▶ 00:00 De Bij, de Dar en het Woord (dabar) ↑ hoofdstukken

Goedemorgen, dames en heren, vrienden van het levende woord. Want daar wil ik vanmorgen graag eens uw aandacht voor vragen. Dan vraagt u zich misschien af waarom dat plaatje op het scherm staat afgebeeld. Een bloem en een bijtje, nou, dan weet je al waar het over gaat: over nieuw leven. En inderdaad, daar gaan we het over hebben, maar dan wil ik er om te beginnen toch nog wat anders bij zeggen.

Want een bij is een heel bijzonder dier en ik zal er om te beginnen eens op wijzen dat het Hebreeuwse woord voor een bij het woord dabar is. De vrouwelijke vorm daarvan is wat bekender en dat is Deborah. Of zoals wij dat uitspreken: Debora. U weet wel, die richteres, de enige vrouwelijke richter die we in de Bijbel tegenkomen. Maar het woord voor 'woord' in de Bijbel is óók dabar. Dat wist u misschien niet, maar we komen dat natuurlijk zo vaak tegen. In de Hebreeuwse Bijbel, in ons Oude Testament, komt het woord dabar heel vaak voor. Neem bijvoorbeeld Genesis 15 vers 1; als er staat dat het woord des Heren tot Abram kwam in een gezicht, dan staat daar in het Hebreeuws het woordje dabar. Hetzelfde woord als het woord voor een bij dus.

Daar zit nog iets aardigs aan vast; er komt nog iets bij om zo te zeggen. Want dat woordje dabar kennen wij in het Nederlands in een iets gewijzigde vorm ook nog steeds, en dat is het woord 'dar'. Ons woord dar komt namelijk via-via uit het Hebreeuws. Een dar is een mannelijke bij. Volgens mij is een hommel een mannelijke bij... maar hou me ten goede, ik ben geen imker. Dat zou heel goed kunnen hoor, dat dat een hele grote is. Maar laten we dat woordje hommel dan maar even voor wat het is; in ieder geval is een dar een mannelijke bij.

Het leuke fenomeen is dat we het werkwoord daarvan op twee manieren in de Nederlandse taal tegenkomen. In de eerste plaats in het woord 'darren'. Iemand die aan het darren is, doet eigenlijk niks; die is niet aan het werk. Dat is wel typerend, want in het bijenvolk is het zo dat een dar maar een beetje dart. Hij heeft, in tegenstelling tot de werksters — het grootste gedeelte van het bijenvolk — geen functie, behalve dan die ene: zaad voortbrengen. Oftewel: nieuw leven. Dat is het enige waar een dar goed voor is: nieuw leven voortbrengen. We kennen die betekenis van dat nieuwe leven ook nog in een ander woord en dat is 'dartelen'. Ik zocht dat eventjes op in het woordenboek en toen zag ik staan: dartelen is huppelen, springen, nieuw leven, lente; opgewekt en zonder zorgen door het leven gaan. Dat is dartelen. Het heeft allemaal een afgeleide betekenis van het woord dabar als je het helemaal terugbrengt naar zijn oorsprong, naar die dar dus.

De dar, het woord bij... maar de grap is — nou ja, het is niet grappig, maar wel heel eigenaardig — dat een dar voortkomt uit een onbevrucht ei. In de biologie noemen ze dat fenomeen parthenogenese. Het is een moeilijk woord, maar in de biologie is het een heel bekend fenomeen. Het vindt niet alleen plaats bij bijen, maar ook bij andere insecten zoals bladluizen en wandelende takken. Parthenogenese betekent letterlijk — het is een Grieks woord — partheno: maagd of maagdelijk, en genese: voortbrengen of geboorte. Maagdelijke geboorte. Bij een dar komt er geen vader aan te pas; hij komt voort uit een maagdelijke geboorte. Dat is karakteristiek voor een dar.

Ik denk dan natuurlijk meteen aan Hem die met recht de Dabar is, die inderdaad vlees is geworden. Het Woord, Dabar, is vlees geworden. Maar hoe kwam Hij tot ons? Inderdaad via parthenogenese: de maagdelijke geboorte. Zal ik u op nog iets wijzen? Want het verhaal van een bijenvolk is heel apart. Ik heb daar wel eens het een en ander over gelezen en ik zou er graag nog eens wat meer kennis van willen nemen om er eens een studie over te geven. Het is dan een gecombineerde studie van zowel de Schrift als de natuur. Ik ga er immers vanuit dat zowel de Schriftuur als de natuur één en dezelfde taal spreken, omdat ze beide voortkomen uit die ene God.

Als we het daar nog eens uitgebreider over hebben, dan zou ik vertellen over de bruidsvlucht. In het najaar vliegt de koningin van zo'n bijenvolk naar grote hoogte en de darren vliegen erachteraan. Zij hebben daar hun functie en bevruchten de koningin op grote hoogte. Maar als die darren na die bruidsvlucht weer terugkomen naar de kast, naar de bijenkorf, dan worden ze allemaal bij de poort, bij de ingang van die kast, afgemaakt of weggejaagd. Imkers spreken dan over de 'darrenslacht'.

