▶ 00:00 Introductie: Gezonden Naar de Natiën ↑ hoofdstukken

Ja, en wij gaan ons, zoals gezegd, met een heel nieuw thema bezighouden: Gezonden naar de natiën. In aanvang was ik van plan daar een paar avonden aan te wijden, maar terwijl ik dat zo aan het voorbereiden was, dacht ik: ja, wacht even, dit is een heel seizoen. En zelfs daarvan heb ik inmiddels moeten vaststellen dat er misschien zelfs nog een tweede seizoen aan gekoppeld gaat worden. Maar goed, zover is het nog niet. We gaan eerst eens een achttal of negental avonden met elkaar beleven, elke eerste donderdag van de maand. Goed dat we hier dan samen zijn. Er is één keer een wat andere indeling en dat is in januari. Anders zouden we op 1 januari hier moeten bijeenkomen, en dat is niet zo’n gelukkige datum om een Bijbelstudie te geven. Daar is ook wel wat voor te zeggen, alleen ben ik bang dat er dan niet zo heel veel mensen zullen zijn.

Dit is een onderwerp waar heel veel aan vastzit. Het algemene thema voor dit hele seizoen is dus: Gezonden naar de natiën. Waarbij het woord 'de natiën', de volkerenwereld, natuurlijk het meest opvalt. Het idee daarbij is in de eerste plaats – en dat zullen we vanavond ook vooral met elkaar gaan ontdekken vanuit het Oude Testament, de Hebreeuwse Bijbel – dat God groots denkt en de hele volkerenwereld op het oog heeft. Dat is eigenlijk een vanzelfsprekendheid. Dat werkwoord 'gezonden naar de natiën' geeft aan dat God iets stuurt, iets opzendt, iets weg te geven heeft aan die natiën. En ja, wat dan wel?

Gezonden naar de natiën; je zou de vraag kunnen stellen dat daar een leemte in zit, want een vraag blijft onbeantwoord: wat is dan gezonden naar de natiën? Nou ja, als je een klein beetje een Bijbelkenner bent, dan zou je kunnen weten dat de term vrij letterlijk zo ook in Handelingen 28 gebezigd wordt: dat dit heil Gods naar de natiën gezonden is. Dus dat zou je ervoor in kunnen vullen. Maar ook de apostel die gezonden is naar de natiën. In het algemeen ook dat de redding, of het Woord, is gezonden aan de natiën. Kortom, God heeft nogal wat te melden aan de natiën en daarbij is dan vooral ook de vraag: hoe gaat dat dan te werk?

Het plaatje is, denk ik, ook wel veelzeggend, hoewel ik moet zeggen dat dat vanavond eigenlijk niet zozeer het onderwerp is. Het plaatje suggereert – u ziet dat embleem van de Davidsster als aanduiding, als type of symbool van het Joodse volk of meer algemeen van Israël – dat het heil, om zo te zeggen, een u-bocht maakt. Het gaat om Israël heen en dat zal met name in het latere deel van het seizoen, eigenlijk al vanaf de volgende keer of die keer daarop, het hele idee zijn: dat God nu eigenlijk Israël tijdelijk op een zijspoor heeft gezet en dan vervolgens naar de natiën gaat, maar dan wel om daar uiteindelijk gewoon weer bij terug te keren. Dat wil zeggen: de draad weer op te pakken bij dat volk.

Dat zal de grote lijn zijn in de meeste Bijbelstudies, maar toch is dat vanavond niet zozeer het idee. We willen vanavond vooral – dat was mijn oogmerk – het Oude Testament openen. Daartoe beperk ik me vrijwel uitsluitend, niet helemaal, maar wel voor het grootste gedeelte. Een twaalftal schriftplaatsen uit het Oude Testament zullen we zien, waarbij we zullen ontdekken dat God de natiën op het oog heeft en ook Zijn Woord, de rijkdom die Hij te bieden heeft, daar naartoe stuurt. Maar dan via een uitverkoren volk, namelijk Israël.

Dit is eigenlijk zo’n basaal gegeven, en als je enigszins de Bijbel kent dan is dit haast vanzelfsprekend. Hoewel, nou ja, ook daarvoor zijn aantekeningen op te maken. Maar in het algemeen: die gedachte dat God via het volk Israël de volkerenwereld gaat zegenen, die vind je eigenlijk al vanaf het begin van de Bijbel, en dan bedoel ik ook vanaf het boek Genesis. Ik heb als subtitel voor deze avond het thema gegeven: Een koninklijk-priesterlijke natie. Dat betrek ik uiteraard op het volk van Israël, maar daar gaan we straks vanzelf naartoe. Laten we maar eens bij het begin beginnen. Een nieuw begin, nu we weer met een nieuw seizoen zijn begonnen.

▶ 05:52 Genesis 12: een Nieuw Begin Na Twee Millennia ↑ hoofdstukken

Maar in Genesis 12, daar lees je de geschiedenis van Abram. Dat is het hoofdstuk waar voor het eerst de geschiedenis van Abram en zijn roeping wordt aangevangen. Zijn naam komen we al in het hoofdstuk daarvoor en ook in Genesis 10 tegen, maar de geschiedenis van Abram en zijn roeping vinden we in Genesis 12. En dat is een heel nieuw begin, een nieuw hoofdstuk dat God als het ware aanvangt.

Als je het hebt over Abraham, dan moet je je realiseren dat daar natuurlijk al duizenden jaren aan vooraf zijn gegaan. Ik bedoel dat letterlijk: twee millennia. Ik heb in eerdere series over de Bijbelse chronologie laten zien — en ik ga dat nu natuurlijk niet in alle bonnetjes erbij leveren, want dat zou echt te ver voeren — dat de periode van Adam tot aan de geboorte van Abraham op de kop af 2000 jaar behelst. Dat was trouwens tevens het sterfjaar van Noach, zodat met het sterfjaar van Noach een periode wordt afgeloten en tegelijkertijd een heel nieuw begin gemaakt wordt vanaf de geboorte van Abraham. Daarna krijg je een viertal perioden van exact weer 500 jaar; een buitengewoon intrigerend fenomeen.

Kijk maar als er in Genesis 12 vers 1 staat: JAHWEH — daar staat de Godsnaam — JAHWEH nu zeide tot Abram: "Ga uit uw land, uit uw maagschap en uw vaders huis naar het land dat Ik u wijzen zal." Het idee daarbij is zo’n geweldig mooi typologisch gegeven: er zijn inmiddels twee dagen voorbij in de wijze waarop God rekent. De Heer rekent een dag als duizend jaar; dat is een universeel gegeven dat je in de Bijbel iedere keer weer tegenkomt. Na twee dagen, ik bedoel dus na twee millennia die zijn afgesloten met het sterven van Noach en de geboorte van Abraham, wordt een heel nieuw begin gemaakt.

Dan gaat God uit de volkerenwereld, uit zeventig volkeren — want kijk het maar eens na in Genesis 10, daar lees je de stamvaders van de natiën, de zonen van Noach en hun zonen — een volk roepen. Er worden daar zeventig namen genoemd die elk feitelijk de representanten zijn van volkeren. De Bijbelse gedachte is dat Israël vooral gemarkeerd wordt door het getal twaalf. Het is toevallig dat het nu Genesis 12 is, maar de volkerenwereld wordt daarentegen juist gekenmerkt door het getal zeventig.

Het is heel interessant, we hebben het bij een eerdere gelegenheid al eens over de totstandkoming van de Bijbel gehad. Toen hebben we aandacht gegeven aan dat merkwaardige vers in Exodus 15. Daar zie je dat Israël, nadat ze uit Egypte zijn getrokken, arriveert in Elim. Er staat heel eigenaardig: "Daar nu waren twaalf waterbronnen en zeventig palmbomen." Op het eerste gezicht lijkt dat geen nuttige informatie, maar typologisch is het vol van betekenis. Want dat betekent in feite dat die zeventig palmbomen hun voedsel ontlenen aan die twaalf waterbronnen. Als het getal twaalf Israël vertegenwoordigt, dan betekent dit dat Israël voeding en water geeft aan de volkerenwereld. Eigenlijk is Israël het medium, het kanaal en het instrument waarvan God Zich bedient om de volkerenwereld te bereiken. Hiermee hebben we eigenlijk ook direct het thema van dit hele seizoen te pakken: dat God door middel van dat volk alle natiën bereikt.

