Jozef In De Gevangenis
30-09-2007 - Geplaatst door Andre Piettoespraak gehouden op 30 september 2007 in het NH-hotel te Zoetermeer
Jozef is één van de duidelijkste typen van Christus Jezus, in de Hebreeuwse Bijbel. De geliefde zoon van de vader voor wie het eerstgeboorterecht was weggelegd, miskend door zijn broeders die hem beramen te vermoorden, komt op een wrede wijze onder de aarde terecht maar wordt bij nader inzien als slaaf verkocht naar Egypte. Niettemin, de HERE is met hem en hij wordt het hoofd van het huis van Potifar. Door een valse beschuldiging komt hij in ‘de bajes’ terecht (het andere huis van Potifar) alwaar ook de zegen van God hem achtervolgt. Hij is zeer succesvol en brengt het tot hoofd van het huis van bewaring. De gevangenen zijn onder Jozefs beheer en hij zorgt voor hen en hij legt hen dingen uit die voor hen verborgen waren. De bakker en de schenker krijgen het geheimenis te horen over wat er met hen zou gebeuren na twee dagen. Dit alles verwijst schitterend naar de positie en het werk van Christus van de afgelopen tweeduizend jaar. Buiten de maatschappij, maar het Hoofd van de gemeente (die inderdaad ook als gevangenis wordt voorgesteld). Zelf zit Jozef de termijn van twee jaar uit in de gevangenis, wat eveneens verwijst naar de duur van de huidige ‘huishouding’.
Als Jozef uit de gevangenis komt wordt hij gesteld tot vorst van heel Egypte en redt hij zijn broeders uit grote verdrukking. Ze komen uiteindelijk tot erkenning van hem, de Safenat-paneach, de Redder der wereld…
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Jozef in Profetisch Opzicht
- Karakteristieken van Jozef en de Ware Jozef
- Van het Privéhuis van Potifar Naar de Gevangenis
- De Gevangenis als Type van de Gemeente
- De Schenker, de Bakker en de Profetie van de Derde Dag
- De Volle Termijn van Twee Jaren in de Schrift
- Safnat Paneach: de Verhoging tot Redder Der Wereld
Jozef in Profetisch Opzicht ↑ hoofdstukken
Deze morgen wil ik u wijzen op de betekenis van Jozef in profetisch opzicht. Dat wil zeggen: ik wil u laten zien dat Jozef, en specifiek Jozef in de gevangenis, een type is. Hij is een beeld, een schaduw van de zoon van Jozef.
Maar dat verdient natuurlijk enige toelichting. Want als ik het heb over de zoon van Jozef, dan bedoel ik nu natuurlijk weer een heel andere Jozef. Ik doel dan uiteraard op de Jozef die we tegenkomen in het begin van het Nieuwe Testament: de vader van de Heer Jezus. Weliswaar was de Heer Jezus geen lijfelijke nakomeling van Jozef, maar niettemin is Hij toch zijn erfgenaam. Hij wordt volgens de wet ook "de zoon van Jozef" genoemd. En de Jozef uit het Oude Testament is een type, een beeld van Hem, van de Heer Jezus Christus.
Ik wil dat, om te beginnen, even duidelijk op een rijtje zetten. Kijk, ik ga er gemakshalve van uit — ik ga dat nu niet systematisch uiteenzetten, dat zullen we misschien bij een andere gelegenheid nog eens doen — dat heel de Schrift getuigt van de Heer Jezus. Degenen die hier gewend zijn te komen en die de Bijbelstudies van Goed Bericht kennen, voor hen is het geen verrassing om het op die manier te benaderen. Want we gaan er eigenlijk altijd al van uit dat als we de Bijbel openen, ongeacht op welke bladzijde, het altijd en per definitie spreekt van die Ene. Die ene Naam: de Heer Jezus Christus.
Wel, zo kun je er dus ook al op voorhand van uitgaan dat Jozef eveneens een type is van Jezus Christus. En dat is ook zo.
Karakteristieken van Jozef en de Ware Jozef ↑ hoofdstukken
Ik zal een aantal karakteristieken noemen van Jozef, de figuur uit het boek Genesis, de zoon van Jakob, en dat vergelijken met de Heer Jezus. Ik noem dus een paar dingen. Hij was de geliefde van zijn vader. Hij was tot groot verdriet van zijn broers. Hij was degene aan wie het eerstgeboorterecht gegeven zou worden. Hij had van zijn vader ook die veelkleurige rok gekregen. Zijn broers hadden ook al duidelijk in de gaten dat Jozef, hoewel hij helemaal niet de eerstgeborene was, toch het eerstgeboorterecht zou krijgen. Dat kwam omdat hij de zoon was van Rachel.
Het was een nogal ingewikkelde familieverhouding in het huis van Jakob, want er waren vier vrouwen in het spel. Dat is nooit goed, dat weet u; wanneer dat het geval is, gaat het mis. Maar ik zal u de uitleg ervan besparen en ik ga er ook een beetje vanuit dat de meesten wel op de hoogte zijn van de feiten, zeg maar de zondagsschoolgegevens van Jozef. Hij was de geliefde van zijn vader. Ik noem alleen maar de karakteristieken uit het leven van Jozef en dan hoef ik niet eens meer te wijzen op de Heer Jezus, omdat u de parallel meteen herkent.