Heel eigenaardig is dat: nadat het nieuwe leven is voortgebracht, wordt de dar vervolgens bij de poort weggejaagd. De poort is in de Bijbel altijd een beeld van de plaats waar de heerschappij plaatsvindt, waar de zaken geregeld worden. We hebben het daar bij een eerdere gelegenheid al eens over gehad toen Boaz in de poort zat; dat wil gewoon zeggen dat hij de heerschappij had, of in ieder geval een bestuurlijke functie. Die darren worden bij de poort weggejaagd, en dat is precies ook wat er met het Woord is gebeurd. Hij die vlees is geworden, die via de maagdelijke geboorte in deze wereld kwam, is nadat Hij het nieuwe leven tot stand heeft gebracht, verworpen bij de poort. Officieel is Hij weggejaagd en in wezen is dat nog steeds de positie van de Heer in de tegenwoordige tijd. Er is geen plaats voor Hem bij het volk — en dan mag u het volk Israël verstaan, maar u mag het van mij ook breder opvatten: de hele wereld. Er is geen plaats voor Hem in deze wereld, maar de essentie is gebeurd.

Want het eigenaardige is dat die koningin voor het leven bevrucht is. Die bewaart dat zaad en kan dat vier of vijf jaar bewaren totdat ze sterft. Voor die ene keer is ze dus voorgoed bevrucht. Het nieuwe leven is nu tot stand gekomen. Dabar. Wel, daar wil ik u even op wijzen als we het vanmorgen hebben over het levende woord. Want dit is gewoon zo'n typische illustratie die we in de natuur tegenkomen: dabar, het woord, nieuw leven waarvoor geen plaats is in deze wereld. Op het plaatje van de darrenslacht zie je dat de dar doodgestoken wordt. Ten slotte moet ik er natuurlijk nog even op wijzen dat een bij honing produceert. En waar is honing een beeld van in de Bijbel? Gewoon van de Schrift. Dat komen we meer dan eens tegen.

Maar het bekendste voorbeeld vinden we in Psalm 19. Daar gaat het over de Thora, over de Schriften, over het onderwijs van God. En dan staat er: "Kostelijker zijn zij dan goud." En dan staat er achter: "En zoeter dan honing, ja, dan honingzeem uit de raat."

Dat is de Schrift. Dat is wat de uitwerking is van Gods Woord. Als het Woord van God gesproken is en vervolgens wordt vastgelegd, wat houden we dan over? Inderdaad: honing. Dat is de Schrift, dat is de neerslag van het Woord. Het Woord dat vastgelegd is, wel, dat is honing. Geproduceerd dus door dabar.

Laten we vanmorgen eens een aantal schriftplaatsen de revue passeren waarin dat zo naar voren gebracht wordt. Om te beginnen.

▶ 10:58 Alle Dingen Zijn Door het Woord Geworden ↑ hoofdstukken

Johannes 1. Ik verwees er al even naar, naar dat schriftgedeelte. Er staat in Johannes 1, beginnend bij vers 1: "In het begin was het Woord en het Woord was bij God, en het Woord was God. Dit was in het begin bij God." En dan staat er in vers 3: "Alle dingen" – dus het heelal, ta panta, elke creatuur – "zijn door het Woord geworden en zonder dit is geen ding geworden dat geworden is." Waarmee dus gezegd wil zijn: heel de schepping komt voort uit het Woord.

In het Woord was leven. Het levende Woord. In het Woord was leven, en het leven was het licht der mensen. Maar let even op: alle dingen zijn door het Woord geworden. Dat zien we in Genesis 1 ook meteen geïllustreerd en bewezen. Want hoe is het? Het is God die een woord spreekt, en dan gebeurt het ook. Ik vertelde u over dat woordje dabar. Dat moet ik er eigenlijk ook even bij zeggen: dat woord dabar betekent 'bij', maar het is ook het woord voor 'woord'. En het is in het Hebreeuws ook het woord voor 'daad'. Ja echt.

Bij ons zijn er twee verschillende woorden: woorden en daden. Maar in het Hebreeuws, in de taal die van de overkant komt – in de taal van God Zelf, want dat is het Hebreeuws – is woord en daad één. Er is geen verschil. Als God spreekt, dan gebeurt er ook wat. Dat staat in Psalm 33 vers 9: "Want Hij sprak en het was er, Hij gebood en het stond er." Zijn Woord is ook altijd Zijn werk. Alles komt voort uit het Woord. Vandaar ook dat de schepping de taal spreekt van het Woord. Eigenlijk draagt de hele schepping, om het zo te zeggen, het DNA van het Woord. Het komt er namelijk uit voort.

