▶ 00:00 Introductie: Identiteit en in Nieuwheid van Leven Wandelen ↑ hoofdstukken

Wij gaan ons ook vanmorgen weer eens bezighouden met de Romeinenbrief. Daar zit niet zozeer een bewuste planning achter, want het is nog niet zo lang geleden dat we een tweetal bijeenkomsten achter elkaar hebben gewijd aan het laatste gedeelte van Romeinen 5 over Adam en Christus. De vorige keer hebben we ons trouwens beziggehouden met het thema 'Ja, natuurlijk'. En dat bracht ons vooral ook bij Romeinen 1 over de natuur en wat dat dan wel is. En nu gaan we ons bezighouden met Romeinen 6. Daar vinden we ook die uitdrukking in vers 4, om precies te zijn: in nieuwheid van leven. En dat plaatje wat u hier voor u ziet, illustreert dat mooi, lijkt mij.

Er is even nog iets anders. Deze dame kent u wellicht niet, ik ken haar ook niet. Maar wat ik eigenlijk over haar wil zeggen, is wat ik las in het Nederlands Dagblad. Een krant die ik regelmatig lees, van afgelopen maandag, als ik me niet vergis 20 november. Zij is namelijk onlangs gepromoveerd, vorige week, op een proefschrift. Maar laat ik eerst even het berichtje, althans een stukje uit dat bericht van de krant, lezen. Het ging namelijk over roken en vooral over stoppen met roken en de haken en ogen daaraan. En wat bijvoorbeeld het gevolg is van het verhogen van de prijs van een pakje sigaretten of shag. Wat dat voor invloed heeft op het gedrag enzovoort.

Toen kwam ik eventjes deze passage tegen en ik lees het voor: "Als je wilt stoppen met roken, is het volgens Eline Meijer" – zo heet dit meisje dus – "belangrijk om de vraag te stellen: hoe zie jij jezelf?" Meijer promoveerde vorige week in Leiden op het belang van identiteit bij het stoppen met roken. "Als je wilt stoppen, moet je jezelf gaan zien als niet-roker." En toen vond ik vooral deze uitspraak heel markant: "Mensen gedragen zich naar het beeld dat ze van zichzelf hebben. Als je jezelf beschouwt als iemand die niet rookt, is de poging om te stoppen veel succesvoller. Je bent dan veel gemotiveerder om te slagen", zegt Meijer.

Nou, dat is dus even een stukje eruit en dat lijkt me een aardig opstapje naar dat wat we straks gaan lezen in Romeinen 6 over die identiteit. Hoe zie je jezelf? En dit is dan vanuit psychologisch oogpunt bekeken. Ik vond het trouwens ook leuk – maar dat kan ik niet meer op een dia laten zien – in hetzelfde artikel kwam ook ter sprake wat de rol van de opvoeding daarin is. En het opleggen van geboden; te zeggen dat je iets niet mag doen, dat prikkelt juist. En toen dacht ik: nou verdenk ik die Eline Meijer ervan dat ze de Romeinenbrief heeft gelezen of zoiets. Want daar vind je dat allemaal terug, dat door de wet de kracht en de prikkel van de zonde is.

En het is buitengewoon belangrijk, maar goed, daar hoef je ook geen psycholoog voor te zijn om dat vast te stellen. Hoe zie je jezelf? Wie ben je nu eigenlijk en hoe kom je daarachter? Vorige keer hadden we het, zoals zojuist al even gememoreerd, over Romeinen 1. En toen ging het over de natuur. En over, om het even in moderne termen te zeggen, gender. Over wat voor geslacht, welke sekse ben je? Welke geaardheid heb je, hoe definieer je dat?

Ben je mannelijk, ben je vrouwelijk? Gooi je dan het anker in je gevoel van: ja, hoe voel ik me nou? En dat je dan je gedrag en je identiteit daarop baseert? Of is dat heel objectief? Je bént mannelijk, je bént vrouwelijk en dat is dan ook meteen... ja, dat definieert jezelf. En dat stuurt dan vervolgens ook je gedrag. Dat lijkt me heel logisch, maar dan is het buitengewoon belangrijk dat je weet: wie ben ik nu eigenlijk? Dat is al heel fundamenteel als het gaat om seksebeleving en de seksualiteit.

Maar afijn, dat was het onderwerp van de vorige keer. Nu gaan we de start maken naar Romeinen 6.

▶ 05:08 De Logische Vraag: Doorgaan met Zondigen Zodat Genade Toeneemt? ↑ hoofdstukken

En dan begint Paulus in zijn typische manier van spreken, zoals je die eigenlijk alleen maar bij Paulus vindt. Wat zullen wij dan zeggen, of zoals deze weergave: wat zullen wij dan uitspreken? Dan moet u even weten dat Romeinen 6 vers 1 als een hele verrassende opmerking volgt op Romeinen 5. Daar had Paulus – althans voor de velen van u die hier recentelijk ook waren, we hebben dat toen uitgebreid vastgesteld – verteld, opgetekend, betoogd en duidelijk gemaakt dat Christus, de Opgestane, Adam overtreft.