Het waren zijn broers die beraamden hem te vermoorden. Uiteindelijk hebben ze dat niet gedaan; ze hebben hem verkocht. Ze hebben hem eerst in de put gegooid, waardoor hij onder de aarde terechtkwam. Dat is in feite een beeld van het dodenrijk. In de Bijbel is het altijd zo dat wanneer je onder de aarde terechtkomt, je in het gebied van de dood bent. Jozef kwam in de put terecht, maar dan zou je niet moeten wanhopen. Dat is eigenlijk het mooie: als je in de put zit, dan is er Eén die bij machte is om jou daaruit te trekken.
Zo is het Jozef ook vergaan; hij kwam weer uit de put en werd vervolgens verkocht. Ik moet nog iets anders zeggen: hij werd doodgewaand in het huis van Jakob. Dat was gebaseerd op een leugen van de broers, maar Jakob geloofde het in elk geval. Ze hadden zijn rok, dat veelkleurige gewaad – want God houdt van vele kleuren, dat had ik zojuist ook al even naar voren gebracht. Die veelkleurige rok hadden ze gedompeld in bloed van een bokje dat ze geslacht hadden. Jozef was dood; dat was het idee dat werd verspreid.
Hij is vervolgens verkocht naar het buitenland. Hij verbleef niet meer in het beloofde land, maar was daar incognito, onbekend en eigenlijk ook doodgewaand. Hij ging naar het buitenland en kwam uiteindelijk in de gevangenis terecht. Daar wil ik straks wat meer over vertellen. Hij kwam in de gevangenis terecht, maar vanuit die gevangenis werd hij na twee jaar op een wonderlijke manier heerser over het land Egypte. Dan komt er een grote verdrukking in Egypte en over het hele Midden-Oosten, en dan lees je dat de broers uiteindelijk toch weer bij Jozef terechtkomen. Ze herkennen hem in eerste instantie helemaal niet, maar ze buigen voor hem neer en hij wordt hun redder. Hij wordt de redder van het huis van Jakob.
Ik hoop dat wanneer ik het zo zeg, u meteen herkent over wie ik het werkelijk heb. Ik geef een beschrijving van het leven van Jozef in een paar grove lijnen, maar ik heb het uiteraard over iemand anders. Het is net als het watermerk dat je in een bankbiljet ziet: als je dat tegen het licht houdt, zie je ineens een ander beeld verschijnen. Zo is het ook met de 'biljetten' in de Bijbel. Of het nu gaat over Jozef, Mozes of Isaak – het maakt niet uit – je houdt het tegen het licht en je ziet een watermerk verschijnen. Dat kan niet missen: het gaat altijd over die ene Naam, over de naam van Christus Jezus. In het verleden, in het heden – daar zullen we het vanmorgen vooral over hebben – en uiteindelijk ook in de toekomst, wanneer de Heer Jezus Christus daadwerkelijk en concreet Heerser zal worden in deze wereld vanuit Jeruzalem. Dan zal Hij ook de Redder blijken te zijn van Zijn volk, van Zijn broeders naar het vlees, van het volk Israël en het huis van Jakob. Of hoe je het ook maar zeggen wilt.
Van het Privéhuis van Potifar Naar de Gevangenis ↑ hoofdstukken
Laten we ons beperken tot die geschiedenis van Jozef waarin hij in de gevangenis verblijft. U vindt die geschiedenis in Genesis aan het eind van hoofdstuk 39. Hoofdstuk 40 gaat er in zijn geheel over en aan het begin van hoofdstuk 41 vindt u ook nog een aantal verzen daarover. Een aantal van die passages wil ik vanmorgen graag voor uw aandacht plaatsen. Er staat in hoofdstuk 39 vers 20: "En Jozefs heer," — dat was Potifar — "die greep hem en hij wierp hem in de gevangenis, de plaats waar de gevangenen van de koning gevangen zaten. En zo kwam hij daar in de gevangenis."
U weet hoe dat gegaan is, die schandalige geschiedenis. Jozef was in het huis van Potifar uiterst succesvol en hij was gesteld over alle bezittingen van Potifar. Het was zo dat de vrouw van Potifar een oogje op Jozef had; hij was een knappe jonge vent van achtentwintig jaar. Omdat hij niet op haar avances ingaat, beschuldigt zij hem, en met succes. Want uiteindelijk belandt Jozef daardoor in de gevangenis. De heer van het huis, Potifar, de man van die vrouw, greep hem en wierp hem in de gevangenis. Die man kon ook niet anders. Er zijn alle redenen om aan te nemen dat Potifar zijn eigen vrouw niet echt geloofd heeft, maar misschien dat ik daar straks nog even op terugkom.
In elk geval komt hij in de gevangenis terecht. Eigenlijk is het zo dat hij in het andere huis van Potifar terechtkomt. Wist u dat? Want die gevangenis waarvan hier sprake is, dat is wel grappig, als je namelijk een paar verzen verder leest, dan staat er dat die gevangenis "het huis van de overste der lijfwacht" wordt genoemd. Maar de overste van de lijfwacht wordt in hoofdstuk 39 vers 1 al benoemd: "Jozef nu werd naar Egypte gebracht en Potifar, een hoveling van Farao, de overste van de lijfwacht in Egypte, kocht hem." Dus als Jozef daar in het huis van Potifar is, dan is hij in het huis van de overste van de lijfwacht. Hij wordt verplaatst naar de gevangenis, naar dat andere huis, maar dat is ook het huis van de overste van de lijfwacht. Dat is gewoon Potifar. Hij gaat van het ene huis van Potifar naar het andere huis van Potifar; van de privéwoning wordt hij verplaatst naar het huis van bewaring, naar die andere 'baajes'.