En vandaar ook dat als je een bepaald schepsel of een creatuur bestudeert, dan herken je de Schepper erin. Dan herken je het Woord erin; dan herken je dabar erin. En dan hoef je je echt niet te beperken tot de bij en de honing, want heel de schepping spreekt diezelfde taal en verwijst op de een of andere wijze altijd naar het Woord. En het Woord is weer de uitdrukking van God. Dabar, het Woord, de logos, de uitdrukking van God. Alle dingen zijn door het Woord geworden, zonder dit is geen ding geworden dat geworden is. In het Woord was leven, en dat leven, dat is het licht der mensen.

Dan staat er nog even verder in datzelfde Johannes 1: "Het waarachtige licht, dat ieder mens verlicht, was komende in de wereld." Zo zie je dat dit Woord leven is. Dat Woord is licht. Licht en leven zijn in de Bijbel ook vaak min of meer synoniem, want licht is leven – er bestaat trouwens ook geen leven zonder licht. Maar licht heeft ook te maken met het contrast met de duisternis. Duisternis staat ook weer voor de dood. Welnu, in het Woord was leven. En dat Woord sprak. Dat gaat allemaal over leven; het brengt ook het leven voort.

Dat waarachtige licht dat ooit in de wereld is gekomen, staat er garant voor dat elk mens verlicht wordt. De ogen zullen open gaan en men zal het leven zien. Want dat is namelijk de doelstelling van dat waarachtige licht. Hij kwam op aarde tot redding der wereld – dat is trouwens Johannes 3. Zo ziet u: niet alleen de apostel Paulus spreekt ervan (hij weliswaar heel expliciet), maar je vindt dezelfde waarheid ook elders op een meer verborgen wijze in de Schrift. Net zo goed.

▶ 15:33 De Woorden Die Ik Spreek, Zijn Geest en Leven ↑ hoofdstukken

We bladeren even door naar Johannes 6. In Johannes 6 heeft de Heer Jezus een lange rede gehouden, net nadat Hij dat wonder had verricht van de wonderbare spijziging bij het meer van Gennesaret. Op een gegeven moment hield de Heer na afloop daarvan een rede, en die was erg hard, want er bleef namelijk niets over van de mens en de prestaties van de mens. Je leest ook dat de grote massa het laat afweten en vertrekt. De Heere Jezus blijft uiteindelijk achter met nog maar een klein clubje discipelen.

Dan zegt de Heere Jezus: "Willen jullie nu ook niet weggaan?" En dan zegt Petrus: "Tot wie zouden wij heengaan? Tot wie anders zouden wij heengaan? U hebt woorden van eeuwig leven." Leven dat hoort bij die toekomende eeuw; leven dat sterker is dan de dood. U hebt die woorden. De Heer Jezus gaat daarop in. Ik val even midden in het antwoord dat Hij dan geeft. Dan zegt Hij: "De Geest is het die levend maakt; het vlees doet geen nut."

Daarmee wordt de mens gewoon neergezet. Het vlees doet geen nut; dat wil zeggen dat het van de mens niet te verwachten is. Zeker niet als het gaat om de essentie. Dan is het zo dat de mens per definitie altijd teleurstelt. Niet alleen de ander, maar jijzelf ook. Toch? Het vlees doet geen nut. "De woorden die Ik tot u gesproken heb, zijn geest en leven." Let op: de woorden die de Heer Jezus sprak, die waren geest en leven. Dat is trouwens ook synoniem, want geest is namelijk leven. Als je de geest ontvangt, ontvang je leven. Net zo goed als wanneer je de geest geeft, je sterft. Van dat Woord van God is alles te verwachten.

Er wordt vandaag dikwijls heel zweverig gedaan over die geest en over spiritualiteit. Dat zijn termen die vaak langskomen en mensen hechten daar waarde aan, en terecht. Maar waarin is die geest nu gelegen? Dat is geen kwestie van trance of van extase, of van allerlei charismatische happenings. Nee, weet u waar de geest is? Wat geest is, dat is het Woord. Maar ik kan het nog anders zeggen: wie geest is. Dat Woord bruist van geest, dat Woord bruist van leven. Want het spreekt niet alleen van leven, het maakt ook levend. Dat staat hier ook: "De Geest is het die levend maakt." Ja, dat is het Woord. Maar wie is nu die levendmakende Geest?

Laten we de apostel Paulus eens het antwoord laten geven in 1 Korinthe 15:45. Daar wordt Adam geplaatst tegenover de laatste Adam, de Heer Jezus Christus. Paulus zegt in dat hoofdstuk over de opstanding: "Aldus staat er ook geschreven: de eerste mens, Adam, werd een levende ziel; de laatste Adam een levendmakende Geest." Kijk, daar heb je meteen de link gelegd met Johannes 6. De Geest is het die levend maakt.