Dat is eigenlijk ook het refrein iedere keer in dat gedeelte vanaf vers twaalf: 'veel meer', zegt hij. In Adam dít, maar véél meer is het wat Christus, die andere mens, de laatste Adam, aan het licht bracht. En we hebben ook gezien hoe dat zo haaks staat op wat er algemeen gezegd wordt. In de algemene gedachtengang is het natuurlijk dat Christus veel minder is. Christus herstelt iets, een deel van wat in Adam verloren gegaan is. Maar dat is uiteindelijk dan altijd maar veel minder. Niet alleen qua bereik, qua actieradius om het eens even deftig te zeggen, nee, Paulus zegt: nee, wat we in Christus ontvangen heeft niet alleen maar hetzelfde bereik, maar we krijgen in Hem veel meer terug dan we ooit in Adam verloren hebben.

Dat is dus met recht 'veel meer'. Kijk, daar kom ik nou graag zondagmorgen mijn bed voor uit, een goed bericht! Ja, wat wil je nog meer? Maar niet alleen dat Christus Adam overtreft, maar ook dat Gods genade de zonde overtreft (excuus voor de ontbrekende 'r' op de dia). Genade is uitermate overvloedig. Dat is weer zo'n... 'Overvloedig' is al zoveel meer, maar het is extreem. Uitermate meer. Dat is de terminologie die Paulus daarbij hanteert. Dan vertelt hij ook van ja, van Adam tot Mozes was daar de zonde, maar God heeft toen de wet gegeven. En weer zo'n onorthodoxe uitspraak, dat hij zegt: dat deed God ómdat de zonde meer zou worden. Maar waar de zonde meer wordt, is de genade dus extreem, uitermate overvloedig geworden. Nou, genade overtreft dus altijd en per definitie – niet een beetje, maar uitermate overvloedig meer – de zonde.

Dat had Paulus in Romeinen 5 naar voren gebracht. En dan roept Paulus in zijn betoog, dat hij opbouwt, deze vraag op: wat zullen wij dan uitspreken? Zouden we doorgaan in de zonde, opdat de genade toeneme?

In de eerste plaats, voordat we nou deze vraag gaan tegenspreken, moet je eerst even de logica van de vraag goed doorhebben. En ik hoop dat u die nu meteen al oppakt, want er zit logica in. Trouwens, ik moet er even bij zeggen: het is niet zoals de NBG-vertaling zegt: "Mogen we bij de zonde blijven opdat de genade toeneme?" Nee, dat 'mogen' staat er niet. Daar zit alweer eigenlijk de vraag in: wij willen dan wel graag doorgaan met zondigen of wij willen bij de zonde blijven, maar mág dat? En dan zegt Paulus: nee, volstrekt niet. Nou, als het woordje 'mogen' hier zou staan, dan ben ik zo eigenwijs om te zeggen: ja, dan is het antwoord inderdaad ja, dat kan, dat mag. Het is niet de bedoeling, maar het mag wel. Maar dat woordje 'mogen' is hier helemaal niet aan de orde.

Wat Paulus namelijk verteld had... inderdaad, als de zonde toeneemt dan is de genade altijd overvloediger. Nou, dan begrijp je ook de vraag: wat zullen we daaruit spreken? Namelijk, zouden we doorgaan in de zonde opdat de genade alleen maar zou toenemen? En dan zegt hij, en ook dat is weer zo typisch Paulus: "Volstrekt niet!" Of, wat letterlijker weergegeven: "Moge dat zo niet worden" of "Moge dat zo niet gebeuren". Dat is totaal niet aan de orde. En het belang ervan, of het motief, dat gaan we vanmorgen eens een keertje wat nader bezien. Wat zegt Paulus nu hierover?

Kijk, u moet zich realiseren: het feit dat dit zo pertinent door Paulus wordt afgewezen, is omdat zijn tegenstanders hem dit in de mond legden. U vindt dat al eerder in hoofdstuk 3 vers 8, waar je ook leest: "Het is toch niet, zoals men van ons lastert (let op: van ons lastert) en sommigen ons laten zeggen: laten wij het kwade doen omdat het goede eruit voortkome." Kennelijk was dát de indruk die Paulus' prediking wekte.

Als – en ik moet erbij zeggen, als men uit je boodschap de conclusie trekt van: "Ach, laten we het kwade doen opdat het goede eruit voortkome", of "Laten we bij de zonde blijven opdat de genade toeneme", dan zit je in heel goed gezelschap als men, of sommigen die er niks van hebben begrepen, die conclusie trekken. Ik wil het ook omkeren: als men niét die conclusie trekt uit de boodschap, dan kun je wel eens een keertje achter je oren krabbelen van: vertel ik het wel precies zoals Paulus dat heeft doorgegeven?