Het woordje 'baajes' is wel grappig. Dat is een aanduiding voor de gevangenis, maar het is eigenlijk Hebreeuws. Dat is via het Jiddisch bij ons gekomen. 'Baajes' komt van het woordje 'beit' of 'bet', zoals in Bethlehem of Betsjemes. Het woordje betekent simpelweg 'huis'. Onze term 'baajes' komt daar dus vandaan. In elk geval wordt Jozef geplaatst in de gevangenis, in dat andere huis van Potifar. En feitelijk is het zo — u moet dat maar eens een keertje lezen in de hoofdstukken 39 tot 41 — dat wat er plaatsvond in dat eerste huis van Potifar, parallel loopt met wat er in dat andere huis van Potifar gebeurt. Ik zal dat straks ook nog wel laten zien.
In vers 21 lees je: "En de HEER was met Jozef. Hij bewees hem genade en Hij deed hem de genegenheid van de overste van de gevangenis winnen." We gaan dit eens vergelijken met wat er aan het begin van hoofdstuk 39 staat. Hier wordt dus gesproken over zijn verblijf in de gevangenis en er staat: "En de HEER was met hem. Hij bewees hem genade en Hij deed hem de genegenheid van de overste van de gevangenis winnen." Maar iets soortgelijks stond al in het begin van het hoofdstuk, bijna woordelijk zelfs: "En de HEER was met Jozef, zodat hij een voorspoedig en succesvol man werd. En toen zijn heer," — dat is Potifar dus — "zag dat de HEER met hem was en dat de HEER alles wat hij ondernam onder zijn hand deed gelukken, won Jozef zijn genegenheid en hij stelde hem aan over zijn huis en alles wat hij had, gaf hij in zijn hand."
Dat huis van Potifar werd in de praktijk dus het huis van Jozef. Hij regelt daar de boel. Alles wat zijn hand ook maar deed, was voorspoedig en succesvol. Jozef was in de praktijk de heer van het huis; alles wat Potifar had, gaf hij in de hand van Jozef. Maar iets soortgelijks lees je over wat er plaatsvindt in de gevangenis, in die andere 'baajes' van Potifar. Want als we weer even verder lezen in Genesis 39 over wat er plaatsvond in die gevangenis: "Daarom vertrouwde de overste van de gevangenis al de gevangenen die in de gevangenis waren aan Jozef toe, en al wat daar te doen was, deed hij."
Dat wat Jozef deed en wat zijn positie was in het huis van Potifar, is dus ook zijn positie in dat huis daar onder de grond, in die kerker of in die gevangenis. Hij wordt daar het hoofd. Hij is degene die het beheerst en hij is degene in wiens hand alles is. Want hij was dan weliswaar in de gevangenis terechtgekomen, en dat is niet alleen opgesloten zitten, maar vooral ook buitengesloten zijn van de maatschappij. Een gevangenis in de Bijbel is vooral een plaats waar je je niet meer in de maatschappij bevindt; je bent buitengesloten. Hij telde niet meer mee in de wereld, ook niet daar in Egypte. Maar niettemin, hij wordt daar in de gevangenis geplaatst — wat natuurlijk een plaats van miskenning is — en toch viel hem genade en voorspoed ten deel. Hij was succesvol, de HEER zegende hem en alles wat zijn hand deed, dat gelukte. En die gevangenen? Die zijn allemaal onder zijn beheer.
De Gevangenis als Type van de Gemeente ↑ hoofdstukken
En ik ga u vertellen vanmorgen dat die gevangenis en de gevangenen tezamen – eigenlijk is dat hele huis – in wezen een type van de gemeente is. Van u en mij. Ook wij zijn niet in tel in deze wereld. We zijn in wezen getrokken, zo staat het in de Bijbel, uit de tegenwoordige boze eeuw. Het is ook niet zo dat wij eropuit zijn om een plaats in deze wereld te veroveren, of invloed te doen gelden, of ons politiek of maatschappelijk te manifesteren. Nee, de Heer heeft ons geplaatst buiten de maatschappij. Zo hoort dat. Maar dan heb je het erg goed, zal ik u vertellen. Toch wel. In de wereld niet in tel, maar toch.
Ik zal u daar trouwens nog eens even wat anders over vertellen. Want er staat in Efeze 4 een opmerkelijke tekst. Daar lees je dat Paulus iets citeert uit de Psalmen en dan zegt hij over de Heer Jezus Christus: "Als Hij opgevaren is in de hoogte, heeft Hij de gevangenis gevangen genomen en Hij heeft de mensen gaven gegeven." Dan gaat het over de gemeente. Ik weet niet of dat enigszins omstreden is, maar ik ga ervan uit dat die gevangenis inderdaad niets anders is dan de gemeente. Hij heeft de gemeente meegenomen naar de hoogte en daar met Hem geplaatst. Het is ook opmerkelijk trouwens dat Paulus een paar verzen daarvoor, in Efeze 4 vers 1, ook zegt: "Als gevangene in de Heer spoor ik u aan", enzovoorts. Als gevangene in de Heer. Het ging er niet om dat Paulus alleen in een letterlijke gevangenis was – dat was hij trouwens ook – maar hij was gevangen in de Heer.