Abraham wordt dus in Genesis 12 geroepen te midden van de volkerenwereld. Tot dusver was het eigenlijk zo dat de mensheid tot aan de zondvloed bestond uit individuen. Daarna wordt er gerekend met volkeren. Natuurlijk had je daarvoor ook al clans en dergelijke, maar de Bijbel spreekt pas over volkeren, overheden en de volmacht om het zwaard te gebruiken — wat de essentie van een overheid is — vanaf de zondvloed. Dat fenomeen van de volkerenwereld vangt aan bij Noach. Ruim vier eeuwen later wordt Abraham geboren. Nog weer zeventig jaar later wordt hij geroepen, en weer 430 jaar later trok Israël uit Egypte de woestijn in. Dat is heel interessant: vanaf de geboorte van Abraham tot aan de uittocht uit Egypte zijn het precies 500 jaren. Dat was dus op het jaar 2500 vanaf Adam: 50 keer 50. Het jaar bij uitstek dat model staat voor bevrijding, het jubeljaar: vijftig in het kwadraat. Dat zijn zulke geweldige, schitterende onderliggende structuren die je gewaarwordt op het moment dat je je gaat verdiepen in de Bijbel en onder de oppervlakte gaat zoeken. In zo'n goudmijn en schatkamer komt het je niet aanwaaien, maar als je zoekt, dan vind je die geweldige rijkdom.

Over typologie gesproken: als we teruggaan naar Genesis 1, dan zie je de zes dagen en de zevende dag waarop God rust. Ik zie dat als een plaatje van de hele heilsgeschiedenis, waarbij het zevende millennium vanaf Adam het millennium zal zijn waarin God rusten zal en waarin ook de schepping rust zal vinden. Wij zitten nu tegen dat zevende millennium aan. Ik vind het allemaal heel spannend in de tijd waarin wij nu leven. Zonder dat nu met precisie na te rekenen, bestaat de hele wereldgeschiedenis uit drie keer 2000 jaar: van Adam tot Abraham, van Abraham tot Christus en van Christus tot nu. Die laatste periode van twee millennia loopt nu wederom ten einde.

Toen Abraham geboren werd — laten we gemakshalve uitgaan van het jaar 2000 Anno Hominis, gerekend vanaf Adam — waren er twee dagen voorbij. Als je de lijn uit Genesis 1 volgt, zie je de eerste twee dagen die vooral gekenmerkt worden door wateren en het scheiden van de wateren op dag twee. Dat is precies wat er in het tweede millennium gebeurde: God gaat de volkeren scheiden. De wateren zijn de volkerenzee. Maar na twee millennia, op de derde dag, riep God het land tevoorschijn uit de wateren. Dat is wat je in Genesis 12 beschreven en uitgebeeld ziet: dat God te midden van de volkerenwereld, die toen nog betrekkelijk klein was, het land tevoorschijn roept. In de dagen van Noach begon het na de zondvloed met acht zielen, dus een aantal eeuwen later bestond de wereldbevolking uit uit de kluiten gewassen families, maar meer ook niet. In ieder geval roept God te midden van die volkerenwereld letterlijk het land, Ha'aretz, tevoorschijn. Dat is een schitterende gedachte. JAHWEH zei tot Abram: "Ga uit uw land, uit uw maagschap en uit uw vaders huis naar het land, Ha'aretz, dat Ik u wijzen zal."

▶ 16:56 De Onvoorwaardelijke Belofte van Zegen aan Abraham ↑ hoofdstukken

Maar het is ook een onvoorwaardelijke belofte die hier gegeven wordt. Er wordt niet gezegd dat hij inderdaad de opdracht krijgt om zijn familie te verlaten en naar het land toe te gaan, maar hier in vers 2 wordt gezegd: 'Ik zal u tot een groot volk maken en u zegenen en uw naam ook groot maken, en gij zult tot een zegen zijn.'

En dan komt vers 3, want we blijven toch zo dicht mogelijk bij het grote thema: 'En Ik zal zegenen wie u zegenen.' Dat is een bekend woord, wat hier tegen Abraham gezegd wordt. Niet alleen dat hij geroepen wordt en naar het land moet gaan – waarvan niet eens direct gezegd wordt welk land het is; nee, 'Ik zal het je wijzen' – maar hij krijgt de belofte van zegen. Er wordt ook gezegd dat hij en zijn nageslacht gezegend zullen worden, want er staat: 'Ik zal u tot een groot volk maken', waarbij Abraham model staat voor wat uit hem voortkomt.

Later lees je zelfs over volkeren, maar dat laat ik hier even rusten. 'Ik zal u tot een groot volk maken en Ik zal zegenen wie u zegenen, en wie u vervloekt, die zal Ik vervloeken.' God verbindt Zijn naam en Zijn zegen dus aan dat volk. Alle zegeningen voor alle geslachten van de aardbodem komen via Abraham. Vandaar ook: 'Ik zal zegenen wie u zegenen, en wie u vervloekt, zal Ik vervloeken.' Met andere woorden: buiten Abraham en zijn zaad om, buiten zijn nageslacht om, is er geen zegen. Dan is er alleen maar vloek. Vloek is natuurlijk een negatief woord, maar het idee erbij is dat het de plaats is waar de zegen ontbreekt. Het is net als met de dood; wat is de dood? De dood is niets op zichzelf, het is de staat waarin geen leven is. Of duisternis; dat is ook niets, maar het is daar waar geen licht is. Zo is ook de vloek datgene waar geen zegen is. De zegen verloopt en komt via Abraham.

En met u – en dat is de geweldige belofte die hier met name wordt gegeven – 'met u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden.' Alsjeblieft, hoe groots en universeel denkt God? Hij heeft heel de mensheid en alle geslachten van de aardbodem op het oog. Abraham wordt uitgekozen, maar die uitverkiezing is een buitengewoon belangrijk gegeven om het hele idee van uitverkiezing te snappen. God kiest nooit iemand uit omdat de rest Hem niet interesseert. Dat is uitgesloten. Heel de mensheid, deze schepping, is het werk van Zijn handen en dat laat Hij niet varen. Het is Zijn werk, Zijn schepping, en Hij gaat die zegenen. Hij kiest uit, maar Hij doet dat met een doel. Ik vind dit voorbeeld in Genesis 12 misschien wel het meest veelzeggend en ook het mooiste: God kiest Abraham uit, juist omdat Hij wil dat álle geslachten van de aardbodem gezegend worden. Abraham was uitverkoren, niet een ander. In die zin is uitverkiezing exclusief; je kiest de één uit, waarmee gezegd is dat de anderen niet zijn uitverkoren. Maar dat betekent niet dat God de rest niet wil zegenen. Integendeel, Abrahams uitverkiezing is juist helemaal met het oog op de rest, zodat dit ook Gods hart laat zien.

Abraham wordt uitgekozen en zijn nageslacht. Dat kun je via verschillende lijnen doortrekken. Als je later in de Galatenbrief leest, in Galaten 3, dan zegt Paulus dat het 'zaad van Abraham' in de meest letterlijke zin enkelvoudig is; hij zegt dat het dan gaat over Christus. Dat is waar. Hier gaat het trouwens over dat volk. Het 'zaad van Abraham' hangt ervan af in welke context het gebruikt wordt, maar het is datgene wat uit Abraham voortkomt. Dat kan de Nakomeling bij uitstek zijn – dan hebben we het over de Heer Jezus Christus – maar het kunnen ook in het algemeen de volkeren zijn die uit hem zijn voortgekomen. Per slot van rekening zijn dat er heel wat; dat is niet alleen maar het Joodse volk of zelfs Israël en de twaalf stammen. Abraham kreeg immers twee zonen. De Ismaëlieten zijn natuurlijk ook zonen, of in ieder geval zijn zij niet de erfgenamen van Abram, maar niettemin zijn zij wel degelijk ook kinderen van Abram. Het is dus ook zijn zaad, biologisch gezien.

Hetzelfde zie je in de volgende generatie. Izaäk kreeg met Rebekka ook weer twee zonen: Edom en Jakob. Maar de lijn spitst zich steeds meer toe: het is niet Ismaël, maar Izaäk; en het is niet Ezau, maar Jakob. Zo gaat dat door. Maar alle geslachten van de aardbodem zullen gezegend worden met Abrahams volk.