Wat Paulus namelijk predikte, was hoe extreem krachtig de genade is en hoe God inderdaad uit het kwade het goede voortbrengt. Zodat mensen die het niet goed begrepen hebben, deze conclusie eruit trekken: nou, laten we dan maar bij de zonde blijven, laten we doorgaan in de zonde, opdat de genade toeneme. Wat Paulus dan zegt – en daarmee ontkent hij dus de conclusie die mensen daaruit trekken – is: zouden we dan inderdaad in de zonde doorgaan, want ja, de genade neemt dan alleen maar toe? Op zich is het namelijk wáár: de genade neemt altijd toe dáár waar de zonde toeneemt. Dat had Paulus toch juist in de voorgaande verzen gezegd. Is dat de bedoeling? Nee, uiteraard niet. En nou komt de logica.

▶ 12:59 Het Misverstand Voorbij: Wij Zijn Geen Zondaren Meer ↑ hoofdstukken

Hoe zullen wij die stierven aan de zonde daarin nog leven? Nu komt het grote punt. Dit moet je eigenlijk al hebben begrepen op basis van het voorgaande. Toen had Paulus het al kort aangestipt, maar goed, hij gaat het nog veel uitgebreider toelichten.

Hij zegt: hoe zullen wij die stierven aan de zonde, daarin nog leven? Met andere woorden, wij zijn gestorven. Gestorven? Hoezo wij zijn gestorven? Wacht even. Maar als dat zo is, dan zijn wij dus geen zondaren meer. Je was een zondaar, maar als je dan gestorven bent, ja, dan ben je geen zondaar meer. Ook dat zal nog later blijken. Dan ben je dus een ander geworden. Let op, zo ziet God dat. God rekent ons niet meer als zondaren.

We lezen trouwens ook in vers 8 van het voorgaande hoofdstuk, Romeinen 5 vers 8: "God echter bewijst Zijn liefde jegens ons doordat Christus, toen wij nog zondaren waren, voor ons stierf." Toen wij nog zondaren waren. Met andere woorden, wij zijn geen zondaren meer. Als je gelooft en vereenzelvigd bent met Jezus Christus, dan ben je geen zondaar meer. Zo ziet God jou.

En hij gaat dat ook inderdaad vertellen: "Of zijn jullie onwetend?" Ja, nou is het erg van belang dus dat je weet hoe de vork in de steel zit. En daarom zeg ik: een goede start, ook voor je leven, begint met weten. En dan in dit geval vooral weten wie je bent. Gewoon, wat is jouw identiteit?

Kijk, ik weet er alles van, maar over het algemeen wordt het dan zo verteld dat Jezus Christus voor ons gestorven is. Hij stierf voor onze zonden en dan legt men dat ook zo uit – wat trouwens ook niet klopt – dat Christus moest sterven omdat God boos was op ons, en die boosheid is op Jezus Christus gekomen, daarom werd Hij gestraft en daarom werd Hij gekruisigd, en nou kunnen onze zonden vergeven worden. Dat is sowieso al niet waar, maar bovendien: in dat geval ben je nog steeds gewoon een zondaar. Weliswaar zijn je zonden vergeven, maar jij bent gewoon nog een zondaar. Arme zondaren tot je laatste snik.

Dat is niet alleen calvinistisch hoor. Nee, dat is gewoon het algemene gedachtegoed wat er verteld wordt vanaf kansels. En als je dat denkt, als je dat meent, als dat gepredikt wordt, dan begrijp je nog helemaal niets van de Romeinenbrief. Om meer specifiek te zeggen: dan heb je niets van Romeinen 6 begrepen. Want dan ben je nog steeds gewoon onwetend. Namelijk onwetend van het feit dat we gestorven zijn aan de zonde. Dat is over. Dat is voorbij. We hebben nu een heel ander leven.

God rekent ons niet meer als zondaren. We waren zondaren. Dit is heel belangrijk. In feite wat ik nu zeg, dat is de clou. We waren zondaren en nu niet meer. "Of zijn jullie onwetend?" Het begint niet met gedrag. Het begint met weten. En je kunt het alleen maar weten als het je ook verteld wordt. En als het je duidelijk gemaakt wordt, dan weet je. Dan heb je een stevige grond onder de voeten. En dat heeft dus ook niks te maken met voelen. Het heeft te maken met weten. Daarom zegt Paulus: "Of zijn jullie onwetend? Of weten jullie dan niet?"

▶ 17:34 De Geestelijke Doop: Eengemaakt met Christus in Zijn Dood ↑ hoofdstukken

Weet gij niet dat zovelen als tot in Christus worden gedoopt, tot in zijn dood worden gedoopt? Ik geef toe... ja, dat lijkt wel oorlog hiernaast. Het is een kinderspelletje, maar wij gaan gewoon verder. Ik moet erbij zeggen wat Paulus misschien wel eens vaker verweten kan worden, dat het wat moeilijk is om hem te volgen omdat hij beeldspraak introduceert in dat wat hij vertelt. Dat is hier ook het geval. Maar laten we even goed ons best doen om te begrijpen wat hij zegt. Hij zegt: zijn jullie onwetend dat zovelen als tot in Christus worden gedoopt, tot in zijn dood worden gedoopt?

