensen dat associëren met de leringen die ons altijd op de mouw zijn gespeld en met dat wat ons is verteld. Want bij het eeuwige vuur koppel je direct begrippen als "de hel". Daar hebben we het trouwens bij een andere gelegenheid al eens over gehad. De Bijbel kent dat begrip helemaal niet; er wordt gesproken over Gehenna, het dal van Hinnom. Er staat in de tekst: "het aionische vuur". Ik heb helemaal geen probleem met het woord "eeuwig", maar dan wel met een streepje tussen beide lettergrepen: eeuw-ig. Dan wordt het zinnig. Wij denken bij "eeuwig" dat er nooit meer een verandering komt, maar dat is niet de betekenis die het woord in de Schrift heeft. Aionisch heeft te maken met een aion; eeuw-ig heeft te maken met een eeuw, een tijdperk.

De uitdrukking "eeuwig vuur" vind je trouwens op meerdere plaatsen in de Hebreeuwse Bijbel; de profeten spreken er ook over. In Jeremia wordt bijvoorbeeld gesproken over een eeuwig vuur dat in Jeruzalem zal branden "totdat...". Zulke dingen staan er. Met de traditionele theologie kun je daar natuurlijk totaal niet mee uit de voeten, maar als je eenmaal weet wat het is, dan valt alles volstrekt op zijn plaats. Is het eeuwige vuur ernstig? Ja, waarachtig, we trappen dat niet uit. Maar houd wel in de gaten wat de Schrift zegt en maak het niet tot iets waar geen perspectief in zit. Maak het niet eindeloos, want dan heb je de ware betekenis niet alleen verdonkermaand, maar veranderd in zijn tegendeel.

Dan is het geen gericht meer, dan wordt er niks meer rechtgezet. Het woord "gericht" is evangelie; dat is echt een blijde boodschap. Het feit dat God gericht uitoefent, is geweldig: Hij zet recht. Dat dit rechtszetten een pijnlijk proces is, dat is waar, maar het doel is duidelijk. Als "eeuwig" eindeloos is, dan komt er aan het eeuwige vuur nooit meer een einde, en dat is met recht hopeloos. Alleen dat woord "hopeloos" geeft al aan dat het nooit uit de Schriften kan komen en dat het nooit te maken kan hebben met de God die ik ken vanuit de Schriften. Want de God die wij kennen vanuit de Schrift, dat is de God van de hoop en van alle verwachting. Bij Hem bestaan er per definitie geen hopeloze gevallen.

Het idee waarmee we grootgegroeid zijn – en ik ga er nu even van uit dat we allemaal een traditioneel christelijke achtergrond hebben – was altijd de boodschap: je moet zorgen dat je aan de goede kant staat, want anders is het hopeloos en wacht je het eeuwige vuur. Dat zijn verschrikkelijke dingen. Dat is afschuwelijk en ik ben er heel duidelijk in: dat is geen blijde boodschap. Sterker nog, het is precies het tegenovergestelde; het is de meest afschuwelijke boodschap die bestaat. Ik kan geen afschuwelijker doctrine of leerstelling bedenken dan die van het eindeloze vuur. Zoals men "eeuwig" dan opvat, is het de meest demonische leer die je maar kunt bedenken. Want dan maak je van God iemand die eindeloos oordeelt, een beul waarbij vergeleken zelfs een concentratiekamp een paradijs wordt.

Ik bedoel dit serieus: in vergelijking met het concept van de hel is zelfs een concentratiekamp, zoals we die kennen uit de Tweede Wereldoorlog, draaglijker omdat het tijdelijk was. Het was vreselijk, dat weten we allemaal, maar het hield op. Men heeft van de hel echter een eindeloze plaats zonder hoop gemaakt. Wie heeft dat bedacht? Dat komt niet uit de mensenwereld. Daarin wordt God zo mistekend en zo verkeerd gerepresenteerd; het is afschuwelijk. Hij wordt daardoor tot een demon gemaakt. En dan te bedenken dat dit het ABC is van de orthodoxe, traditionele theologie en prediking.