Welnu, wij als gelovigen in deze tijd die tot erkenning gekomen zijn van wie de Heer Jezus Christus is, wij zijn eigenlijk ook geplaatst buiten de maatschappij. Een gevangenis, maar wij worden verzorgd door Hem en daar hebben wij het ontzettend goed. Hij heeft – dat staat hier ook – die gevangenis gevangen genomen, maar Hij geeft gaven, rijkelijk aan die gevangenen. Hij verzorgt ze, Hij beheert ze. Hij geeft ze dat wat ze nodig hebben en ze hebben het zo goed.
Ik lees nog eventjes verder in vers 23, daar staat het: "De overste van de gevangenis keek niet om naar iets dat hem was toevertrouwd, omdat de HERE met hem was. En wat hij verrichtte, deed de HERE gelukken." Ik vind dat zo mooi. Jozef is trouwens – dat valt me zo even ter plekke te binnen – ook daarin een prachtig type van de Heer Jezus Christus. Van Jozef lezen we toch een heel aantal hoofdstukken in de Bijbel. Een lange geschiedenis, veel over hem is bekend. En niet één keer lezen wij iets van hem waarin hij faalde. Dat is heel opmerkelijk en zelfs uniek. Van elk personage dat we in de Bijbel tegenkomen, waarvan we enigszins weten om wie het gaat en van wie we een uitgebreidere beschrijving vinden, daar lezen we van zonden, van missers, van falen. Er is maar één uitzondering erop die ik ken, en dat is Jozef. Er worden geen zonden van hem vermeld. Niets.
Maar dan nog iets. Dan staat er van deze Jozef: "Wat hij ook verrichtte, dat deed de HERE gelukken." Kijk, er staat in de Psalmen – ik zal dat eens voorlezen, het boek van de Psalmen begint er meteen al mee – daar staat: "Welzalig de man." Dat betekent letterlijk gewoon "gelukkig de man". 'Gelukkig' is trouwens een leuk woord in het Nederlands, want daar zit ook dat woordje 'gelukken' in. Een gelukkig mens is eigenlijk iemand bij wie alles gelukt. Alles gelukt hem. Nou goed, ik lees verder, want er staat in vers 3: "Want hij is als een boom..." En het gaat hier over een man die dag en nacht zijn vreugde vindt in de Schrift, bij dag en bij nacht, zo staat het er. "Want hij is als een boom, geplant aan waterstromen, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, welks loof niet verwelkt; al wat hij onderneemt, gelukt." Dat wil zeggen: alles wat hem voor ogen staat, alles wat hij wil doen, dat doet hij ook.
Van onze God staat dat trouwens ook in 1 Timotheüs 1. Hij is de gelukkige God. Hij is namelijk de God die een plan heeft en die ook realiseert wat in Zijn hart is. En daarom gaat er bij God ook nooit iets mis. Hij is God, Hij beheerst alles, Hij heeft alles in de hand en wat Hem voor ogen staat, wat Hij met de schepping en met elk schepsel wil bereiken, dat gaat Hem lukken. En dat doet Hij door die Man waar het hier over gaat: die gelukkige Man. De zoon van Jozef, of zal ik het anders zeggen? De ware Jozef. Ja, u denkt bij de ware Jozef misschien aan iemand anders, maar ik denk bij de ware Jozef ook weer aan de Heer Jezus Christus. Die nu inderdaad in deze wereld niet in tel is, maar dat is tijdelijk. En over die termijn zullen we het straks nog even hebben. Maar wat Hij daar in die gevangenis doet? Ja, Hij verzorgt ons. Hij geeft ons alles wat we nodig hebben. Hij geeft Zijn Woord. En weet u wat Hij ook doet? Hij vertelt geheimenissen. Hij maakt geheimenissen bekend; dat wat verborgen is, dat openbaart Hij. Dat doet Hij daar in die gevangenis. Ik kom er straks nog even op terug. Dan gaan we naar het volgende hoofdstuk, Genesis 40.
De Schenker, de Bakker en de Profetie van de Derde Dag ↑ hoofdstukken
Hierna gebeurde het dat de schenker en de bakker van de koning van Egypte zondigden tegen hun heer. Wat dat was? Daar weten de kinderbijbels veel over te vertellen, maar de Bijbel zegt er verder niks over. Je kunt je daar wel een bepaalde voorstelling van maken; dat ze waarschijnlijk de koninklijke tafel ontreinigd hebben of geprobeerd hebben te vergiftigen enzovoort, maar dat staat er allemaal niet expliciet. Ze zondigden tegen hun heer, de koning van Egypte. En er staat dan in vers 2 dat Farao toornig werd op zijn beide hovelingen: de overste van de schenkers en de overste van de bakkers.