Over wat voor doop heeft hij het hier? Het gaat niet over een doop in water, het gaat over een doop in Christus. Ik weet, de meeste mensen denken bij doop automatisch aan water, en dat zou dan de christelijke doop zijn. Dan moet ik denken aan wat Johannes de Doper ooit zei. De doper, u weet het, die stond erom bekend dat hij in water doopte. Maar wat zei Johannes ooit al? Hij zegt: ik doop jullie in water, maar na mij komt Iemand die doopt in geest. Dat wil zeggen, dat wat ik doe in water, dat is slechts een type van de echte doop, van de echte christelijke doop. Namelijk van Hem die komt en óók doopt.

Dus het is inderdaad Christus de Doper. Maar niet de doper in water, maar de doper in geest. Dat is een geestelijke aangelegenheid. Hier spreekt Paulus ook niet over een doop in water, maar over een doop in Christus. Over ondergedompeld worden in Hem, of verenigd worden met Hem. Want dat is eigenlijk wat de doop ook is.

Ik zal een voorbeeld geven, en ik vind het misschien wel de duidelijkste tekst in dit verband. Hier heeft hij het over allen of zovelen als in Christus worden gedoopt. In de Korinthebrief, die hij ongeveer tegelijkertijd heeft geschreven met de Romeinenbrief, in diezelfde periode van zijn leven, schreef hij dit in vers 13 van 1 Korinthe 12: "Want ook in één geest worden wij allen tot in één lichaam gedoopt, hetzij Joden, hetzij Grieken, hetzij slaven, hetzij vrijen, en allen worden we gedrenkt tot één geest." Het gaat vooral om die woorden: we worden tot in één lichaam gedoopt. Het gaat over het lichaam van Christus, daarin worden wij gedoopt. En hoe vindt die doop in dat lichaam plaats? Is dat een doop in water? Nee, dat is een doop in één geest.

Daar waar een mens gelooft, wordt hij in één geest — daar komt geen druppel water, ook geen mens of geen ritueel aan te pas, dat is Godswerk — daar wordt een mens in Christus, in zijn lichaam of in één geest, vereenzelvigd met Hem. En aangezien wij allen in één lichaam zijn, zijn we dus allen in Christus. Dat is een geestelijke aangelegenheid.

En dat is ook wat Paulus hier dus zegt, dat zovelen als tot in Christus worden gedoopt, die worden tot in zijn dood gedoopt. Ondergedompeld, eengemaakt met Hem. Het gaat er hier vooral om dat Paulus zegt: ja, degenen die in Hem zijn, in Christus gedoopt zijn, die zijn in zijn dood gedoopt. Dat wil zeggen, die zijn vereenzelvigd met Hem, in het graf al. Dat is juist ook om weer het voorgaande vers duidelijk te maken: we zijn met Hem aan de zonde gestorven. Met andere woorden, dat leven van zonde dat ligt achter ons, gewoon louter om het feit dat je in Christus bent.

Hier heeft Paulus het er dus helemaal niet over wat je moet doen. Of wat je zou moeten doen. Nee, hij heeft het hier over een feit. Christus stierf en wij zijn in Hem ook gestorven. En dus zijn wij in zijn dood gedoopt. Wij zijn verbonden met Hem.

Dat is wat Paulus in de volgende verzen nader uiteenzet: "Wij zijn met Hem begraven door de doop tot in de dood." Dat is onze eenmaking met Hem. Die doop in één geest, dat is een geestelijke doop, maar dat is een eenmaking met Hem. Met Hem begraven. Waarmee dus aangegeven is: we zijn gestorven aan de zonde, dat ligt achter ons en we zijn met Hem verbonden. En dat betekent dus dat Christus niet alleen maar voor ons stierf, dat wil zeggen ten behoeve van ons, maar wij zijn mét Hem gestorven. Hij stierf en wij stierven met Hem. In feite gaat het nog veel universeler, we lezen dat in 2 Korinthe 5, maar hier gaat het dus over ons, die in Hem nu mogen geloven.

▶ 24:04 Opgewekt Door de Vader: Onze Nieuwe Volmaakte Identiteit ↑ hoofdstukken

En dan zegt Paulus in vers 4: "Opdat net zoals Christus vanuit de doden werd opgewekt door de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in nieuwheid van leven zouden wandelen." Onze identiteit, wie wij zijn, wordt bepaald door historische feiten. Tweeduizend jaar geleden stierf Christus, en wij stierven met Hem. Hij werd begraven in een graf, en wij werden met Hem begraven. Hij stond op uit de doden, en wij zijn met Hem opgewekt. Let op: dat zijn wíj. Zo rekent God, zo ziet Hij ons. Dus als God naar ons kijkt, dan ziet Hij mensen die volmaakt zijn, verbonden met Zijn Zoon. Wij denken: "Ja, maar dat is toch straks pas? In de opstanding, dán zijn we volmaakt en dan zullen we dat voluit beleven." Dat laatste is waar, dan zúllen we dat voluit beleven. Maar God ziet ons nú al zo. En als wij zeggen dat ons gevoel, onze ervaring of onze beleving een heel andere is, daarom is het juist zo belangrijk te weten hoe God dat ziet. God ziet ons nu al zoals we straks daadwerkelijk naar het lichaam, concreet zullen zijn. Zo ziet Hij ons nu. En Paulus zegt: dat is je identiteit. Dat bén je.