▶ 01:00:32 Sodom en Gomorra: een Niet-hopeloos Voorbeeld van Aionisch Vuur ↑ hoofdstukken

Goed, even terug naar het begrip 'eeuwig vuur', het aionische vuur. We vinden die uitdrukking namelijk, behalve in de Hebreeuwse Bijbel, ook in het Nieuwe Testament. In Judas vers 7, van die korte brief, wordt er gesproken over Sodom en Gomorra en de steden in hun nabijheid. Er staat dat die daar liggen als een voorbeeld onder een straf van eeuwig vuur. Sodom en Gomorra liggen daar dus als een voorbeeld. Als je wilt weten wat eeuwig vuur is, dan moet je kijken naar Sodom en Gomorra. Brandt dat vuur nog? Nee. Maar het heeft wel voor een aion zijn werk gedaan. Dan komen we trouwens weer in hetzelfde oord terecht, want dat vuur brandde hier ten zuiden van Israël. Je kunt daar nog steeds kijken en de overblijfselen van die straf zien. Je ziet steden die nog helemaal in het zout liggen, zoals je dat leest in Genesis 19: dat er op die steden vuur en zwavel regende. Ze liggen daar inderdaad nu nog steeds als voorbeeld; je kunt dat bezoeken en het allemaal zien.

Ik zeg er trouwens wel bij over die steden – ik heb dat vers nog even vermeld ter herinnering voor mezelf, en om er nog even op te wijzen – dat Sodom en Gomorra straks ook in dat Messiaanse Rijk hersteld zullen worden. Jazeker, lees het maar na in Ezechiël 16. Daar staat het heel uitdrukkelijk. De Dode Zee zal zelfs weer een levende zee worden. In ieder geval worden die steden hersteld. Met andere woorden: hiermee wordt aangegeven dat van steden die een voorbeeld zijn van eeuwig vuur, we weten dat het vuur niet meer brandt én dat die steden weer in hun vroegere heerlijkheid en eer zullen worden hersteld.

Waarmee ik dus bewezen heb dat eeuwig vuur niet hopeloos is. Het is ernstig – lees het gedeelte in Genesis 19 maar wat er plaatsvond met deze steden, dat is afschuwelijk – maar het is niet hopeloos. 'Hopeloos' komt in mijn Bijbel niet voor. Dat is niet de God die we kennen. Waar we het over hebben in Matteüs 25 is ernstig, maar absoluut niet hopeloos.

En dan wordt er nog gesproken – ik moet nu echt opschieten – over die stad... pardon, ze worden verwezen naar dat aionische vuur dat voor de duivel, de diabolos, en zijn engelen (ook hier weer zijn boodschappers) bereid is. Ik denk daarbij heel concreet aan het beest en de valse profeet; ook dat is weer eindtijd. Het duurt allemaal al zo lang... Als u mij vraagt wat er deze eeuw nog allemaal gaat gebeuren – en dan bedoel ik niet deze aion, maar gewoon de 21e eeuw – dat is nabij. Ik neem u even mee naar Openbaring 19.

▶ 01:04:17 Openbaring 19: het Oordeel Door het Zwaard van Zijn Woord ↑ hoofdstukken

Want daar wordt ook over gesproken. In vers 19 van Openbaring 19 staat: "En ik zag het beest en de koningen der aarde en hun legerscharen verzameld om de oorlog te voeren tegen Hem die op het paard zat, en tegen Zijn leger." Zie je? De termen zijn hier min of meer vergelijkbaar met wat we al zagen in Matthëus 25, maar ook in Joël 3 en zoveel andere passages. Zij verzamelen hun legerscharen om de oorlog te voeren tegen Hem. Dat vind ik leuk, hè? Zij gaan oorlog voeren tegen Hem, maar in werkelijkheid is Hij het die hen verzamelt om gericht te oefenen. Zij denken revanche te nemen op Hem. Over de precieze zetting gaat het nu niet, dat zou echt te ver voeren, want profeten spreken daar nog veel meer over, over deze gelegenheden.

Maar let op: die koningen zijn daar verzameld om de oorlog te voeren tegen Hem, tegen Hem die op het paard zat. Dat is een beeld van overwinning. Er wordt hier heel veel beeldtaal gebruikt. Je weet dat een ezel spreekt van vernedering, maar een paard spreekt juist van overwinning. Iemand zei eens: "Een ezel is een vernederd paard, een linkspaard zeg maar."

Tegen Hem die op het paard zat en tegen Zijn leger... En er staat: "En het beest werd gegrepen en met hem de valse profeet." Daar heb je het: de diabolos en zijn boodschappers, zijn belangrijkste personeel. Er staat: "Levend werden zij geworpen in dat meer van vuur dat van zwavel brandt." Ook dat meer hadden we trouwens de vorige keer al, die zee. Die zee die brandt – niet ván zwavel, maar ín een zwavel. We hadden het zojuist over Sodom en Gomorra, maar ik denk inderdaad aan exact dezelfde regio waar deze dingen hun beslag zullen krijgen. Zodat de dingen die plaatsvonden in Sodom en Gomorra, dat vuur en zwavel bij dat meer van vuur – de Dode Zee – op exact dezelfde locatie zullen gebeuren.