Het bleek dat hij een fout gemaakt had, want één van beiden had het niet gezocht. Dat wordt dan een paar dagen later duidelijk. En er staat in vers 3: hij zette hen in hechtenis in het huis van de overste van de lijfwacht. In het huis van de overste van de lijfwacht – maar dat was dus Potifar! Zo lazen we al een hoofdstuk eerder. Dat was de plaats waar Jozef dus ook gevangen zat. En de overste van de lijfwacht stelde Jozef bij hen aan om hen te bedienen, en zij waren geruime tijd in hechtenis.
Dat vind ik nou leuk, want weet u wat er nou staat? Er staat in de NBG-vertaling dus – die hebt u nu voor u – 'geruime tijd', maar als u kijkt in de Statenvertaling, daar staat: 'en zij waren sommige dagen in bewaring'. Dan zou je zeggen: dat is toch iets heel anders? Maar de Statenvertaling is wel eerlijk, want daar staat het woordje 'sommige' tussen vierkante haakjes. Daarmee geven ze aan dat het niet in de grondtekst staat. Dus wij zijn zo vrijmoedig om te zeggen: dan halen we het even weg. En er staat dus: 'en zij waren dagen in bewaring'. Hoeveel dagen? Dat weet ik niet. Tenminste twee. En dat vind ik wel mooi als ik het zo zeg, want dat is een mooie opstap voor het vervolg. Ze waren daar gewoon dagen in bewaring, en in elk geval op de derde dag kwamen ze eruit.
Zij nu, die bakker en die schenker, zij hadden beide een droom. Ieder zijn eigen droom, in diezelfde nacht. Iedere droom met zijn eigen betekenis. Zowel de schenker als de bakker van de koning, die in de gevangenis gevangen zaten. Dan lees je een paar verzen verder, in vers 9 – want ik ga nu niet die hele geschiedenis behandelen, dat doen we wellicht bij een andere gelegenheid nog eens een keertje over die bakker en die schenker – maar daar staat in vers 9: daarop vertelde de overste van de schenkers aan Jozef zijn droom en hij zei tot hem: 'In mijn droom, zie, er stond een wijnstok voor mij. En aan de wijnstok waren drie ranken, en nauwelijks begon hij te botten of zijn bloesem was er al, en zijn trossen droegen rijpe druiven. En Farao’s beker was in mijn hand. Ik nam de druiven en perste ze zo uit in Farao’s beker, en gaf de beker in Farao’s hand.' Toen zei Jozef tot hem: 'Dit is de uitlegging ervan: de drie ranken, dat zijn drie dagen. Binnen drie dagen zal Farao uw hoofd verhogen en u in uw rang herstellen, en gij zult Farao ook de beker in de hand geven, zoals gij tevoren placht te doen, toen gij zijn schenker waart.' Dus dat zou binnen drie dagen – dus na die twee dagen – gaan gebeuren.
Dan lezen we over die bakker ook nog, die een soortgelijke droom had en die het ook meteen verteld heeft. Maar dat blijkt een soortgelijke betekenis te hebben, maar net omgekeerd. De ene droomde in majeur en de andere droomde in mineur. Ik heb daar wel eens iemand over gehoord die veel verstand van muziek had, want zelf heb ik geen verstand van muziek. Maar hij zei: 'Weet je wat majeur betekent? Dat is een ander woord voor majeur, dat is de grote terts.' En de terts is de derde. Dat wil zeggen: je krijgt na drie maten, bij de derde maat, een verhoging. Of drie grote maten. En de kleine terts, dat is de mineur. In elk geval bij de drie: de grote terts heeft dan te maken met een verhoging bij de derde, en bij de mineur krijg je bij de derde toon of bij de derde maat een verlaging. En dat is in mineur. Ik vond dat wel mooi zoals hij dat uitlegde. Ik kan dat dus niet zo allemaal precies meer vertellen zoals hij dat vertelde, maar dat zie je hier dus eigenlijk ook. De ene droomde in majeur, dat wil zeggen: bij de derde een verhoging. En de andere droomde in mineur, en dat was bij de derde juist een vernedering. Majeur heeft ook altijd iets vrolijks, en als je in mineur bent, dan ben je niet vrolijk maar somber.
Hoe dan ook, beide hadden dus een soortgelijke droom. En de bakker, die wordt na verloop van drie dagen dus ook verhoogd, maar dan op een paal. Ja, lach er maar om. Een paar verzen verder staat er in vers 20: 'Op de derde dag nu'. Let op: op de derde dag nu. En het zal je gedacht zijn hoeveel tientallen keren dat in de Bijbel plaatsvindt en hoe vaak je die uitdrukking aantreft. De derde dag in geschiedenissen, de derde dag – iedere keer is er weer een derde dag. En waar denk je aan bij de derde dag? Wij zijn christenen, wij geloven in de Here Jezus Christus. Wat geloof je dan? Wel, je gelooft in Hem die op de derde dag verrezen is en die het graf leeg achterliet. Die sindsdien, en op grond daarvan, ook de grote Overwinnaar is en zal blijken te zijn. Dat is in wezen het Evangelie: de dood heeft niet het laatste woord, maar op de derde dag is de beslissende slag toegebracht aan de dood. De doodsteek is hem gegeven.