Wij baseren onze identiteit vooral op onze persoonlijke ervaringen, op dat wat we hebben gedaan. En als je dat nou maar lang genoeg gedaan hebt, dan vereenzelvig je je daarmee. Dan identificeer je je met dat wat je ooit gedaan hebt. "Ik heb heel veel gerookt, dus ben ik een roker. Ik heb heel veel gedronken, dus ben ik een dronkaard. Ik ben dat, omdat ik dat gedaan heb." Dat definieert mijn persoonlijkheid. Nee, zegt God. Ik kijk niet naar jouw verleden, Ik kijk naar jouw toekomst. Dat ben jij: een creatie in Mijn Zoon. Hij stierf voor jou en Hij werd opgewekt. En zo ben jij. Dat zál je niet alleen zijn, zo ben je nu al. Dat moet je weten, reken zo! Dat is de hele clou van Romeinen 6. Christus stierf, we zijn met Hem verbonden, en dus ook verbonden in Zijn lot: "Opdat net zoals Christus vanuit de doden werd opgewekt door de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in nieuwheid van leven zouden wandelen."

Let trouwens even op hoe het hier staat, hè? "Christus werd opgewekt." Dat is passief. Hij was dood en God, de Vader, heeft Hem opgewekt. De heerlijkheid – in de NBG-vertaling staat: door de majesteit van de Vader – door de heerlijkheid van de Vader werd Hij die drie dagen dood was, opgewekt. Met andere woorden: als de heerlijkheid van de Vader Hem niet had opgewekt, was Jezus nu nog steeds dood. Het is dus niet waar... we gaan straks de goede versie van het lied zingen. Geen graf hield Davids Zoon omkneld, Hij overwon, die sterke Held. Ja, dat is wel waar trouwens. Maar dan die traditionele versie: "Hij steeg uit 't graf door eigen kracht, want Hij is God, bekleed met macht." Dat is dus... als je dit zingt, geloof je dat niet. Ja, het is heel zwart-wit. En dat is heel vitaal, want Paulus zegt een paar hoofdstukken later in Romeinen 10: "Indien je met je mond belijdt dat Jezus Heer is en met je hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zo word je gered." Dat is de belijdenis waarin de redding plaatsvindt. Heel vitaal dus.

Vandaar dat dit ook zo'n vitale leugen is. Want als dit liedje waar is, dan hoefde de Vader Hem helemaal niet op te wekken. Dan is Hij niet opgewekt door de heerlijkheid van de Vader. Hij zou toch wel opstaan, want Hij is God. Trouwens, dan heb je helemaal een probleem, want dan is God dus drie dagen dood geweest. Ja sorry, dat zeg ik helemaal niet om belachelijk te maken. Dat zeg ik juist om te laten zien hoe onzinnig het is om dit te menen en dit te zeggen. "Ja, dan heb je de leer van de drie-eenheid niet begrepen," zei toen ene professor die ik van de week nog eens een keer aanhaalde op mijn website. En dan denk ik bij mezelf: laten we dat ook maar graag zo laten. Ik snap er niks van en ik wil het ook niet snappen, want het is namelijk gewoon een leugen. Jezus Christus werd opgewekt door de heerlijkheid van de Vader. Want díe is God, bekleed met macht! En Hij heeft Zijn Zoon die dood was... werkelijk dood! Als Hij God was, kon Hij niet eens sterven, laat staan dood zijn. Maar omdat Hij mens is, heeft God Hem opgewekt uit de doden. Ik vind het belangrijk om dat even goed te onderstrepen.

"Opdat net zoals Christus vanuit de doden werd opgewekt door de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in nieuwheid van leven zouden wandelen." Dat is nú dus, dat is niet straks. Natuurlijk is het waar, straks worden we naar het lichaam opgewekt. Ik bedoel: als we hier sterven, als we hier doodgaan, wekt God de lichamen op Zijn tijd in Zijn parousia op. En dan zeggen we: "Ja, dan zullen we in een nieuw lichaam wandelen, in opstandingsleven, in volmaaktheid. En dan zijn we volmaakt en gerechtvaardigd. En dan begint dat nieuwe leven pas." Zegt Paulus: nee, je bent dat nu al. Dat moet je weten en alleen als je het weet, kun je er ook mee rekenen. En als je zo rekent – let op, rekenen dat is een kwestie van gewoon je verstand gebruiken ook. Om te rekenen moet je iets begrijpen, moet je het verstaan en zo je conclusies trekken. God ziet mij dus verbonden met Zijn Zoon. Christus werd opgewekt door de heerlijkheid van de Vader uit de doden, en ik mag dus in nieuwheid van leven wandelen. En dezelfde heerlijkheid die Christus ter beschikking stond om Hem uit de doden op te wekken, dat is de heerlijkheid die ík ontvang. Dat is zoals ik nu, vandaag, in nieuwheid van leven mag wandelen. Aan de andere kant van het graf en de zonde... waar heb je het over? Dat ligt achter ons. Maar ben je dan niet tot je laatste snik een zondaar? Nee, helemaal niet. Ik ben volmaakt in Zijn ogen gerechtvaardigd.