Zij worden levend geworpen in dat meer dat van zwavel brandt, en de overigen die daar dus ook in het land zijn, die daar ook verzameld zijn, wel, die worden gedood met het zwaard. Maar ik moet er meteen bij zeggen: niet een letterlijk zwaard, want er staat achter: "het zwaard dat kwam uit de mond van Hem die op het paard zat." Dat wil zeggen dat het niet over een letterlijk zwaard gaat, maar over dat wat uit Zijn mond kwam. En wat is dat zwaard? Daarvan zegt de Schrift op meerdere plaatsen dat dit Zijn Woord is. Dat is een zwaard.

Ik had het net over – nou ja goed, ik word toch veel later, dus u hebt nog vakantie, hè? Nou, we doen even gewoon alsof – ik had het net over Ehud. Die man die linkshandig was. Daar lees je dat hij op een gegeven ogenblik bij de koning komt, de koning van Moab; Eglon heette die. Een vreselijke dikzak, lees je. Hij komt dan van zijn stoel af en dan zegt Ehud tegen hem, met een geheime missie: "Ik heb een woord Gods voor u." En bij die gelegenheid stapt die Eglon van zijn troon af. U kunt dat lezen in Richteren 3, denk ik. Hij komt van zijn troon en dan lees je dat Ehud zijn zwaard pakt dat hij aan zijn rechterheup had. Ik moet het wel voordoen zo: hij pakt hem van zijn rechterheup met zijn linkerhand dus, en hij stak hem met zijn zwaard zo in zijn lenden. Nou ja, andere smeuïge details zal ik nu even onvermeld laten.

Maar dan lees je dat hij dus zegt: "Ik heb een woord Gods voor u." En wat kreeg die Eglon? Het zwaard. Heeft Ehud gelogen? Nee, want dat is precies wat het zwaard is, of dat is wat het Woord Gods is: een zwaard. Ja, het is ook nog tweesnijdend. Nou ja, daar ga ik het nu even niet over hebben. Eén ding moet duidelijk zijn: zij die daar verzameld zijn tegen Hem, tegen de Ben Adam, worden daar inderdaad in diezelfde regio waar die twee engelen geworpen worden in dat letterlijke meer van vuur, ter plekke gedood. Namelijk door de adem van Zijn mond, door Zijn Woord.

Is dat ernstig of is dat niet ernstig? Ja, dat is buitengewoon. Zo zal het gaan bij de voleinding van de aion en bij de aanvang van die nieuwe aion. De Zoon zal komen en Hij zal inderdaad deze wereld schoonvegen en een totaal nieuw begin maken. En daarover gaat ook Matthëus 25, dat gericht. Ook dan lees je weer dat zij de vragen zullen stellen: "Ik heb honger geleden, gij hebt Mij niet te eten gegeven. Ik heb dorst geleden, gij hebt Mij niet te drinken gegeven." Ik lees nu alleen maar even voor. Dat wordt tegen die bokken gezegd. "Ik ben een vreemdeling geweest, gij hebt Mij niet gehuisvest. Naakt en gij hebt Mij niet gekleed. Ziek en in de gevangenis en gij hebt Mij niet bezocht." En dan zullen ook zij Hem antwoorden en zeggen: "Heer, wanneer hebben wij U hongerig gezien, of dorstig, of als vreemdeling, of naakt, of ziek, of in de gevangenis, en hebben wij U niet gediend?" Dan zal Hij hun antwoorden en zeggen: "Voorwaar, amen, Ik zeg u: in zoverre gij dit aan een van deze minsten niet gedaan hebt – deze mensen hier, dit volk – hebt gij het ook Mij niet gedaan."

▶ 01:10:47 De Aionische Straf Versus het Leven in de Toekomende Eeuw ↑ hoofdstukken

We sluiten dit gedeelte af met het laatste vers van Matteüs 25 waar we het over hebben. Deze groep – namelijk de bokken, de onwilligen, degenen die de boodschappers niet hebben ontvangen en daarmee ook de boodschap niet – zij zullen heengaan naar de eeuwige straf. Het woord 'straf' is eigenlijk tuchtiging, maar let op: ook hier staat 'eeuwige straf'. En dan staat er: "maar de rechtvaardigen naar het eeuwige leven."