De derde dag heeft nog met iets anders te maken, en een aantal weken geleden heb ik u daar op deze zelfde plaats ook over verteld. Toen hadden we het over het boek Hosea en toen hebben we gezien dat de derde dag ook te maken heeft met de periode van Israëls herstel. Israël zal na twee dagen – dat staat letterlijk zo in het boek Hosea – na twee dagen en op de derde dag, bij de dageraad, aan het begin van de derde dag, worden hersteld. Dan zullen ze zich bekeren tot de Here en de Here zal dan ook tot hen terugkeren, en dan zal het Messiaanse vrederijk aanbreken. Wat het eigenaardige daarbij is, is dat dat nogal cryptisch taalgebruik is, want die twee dagen staan voor tweeduizend jaar. Want zo rekent de Heer. 'Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden,' zegt Petrus, 'dat bij de Here één dag is als duizend jaar.' Of omgekeerd: duizend jaar als één dag. Daar gaat het even over. Die derde dag heeft te maken met dat derde millennium. Na twee millennia vindt er een verhoging plaats.
Ik lees eventjes verder: 'Op de derde dag nu, de geboortedag van Farao, maakte hij een maaltijd voor al zijn dienaren en hij verhief het hoofd van de overste van de schenkers en het hoofd van de overste van de bakkers te midden van zijn dienaren.' Want hij herstelde de overste van de schenkers in zijn schenkersambt. Hij kon weer zuivere en klare wijn schenken, zodat hij de beker weer in Farao’s hand gaf. 'Maar de overste van de bakkers hing hij op, zoals Jozef hun had uitgelegd.' En dat was dan de geschiedenis. Aan de ene kant vindt er dus na die periode van twee dagen een verhoging plaats, en er vindt ook een vernedering plaats. Ik beloof u dat ik daar nog graag een keertje bij een andere gelegenheid wat dieper op inga. Het gaat me nu even om het punt dat Jozef daar in die gevangenis zit en geheimenissen uitlegt. Dingen die verborgen waren – die mannen hadden een droom gehad en ze wisten de betekenis er niet van – en Jozef legt het hun uit. Hij verklaart het hun en hij vertelt wat het is.
En hij wijst hen op die derde dag. Hij wijst erop wat er na twee dagen zal plaatsvinden. Wij zitten nu ook in die gevangenis. Misschien niet letterlijk buiten de maatschappij, maar in deze wereld tellen we niet echt mee. Maar we worden verzorgd door Jozef, door de ware Jozef. Hij is onze Heer, Hij is ons hoofd. Hij gaat over ons en Hij regelt alles voor ons. Hij geeft ons gewoon alles wat we nodig hebben en Hij vertelt ons prachtige dingen; Hij vertelt ons geheimenissen.
Ik lees nog even verder. In vers 23 van hoofdstuk 40 staat dat de overste der schenkers niet aan Jozef dacht. Jozef had hem gevraagd om aan hem te denken, maar de overste der schenkers dacht niet aan Jozef; hij vergat hem. Vervolgens staat er in hoofdstuk 41 vers 1 dat na verloop van twee volle jaren ook Farao een droom droomde. Niemand kon die droom verklaren – u kent de geschiedenis. Toen herinnerde de schenker zich ineens wat hem was gebeurd daar in de gevangenis. Dat werd de aanleiding dat Jozef uit de gevangenis kwam en uiteindelijk heerser werd over Egypte.
Het is allemaal zo lang geleden, maar ik denk wel eens: wat zou Jozef gedacht hebben in de loop van de tijd? Jozef wist wat God gesproken had en wat God voor hem in petto had. Dat wist Jozef. Ik denk dat Jozef dat zijn hele leven heeft meegedragen. We lezen van Jozef ook geen wanklank, wat hem ook gebeurde en wat hem ook overkwam, ondanks al het onrecht en alle ellende. Jozef heeft met opgeheven hoofd in het leven gestaan, want hij wist waar het op uit zou lopen. Hij kende een God bij wie nooit iets uit de hand loopt.
Of je nu in de put zit of in de gevangenis, of je nu onrecht wordt aangedaan of vals wordt beschuldigd, dat maakt niet uit. Je weet: er is een God die mij recht gaat doen. Die God gaat Zijn weg en Hij heeft een geweldige belofte voor mij. Het komt allemaal goed. Kijk, dan maken de omstandigheden feitelijk helemaal geen verschil meer, want je hebt dat woord op zak. Je hebt dat woord in je hart en dat draag je met je mee. Dan kan er feitelijk helemaal niets meer stuk. Maar goed, Jozef zit daar dus in die gevangenis.
De Volle Termijn van Twee Jaren in de Schrift ↑ hoofdstukken
En Jozef zit daar de volle termijn uit van twee jaren. Twee volle jaren. Nu wil ik u nog eens wat anders vertellen, want die twee volle jaren kom je vaker tegen in het Oude Testament, maar ik wil u nu op een drietal voorbeelden wijzen die we aantreffen in het boek Handelingen.