We beginnen deze avond met Genesis 12 en dat kan eigenlijk ook niet missen. Want als God de volkerenwereld wil gaan zegenen, dan kun je niet om deze passage heen; dit is de basis. Hier begint het. Genesis is het boek van de oorsprongen; dat is ook wat het woord 'Genesis' betekent. Daar liggen de oorsprongen. Daarom wordt er in de Bijbel zo dikwijls herinnerd aan de belofte die God aan Abraham gegeven heeft en aan het verbond dat Hij met hem gesloten heeft. Het is een onvoorwaardelijk verbond. Ik ben reformatorisch grootgebracht en daar werd het altijd het 'genadeverbond' genoemd. Die term weet ik nog heel goed. Het is een verbond waaraan niet, zoals bij het verbond bij de Sinaï, voorwaarden waren gekoppeld. Dat oude verbond was om die reden trouwens ook vergankelijk. Maar dit is een verbond van genade, waarbij de verplichtingen geheel aan één zijde lagen, namelijk bij God.

Hij belooft, en dus ligt bij Hem ook de schuld. Dat vindt u misschien vreemd klinken; ik heb er zelf ook elke keer een beetje moeite mee als ik het zo zeg, maar toch is het zo: belofte maakt schuld. De verplichting ligt bij Hem om dat te vervullen. Met die formulering heb ik wat minder moeite: de verplichting ligt bij Hem.

Oké, dat was de eerste. Dan gaan we nu naar... is die weer verschoven, Frank? We gaan naar Exodus 19. Zeg ik Genesis? Excuses, ik bedoel Exodus. Voor de goede orde: we hebben het over Exodus. Ik heb een twaalftal schriftplaatsen uit het Oude Testament die ik onder uw aandacht wil brengen. De keuze is niet willekeurig; ik heb hele markante schriftplaatsen uitgekozen. In werkelijkheid is het aantal passages dat in dit verband van belang is en die dit onderwerp onderstrepen, met gemak te vertienvoudigen. Dat is echt gigantisch. Maar deze schriftplaats mag in elk geval niet ontbreken. Waarom niet? Omdat de ondertitel van deze avond is: 'een koninklijk-priesterlijke natie'.

▶ 26:23 Exodus 19: een Speciale Schat en Koninklijk-priesterlijke Natie ↑ hoofdstukken

En die term is direct ontleend aan Exodus 19. Dat is het hoofdstuk dat voorafgaat aan Exodus 20, het hoofdstuk met de Tien Woorden die in zoveel kerken elke zondag worden voorgelezen. Maar daar lees je ook die legendarische woorden die Israël toen heeft uitgesproken. Heel pretentieus en eigenlijk feitelijk hoogmoedig: "Al wat JAHWEH gesproken heeft, dat zullen wij doen." Nou, daar kwam heel weinig van terecht, eigenlijk al bij aanvang. Mozes was nog niet beneden met de stenen tafelen in zijn handen, of ze lagen al in gruzelementen. Dat is tekenend en feitelijk symbolisch.

In ieder geval heeft God iets heel belangrijks te melden. In vers 3 staat: "Toen klom Mozes op tot God en JAHWEH riep tot hem vanaf de berg en zei: Zo zult gij zeggen tot het huis van Jakob en meedelen aan de zonen van Israël." Waar ik de tekst cursief heb gedrukt, wijk ik wat af van de NBG-vertaling; dit is een wat letterlijkere weergave. Het huis van Jakob, dat zijn de zonen van Israël. Het is grappig, maar meestal vind je het in die volgorde: Jakob, Israël. Dat is natuurlijk ook chronologisch. Mozes moet iets tegen hen zeggen: "Jullie hebben gezien wat Ik aan Egypte heb gedaan en dat Ik u op arendsvleugelen gedragen en tot Mij gebracht heb." Dat wil zeggen: buiten het land en nu in de woestijn. Daar zou Hij Zijn woord aan hen geven en Zich aan hen openbaren. Dat lees je later in ditzelfde hoofdstuk ook: dat ze zich moeten heiligen en dat God zegt dat Hij op de derde dag zal neerdalen voor de ogen van het volk. In de tussenliggende tijd moesten ze zich heiligen.

God laat bij monde van Mozes het volk Israël terugkijken. Hij zegt: "Jullie hebben met eigen ogen gezien wat Ik aan Egypte heb gedaan en dat Ik jullie heb gedragen als op arendsvleugelen en tot Mij gebracht heb. Nu dan, indien jullie aandachtig naar Mij luisteren en Mijn verbond bewaren, dan zult gij uit alle volkeren Mij een schat zijn, want de ganse aarde behoort Mij." Ik heb dit ook even gecursiveerd, want zowel de NBG als de Statenvertaling zeggen: "Dan zult gij Mij ten eigendom zijn." Daar kun je op zich moeilijk bezwaar tegen hebben, maar het is een wat rare gedachte zoals je die hier leest: "Dan zult gij Mij uit alle volkeren tot een eigendom zijn", want de ganse aarde behoort Hem al. Wat is dan het speciale van Israël? Het woord dat hier gebruikt wordt, is wat elders wordt weergegeven als "schat". Je zou er een concordantie op na moeten slaan. In Prediker 2:8 lees je bijvoorbeeld dat Salomo ditzelfde woord gebruikt en daar wordt het in de NBG-vertaling weergegeven met "schat", of in dat geval met "schatten". Je ziet het ook in de interlineair, de meest letterlijke weergave: het is een speciaal bezit. Daar komt het woordje "schat" natuurlijk heel dichtbij. Het is niet zomaar in het algemeen een bezit, maar een heel bijzonder, speciaal bezit, en dat is ook wat een schat is. Ik vind het mooi dat het elders inderdaad ook zo wordt weergegeven: een schat, een heel speciale bezitting.

Ik denk dan met name ook aan een gelijkenis in het Nieuwe Testament, Mattheüs 13, waar je leest over die koopman die een schat vond. Hij kocht de akker waarin de schat lag. Ik geloof dat die schat daar inderdaad een uitbeelding is van Israël, Gods volk. Later in Mattheüs 13 wordt letterlijk verklaard dat de akker de wereld is. De wereld wordt dus gekocht, maar met het oog op die schat. Dit sluit naadloos aan bij de formulering in Exodus 19, want daar wordt tegen Israël gezegd: "Jullie zullen Mij een speciaal bezit, een schat zijn, want de ganse aarde behoort Mij." De hele wereld is Zijn eigendom, rechtens gekocht en betaald, maar het bijzondere in die akker is dat ene volk. En dat puur omdat God dat zo heeft uitgekozen. In Exodus en vooral Deuteronomium wordt dikwijls uitgelegd dat dit niet gelegen was in de speciale kwaliteiten van het volk. Nee, God heeft het volk uitverkoren.

Wij denken vaak dat uitverkiezing een speciaal voorrecht is. Dat is te verdedigen, maar het is vooral een speciale taak. Een uitverkiezing is, als ik het wat plechtig mag zeggen, instrumenteel. God heeft een plan, Hij wil iets bewerken. In dit geval wil Hij de volkerenwereld zegenen. Wat doet Hij? Hij kiest een instrument uit dat voor Zijn oogmerk geschikt is. Niet in zichzelf, maar gewoon wat Hij geschikt acht. Natuurlijk is het een voorrecht als je uitverkoren bent, zeker. Maar ik weet dat er veel Joden zijn die zeggen: "Had God geen ander volk kunnen uitkiezen?" Als je kijkt naar wat dat volk de afgelopen tweeduizend jaar allemaal heeft ervaren, dan denk je niet in de eerste plaats aan voorrechten. Maar het is wel uitverkoren en wat er gebeurd is, hangt samen met het feit dat dit volk is uitverkoren. Daar gaan we het later in het seizoen nog wel over hebben. Het gaat mij nu even om dit punt: uit alle volken is Israël — het huis van Jakob, de zonen van Israël — die speciale bezitting, terwijl de hele wereld Hem toebehoort.