Uiteindelijk blijkt dat gewoon het Woord te zijn, oftewel de laatste Adam. Hij is het; Hij is dat Woord zelf. Het Woord is niet alleen maar wat God spreekt, maar het is Iemand. Daarom is Hij ook de Levende, want Hij is degene die van Zichzelf ook zegt: "Ik ben de opstanding, Ik ben het leven." Hij is het die levend maakt. Zelfs al het leven dat we hier kennen, de hele schepping, komt voort uit het Woord. Ook het gewone biologische leven komt voort uit het Woord, maar dat is nog maar vergankelijk. Hier gaat het echter over dat onvergankelijke leven dat het Woord voortbrengt.

▶ 20:06 Het Woord Des Levens Gezien en Getast ↑ hoofdstukken

We bladeren nog eventjes door en komen nu bij het schriftgedeelte dat zojuist is voorgelezen: 1 Johannes 1. De eerste brief van Johannes begint op een soortgelijke manier als het Evangelie naar Johannes. Daar staat: "Hetgeen was van den beginne, hetgeen wij gehoord hebben" – wij, dat zijn de apostelen, de ooggetuigen – "hetgeen wij gehoord hebben, hetgeen wij gezien hebben met onze eigen ogen, hetgeen wij aanschouwd hebben" – dat is nog sterker – "en onze handen getast hebben van het Woord des levens."

Het levende Woord. Het gaat hier over het feit dat de apostelen ooggetuigen zijn geweest. Ze hebben het niet alleen maar gehoord, ze zijn er getuige van geweest; ze hebben zelfs met hun handen het levende Woord getast. Dat verwijst hier uiteraard naar de dag van de opstanding en de dagen daarna. Zij zijn daar ooggetuigen van geweest. Ze hebben gezien dat de steen was weggewenteld en dat de Levensvorst sterker bleek dan de dood. Dat hebben zij met hun eigen ogen gezien.

Welnu, zegt de apostel Johannes: "Hetgeen wij gezien en gehoord hebben, dat verkondigen wij ook u." Want in wezen is dat het Evangelie. Het Evangelie is inderdaad het goede bericht. Het goede bericht dat God van deze wereld houdt en dat Hij dat bewezen heeft. In een sterfelijke wereld – een wereld die onder het beslag van de dood ligt, en daarmee ook onder de zonde, want de zonde heerst in de dood – brengt Hij nieuw leven tot stand dat sterker is dan de dood.

Dat is het Woord van het leven, het levende Woord. Dat is het Evangelie. Dat is ook het licht voor de mensen. In het Woord was leven en het leven was het licht der mensen. Wat is er in deze duistere wereld, die onder het beslag van de dood ligt met alles wat dat met zich meebrengt, aan licht? Welnu, dat is dit licht. Dat is deze boodschap, dit bericht: namelijk dat er Iemand is geweest die Zijn leven heeft gegeven. Waarom gaf Hij Zijn leven? Waarom stierf Hij? Wel, om te kunnen opstaan uit de doden en daarmee sterker te zijn dan de dood.

Dat is het Woord van het leven. Dat is in wezen de boodschap. En indien Christus niet is opgestaan, dan is onze boodschap ijdel, zonder inhoud. Oftewel: wat is de inhoud van onze boodschap? Dat Christus is opgestaan! Want dat verandert in één klap alles. Het levende Woord, het Woord des levens.

Johannes voegt daar in vers 4 nog aan toe: "En deze dingen schrijven wij, opdat onze blijdschap volkomen zij." Want er is niets dat een mens zo verlicht en zoveel vitaliteit geeft als juist deze boodschap. Een boodschap van de dood die is overwonnen. Nog niet tenietgedaan, dat is waar, dat is nog toekomst, maar de dood is al overwonnen. Dat verlicht een mens, dat doet een mens ook stralen.

Wat is de boodschap die wij hebben voor de wereld? De weggewentelde steen! De levende God, die inderdaad een Redder is van alle mensen. Maar waar redt Hij dan van? Waar zou de levende God van redden? Van de dood natuurlijk! Dat is precies wat Hij doet: Hij geeft het leven. Hij gaat de dood volkomen tenietdoen.

"Deze dingen schrijven wij, opdat onze blijdschap volkomen zij." Het is namelijk een boodschap van zo'n kolossale hoop en verwachting. Maar het ligt allemaal besloten in het fundament van wat tweeduizend jaar geleden heeft plaatsgevonden, waar Johannes hier over schrijft: "Hetgeen wij gehoord hebben, gezien hebben met onze eigen ogen... dat verkondigen wij u: het Woord van het leven."

We bladeren nog even door. Johannes spreekt ervan, maar bij Petrus is het net zo, want als het hierom gaat, zijn er geen verschillen in het Nieuwe Testament. Ik weet dat er onderscheid bestaat in de geschriften van het Nieuwe Testament, maar wat dit betreft is het allemaal één en dezelfde boodschap. Dit fundament is gewoon overal hetzelfde.

