Waarom Moest Christus Sterven? (1 & 2)
12-05-2007 - Geplaatst door Andre Pietstudiedag 12 mei 2007 in Rijnsburg
Enkele van de klassieke antwoorden op bovenstaande vraag zijn:
* om de straf op onze zonden te dragen.
* de schuld van de mens moest betaald worden.
* God is rechtvaardig en eiste genoegdoening.
Tijdens deze studies zal worden uitgelegd waarom deze antwoorden niet naar de Schrift zijn. En vooral: hoe het dan wel zit. De antwoorden zullen u verrassen!
📝 Samenvatting & Transcriptie: Waarom Moest Christus Sterven? (deel 1)
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- De Fundamentele Vraag: Waarom Moest Christus Sterven?
- De Klassieke Theologie Onder de Loep: Toorn, Straf en Betaling
- De Onlogica van de Traditie: Betaling Sluit Ware Vergeving uit
- Tien Bijbelse Antwoorden (antwoord 1: Hij Was Ter Dood Veroordeeld)
- Antwoord 2: Opdat de Schriften Vervuld Zouden Worden
- Antwoord 3: de Vastgestelde Termijn Was Vol Geworden
De Fundamentele Vraag: Waarom Moest Christus Sterven? ↑ hoofdstukken
Laten we maar meteen to the point komen: waarom moest Christus sterven? Ik hoop dat u zich met mij al op voorhand realiseert dat wanneer we het over zo’n vraag hebben, je nauwelijks een fundamentelere vraag kunt stellen dan deze.
Later zal dat schriftgedeelte nog op het scherm geprojecteerd worden, maar ik wil u er nu alvast op wijzen dat Paulus in 1 Korinthe 15 vers 3 aan de Korintiërs schrijft: "Voor alles heb ik u overgeleverd dat Christus is gestorven voor onze zonden, naar de Schriften." Hij heeft gewezen op Christus die is gestorven en hij zegt er uitdrukkelijk bij: "voor onze zonden, naar de Schriften." Daar blijft het niet bij, want hij zegt er direct achteraan dat Hij is begraven en ten derden dage is opgewekt, eveneens naar de Schriften.
Maar "voor alles" is hij daarmee begonnen: Christus stierf. Al eerder had hij trouwens aan de Korintiërs geschreven dat hij had besloten om niets anders onder hen te brengen dan Christus, en die gekruisigd. Hij noemt het evangelie in 1 Korinthe 1 vers 18 ook "het woord des kruises". Kennelijk hangt heel het evangelie direct samen met en is het gebaseerd op het kruis, oftewel op de dood van Christus. Waarna je de vraag moet stellen: waarom dan wel? Wat is de betekenis van het sterven van Christus?
De Klassieke Theologie Onder de Loep: Toorn, Straf en Betaling ↑ hoofdstukken
Kijk, je kunt natuurlijk direct de Bijbel gaan openen en dat gaan we straks ook zo gauw mogelijk doen. Maar alvorens daar wat over te zeggen, wil ik u eerst eens meenemen naar de klassieke antwoorden op de vraag: "Waarom moest Christus sterven?" Omdat het zo’n fundamenteel onderwerp is, is er natuurlijk al veel over nagedacht en is er ook al veel over gezegd en geschreven. Dat is logisch!
Hoe is dat zo benaderd? Dat is ook de reden waarom deze studiedag belegd is. Vorig jaar – een heel aantal van u was daar toen ook bij Van der Partij – hebben we een studiedag gehad met als thema: "Wat is verzoening?" Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat het onderwerp van vandaag min of meer een vervolg daarop is. Het is een wat andere invalshoek, maar er zal voor een deel ook overlap zijn. Maar de vraag is nu anders: Waarom moest Christus sterven? Het gaat niet specifiek over het onderwerp verzoening, hoewel dat vandaag zeker meer dan eens aan de orde zal komen. Maar waarom moest Christus sterven? Waarom hebben we daar een vervolg aan geplakt en dit jaar opnieuw een studiedag aan dit thema gewijd? Wel, omdat er zo enorm veel misverstanden – en dan zeg ik het nog heel zachtjes – over dit onderwerp bestaan. Ik durf zelfs te zeggen, en ik hoop dat ik u daarin straks kan meenemen, dat ik het u kan laten zien, aanwijzen en bewijzen, dat de klassieke benadering in wezen een omkering geeft van wat de Schrift werkelijk zegt. En dat is ontstellend.