Dan staat er in vers 6: "En gij zult Mij een koninkrijk van priesters zijn en een heilige natie. Dit zijn de woorden die gij tot de Israëlieten spreken zult." De adressering is duidelijk. Mozes moest niet naar Edom gaan of naar Egypte, nee, dit is bestemd voor de Israëlieten, voor de zonen van Israël. Een koninkrijk van priesters betekent dat hun functie uiteenvalt in twee aspecten. Het is aan de ene kant koninklijk en aan de andere kant priesterlijk. Het koninklijke heeft te maken met de troon en het priesterlijke met de tempel, het huis van God. Wij denken bij een priester vaak vooral aan wat hij aanbiedt aan God, maar het priesterlijke zit hem ook vooral in het feit dat via het priesterlijke volk God tot de wereld spreekt. Israël is een priesterlijke natie en dat betekent dat God Zich van hen bedient om Zijn woord aan de volkerenwereld te geven. Zij zijn het volk waaraan God Zijn woord heeft toevertrouwd om het door te geven en om de volkeren te onderwijzen. De troon komt in het land — dat zou pas veel later geopenbaard worden — in Jeruzalem, bij de dynastie via Jakob en Juda, uiteindelijk bij het huis van David. De troon en de tempel, het koninklijke en het priesterlijke, dat zijn de twee grote functies die het volk heeft met het oog op de hele volkenwereld.

En als God Zijn Koninkrijk gaat bouwen en dat ook letterlijk straks gaat openbaren, dan doet Hij dat via Israël. Het woord zal ook via Israël vervolgens naar de volkerenwereld gaan. Terwijl ik dit zo zeg, moet ik meteen denken aan Jesaja 2, waar het gaat over het vrederijk en dat vanuit Jeruzalem de wet des Heren zal uitgaan en de volkeren zullen optrekken naar het huis des Heren. Maar goed, dan hebben we het over de zevende dag, de grote shabbat die nog voor deze wereld wacht.

Israël staat daarin: "Jullie zullen Mij een koninkrijk van priesters zijn, een heilige natie." Dus te midden van alle natiën zijn jullie apart gezet, want dat is de betekenis van het woord heilig: apart gezet. Dat moest Mozes aan het volk van Israël uitspreken en doorgeven. De aardigheid is – en dan ga ik toch eventjes naar het Nieuwe Testament toe.

▶ 37:38 Het Nieuwe Testament over het Uitverkoren Geslacht ↑ hoofdstukken

Dit woord wordt vrij letterlijk aangehaald door zowel Petrus als Johannes. Van beiden weten we — in Galaten 2 wordt dat zo letterlijk gezegd — dat Paulus naar de natiën zou gaan en Petrus een apostel van de besnijdenis is. Je leest dan ook dat er een afspraak wordt gemaakt met de rechterhand der gemeenschap: Jakobus, Petrus en Johannes. In die volgorde vind je trouwens ook hun brieven in het Nieuwe Testament. Jakobus, Petrus en Johannes zouden zich richten tot de besnijdenis. Als u mij vraagt, is dat ook gewoon de sleutel om die brieven te verstaan. Dat wil zeggen: die brieven hebben speciaal betrekking op het volk van Israël. In 1 Petrus 2 richt Petrus zich tot de vreemdelingen in de diaspora, wat trouwens ook weer bevestigt dat het inderdaad om Joodse mensen gaat die zich in de diaspora bevinden.

Vervolgens zegt hij in vers 9: "Jullie echter zijn een uitverkoren geslacht." Kijk, van de Ekklesia als lichaam van Christus, zoals Paulus daarover spreekt, zijn wij geen geslacht. Een aardigheid is dat het woord dat hier gebruikt wordt voor 'geslacht', genos is — ons woord 'gen'. Dat betekent gewoon een soort of een ras, een etnisch volk. Wij zijn als Nederlanders wel een volk, maar wat ons kenmerkt als Ekklesia is dat wij geen geslacht zijn. We zijn niet een speciale familie zoals Israël dat wel is. Petrus zegt tegen die gelovigen in de verstrooiing — zij staan er in ieder geval model voor — dat zij een uitverkoren geslacht zijn.

Heb je het weer: "uitverkoren". Speciaal uitgekozen. Hoe dan wel? Nou, omdat je toevallig... daar kun je ook niks aan doen. Dat mijn achternaam Piet is, dat ik van de familie Piet ben, daar heb ik niet voor gekozen. Dat is nu eenmaal zo; dat is mijn lot. Daar is goed mee te leven trouwens, maar daar kies je niet voor. Je kiest er niet voor om geboren te worden en je kiest ook niet waar je wieg staat of bij welke familie. Tot welk geslacht je behoort, daar heb je het maar mee te doen. We zijn allemaal Adamieten en daar hebben we ook niet voor gekozen. Maar goed, Petrus zegt dus: "Jullie zijn een uitverkoren geslacht."

Dat hij het inderdaad over Israël heeft, blijkt wel uit het vervolg: "een koninklijk priesterschap". U begrijpt, die term is regelrecht ontleend aan Exodus 19. Daar wordt heel uitdrukkelijk gezegd dat Mozes deze woorden moest spreken tot het huis van Jakob, de zonen van Israël. Dat is een geslacht, en ook speciaal uitverkoren. Een koninklijk priesterschap met die dubbele functie: koninklijk en priesterlijk. Dat doet meteen weer denken aan een andere figuur, Melchizedek, maar daar gaan we het nu even niet over hebben. Koninklijk, priesterlijk, een heilige natie. Die vonden we ook in Exodus 19, want daar staat — hoe stond het er precies? — ja: "een koninkrijk van priesters". Een heilige natie. Het kan niet missen: Petrus citeert of refereert in ieder geval direct aan de woorden die God bij monde van Mozes tot Israël in de woestijn heeft gesproken.

Een koninklijk priesterschap, een heilige natie, een volk Gode ten eigendom — dat speciale bezit dus. Dat is wat Petrus als apostel van de besnijdenis schrijft aan de besnijdenis in Israël. Waarom? Wel, om de grote daden van God te verkondigen. Daar heb je het weer. Waarom heeft God dat volk uitgekozen? Om dit doeleinde: om de grote daden te verkondigen van Hem die u uit de duisternis geroepen heeft tot Zijn wonderbaar licht. Dan gaat het speciaal ook over het licht dat nu schijnt vanwege de komst van de Messias, die de dood heeft overwonnen en leven aan het licht heeft gebracht. Dat is wonderbaar licht. "U, eens niet Zijn volk, nu echter Gods volk; eens zonder ontferming, nu echter ontferming verkregen."

Dat is weer ontleend aan het boek Hosea: Lo-Ammi en Lo-Ruchama. Het gaat om dat woord Ruchama. De Lo wordt geschrapt. Lo betekent in het moderne Hebreeuws ook nog steeds "niet" of "nee". Eens Lo-Ammi, niet Mijn volk, en nu echter Gods volk: Ammi. Je leest dat ook in Hosea 2. Daar zegt God: "Dan zal Ik haar voor Mij zaaien in het land en Mij ontfermen over Lo-Ruchama." Dat is een woordspeling: "Ik ga Me ontfermen over dat wat eens Lo-Ruchama was, en tot Lo-Ammi zeggen: Gij zijt Mijn volk." Dan is de verhouding weer hersteld. In feite is Israël in de huidige tijd als ongelovig volk ook Lo-Ammi en Lo-Ruchama, maar dat is tijdelijk, zoals dat altijd met oordeel gaat.

Goed. "U, eens niet Zijn volk, nu echter Gods volk." Dan heb ik nog Openbaring 1. Ik moet bij de twaalf uitkomen, maar goed. Over Openbaring 1 kan ik kort zijn. De Openbaring gaat over Jezus Christus die nu verborgen is en straks, binnenkort, openbaar zal worden. In vers 5 staat over Jezus Christus: "de getrouwe getuige, de eerstgeborene van de doden en de overste van de koningen der aarde. Hem, die ons liefheeft en ons uit onze zonden verlost heeft in Zijn bloed." Ik lees nu even verder, want daar gaat het me nu om: "En Hij heeft ons gemaakt tot een koninkrijk, tot priesters." Het is niet een citaat in de zin zoals Petrus dat doet, maar hij refereert heel duidelijk ook hier weer aan de waarheid die Mozes aan Israël bekend moest maken: namelijk dat zij het volk zijn van de Koning, een koninkrijk van priesters voor zijn God en Vader. Aan Hem — aan God dus — is de heerlijkheid en de kracht. Dat behoort Hem toe tot in de aionen van de aionen, tot in alle eeuwigheden.