▶ 25:00 Wedergeboren uit Onvergankelijk Zaad ↑ hoofdstukken

Het kan ook niet missen: 1 Petrus 1. Nadat hij de groeten heeft gedaan, begint Petrus te schrijven: "Geloofd zij de God en Vader van onze Here Jezus Christus, die ons naar Zijn grote barmhartigheid door de opstanding van Jezus Christus uit de doden heeft doen wedergeboren worden tot een levende hoop."

Wedergeboorte is gewoon nieuw leven. Bij de geboorte ontvangen we leven, maar dat leven is vergankelijk. Wedergeboorte heeft echter te maken met de geboorte daarna: het ontvangen van nieuw leven. En dan gaat het over het onvergankelijke leven dat aan het licht is gekomen in de opstanding van Jezus Christus. Daarin is dat nieuwe leven begonnen en daarin vindt het zijn oorsprong. Dat is nu juist die opstanding van Jezus Christus. Dat heeft ons nieuw leven gegeven, maar bovendien geeft dat ook een levende hoop. Want dat is namelijk de garantie voor de verwachting voor onszelf, maar ook voor Israël, voor de gemeente en voor de hele volkerenwereld — ja, voor de Godganse schepping.

Als Petrus dan even verder gaat — want dit is het begin van 1 Petrus 1 — en u leest door naar vers 23, dan pakt hij weer de draad op die hij eerder had losgelaten. Wij hebben als wedergeborenen nieuw leven ontvangen. Wedergeboren, niet uit vergankelijk, maar uit onvergankelijk zaad. Daarbij weet u ook meteen waar zaad een beeld van is, toch? Ja, ik zei het toch: heel de schepping draagt het DNA van het Woord. Dat zie je ook hier weer. Het zaad is een beeld van het Woord van God.

Er is natuurlijk wel een verschil: gewoon zaad is vergankelijk. Maar hier spreken we over onvergankelijk zaad. Wat is dat dan? Wel, dat staat er direct achter. Dat onvergankelijke zaad is het levende en blijvende Woord van God. Levend en daarom blijvend. Wij kennen hier in deze wereld geen leven; wij kennen hier sterven, de weg naar de dood toe. Maar leven dat sterker is dan de dood, dat blijft dus.

Hier wordt gezegd dat wij zijn wedergeboren door onvergankelijk zaad, het levende en blijvende Woord van God. Maar een paar verzen daarvóór had Petrus nog geschreven dat we wedergeboren zijn — dat wil zeggen: we hebben het nieuwe leven ontvangen — door de opstanding van Jezus Christus. Dat blijkt dus hetzelfde te zijn. De opgestane Jezus Christus is namelijk dat levende en blijvende Woord. Het is niet alleen maar wat Hij gesproken heeft, maar het is wie Hij is en wat Hij doet en voortbrengt. Het genereert.

Sommige mensen hadden opmerkingen over het shirtje dat ik vanmorgen aan had. Maar toen keken ze achterop en daar zagen ze dit: "Generation". Toch? Nou, daar heeft het dus mee te maken: met genereren, met nieuw leven voortbrengen. Want dat is wat het feitelijk is. Wedergeboren, niet uit vergankelijk, maar uit onvergankelijk zaad, door het levende en blijvende Woord van God. Want, zo staat erachter: "Alle vlees is als gras en al zijn heerlijkheid als een bloem in het gras; het gras verdort, de bloem valt af."

Dat is de beschrijving van deze schepping, van u en mij. We komen hier op deze wereld en dat lijkt nog heel wat. Maar op een gegeven ogenblik ben je over de top en dan volgt de aftakeling, de vergrijzing... op weg naar de 'verniksing', zoals Huib dat zegt. De heerlijkheid van het schepsel is zo vergankelijk. Het is als gras, als de heerlijkheid van een bloem in het gras. Het lijkt heel wat, maar vergis je niet: kom een tijdje later terug en er is niets meer van over. Dat is de mens. Hoe groot ook, hoe heerlijk ook, hoeveel hij ook mag lijken — een mens stelt in wezen helemaal niks voor.

Vandaar ook dat de Heer Jezus zei: "Het vlees doet geen nut." Als je het heel fundamenteel bekijkt, dan is alles wat het vlees voortbrengt in de marge. Alle vlees is als gras en zijn heerlijkheid als een bloem in het gras. Het gras verdort, de bloem valt af, maar het Woord des Heren blijft tot in de eeuw. Dat wil zeggen: het trotseert deze Aion. Waarom? Omdat het een levend en blijvend Woord is. En dit is het Woord — dat levende, blijvende Woord — dat u als evangelie, als goed bericht (want dat is wat evangelie betekent), als blijde boodschap verkondigd is. We gaan nog wat verder.