Nou, laten we het doorlezen. Het Woord wordt niet moe om het op allerlei wijzen duidelijk te maken. "Want indien wij samen..." – we delen dit lot met elkaar als gelovigen – "...één plant zijn geworden." Of letterlijk staat er 'samengeplant', of in de NBG-vertaling: 'samengegroeid'. Het idee is dus: we zijn vergroeid, we zijn met Hem één plant geworden in de gelijkenis van Zijn dood. Dat wil zeggen: we zijn gestorven zoals Hij. Dan zullen wij het ook zijn van Zijn opstanding. Het ene is dan voorbij en het andere is begonnen. En wij zijn dus net zo goed... "dan zullen wij het ook zijn van Zijn opstanding". Dat wil zeggen: als het ene waar is, dan zal dit ook waar zijn. Dat 'zullen' betekent dus niet pas in de toekomst, het is een betoog: als het ene waar is, dan zál het andere ook waar zijn.

"Dit wetende, dat onze oude mens werd meegekruisigd..." Over, voorbij! Dat is die oude mens, dat is dus de zondaar. Het is voorbij. Je hoort ook wel eens verhalen – maar goed, dat ligt in dezelfde sfeer van die misverstanden waar we het zojuist al eventjes over hadden – dat de oude mens in je hele leven blijft opspelen. Dat is een terminologie die volkomen vreemd is aan de Bijbel. Onze oude mens werd meegekruisigd. Zie je? Die identificatie, die vereenzelviging met Christus. Hij stierf of Hij werd gekruisigd, en ik werd met Hem gekruisigd. Wij stierven met Hem. Dit is niet alleen maar Romeinen 6 hoor. Dit vind je in de Efezebrief, dit vind je in de Kolossenzenbrief. Dit is ABC-onderwijs. Dit zegt allemaal heel veel over wie wij zijn. En over zoals God ons ziet. Wie ben je? Hoe reken je? En dat zal je gedrag ook sturen. Maar dat begint dus bij je identiteit. Dat is het allerbelangrijkste wat je moet weten. Dat geldt trouwens ook in de opvoeding. Opvoeding begint ook met dat je je kinderen mag duidelijk maken wie zij zijn in Gods ogen. Niet alleen hoe waardevol ze zijn, maar ook wie ze zijn, wat ze moeten doen en wat ze niet mogen doen op dat moment...

Dat lijkt sterk als je zegt: je moet vooral dit. Het allerbelangrijkste is te leren zien wie je bent. En dat we staan in de genade, dat we zondaren waren, dat je gerechtvaardigd bent, Zijn kind, onvervreembaar van Hem. Zijn eigen. ABC, dat moet je weten. Als je het niet weet, dan kun je het ook niet zo leven. En als je het eenmaal weet, dan heb je die wet niet meer nodig. Daarvan kan ik u ook vertellen: dan ben je er ook weer mooi vanaf. Want dat is dan nogal logisch. Kijk, die wet heb je – dat is trouwens een vervolg, dat is juist wat men nodig heeft – als je jezelf rekent als een zondaar, dan heb je een wet nodig natuurlijk, om je in het gareel te houden.

Maar als je gerechtvaardigd bent en zo mag leven, gewoon in nieuwheid van leven, dan is het helemaal niet meer aan de orde. Want dat mag niet, dat is toch absurd! Denkt u nou werkelijk dat als we straks – even straks, in de opstanding, ik bedoel ook naar het lichaam – dat we dan nog een wet nodig hebben die ons vertelt wat we moeten doen en niet? Ik weet, ik ben ervan overtuigd dat iedereen zegt: nee, dan niet meer. Dus in nieuwheid van leven, in de opstanding, is dat inderdaad niet meer aan de orde. Nee, dat is duidelijk.

Oké, nou, dat is nu juist heel Paulus' punt! Dat die nieuwheid van leven niet iets is van de toekomst, maar van nu. Opdat we nu in nieuwheid van leven zouden wandelen. Dit wetende, dat onze oude mens werd medegekruisigd. Opdat het lichaam van de zonde – dat wil zeggen, het lichaam dat geregeerd wordt door de zonde, omdat een mens zichzelf ook als zondaar rekent – tenietgedaan zou worden en wij geen slaaf meer aan de zonde zouden zijn.