Laat ik om te beginnen eens wat benaderingen geven zoals die traditioneel als antwoord gegeven worden op de vraag waarom Christus moest sterven. Ik heb hier een afbeelding van het boek More Than A Carpenter. Ik heb zelf de Nederlandse vertaling daarvan, een heel bekend boek: Meer dan een timmerman van de bekende Amerikaan – althans bekend in de evangelische wereld – Josh McDowell. Ik heb ongelooflijk veel van deze man geleerd; het is een schitterend boek. Hij gaat in dit boek vooral in op de historiciteit van de opstanding van de Heer Jezus Christus en waarom het Nieuwe Testament een historisch volstrekt betrouwbaar document is. Een geweldig boek, daar niet van. En toch staan er in dit boek een aantal dissonanten, en daarom wijs ik er al eventjes op.
Hij gaat in op de vraag waarom Christus moest sterven en luister naar zijn antwoord. Zijn antwoord is helemaal niet zo verbazingwekkend, dat wil zeggen: het is gewoon mainstream. Het is de vertolking van wat in het algemeen gezegd en geantwoord wordt op de vraag waarom Christus moest sterven. Josh McDowell brengt het zo onder woorden: "Toen Hij naar het kruis ging, bijna tweeduizend jaar geleden, stortte een heilige, rechtvaardige God Zijn toorn uit over Zijn Zoon. En toen Jezus zei: 'Het is volbracht', was Gods rechtvaardige aard tevredengesteld." Ik lees even verder: "Je zou kunnen zeggen dat God op dat moment 'verlof kreeg' om de mensheid met liefde te behandelen zonder een zondig mens te hoeven verdelgen."
Ziet u wat het antwoord is van Josh McDowell op de vraag waarom Christus moest sterven? Wel, het was noodzakelijk, want God is rechtvaardig. God toornde over de zonde en Hij heeft Zijn toorn uitgestort over Zijn Zoon. Toen dat was volbracht, toen was God tevredengesteld. Zijn rechtvaardige aard was voldaan. En nu kan Hij inderdaad met verlof, ook naar Zijn gerechtigheid, de mensheid met liefde behandelen. Dat is wat Josh McDowell daarover zegt.
Ik kan u op voorhand dit al zeggen – ik stel nu alleen nog maar de vraag, en u begrijpt wellicht waar ik naartoe wil, maar laat ik het stap voor stap ophalen: Waar in de Schrift staat dit? Het is een Bijbelstudiedag, toch? Het is niet interessant wat allerlei kerkelijke autoriteiten of belijdenisgeschriften naar voren brengen; het gaat er gewoon om: wat staat er geschreven? Waar in de Bijbel wordt één keer gesproken over Gods toorn in verband met het kruis? Of over Zijn gramschap, over Zijn boosheid of termen van gelijke strekking? Eén keer maar. Als dit antwoord zo fundamenteel is, dan zou je toch op zijn minst verwachten dat daar een serie teksten is, maar in ieder geval één tekst die dat gewoon expliciet zegt. Ik stel de vraag.
Een ander antwoord kwam ik tegen op de site van de Evangelische Omroep, waarin ook uitleg gegeven wordt over wat zij beschouwen als het evangelie. In een van die artikelen kwam ik deze verklaring tegen: "Omdat Hij geen straf voor zonde verdiende, kon Hij die straf in de plaats van anderen vrijwillig op zich nemen. In Zijn dood aan het kruis heeft Hij dus plaatsvervangend onze straf gedragen. Dit betekent dat de straf voor onze zonden al is betaald." In wezen komt dit antwoord op hetzelfde neer als wat Josh McDowell naar voren bracht. Het is het antwoord dat Gods toorn en Gods straf voldaan moesten worden, de schuld moest worden betaald. Daarom stierf Christus.