Die wereldtijdperken... kijk, er zijn wereldtijdperken en er gaan nog aionen aanbreken waarin God... ja, die zijn overtreffend. Vandaar ook "de aionen van de aionen", zoals "de koning der koningen" en "het lied der liederen". Dat is in die toekomende aionen waarin de Heer openbaar zal zijn en Zijn Koninkrijk zal vestigen. Hij zal een Koning zijn tot in de aionen — niet eindeloos trouwens, want Hij zal Zijn Koninkrijk weer overdragen aan God de Vader — maar niettemin zal Hij tot in de aionen van de aionen heersen. Oké, dus dat Koninkrijk van Christus gaat ook hier over Israël, datzelfde volk. Dan gaan we nu weer terug naar het Oude Testament. We zullen nu ook in het Oude Testament blijven.

▶ 46:31 Kronieken 16: de Ark als Profetisch Beeld van Christus ↑ hoofdstukken

In 1 Kronieken 16 lees je over de ark die naar Jeruzalem wordt overgebracht. Een prachtige geschiedenis trouwens. Ik moet me nu ook inhouden, u hoort aan mijn stem dat ik eigenlijk veel meer zou willen zeggen, maar het gaat erover dat David de ark naar Jeruzalem gaat overbrengen. Dat is een onderbroken reis; een reis in twee delen. Eerst doet hij het op zijn eigen manier en spant hij die ark achter een stel ossen. Als ze dan bij een dorsvloer zijn aangekomen, struikelen die ossen. Zijn het ossen? Oké, dank u wel. In ieder geval, die ossen struikelen en vervolgens krijg je een onderbreking in de geschiedenis. De ark blijft daar in het huis van een heiden, een Gatiet: Obed-Edom. Ja precies, Obed-Edom. Dank u wel, gelukkig dat er Bijbelkenners in ons midden zijn.

In de tussentijd dat de ark in dat heidense huis verblijft, wordt dat huis gezegend. Dat is natuurlijk een schitterend plaatje van de tegenwoordige tijd. Israël struikelde en de geschiedenis krijgt een onderbreking, maar de zegen gaat vervolgens op rijke wijze in dat heidense huis zijn werk doen, om het zo te zeggen. En dan alsnog gaat de ark naar Jeruzalem, maar nu op de juiste, de correcte wijze: namelijk gedragen door priesters.

Je leest dat David danste voor de ark, en dat was een grote doorn in het oog van zijn vrouw Michal. Toen liep de relatie in de praktijk ook ten einde. En de ark wordt met... is dat een aanwijzing dat er gepauzeerd moet worden? Ik ga gewoon door met deze mooie achtergrondmuziek hoor. Maar je leest eigenlijk dat David – het was koning David – daar liep in de efod en ook in een linnen lijfrok. Hij liep daar eigenlijk als priester; een koning die zich priesterlijk uitzet. Mooi hè? Dan zie je waarom ik zo'n moeite heb om niet meteen diep in zo'n passage te duiken.

Waar het om gaat is dit: die ark komt in Jeruzalem aan en dat is een uitbeelding van Christus' komst in heerlijkheid. Dan zal de ark zich vestigen – de ark als type van Christus – daar in Jeruzalem onder luid bazuinsgeschal. Een koning-priester zal er zijn en het zal een geweldig feest zijn. Je leest dat David bij die gelegenheid een lofzang aanheft. Dat is precies ook waar deze lofzang over gaat, dat wil zeggen: typologisch. De ark die arriveert in Jeruzalem is een uitbeelding van het feit dat Jeruzalem tot zijn bestemming komt en dat de koning-priester zich daar zal vestigen.

Wanneer dat gebeurt, zal de volkerenwereld in die rijkdom gaan delen. Looft JAHWEH, roept Zijn naam aan, maakt onder de volken Zijn daden bekend. Ik lees nu even een paar verzen verder: Zingt JAHWEH, gij ganse aarde, en boodschapt Zijn heil van dag tot dag. In dat woord 'heil' heb je weer het woord 'Jesjoea'. Het is gewoon de naam van Jezus die hier staat. Als je een beetje Hebreeuws kunt lezen, dan zie je daar gewoon Jesjoea staan. Het is de Hebreeuwse naam Jozua of Jehosjoa, maar in ieder geval: Zijn redding. Boodschapt Zijn redding van dag tot dag. Vertelt onder de volkeren Zijn heerlijkheid en onder alle natiën Zijn wonderen.

Ik lees dit juist omdat wat er plaatsvindt in Jeruzalem, wat David daar doet als hij de ark eindelijk thuisbrengt, een plaatje en een uitbeelding is van wat er straks gaat gebeuren. Dan zal de volkerenwereld daar daadwerkelijk in delen via een gelovig Israël en een Heer die zal zijn teruggekeerd. Dan zal dat allemaal verteld worden: van Zijn heerlijkheid en de wonderen die Hij verricht heeft. Geeft JAHWEH, gij geslachten der volken, geeft JAHWEH heerlijkheid en sterkte. Geeft JAHWEH de heerlijkheid van Zijn naam, brengt offer en komt voor Zijn aangezicht.

Nou, nu gaan we verder; er staan weer een aantal Bijbelpassages op het programma.

▶ 52:02 Kronieken 6: Salomo's Tempel en het Gebed voor de Volkeren ↑ hoofdstukken

En dan komen we van 1 Kronieken naar 2 Kronieken, in de geschiedenis van Salomo. Ik heb daaruit een speciaal gedeelte gezocht. Ik ben niet alleen door de belangrijkste passages gegaan die het meest karakteristiek zijn, maar ik heb dit ook uitgezocht om aan te tonen dat er door de geschiedenis heen eigenlijk een rode draad loopt. Namelijk dat God via Israël de volkerenwereld gaat zegenen. Dat zie je dan ook bij de inwijding van de tempel. Weet u trouwens wanneer dat was? Dat was vijfhonderd jaar na de uittocht uit Egypte. De uittocht uit Egypte was in het jaar 2500, en 480 jaar later — dat staat in 1 Koningen 6 vers 1, als ik me niet vergis — in het 480ste jaar, begon Salomo met de bouw van het huis. Hij heeft er twintig jaar over gedaan, inclusief zijn paleis, en na die twintig jaar is het compleet. Oftewel, dat was vijfhonderd jaar na de uittocht uit Egypte. En ja, ook dan vangt er weer een heel nieuwe tijd aan. Dat is duidelijk, want hier wordt de tempel ingewijd. Dit was dus in het jaar 3000, zo zou je het ook kunnen zeggen: Anno Mundi.

Dan spreekt Salomo een dankgebed uit en dan staat er ook: "Wanneer een vreemdeling..." — een heiden, een niet-Jood om zo te zeggen — "wanneer een vreemdeling die niet tot uw volk Israël behoort, ter wille van uw grote naam, uw sterke hand en uw uitgestrekte arm uit verre landen komt en men komt bidden in dit huis..." Hier wordt het al verwoord. Het klinkt wat hypothetisch, maar wat Salomo hier zegt is: als er straks mensen uit de volkeren komen die niet tot Israël behoren, vanwege uw grote naam en vanwege dat wat u bewezen hebt, uw sterke hand en uw uitgestrekte arm, en zij komen uit verre landen om te bidden in dit huis... Met andere woorden: zij zijn onder de indruk van wat God via de zoon van David heeft bewerkt. Ik bedoel de zoon van David in die dubbelzinnige betekenis: Salomo, maar ook dé Zoon van David.

"Hoor Gij dan uit de hemel, de vaste plaats van uw woning, en doe naar alles wat de vreemdeling" — die heiden, de niet-Israëliet — "tot U roept, opdat alle volkeren der aarde uw naam leren kennen" — alle volkeren via Israël, via Jeruzalem — "en U vrezen, zoals uw volk Israël." Het gaat hier over een gelovig Israël. "En dan zullen zij weten dat uw naam uitgeroepen is over dit huis dat ik gebouwd heb." Met andere woorden: het is via het geloof van Israël dat de volkeren Gods naam zullen leren kennen.

Ja, en ik zie dat het inmiddels negen uur is, dus het is tijd om even een kop koffie te gaan drinken. Dan gaan we straks de draad weer oppakken bij Psalm 22.

Nou, we hebben gepauseerd en we zijn weer opgefrist. Nu ben ik een beetje bang dat u de volgende keer alleen komt voor de lekkere gebakjes hier. Ja, wat is nu het motief dat iedereen zo enthousiast is over deze Bijbelstudie? Maar dat was erg lekker, Hannah. Ga zo door, zou ik zeggen.