▶ 30:31 Alle Schrift Is van God Ingeblazen ↑ hoofdstukken

We hebben het over dat levende woord. Ik ben niet compleet vanmorgen, maar ik wil toch wel voorbeelden daarvan geven. In 2 Timotheüs 3 vind je trouwens niet die uitdrukking 'het levende woord', maar wel iets wat daar direct mee verband houdt. In vers 16 van het derde hoofdstuk schrijft Paulus — de tweede Timotheüsbrief is Paulus' geestelijk testament. Het is de laatste brief die hij geschreven heeft vlak voordat hij geëxecuteerd werd. Het moment van zijn verscheiden stond voor de deur, schrijft hij in hoofdstuk 4. En dan is het in deze brief dat hij Timotheüs een hart onder de riem steekt en zijn geestelijk testament als het ware overdraagt.

Hij wijst op het belang van het woord en zegt in vers 16, nadat hij er al wat over had gezegd trouwens: "Alle Schrift is van God ingegeven", staat er in de Statenvertaling. Dat is zo, maar er staat letterlijk dat het van God geïnspireerd is. Theo Pneustos staat er in het Grieks, en dat betekent 'God-geblazen'. Alle Schrift is van God geblazen, geïnspireerd. Want inspireren betekent ook gewoon inblazen. En het is nuttig om te onderrichten, te weerleggen, te verbeteren — te corrigeren wil dat zeggen — en op te voeden in de gerechtigheid.

Alle Schrift is geïnspireerd. En weten we wat het betekent? Dat betekent dat die Schrift dus spiritueel is, dat wil zeggen: geest heeft, oftewel leven heeft. Het doet mij direct denken aan wat we elders vinden in de Bijbel, al helemaal in het begin in Genesis 2. Daar lees je dat de Heere God de mens formeert uit het stof der aarde. Dat is op zich een wonder, maar toen de mens als het ware geformeerd was, was hij nog steeds niet levend. Nee, er moest nog iets gebeuren. Want daar staat dat de Heere God de mens geformeerd had uit het stof der aarde en in zijn neusgaten geblazen de adem van het leven, de geest van het leven, en alzo werd de mens een levende ziel. Dus omdat God in die mens blaast, werd de mens een levende ziel. Ingeblazen. Wel, zo is de Schrift ook ingeblazen. Maar omdat de Schrift is ingeblazen, geïnspireerd, is het ook een levend woord.

Kijk, je kunt van die Schriften zeggen dat ze op zo veel verschillende manieren tot ons zijn gekomen. Er staat in Hebreeën 1 dat God eertijds op velerlei wijzen en op velerlei manieren en velerlei tijden tot de mens gesproken heeft, tot het volk Israël in het bijzonder. Die Schriften zijn geschreven gedurende vele eeuwen, gedurende zelfs duizenden jaren. Het boek Genesis alleen al is eigenlijk de compilatie van een heel aantal documenten. De aartsvaders hebben zelf hun verhaal geregistreerd. We moeten ook nogmaals een keertje een Bijbelstudie wijden aan hoe het boek Genesis ontstaan is. Uiteindelijk is het Mozes geweest die het heeft samengesteld en de redactie heeft gevoerd over dat boek. En zo is de Bijbel ontstaan: hier een boek, daar een document, daar wat kleitabletten. Gedurende vele duizenden jaren en op tal van plaatsen is het zo ontstaan: in Egypte, in Israël, in Mesopotamië, Italië, Griekenland, noem maar op! Vele eeuwen, vele plaatsen en dan nog ook door allerlei soorten mensen. Door koningen is het geschreven, door boeren, door vissers, maar ook door artsen, door kwekers, door priesters enzovoorts.

Als je die Schriften van een menselijk standpunt bekijkt, dan zeg je: het is geen boek. De Bijbel is geen boek; nee, de Bijbel is gewoon een bibliotheek. Het is een hele verzameling boeken die in de loop der tijden op zoveel plaatsen is ontstaan en bij elkaar gebracht is. Inderdaad, door de bevoegde instanties, door de priesters — Ezra wat het Oude Testament betreft — en Paulus is degene die het Nieuwe Testament uiteindelijk heeft gecompleteerd. Maar die Schriften, hoe gevarieerd ze ook zijn, in menselijk opzicht zou je zeggen: tja, wat verwacht je daarvan? Mensen staren zich daarop blind. Die Bijbel is geschreven in zoveel honderden, zoveel duizenden jaren en door zoveel verschillende mensen. Wat verwacht je daarvan? Dat is een verzameling van oude documenten.