Het eerste voorbeeld van twee volle jaren in Handelingen vinden we in hoofdstuk 19. Daar staat in vers 9 dat toen sommigen verhard en ongehoorzaam bleven – het gaat over het woord aan de Joden – en ten aanhore van de menigte kwaad bleven spreken van 'de Weg' (dat wil zeggen: de Weg, de Waarheid en het Leven), Paulus zich van hen losmaakte. Hij maakte zich los van die Joodse gemeenschap en zonderde zijn discipelen af, terwijl hij dagelijks besprekingen hield in de gehoorzaal van Tyrannus. Dit ging twee jaar lang zo voort, zodat allen die in Asia woonden het Woord des Heren hoorden, zowel Joden als Grieken. Dus hier zie je aan de ene kant dat Paulus zich afzondert van de Joodse gemeenschap; zij willen niet horen, dus gaat Paulus naar iets anders en komt hij buiten die gemeenschap te staan. Daar bevindt hij zich in een gehoorzaal en elke dag, twee jaar lang, vertelt hij daar het Woord des Heren en de geheimenissen die hij te melden heeft. Er staat nog bij: 'zodat allen die in Asia woonden het Woord des Heren hoorden, Joden zowel als Grieken'. Maar let op die termijn: twee volle jaren.
Of neem het voorbeeld een stuk later in Handelingen 24. Daar komen we die twee jaar weer tegen, opnieuw in verband met Paulus. Sommige mensen denken dat dit toeval is en verder niets te betekenen heeft, maar daar geloof ik dus niet in. Als je er zo vaak over 'struikelt', over zo'n termijn, en de verbanden en de onderlinge samenhang gaat ontdekken, dan zie je wat een wonderlijk design dat is. Wie bedenkt dat? Hij bedenkt dat. In Handelingen 24 staat dat toen de termijn van twee jaar voorbij was dat Paulus in de gevangenis zat, Felix Porcius Festus tot opvolger kreeg. Felix liet Paulus in gevangenschap achter voor een korte tijd, maar uiteindelijk komt Paulus na die termijn van twee jaar vrij. Na twee jaren in de gevangenis komt Paulus vrij.
Nog een paar hoofdstukken verder, in Handelingen 28, helemaal aan het slot van het boek waarin je leest dat Israël officieel terzijde wordt gesteld, citeert Paulus uit het boek Jesaja. Hij zegt: 'Jullie zijn horende doof en ziende blind en het Woord zal van jullie worden weggenomen.' Er staat ook bij: 'Het zij u dan bekend dat dit heil Gods aan de heidenen gezonden is en die zullen dan ook horen.' Let op: die zúllen horen. Het gaat niet meer om zien, maar om horen. Geen wondertekenen of machtige dingen die het oog strelen; zij zullen horen. En dan staat erbij dat Paulus de volle termijn van twee jaar in zijn eigen gehuurde woning bleef. Paulus was hier namelijk opnieuw in gevangenschap en weer zit hij twee jaar vast, net als ooit Jozef. Een volle termijn van twee jaar. Hij had een redelijke vrijheid, ook weer net als met Jozef. Hij was weliswaar gevangen en buiten de maatschappij, maar aan de andere kant verbleef hij in zijn eigen gehuurde woning en ontving hij allen die tot hem kwamen. Het was niet zozeer meer een kwestie van uitgaan, maar van ontvangen. Iedereen die interesse had, kon komen, graag zelfs. In de grondtekst staat heel sterk dat hij iedereen welkom heette die tot hem kwam. 'Kom maar, ben je geïnteresseerd? Oké.' We dringen niets op, we gaan er niet op uit, maar als je interesse hebt, heb ik je wat te vertellen. Dat is trouwens de mooiste manier van evangeliseren. Ik geloof niet zo in dat 'uitgaan en alle volkeren maken tot discipelen'; dat gaat Israël straks doen nadat de volle termijn is afgelopen. Maar nu is dit het adagium en de procedure: we ontvangen degenen die komen en als mensen interesse tonen in het Woord, dan heb je hen een heleboel te vertellen.
In vers 31 staat: 'en predikende het Koninkrijk van God' – dat inmiddels een verborgen Koninkrijk is – 'en onderricht gevende aangaande de Here Jezus Christus met alle vrijmoedigheid zonder enige belemmering'. Dat vind ik zo mooi. Paulus zat gevangen, dat was zijn positie, en toch spreekt hij zonder enige belemmering over het Koninkrijk van God dat in deze huidige tijd verborgen, 'ondergronds', is. En hij plaatst degene in het centrum van de aandacht: de Here Jezus Christus, oftewel de ware Jozef.
Die twee dagen en twee jaren hebben in wezen dezelfde betekenis en ze spreken van de tweeduizend jaren waarin wij nu leven. De Messias is ooit gekomen en is, om het zo te zeggen, in de put gegooid. Maar Hij is er ook weer uitgehaald en vervolgens is Hij naar het buitenland gegaan en verdwenen. Door het volk Israël wordt Hij nog steeds dood gewaand. Maar die termijn is twee jaar, en die twee dagen spreken van de tweeduizend jaren. Ik zal het u laten zien. Het is de periode waarin Israël terzijde gesteld is. Het is de periode van 'niet zien' maar horen. Het is de periode waarin het evangelie 'ondergronds' is; niet een publieke zaak die in de wereld meetelt, maar ondergronds, zoals ook het geval was toen Jozef daar letterlijk ondergronds in die kerker verbleef. Het spreekt van de tijd dat Christus verborgen is onder de heidenen. Jozef was immers niet in het beloofde land, hij bevond zich in Egypteland. Weliswaar nog totaal miskend, maar hij bevond zich daar buiten het land. Dat is in wezen nu ook de positie: Christus verborgen onder de natiën.