▶ 55:56 Psalm 22: de Grote Ommekeer en de Steeds Wijdere Kringen ↑ hoofdstukken

En wij gaan weer verder en we gaan nu naar het boek van de Psalmen. Want als er één plek is waarin dit thema — namelijk dat God de natiën bezoekt en goed voor hen is en hoe Hij dat via Israël bereikt — naar voren komt, dan zijn het wel de Psalmen. Als je alles zou gaan onderstrepen en rood kleuren in de Psalmen waar dat thema aan de orde komt, dan wordt het wel heel erg veel rood en onderstreept, dat kan ik u zeggen.

Eén zo’n voorbeeld is Psalm 22. U weet dat dit een van die Messiaanse psalmen is. Onlangs in E-lisra — weet u nog? — heeft Erwin het over deze psalm gehad. Ik was daar trouwens niet bij, maar toen was het onderwerp Messiaanse psalmen en kwam Psalm 22 ook aan de orde, omdat deze psalm heel dikwijls in het Nieuwe Testament aangehaald wordt en van het begin tot het eind spreekt over de Christus en over het lijden dat over Hem zou komen — dat is het eerste deel van de psalm — en al de heerlijkheid daarna.

Het is die psalm waar ook gezegd wordt: "Zij hebben mijn handen en voeten doorboord." Hierin spreekt David dus profetisch: "Mijn God, mijn God, waartoe hebt Gij Mij verlaten?" Hij spreekt over de honden die hem omringen, vanuit de natiën, et cetera. "Mijn dorst"... Nee, die niet, dat is Psalm 69. Maar goed, er zijn vele woorden in die psalm die ook rechtstreeks worden aangehaald in het Nieuwe Testament.

Dan het tweede gedeelte: dat is de grote ommekeer. Dat is de Messias die lijdt onder de miskenning van Zijn volk, maar ook van de volkeren, de honden die Hem omringen. Aan het einde van dat eerste gedeelte staat er over "mijn eenzame ziel". En dan krijg je de grote ommekeer en dan zegt Hij: "Gij hebt Mij geantwoord." En: "In het midden van een gemeente, een grote gemeente, zal ik Uw lof zingen en ik zal Uw naam aan mijn broeders verkondigen." Dat gaat heel duidelijk over de Messias die opgestaan is uit de doden en Zich vervolgens bekendmaakt aan Zijn broeders en aan het ganse nageslacht van Jakob.

Laat ik dat dan maar meteen lezen in vers 24: "Gij die JAHWEH vreest, looft Hem, verheerlijkt Hem, gij ganse nageslacht van Jakob; en hebt ontzag voor Hem, gij ganse nageslacht van Israël." Rond die eenzame Messias... ik moet eventjes voor de precisie nakijken hoe het er ook alweer exact staat. Ja, die ommekeer krijg je dan bij vers 22. Psalm 22 vers 22: "Verlos mij uit de muil..." En dan staat er: "Gij..." Nee, sorry, het is nog in vers 21: "Red van het zwaard mijn ziel, mijn eenzame ziel van het geweld van de hond." En dan vervolgens: "Gij hebt Mij geantwoord." Dat is de grote ommekeer. Dan krijg je die klaagzang of die smeekbeden die veranderen in één grote lofzang.

Wat zo mooi is — ik vind het een mooie vergelijking — het is als een steen die je in de vijver gooit: er ontstaan steeds wijdere kringen rondom die ene. In dit geval die Ene, de Messias, die in eenzaamheid, van God en mensen verlaten, daar stierf. Dan antwoordt God Hem door Hem uit de doden op te wekken en rondom die Messias ontstaan steeds wijdere kringen. Eerst krijg je de ekklesia: "Ik zal Uw naam aan mijn broeders verkondigen." Later lees je inderdaad dat dat gezegd wordt tegen de broeders van de Heer: "In het midden van de gemeente zal ik Uw lof zingen." Ik beweer hiermee niet dat de ekklesia, de gemeente zoals Paulus daarover spreekt, hier al openbaar is, maar verborgen ligt het er wel, als u het mij vraagt. In ieder geval is hier gesproken over die gemeente.

Eerst mijn broeders, de ekklesia, en dan vervolgens het ganse nageslacht van Jakob, Israël. Dat is trouwens nog toekomst. Nu is het de ekklesia die uit de natiën verzameld wordt, maar straks komt daar Israël, het nageslacht van Jakob en van Israël, in het vizier. En dan ten slotte — en dan uiteindelijk, zo eindigt de psalm ook, of in ieder geval dat is het laatste deel in die psalm — alle einden der aarde zullen het gedenken. Dus de grenzen van de continenten, de kuststroken: alle einden der aarde zullen het gedenken en zich tot JAHWEH bekeren.

Alle geslachten van de volkeren zullen zich neerbuigen voor Uw aangezicht, omdat Hij het gedaan heeft, omdat Hij het volbracht heeft. Zo eindigt de psalm. Ook hier weer dus: eerst de ekklesia, de gemeente, dan vervolgens Israël, en vervolgens alle einden der aarde, de volkerenwereld die zich daaromheen zal verzamelen. Verder gaat de psalm niet, maar in verband met het Koninkrijk is dit het universele perspectief dat God voor ogen heeft, zoals dat hier ook naar voren wordt gebracht. Nog een voorbeeld: Psalm 67.

▶ 01:01:19 Psalm 67: Israël Gezegend met het Oog op de Wereld ↑ hoofdstukken

Waarom noem je Psalm 45 dan niet? Of Psalm 49? Ja, omdat de tijd beperkt is. Maar goed, Psalm 67. En daar krijg je ook weer: God is ons genadig. Kijk het maar na. Dat 'ons' gaat hier over het volk Israël. God is ons genadig, Hij zegent ons en Hij doet zijn aanschijn bij ons lichten. Ik neem dat heel letterlijk. Dat wil zeggen: zijn aangezicht zal Hij straks aan hen openbaren. Dan zal Hij zijn genade bewijzen en hen zegenen; Hij zal zijn aangezicht over hen verheffen en Zich laten zien. Nu is zijn aangezicht verborgen, maar straks zal dat gaan lichten.

En dan staat er: waarom is dat? Is dat omdat God exclusief alleen maar zijn interesse of liefde heeft voor dat volk? Nee, dat is juist de reden dat ik het erbij lees: "Opdat men op aarde uw weg kenne, onder alle volkeren uw heil." Heb je het trouwens weer? Yeshua: heil, redding. Dus waarom zegent Hij Israël, waarom is Hij hen genadig en waarom openbaart Hij zijn aangezicht aan dat volk? Wel, omdat men op de aarde uw weg kenne en onder alle volken uw heil. Dat de volken U loven, o God, dat de volken altezamen — dat betekent gewoon: allemaal — U loven.

U begrijpt, dit is die grote shabbat. De natiën zullen delen in dat geweldige heil, maar via Israël. Juist Israël wordt als eerste bezocht daarin en de Heer openbaart Zich aan dat volk, juist om de hele wereld te bereiken. Wat ik trouwens ook heel mooi vind, en waar ik ook aandacht voor wil vragen, is dat het een reden is van verheugen en jubelen dat de volken in rechtmatigheid worden gericht. Dat zie je heel vaak in de Psalmen: dat God geloofd wordt omdat Hij zijn rechtvaardigheid openbaart. Zijn rechtvaardigheid betekent dat Hij recht doet aan zijn belofte, en dat is een reden om je te verblijden. Dat zullen de natiën straks doen: in grote uitbundigheid jubelen.

▶ 01:04:09 Psalm 96, 98 en 99: de Nieuwe Wereldorde en de Koning in Sion ↑ hoofdstukken

Psalm 96 mag ook niet ontbreken. Er is een hele rits van die psalmen die eigenlijk heel illustratief zijn voor het grote thema waar we dit seizoen over spreken. Psalm 96 roept op: 'Zingt JAHWEH een nieuw lied! Zingt JAHWEH, gij ganse aarde, dat nieuwe lied.' Maar hoezo een nieuw lied? Wel, omdat er nieuwe redenen zijn, nieuwe motieven die eerder nog niet bekend of in ieder geval nog niet geopenbaard waren en die nu weer aanleiding geven om God te loven. Dat zal straks natuurlijk aan de orde zijn: een heel nieuw tijdperk, een nieuwe aion. En reken maar dat het er muzikaal aan toe zal gaan. We hadden het onlangs nog over wat er gebeurt wanneer straks de bedekking bij Israël weggenomen zal worden en zij inzicht zullen krijgen in dat waar de Hebreeuwse Bijbel echt over gaat. Dan worden er nog zoveel dingen ontdekt waar we nu zelfs nog geen idee van hebben. Ik zeg niet dat we het niet kunnen weten, maar die dan pas echt ontdekt gaan worden. Ook in muzikaal opzicht vind ik het heel apart dat juist in deze psalmen zo vaak gewezen wordt op dat nieuwe lied. De instrumenten worden uit de kast getrokken; reken maar dat er gemusiceerd wordt. Daar zou je wel bij willen zijn!