Maar het wonder van die Bijbel is dat het een eenheid vormt. En dat is nu juist het typerende van de Schrift. Heel de Schrift. Kijk, je kunt zeggen dat het de heilige Schriften zijn, meervoud. Dat wil zeggen dat het allerlei documenten zijn, allerlei geschriften van verschillende auteurs. Dat is waar, maar uiteindelijk is er maar één Auteur en daarom heet het ook de heilige Schrift. Als je het vanuit menselijk standpunt bekijkt, zijn het de heilige Schriften. Maar als je het vanuit Gods standpunt bekijkt, dan is Hij de ene Auteur en dan is het gewoon de heilige Schrift. En dan zegt de Heer Jezus: "De Schrift" — enkelvoud — "kan niet gebroken worden." Het is een eenheid.

Het is net als met een puzzel waarbij alles zo in elkaar past. De ene Schrift legt ook de andere uit; daaruit blijkt ook die eenheid. Ik bedoel, die auteurs hebben nooit met elkaar kunnen confereren of kunnen afspreken hoe ze dat nou eens een keertje zouden doen. Nee, het is van bovenaf geleid en daarom is die Schrift ook een eenheid. De ene Schrift legt de andere uit. Petrus zegt dat ook: "Wetende dat geen profetie der Schrift" — geen godspraak in de Schrift — "is van eigen uitlegging." Weet u wat dat betekent? Dat betekent gewoon dat de profetie van de Schrift niet zichzelf uitlegt. Hoe dan wel? Wel, de ene profetie van de Schrift legt de andere profetie van de Schrift uit. Zo moet je in Genesis wezen of in Daniël om Openbaring te begrijpen, of je moet in Mattheüs 24 zijn om Daniël 9 te begrijpen. Ik noem zomaar willekeurige voorbeelden. Maar heel de Schrift vormt een eenheid. Het zijn allemaal puzzelstukjes die bij elkaar passen en de ene Schrift legt de andere uit.

Die eenheid is juist het Godswonder. Waarbij ik ook moet zeggen dat al die plaatjes — want in wezen is de Bijbel gewoon een groot platenboek. Ja, er staan gewoon allemaal lettertjes, zwarte lettertjes op een witte pagina, en dan bedoel ik niet uw Rembrandt-Bijbel. Maar in wezen zijn het allemaal plaatjes. Al die verhalen, of je het nu over Simson hebt of over Jozef, maar ook de voorschriften over het altaar en over de tempel, en over het wasvat en over de offers. Het kan niet schelen; het zijn allemaal van die verschillende plaatjes en afbeeldingen. Maar wat ik zo mooi vind aan die Bijbel, is dat het in wezen geen fotoboek is. Het zijn geen losse plaatjes. Nee, al die plaatjes vloeien in elkaar over.

Daarom heb ik eventjes dat beeld van een film erbij gevoegd. Een film bestaat in wezen ook uit allemaal plaatjes, maar het bijzondere is dat wanneer je ze achter elkaar bekijkt, het ineens tot leven komt. Ze vloeien namelijk in elkaar over. Dat is met de Bijbel ook zo. Al die plaatjes vloeien in elkaar over. Nog niet zo lang geleden heb ik een korte studie gegeven over de weggewentelde steen. Toen had ik het over de steen bij Jakob die hij wegwentelt, en toen ging het over de steen die van de berg rolde in het boek van Daniël, en over de steen die werd weggerold voor de leeuwenkuil. En dan blijkt: van de ene steen rol je met recht in de andere steen. Uiteindelijk heeft het maar één onderwerp.

Het verwijst allemaal naar wat er op die ene morgen is gebeurd, vroeg in de morgen, dat de steen werd weggewenteld. En zo zie je al die plaatjes – dit is een willekeurig voorbeeld – maar al die plaatjes staan niet op zichzelf. Ze vloeien inderdaad in elkaar over waardoor een levend, namelijk een bewegend beeld ontstaat.

Nou, dat is de Schrift. Het is een eenheid. De Schrift is een eenheid, een levende eenheid. En vandaar ook: alle Schrift is van God geïnspireerd. Het leeft. Hebreeën 4 zegt het ook: "Want het woord van God is levend en krachtig." Het kenmerk van leven is juist ook dat het kracht heeft. Hier staat in het Grieks trouwens het woordje "energie".

Wat is leven? Nou, dat is energie. Zoals dood het ontbreken van enige energie is, en sterven het afnemen van die energie, het afnemen van de vitaliteit. Maar het woord van God is "power". Het is kracht. Het is energie. En het is bovendien scherper, staat er nog bij, dan enig tweesnijdend zwaard. En het dringt door zo diep dat het vaneenscheidt ziel en geest.

Het woord van God is een zwaard. Dat is ook niet iets om te verdedigen; dat is het stomste wat je ooit kunt doen. Ik heb het vaak genoeg gedaan, maar dat moet je nooit doen. Je moet het woord van God niet verdedigen. Weten we waarom niet? Omdat het woord van God namelijk een zwaard is. Het is niet iets om te verdedigen, maar het is juist om iets méé te verdedigen.