Ik heb dit vers zo vaak in mijn leven voorbij zien komen. Het wordt dikwijls geopperd om te zeggen: "Kijk, dit vers bewijst bij uitstek dat de eeuwige straf net zo lang duurt als het eeuwige leven. Als jij zegt dat de eeuwige straf voorbijgaat, dan moet je dat ook zeggen over het eeuwige leven." Men redeneert dat André Piet zegt dat er aan het eeuwige leven een eind komt, en dat je met die boodschap uiteindelijk helemaal niet zo best af bent. Men stelt dat het consequent is: als het ene eindeloos is, dan is het andere ook eindeloos. Of, pardon, als het ene niet eindeloos is, dan is het andere dat ook niet.

Dit is één van de standaardargumenten die men altijd aanvoert tegen de boodschap dat God de Redder is van alle mensen. Het is echter zo misplaatst. Als men even Augustinus en zijn woorden in gedachten zou hebben genomen, zou men dat direct doorzien. Het slaat werkelijk nergens op. "Eeuwig leven", weet u wat dat is? Dat is het leven van de toekomende eeuw. In Lukas 18 vers 30 wordt het perfect zo geformuleerd – dat moet u echt even onthouden: in die toekomende eeuw zullen zij het leven ontvangen.

Het gaat hier over het Messiaanse Rijk. Dan zullen de volkeren niet meer verleid worden. Het is een aion, een wereldtijdperk van duizend jaren waarin de satan gebonden zal zijn. Een geweldig tijdperk waarin de grote Koning zal heersen in het midden van Jeruzalem; een tijdperk van vrede en gerechtigheid. De profeten worden niet moe om die heerlijkheid te beschrijven. Israël zal daarin de hoofdrol spelen, hier op aarde, heel letterlijk en concreet.

Zal iedereen daar deel aan hebben? Nee, echt niet. Men zegt dan: "Zie je wel, alverzoening is dus geen feit." Maar dat is net zoiets als wanneer je Moskou in de Verenigde Staten zoekt. Daar ligt Moskou niet. Hier gaat het over de toekomende eeuw: zij die daaraan deel zullen hebben en zij die daar geen deel aan zullen hebben. Is deze toekomende eeuw dan het einde? Echt niet. Als die tijd straks aanbreekt, is dat niet een eindeloze eeuwigheid die aanvangt, maar zijn dat de toekomende aionen.

Het is een ingewikkeld plaatje, dat geef ik toe terwijl ik het zo bekijk, maar ik bedoel dit te zeggen: de aion die straks zal volgen duurt duizend jaren. Is dat het laatste? Nee, want je leest ook nog over de "aion der aionen". Er komt een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, waaruit het hemels Jeruzalem zal nederdalen. Uiteindelijk lees je zelfs over de voleinding van de aionen, waarin de dood tenietgedaan zal worden en waarin Christus Zijn heerschappij voltooit.

Bij het begin van die toekomende aion begint de heerschappij van Christus op aarde. Maar Zijn heerschappij zal eenmaal beëindigd worden, namelijk wanneer ook de laatste vijand is tenietgedaan. En dan is er alleen nog maar leven. Matteüs 25 bepaalt ons dus bij het begin van de toekomende aion, waarin een deel wel deel zal kunnen hebben aan die heerlijkheid van het Messiaanse Rijk en een deel niet. Dat is het begin van de toekomende aion. Aan het einde van alle wereldtijdperken, van de aionen en van de heerschappij van Christus, is er geen scheiding meer. Dan zijn inderdaad allen levend gemaakt, is er geen dood meer en wordt God alles in allen. Onderscheid de tijden, dan is de Schrift in harmonie met zichzelf.

▶ 01:16:01 Conclusie: Onderscheid de Tijden en Gods Blijde Boodschap van Herstel ↑ hoofdstukken

En daarom, beste mensen – dat is het laatste wat ik erover wil zeggen – hebben we werkelijk een blijde boodschap. Dit zijn ernstige dingen. Het gedeelte dat we nu gelezen hebben, en ook de vorige keer toen we het over ernstige zaken hadden zoals de tweede dood... poets dat niet weg. God oordeelt, en dat gaat er soms, dikwijls zelfs, hardhandig aan toe.

Denk aan wat er ooit gebeurd is in de dagen van Noach, of in de dagen van Lot bij Sodom en Gomorra. Of denk aan wat er straks zal gebeuren bij het begin van de toekomende aion; dat zijn hele heftige dingen. Maar het perspectief is altijd dat God rechtzet en dat Hij alle dingen op Zijn tijd wel gaat maken, uiteindelijk met iedereen.

En dat is de boodschap van de apostel Paulus, die hij mocht brengen onder de natiën. Daar hadden we het vanmiddag niet over, maar houd dat altijd goed in gedachten. Dat is de God die we kennen. En ik wil het daar graag vanmiddag maar even bij laten.