Zingt JAHWEH een nieuw lied, zingt JAHWEH gij ganse aarde, prijs zijn naam en boodschapt zijn redding van dag tot dag. Het thema komt heel dikwijls zo terug. Hoezo moet Jesjoea van dag tot dag gepredikt en geboodschapt worden? Het is dus niet alleen maar 'iets', niet alleen maar redding. Het is Iemand. Het is een Persoon in wie dat allemaal belichaamd is, en via Hem zal dat verteld worden. Vertelt onder de natiën zijn heerlijkheid en onder alle natiën zijn wonderen. Want die heerlijkheid, dat zijn de wonderen die Hij verricht. Dat heeft allemaal te maken met wat God allemaal nog in petto heeft voor deze volkerenwereld en straks als die grote shabbat zal aanbreken.

Psalm 98, twee psalmen verder, zegt ook: 'Zingt JAHWEH een nieuw lied, want Hij heeft wonderen gedaan; zijn rechterhand en zijn heilige arm hebben Hem redding gegeven.' Over die redding weten we inmiddels wat daar werkelijk staat: dat is inderdaad Jesjoea. De naam Jezus betekent immers 'JAHWEH is Redder' of 'JAHWEH redt'. Hij is Gods rechterhand. Je kunt natuurlijk zeggen dat Hij gezeten is aan Gods rechterhand — dat is Psalm 110 trouwens — maar Hij is ook Gods rechterhand. Zo spreken wij er trouwens ook wel over: iemands rechterhand zijn. Dat wil zeggen dat je je van zo iemand bedient. De Heer bedient zich van zijn rechterhand, zijn heilige arm, en dat is juist die arm of die hand die redding geeft. Wat een reden voor de volkerenwereld om straks ook daarvan te verhalen, van die geweldige wonderen die Hij gedaan heeft en zal doen.

JAHWEH heeft zijn redding bekendgemaakt en zijn rechtvaardigheid geopenbaard voor de ogen van de volkeren. Ook hier zie je dus duidelijk: dit gaat niet over de tegenwoordige tijd waarin de Heer zich verbergt, maar over de tijd dat Hij openbaar wordt en dat de volkeren dit zullen zien met hun eigen ogen. Nu is alles verborgen en straks wordt alles openbaar. Wat een redenen zullen er dan zijn voor de mensheid, voor de volkerenwereld die dat ziet; zij zullen versteld staan van wat er dan geopenbaard wordt. Ze zullen het met hun eigen ogen zien. Dan is het ook geen geloof meer in de zin van niet-zien. Nee, ze zien het, zoals Thomas het ook met eigen ogen heeft gezien. Zoals straks de volkerenwereld dat met hun eigen ogen ziet.

Hij heeft gedacht aan zijn goedertierenheid. 'Gedacht' wil zeggen: Hij heeft het zich herinnerd. Niet in de zin dat Hij het vergeten was, maar gedenken betekent dat Hij erop terugkomt. Hij doet dat wat Hij gesproken heeft en dat is zijn gedenken. Hij heeft gedacht aan zijn goedertierenheid en aan zijn trouw jegens het huis van Israël. Alle einden van de aarde hebben het aanschouwd. Dit is dus openbaar en publiek, vandaar ook dat het een koninkrijk is. De Koning zal zich vestigen daar in Jeruzalem: de Koning-Priester die ook zijn volk koninklijk en priesterlijk zal maken en daartoe gereed zal maken. Ze hebben de redding van onze God aanschouwd. Ze zullen Jesjoea werkelijk met hun eigen ogen zien. Niet alleen Israël zal zien wie zij doorstoken hebben, maar ook de volkerenwereld; de einden der aarde hebben het aanschouwd.

Psalm 99 zegt: 'JAHWEH is Koning.' Niet bij wijze van spreken, maar letterlijk. Hij zal zich koninklijk vestigen via zijn Messias, zijn icoon, zijn beeld: de Messias in de stad van de Grote Koning. En dan staat er dat de volkeren beven en dat Hij troont op de cherubs. Dat is dat verzoendeksel, weet u wel? Die cherubs die zich vooroverbogen op het verzoendeksel. En daar staat: 'De aarde siddere.' Even een klein detail, maar ik zag dat er in het Hebreeuws niet simpelweg 'sidderen' staat; het komt geloof ik maar één keer voor, maar letterlijk betekent het 'glijden' of 'verschuiven'. Ik zat eraan te denken dat dit precies is wat er ook gebeurt als de Heer zich zal openbaren en Koning zal worden. Reken maar dat je een hele nieuwe wereldorde gaat krijgen, omdat de oude instabiel zal blijken. Die gaat schuiven, die glijdt weg. En ja, dat is beven. Het is ook ontzagwekkend wat er dan gaat gebeuren. Hij is Koning en Hij troont. Die ark komt dan als het ware weer in Jeruzalem. JAHWEH is groot — waar? In Sion! Hij is verheven boven alle volken, zodat Sion niet alleen de hoofdstad is van Israël, maar de hoofdstad van de hele wereld. Hij is verheven boven alle volken en dat zal onmiskenbaar zijn.

Dat zij hun grote en geduchte naam loven. 'Geducht' is wat vreeswekkend is. Ik herinner me dat ik daar onlangs in LSH ook over mocht spreken naar aanleiding van Psalm 2, en het viel mij zo op wat 'vrezen' betekent. Ik wist dat wel, maar ik vind het zo'n mooie tekst omdat daar heel expliciet gezegd wordt dat vrees niet fobisch is in de zin van 'bang zijn'. Het heeft wel te maken met ontzag, maar de aardigheid is dat in Psalm 2 staat: 'Dient JAHWEH in vreze.' Dat wil zeggen: in ontzag. Is dat dan dat je juist afstand wilt nemen, zoals je doet als je ergens bang voor bent? Nee, er staat: 'Dient JAHWEH in vreze en verheugt u met beving.' Tegelijkertijd dat je ontzag hebt voor wie Hij is en hoe Hij zich straks zal openbaren, is dat een reden om je enorm te verblijden. Want die God die zo groot is, volvoert dat wat Hij heeft beloofd en Hij maakt alle dingen wel. Dat is een reden om je te verheugen. Maar die God met zo'n geweldige belofte voor de hele volkerenwereld laat niet met zich spotten. Dat heeft Hij op het oog en daar gaat het heen, of je dat nu leuk vindt of niet. Reken er maar op!

▶ 01:14:38 Psalm 105 en 117: Gods Trouw aan de Verbondsbelofte ↑ hoofdstukken

Psalm 105 is een heel bekende psalm, zeker in reformatorische kringen, omdat deze altijd gezongen wordt bij een doop, een besprenkelingsplechtigheid. Psalm 105 vers 5 — ik zie hier mensen die dat herkennen: "God zal zijn waarheid nimmer krenken, maar eeuwig zijn verbond gedenken." Het woord wordt altijd trouw volbracht, tot in het duizendste geslacht. Abraham, Zijn vriend, bevestigt Hij van kind tot kind. Dat is Psalm 105, maar dan in de berijmde versie.

Die psalm wilde ik ook even noemen: "Looft JAHWEH, roept Zijn naam aan, maakt onder de volkeren Zijn daden bekend. Zingt Hem, psalmzingt Hem en gewaagt van al Zijn wonderen." Hier staat dat Hij in ieder geval ook Zijn verbond met Abraham, Zijn vriend, gedenkt. Heb je het weer? Je komt uiteindelijk altijd weer terug bij die oorspronkelijke belofte die God aan Abraham onvoorwaardelijk gedaan heeft. En dat gedenkt Hij; daar komt Hij niet op terug, integendeel, dat vervult Hij. En dat zal de volkerenwereld straks ook weten.