In die twee jaar is het zo dat Christus, net als Jozef ooit, Hoofd is van de gevangenen en voor hen zorgt. Hij zorgt voor degenen die Hem zijn toevertrouwd. Hij verzorgt ze, geeft hun wat ze nodig hebben, geeft eten en drinken en zorgt dat het hun aan niets ontbreekt. En Hij vertelt hun dingen die ze niet kunnen verklaren; Hij vertelt hun geheimenissen. Dat is inderdaad ook het punt dat ik wilde noemen: het is de periode waarin geheimenissen worden bekendgemaakt. Let daarbij ook op de gevangenisbrieven. Paulus zat die twee jaar in de gevangenis en wat deed hij daar? Hij schreef de gevangenisbrieven. En wat doet hij in die brieven? Hij maakt het geheimenis bekend. Juist in die brieven komt dat pontificaal aan de orde: geheimenissen en verborgenheden. Jozef wordt ook wel de 'openbaarder van verborgenheden' genoemd. Dat gebeurt allemaal daar in de gevangenis, in die termijn van twee jaar.
Wij leven nu ook in die termijn van twee jaar en met vreugde zullen we tot Hem zingen. Maar met vreugde kan ik u ook meedelen: we bevinden ons inmiddels in de slotfase van die termijn. Het duurt niet zo lang meer en de derde dag staat op het punt aan te breken. Dan is de termijn afgesloten.
Safnat Paneach: de Verhoging tot Redder Der Wereld ↑ hoofdstukken
En weet u wat er dan gaat gebeuren? Wat gaat er na die twee jaren gebeuren? Of zowel na die twee dagen, want het spreekt in beide gevallen van die twee millennia, van die tweetal duizend jaren. Dan wordt Jozef de onderkoning van Egypte. Maar het spreekt van Hem die de beheerser zal worden van deze wereld. Want dan zal Hij inderdaad uit de verborgenheid komen en niet meer langer ondergronds opereren in die gevangenis. Nee, dan zal Hij een positie krijgen die Hem ooit al was beloofd en waar Jozef zijn hele leven op gewacht heeft; hij wist dat dit zou gaan gebeuren.
En dan is het zo dat Jozef die positie krijgt in Egypte, maar hij wordt juist ook in die positie de redder van zijn broeders. Want in Egypte komt er een enorme hongersnood, maar niet alleen in Egypte, daar in het hele Midden-Oosten. En dan moeten de broeders, door de nood gedreven en onder druk, uiteindelijk ook bij Jozef aankomen. Hij wordt in eerste instantie helemaal niet eens herkend. Hij had zo'n heidens uiterlijk en voorkomen gekregen dat ze hem niet eens meer herkenden. Maar hij wordt wel de redder van zijn broeders en tenslotte wordt hij ook door hen herkend. Dan doet hij als het ware het masker af en maakt hij zich bekend: "Ik ben Jozef. Jozef, die jullie verkocht hebben naar Egypte." Dan deinsen ze terug.
En zo zal het straks ook gaan. Dan zal de Messias verschijnen en dan zal Hij Zich bekendmaken aan Zijn broeders naar het vlees. Dan zullen ze Hem ook gaan erkennen en ze zullen zien op wie zij doorstoken hebben. Ziet u de parallellen? Ziet u dat als je dat plaatje van Jozef tegen het licht houdt, dat je gewoon het watermerk ziet van de ware Jozef? Je ziet exact dezelfde dingen. En dan zal inderdaad het huis van Jakob komen tot de erkenning van Hem.
Tenslotte wil ik daar nog wat vertellen. Ja, tenslotte eindig je meestal hè, maar tenslotte wil ik daar nog wat over vertellen. Dat vind ik zo mooi, dat staat in Genesis 41 vers 45. Farao noemde Jozef daar Safenat-paneach. En wat betekent Safenat-paneach? Het betekent: de behouder der wereld, of de redder der wereld. Zo noemde Farao Jozef. En waar zou dat nou van spreken? Wie is nu de Redder der wereld? Wie wordt genoemd de Redder der wereld? Dat lees je van die mensen in Samaria. Leuk hè?
Er staat in Johannes 4 dat de Heer Jezus in Samaria is, bij de Samaritanen dus. Dan verblijft de Heer Jezus daar twee dagen. Ja ja, lees het maar na in Johannes 4; dan verblijft de Heer Jezus daar twee dagen in Samaria en dan gaat Hij vertrekken. En dan zeggen die Samaritanen: "Waarlijk, nu hebben we het zelf gehoord; Hij is inderdaad de Heiland", maar dat betekent gewoon de Redder der wereld. Dat is de Heer Jezus Christus: de Redder der wereld.
Kijk, en daarom is Hij ook die gelukkige man. Degene die voorspoedig is, die succesvol is. Hij bereikt dat wat Hem voor ogen staat. Hij kwam op aarde... zo zingen we dat ook hè: Hij kwam op aarde tot redding der wereld. En dat wat Hem voor ogen staat, dat zal Hem gelukken. Hij is de Redder der wereld. En ik stel voor dat we daar ook over...
UltimateGoodNews