Spreek het woord. Zeg maar: "Er staat geschreven." Gebruik dat woord en dan zal het zijn kracht, zijn scherpte, het leven en het goddelijke karakter zelf bewijzen. Dat moeten wij niet doen. Dat woord van God is mans genoeg, om het zo maar te zeggen. Dat woord van God is scherper dan enig tweesnijdend zwaard. En het is niet alleen leven, het geeft ook leven. Het woord van God is levend en krachtig. Johannes 7 ten slotte.

▶ 42:13 Stromen van Levend Water ↑ hoofdstukken

Ja, ook wat het kan doen met een mens, hè? Dan lees je over de laatste, de grote dag van het feest. Het gaat hier over het Loofhuttenfeest. Het Loofhuttenfeest telde zeven dagen, maar er was ook nog een extra dag, een achtste dag. Dat was hier het geval, en op die dag vond er een waterprocessie plaats op het Tempelplein.

De Heer Jezus stond daar ook tussen de menigte. En op die laatste, de achtste, de grote dag van het feest — de acht staat trouwens altijd voor een nieuwe cyclus, de achtste dag waarop ook de besnijdenis moest plaatsvinden, de dag na de Sabbat — op die laatste, de grote dag van het feest, stond Jezus daar. Hij stond daar — opstanding! — en Hij riep: "Indien iemand dorst heeft, hij kome tot Mij en drinke! Wie in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt: stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien."

Dit zeide Hij — let op vers 39 — van de Geest, welke zij die tot geloof in Hem kwamen, ontvangen zouden; want de Geest was er nog niet, omdat Jezus nog niet verheerlijkt was. Ik zei het toch? Die Geest heeft te maken met opstandingsleven. Het was op de dag dat Hij opstond uit de doden dat Hij ook blies op Zijn discipelen. Weet u nog? Hij blies op Zijn discipelen en zei: "Ontvang de Geest." Ja, ontvang dat leven dat vandaag aan het licht is gekomen. Dat is die Geest, dat is dat Woord. En dat Woord wordt hier vergeleken met stromen van levend water.

Hoezo levend water? Nou, het is stromend water, het beweegt. Levende stenen zijn trouwens ook bewegende stenen. Hier gaat het over stromen van levend water. Dat Woord van God is water, maar het is levend water. En wie van dat Woord ontvangt wat hier staat... wie in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt... wie dat Woord van het leven gelooft en aanvaardt... Als je ogen daarvoor geopend worden — want het is God die dat doet — als Hij je ogen opent en als Hij je oren opent zodat je verstaat, dat Woord van het leven, wel, wie in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt: stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien.

Je ontvangt dat leven. Maar weet u wat de uitwerking is? Je zult er ook weer van gaan spreken. Het zal vanuit je binnenste weer gaan vloeien naar anderen. Dat werkt dus niet zo van: "daar moet je over spreken" of "je bent verplicht". Nee, het vervult je. U weet toch hoe dat gaat? Als het hart ergens vol van is, dan stroomt de mond daar vanzelf van over. Het is zelfs zo dat het voor iemand wiens hart vol is, moeilijker is om te zwijgen dan om te spreken. Ik bega dus nooit de fout om tegen mensen te zeggen: "Je moet van de Heer spreken." Want weet je wat je veel beter kunt doen? Drinken van het levende water. Gewoon drinken van het leven. Neem het tot je, geloof dat Woord, dat Woord van het leven. Dat heeft de werking van wat hier staat: "gelijk de Schrift zegt: stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien."

Laat je ook de mond niet snoeren door mensen. Er zijn er genoeg die dat doen, die zich de mond laten snoeren omdat ze bang zijn voor anderen. Ja, het past natuurlijk niet in de religie: een God die deze wereld om niet liefheeft en die de dood tenietdoet, volkomen tenietdoet, en elk mens verlicht. "Dat kan toch niet, het zou wel erg makkelijk wezen!" Maar juist dat is zo’n geweldig woord. Dat is namelijk het evangelie, dat is het goede bericht dat je inderdaad doet stralen en waardoor je hart vervuld wordt.

Dat is wat het Woord van God is. Het is een levend Woord. Neem het tot je en je zult erdoor vervuld worden. Je zult er vanzelf ook van gaan spreken. Stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien. En dat is precies waarom we bij elkaar zijn, waarom je van dat Woord neemt. Dat Woord van God heeft zo’n enorme potentie, zo’n enorme vitaliteit, zo’n enorme kracht en power. Er is niets daarmee te vergelijken. Daar kan een mens niets aan toevoegen en daar kan een mens ook niets aan afdoen. Neem dat Woord gewoon puur tot je! Laat het niet vermengen met allerlei mensenwoorden. Je hoeft het niet mooi te maken en je hoeft het ook niet te verdedigen. Neem het tot je en het zal inderdaad zijn kracht bewijzen. Gelijk de Schrift zegt: stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien. Geweldig dat we zo’n Woord van leven mogen hebben. Amen.