Weet je hoe je een slaaf van de zonde bent? Dat begint al met het idee van: ik ben een zondaar. Dan ben je slaaf van de zonde. Dat kan niet anders, dan ben je dat namelijk. Romeinen 6 vers 7: 'Want de stervende...' In de NBG-vertaling lees je: 'Want wie gestorven is, is rechtens vrij van de zonde.' Ja, dit is heel mooi. Als je gestorven bent, ja, dan ben je gerechtvaardigd en rechtens vrij van de zonde.

Ben je gerechtvaardigd van de zonde af? Dat 'van', dat is eigenlijk 'vanaf'. Dus vandaar: je bent gerechtvaardigd van de zonde áf. Dus wat Paulus zegt: als je dood bent, dan is de zonde voorbij. Daar ben je dan vanaf. Toch? Dat lijkt me logisch. Tegen de doden hoef je niet meer te zeggen: jij mag niet door het rode licht rijden. Dat doet hij namelijk niet, daar ben je namelijk vanaf.

Nou, zegt Paulus dan: indien wij samen, uitgaande van het feit dat wij samen met Christus sterven, geloven wij ook dat wij samen met Hem zullen leven. Daar wij weten – hoeveel keer heb ik nu al gelezen over weten? Drie, vier keer in deze paar verzen! Daar wij weten dat Christus, opgewekt wordend vanuit de doden, niet meer sterft. Dat ligt achter Hem. De dood is geen heer meer van Hem, of de dood voert geen heerschappij meer over Hem. Hij leeft dus in de meest concrete, letterlijke zin van het woord.

Ik zeg vaak: dat is leven met hoofdletters. Waarom? Omdat de dood achter je ligt. Helemaal. In onvergankelijkheid is Hij opgewekt. Dus de dood is geen heer meer van Hem. Want er staat: wat betreft dat Hij stierf aan de zonde, ooit stierf, stierf Hij eens voor altijd. Maar wat Zijn leven betreft, leeft Hij voor de God. Nu. Nou, en nou komt de conclusie, vers 11.

▶ 39:59 Reken Jezelf Dood voor de Zonde: Niet Strijden, maar Negeren ↑ hoofdstukken

Zo ook jullie. Reken jezelf inderdaad doden te zijn voor de zonde, levenden echter voor de God, in Christus Jezus. Dit is de grote conclusie uit de tien voorgaande verzen. En er zitten een paar sleutelwoorden in, en één daarvan heb ik inmiddels al een paar keer genoemd, en dat is deze: reken jezelf.

Ziet u dat Paulus tot dusver alleen maar gesproken heeft over historische feiten? Maar het bijzondere van die historische feiten, het kruis, het graf, zijn opstanding ten derde dag. God wekte hem op! Die feiten, tweeduizend jaar geleden, dat vertelt wie ik ben. Dat bepaalt niet alleen maar mijn toekomst, dat garandeert mijn toekomst. Zo ziet God mij volmaakt.

En zoals Christus gestorven is voor de zonde, eens voor altijd, en dat ligt achter hem, wel, en nu leeft hij voor God. Nou, zegt Paulus, zo ook jullie. Reken jezelf inderdaad doden te zijn voor de zonde, levenden echter. Wat we dus doen: wij strijden niet tegen de zonde.

Want hoe vaak heb ik dat niet gehoord. En als in feite zegt men: wat is een christen? Wat is het christelijk leven? Is dat je je hele leven tot je laatste snik, want ja, zondaar blijf je, strijdt tegen die zonde? Dat lukt je niet hoor. Dat lukt je niet. "Ja, je bent een zondaar, maar dat is wel waar we toe geroepen zijn." Een geweldig bericht hè?

Mensen, het is een verschil tussen zwart en wit, het is tussen dood en leven of je dit mag weten. Wij strijden niet tegen de zonde, wij negeren de zonde. Wij regeren over de zonde door ze te negeren. En negeren betekent niet dat je... niemand is meer slaaf van de zonde dan wanneer je ertegen strijdt. Ik geef toe dat ik het wat krachtig zeg, maar dat doe ik expres om daarmee ook te laten uitkomen hoe zwart-wit het is. Nooit ben je meer een slaaf van de zonde dan wanneer je ertegen strijdt.

En dat is echt waar. Ik weet dat er hier mensen in dit gezelschap zijn die dat wel heel erg aan den lijve hebben ondervonden. Dat je altijd maar aan het strijden bent, aan het tobben bent. En je staat 's morgens al op en eigenlijk al met lood in de schoenen: "Heer, help me vandaag te strijden tegen de zonde." Weet je, in dat geval ben je dus nog steeds een zondaar. En dan aan het einde van de dag: "Heer, het is weer niet gelukt. Het is weer niet gelukt. Wilt u het vergeven?" En dan lijkt het misschien nog wat: "Oh Heer, ik dank u dat u het toch weer wilt vergeten." Maar de volgende dag sta je weer op... nou ja, opstaan, dat vind ik niet echt opstaan hoor.