Tot dusver zien we dat het heil dat de volkerenwereld ontvangt, via een gelovig Israël gaat. Het gaat daarom ook vooral over hoe dat vervuld zal worden in de toekomst, vooral in die grote shabbat, de duizend jaren, het Millennium. we hebben het wel even over de huidige tijd gehad, over die onderbreking, maar dat is een heel ander hoofdstuk. Laat ik het even kort zeggen: straks gaat de volkerenwereld gezegend worden via een gelovig Israël. Nu komt het bij de natiën juist vanwege het ongeloof van Israël. Er is dus een heel ander motief en vandaar ook die omweg.

Goed, we gaan naar Psalm 117. Die gaan we eens even kort lezen. Het zijn slechts twee verzen. Als het een langere psalm was geweest, had ik het misschien niet direct genoemd, want dit is de kortste psalm — en Psalm 119 is, zoals u weet, de langste. Er staat: "Looft JAHWEH, alle gij volkeren; prijst Hem, alle gij natiën." Ik zou het onberijmd zo kunnen zingen, maar ik zal het u niet aandoen.

Allerlei volken prijzen Hem, allerlei natiën. Hoezo? Wel, "want Zijn goedertierenheid is machtig over ons." Ik neem dat heel letterlijk: dat gaat hier weer over Israël. De volkeren worden dus opgeroepen om Hem te loven en alle natiën sluiten zich daarin bij Israël aan. Waarom? Omdat Zijn goedertierenheid machtig is over ons, over Israël, tot in de aeon. Halleluja! Amen.

Nou, dan gaat het ineens weer snel. Dat moest ook wel, want ik had heel veel dia’s vanavond. Maar we zijn inmiddels bij de twaalfde passage aangekomen. Hoe vonden jullie die indeling? Ik dacht eerst: ik heb er elf, maar nee, het moet de twaalfde zijn. Het is een beetje een "feeling effort". Ja, dat is toch een stilistische keuze; dat hoort er gewoon bij als je het hier over hebt.

▶ 01:18:30 Jesaja 60: Israëls Herrijzenis op de Derde Dag ↑ hoofdstukken

Jesaja 60 is de laatste passage die ik in dit verband wil noemen. In vers 1 staat: "Sta op, word verlicht, want uw licht komt en de heerlijkheid van JAHWEH gaat over u op." Dat 'u' hier is ook weer het volk Israël. Het wordt opgeroepen en krijgt het commando: sta op! Dat is dus opstanding. En dat bedoel ik letterlijk en overdrachtelijk, hoe je het ook maar wilt uitleggen, maar het is Israëls herrijzenis. Dat is een van de grote thema's in de Bijbel: dat het volk nu als dood is, in het graf van de volkeren, maar op Gods tijd zal herrijzen. En u weet welke tijd dat is: dat is de derde dag, na twee dagen.

In Hosea 6 staat dat Israël zal zeggen: "Kom, laat ons terugkeren tot de Heere. Want Hij heeft verscheurd en Hij zal ons helen; Hij heeft geslagen en Hij zal ons verbinden. Hij zal ons na twee dagen doen herleven, ten derde dagen zal Hij ons oprichten, en wij zullen leven voor Zijn aangezicht." Dat is de dag van Israëls opstanding, wat in Ezechiël 37 ook beschreven wordt als het dal met de doodsbeenderen. Israël herrijst op Gods tijd, dat wil zeggen: op de derde dag na tweeduizend jaar.

Deze onderwerpen zijn buitengewoon actueel. Ze waren altijd al waar, maar ik vind het juist nu, aan het einde van twee millennia, zo bijzonder om deze dingen te lezen en te beseffen dat wij leven in de tijd dat deze dingen op handen zijn. Hij zal ons na twee dagen doen herleven, ten derde dagen zal Hij ons oprichten en wij zullen opstaan en leven voor Zijn aangezicht. Wij willen de Heere kennen en er naar jagen Hem te kennen. Zo zeker als de dageraad, de zonsopgang, is Zijn opgang; Hij komt tot ons als de regen, als de late regen die het land besproeit. Het is een schitterende profetie en belofte dat het volk zal herrijzen.

Wanneer komt Hij? Na twee dagen, op de derde dag, wat tevens gerekend vanaf Adam de zevende dag is. Op de derde dag was er een bruiloft – ik zit wat dingen te combineren – en dit was trouwens onze trouwtekst ooit, toen ik met Petra in het huwelijk trad. Dat was op derde paasdag en de tekst was: "Op de derde dag was er ene bruiloft." Eigenlijk staat ons hele huwelijksleven in het teken van die derde dag; een waarheid die echt in mijn hart gegrift zit. Ik vind het schitterend om je daarvan bewust te zijn: van de tijd waarin wij nu leven en wat God in petto heeft met Zijn volk Israël en met de wereld.

Nu is het nog Lo-Ammi, 'niet-Mijn-volk', maar dat duurt niet lang meer. Dan wordt de bedekking weggenomen en zullen ze opstaan. "Word verlicht, want uw licht komt en de heerlijkheid van JAHWEH gaat over u op." Dat is een pure belofte. Want zie, duisternis zal de aarde bedekken en donkerheid de natiën, maar over u zal JAHWEH opgaan en Zijn heerlijkheid zal over u gezien worden.

Dit heeft alles te maken met de volgorde waarin de Heer Zijn heil zal openbaren. Als de Heer Zich onthult aan Zijn volk en Israël herrijst, dan zal bij die gelegenheid de dag van toorn over deze volkerenwereld komen. In Openbaring 6 lees je over die zegels; bij het zesde zegel verschijnt de Heer en vangt de dag van toorn aan. Dan krijg je die bazuinen, de gerichten die de volkerenwereld zullen treffen. Dat betekent dat Israël inmiddels in aanraking gekomen zal zijn met de Messias en het volk verzameld wordt via de woestijn in het land. Tegelijkertijd zal donkerheid de natiën bedekken, terwijl over Israël JAHWEH is opgegaan.

Voor Israël breekt de Sabbat dus eerder aan. Niet pas in de ochtend, maar in de avond. Het is leuk hoe dat in de Joodse traditie gewoon doorwerkt: de Sabbat begint op vrijdagavond. "Over u zal JAHWEH opgaan en Zijn heerlijkheid zal over u gezien worden. En de volkeren zullen opgaan naar uw licht en koningen naar uw stralende opgang." Terwijl JAHWEH Zich ontfermt over Zijn volk en zij zich verblijden in Zijn licht en Israël herrezen zal zijn, zullen de volkeren inderdaad getroffen en gericht worden. Dat is uiteindelijk een positief proces, want alles wordt rechtgezet en terechtgebracht. Vervolgens zullen de volkeren opgaan naar dat licht dat de Heer zal ontsteken in Jeruzalem, in het land.

De volkeren zullen opgaan naar uw licht en koningen naar uw stralende opgang. Met andere woorden: ook de volkerenwereld deelt in wat God geeft. Dat is waarom ik het nu aanhaal: de volkerenwereld deelt in de zegen, maar het gaat via het volk van Israël. De hele wereld zal uiteindelijk indelen in die geweldige glorie en stralende opgang. Ik hoop dat mijn punt van vanavond duidelijk is geworden met deze twaalf passages: hoe God via Israël de volkerenwereld gaat zegenen. De volgende keer, over een maand, gaan we ons meer specifiaal met het Nieuwe Testament bezighouden. Dan kijken we naar het fenomeen dat de natiën inderdaad ook delen in de zegen, maar via een heel ander traject.

▶ 01:26:43 Vooruitblik: de Zendingsopdracht in het Nieuwe Testament ↑ hoofdstukken

Trouwens, we zullen het ook nog gaan hebben over de grote opdracht, of de zendingsopdracht. Dat ben ik helemaal vergeten te zeggen, maar ik heb nog een paar minuten om dat alsnog te doen.

Namelijk de grote opdracht: hoe alle volkeren gemaakt zullen worden tot Zijn discipelen. Dat zal ook door het koninklijk-priesterlijke volk worden gerealiseerd. Met succes! Niet een volk uit de wolken, maar alle volkeren zullen werkelijk gemaakt worden tot Zijn discipelen. Hoe dan wel? Via de route die eigenlijk van oudsher al was uitgezet en beloofd: via een gelovig Israël.

Via Sion en vandaar voort zal dat gaan geschieden. Kortom, we hebben nog een heleboel te bespreken deze avonden en ik zie ernaar uit. Ik stel voor dat we het voor vanavond hierbij laten.