Nee, dat vind ik juist zo mooi, wij mogen dagelijks opstaan. Je staat op, 's morgens. De nacht is voorbij en je staat op met het goede been uit bed. Dat wil zeggen: in nieuwheid van leven wandelen, dat is met het goede been uit bed stappen. In nieuwheid van leven! Een nieuw leven, een nieuwe dag. De nacht is voorbij, ik ben gerechtvaardigd en Gods heerlijkheid staat mij vandaag ter beschikking.

Ik hoef niet te strijden tegen de zonde. Nu zeg ik iets wat dus helemaal niet eens aan de orde is. Ik dank God inderdaad dat ik er helemaal niet tegen hoef te strijden. Je dankt God op voorhand dat de overwinning je deel is, zelfs zónder te strijden. Dat is geen getob. Dat is op voorhand in de overwinning staan. Altijd, door gewoon zo te rekenen.

Ja, dat is: reken jezelf inderdaad doden te zijn voor de zonde. En wij leven onbekommerd voor God. En nou hoor ik sommige mensen denken: ja, en dan? En als je dan gefaald hebt? En dan reken je jezelf... je negeert dat. Natuurlijk, ik begrijp in de... maar dat is trouwens hier niet zozeer het onderwerp, het gaat hier echt heel duidelijk over het principe. Als er dingen zijn die rechtgezet moeten worden met een ander mens, dan doe je dat, punt. Om zo gauw mogelijk vervolgens weer in dat nieuwe leven, om je zo te rekenen, om zo te leven.

Dit is het normale christelijke leven, als ik het zo mag zeggen. Namelijk 'christelijk' in de zin van in Christus geplaatst zijn. En zegt Paulus dan...

▶ 45:27 De Zonde Niet Laten Heersen: een Bevrijd en Onbekommerd Leven ↑ hoofdstukken

In vers 12 staat: "Laat dan de zonde niet langer heersen in jullie sterfelijk lichaam, om aan zijn begeerten te gehoorzamen." Wanneer laat je de zonde in je sterfelijk lichaam heersen? Nou, door te zeggen: "Ik ben een zondaar." Dan heerst de zonde in je lichaam.

Dit is altijd zo opgevat van: wie laten de zonde in hun sterfelijk lichaam heersen? Dat zijn criminelen. Dat zijn mensen die niet deugen en die leven in de zonden. Hebt u er ooit aan gedacht dat bij heel veel christenen – en zo wordt het verteld, zondag in, zondag uit – gezegd wordt dat je moet strijden tegen de zonde en dat je een zondaar blijft? In dat geval heerst de zonde nog steeds in je sterfelijk lichaam. Dat is ook heel logisch. Ik dacht al, het mag niet verteld worden... Het is ook heel begrijpelijk. Dan word je beheerst door de zonde. Namelijk door er voortdurend tegen te strijden en ten onder te gaan.

Valt ook niet mee om je naaste lief te hebben, hè? Ik weet niet of ik nu gewoon verder ga... Hard praten. In feite, als ik eventjes nog mijn punt af mag maken: in feite is het zo dat degene die strijdt tegen de zonde, degene is die het meest jammerlijk beheerst wordt door de zonde. Heel tragisch. Heel vroom, dat is waar. En ook heel oprecht, ik doe daar niks van af. Het hele punt is: het gaat er niet om dat die mensen niet goed hun best doen, integendeel. Het verhaal is alleen: men weet niet wat Paulus zegt. "Weten jullie dan niet?" Nee, dat weten ze niet. Hoe komt het dat ze het niet weten? Echt, het wordt ze niet verteld.

"Dit is maar makkelijk." Als deze boodschap links en rechts nog eens een keertje de weg weet te vinden, is de reactie: "Dat is maar makkelijk." Ik krijg het altijd te horen, daarom kan ik dit voorspellen. Ik weet dat als ik deze dingen vertel – trouwens, dat is altijd zo als het goede bericht verteld wordt – men roept: "Dat is maar makkelijk." Dan zeg ik: "Nou, prijs God, leef dan gewoon zo." Dan zul je zien dat het inderdaad een heerlijk, eenvoudig, bevrijd en onbekommerd leven is. Dat is waar, een leven van pure vreugde, dat is waar.

Er is één 'maar' en dat is: je wordt voortdurend tegengesproken. "Dat kan niet. Dat is maar makkelijk." Dat wel, het roept heel veel verzet op en dat is de strijd van het geloof. De strijd van het geloof is niet de strijd met de zonde. Als je staat in dit geloof, je wéét en je rékent, dan krijg je te maken met conflict. "Ja, maar dat kan niet!" Dát is wel strijd. Dan komt het erop aan om te blijven staan en je hier niet van te laten afbrengen. "Ik ben gerechtvaardigd en ik laat de zonde niet langer in mijn sterfelijk lichaam heersen. Ik ben gerechtvaardigd."

Nou ja, Paulus gaat nog verder, maar ik wil het hier graag maar bij laten. Ik hoop dat mijn punt nu wel duidelijk is geworden, dat we inderdaad wandelen in het licht van Christus. En het donkere dal, dat ligt achter mij. En zo mogen we rekenen. Zo ben ik, want zo rekent God en wij met Hem.