Als ik dit zo naar voren breng, kan ik me voorstellen dat u zegt: "Ja, maar dit is toch duidelijk? Dit is toch altijd het antwoord? Ik weet eigenlijk ook niet beter dan dat het zo is." Dan heb ik goed nieuws voor u: dan bent u precies op de goede plek vandaag. Want daarover gaan we het nu hebben. We gaan als ware Bereërs de vraag stellen: waar staat dat dan geschreven? Is dat zo? Is het schrikken om bij zulke dingen die zo vanzelfsprekend zijn een vraagteken te zetten? Voor sommige mensen is dat angstig. Ze vragen zich af: blijft er dan niks overeind staan? Maar jawel, er blijft één ding overeind staan en dat is het Woord.
De vraag is: wat zegt het Woord daarover? Dan blijkt inderdaad dat er van de traditie weinig overeind blijft. Dat is mijn ervaring tot dusver. Dat is trouwens niks nieuws, want dat is precies hetzelfde als wat de Heer Jezus ook al zei tegen Zijn tijdgenoten en tegen de schriftgeleerden van Zijn tijd. Hij zei: "Jullie hebben het Woord van God van Zijn kracht beroofd ter wille van jullie overleveringen." Het is altijd zo dat menselijke overleveringen en menselijke tradities het Woord van God overwoekeren en allerlei misverstanden zo hun plaats innemen. In wezen nemen ze de plaats van het Woord van God in. Plaatsvervangend, ja.
De Heidelberger Catechismus geeft ook antwoord op deze vraag. De Heidelberger Catechismus is een hele verzameling vragen, een document van eeuwen oud, en daarin wordt in Zondag 16 de vraag gesteld: "Waarom heeft Christus Zich tot in den dood moeten vernederen?" Nou, dat is precies de vraag van vandaag. Het antwoord luidt: "Daarom dat vanwege de gerechtigheid en waarheid Gods niet anders voor onze zonden kon betaald worden, dan door den dood des Zoons Gods." Dus ook hier weer hetzelfde antwoord: het is vanwege de rechtvaardigheid van God die vertoornd was. Er moest een rekening vereffend worden, er moest betaald worden aan God.
En dan hebben we hier Johannes Calvijn. U bent hem waarschijnlijk nooit tegengekomen, daarom zeg ik het er even bij, maar dit is een markante afbeelding. Een hele spitse man was het, dat kunt u wel zien. Spitsvondig. Johannes Calvijn schrijft in de Institutie (Boek II, hoofdstuk 16): "God is de mens een vijand geweest." Dit is, ik moet zeggen, wel de sterkste uitspraak. Ik houd van duidelijkheid en daarom houd ik in die zin ook wel van deze uitspraak.
Want dit schept in ieder geval duidelijkheid; hier worden dingen gewoon opgediend zoals ze bezien en beleefd worden. Er worden geen doekjes omgewonden. Daar was Calvijn helemaal de man niet naar, en dat waarderen we in hem. Laat ik dat dan even ten goede van hem zeggen, maar daar blijft het ongeveer ook bij. Want wat hij vervolgens schrijft, is dit: "God is de mens een vijand geweest. God de Vader is door Christus’ offerande voldaan en verzoend. Zijn gramschap is door deze Voorbidder gestild." Laat even goed tot u doordringen wat Calvijn hier zegt en schrijft: God is de mens een vijand geweest.
Vorig jaar heb ik het ook al aangeroerd, maar ik zal het vandaag later op de dag nog eens laten zien: de Bijbel zegt dat het precies omgekeerd is. God is de mens nooit een vijand geweest. Dat is één. Verder staat er dat God de Vader door Christus’ offerande voldaan zou zijn, waarbij het idee is dat het kruis het offer is. Schrik niet, want dat is niet wat de Schrift zegt. Het kruis – ik zal dat later allemaal duidelijk maken en aantonen – het kruis is de slachting. Het offer volgde daarop. Ik heb het nu even aangestipt, later ga ik het aantonen.
En dan die "gramschap". Calvijn stelt dat God de Vader door Christus’ offerande voldaan en verzoend is. Maar God is nooit verzoend; nergens leest u dat in de Bijbel. God verzoent de wereld met Zich; niet Hij verzoent Zich met de wereld, maar Hij verzoent de wereld met Zich. Hij is geen vijand. God is ook niet verzoend en God is ook niet voldaan, zeker niet door de kruisdood. Want dat was het ergste wat er ooit plaatsvond. Daar heeft God Zijn aangezicht afgewend; dat was niet een moment van voldoening.
Bovendien is Zijn gramschap niet gestild, alsof God – even met eerbied gesproken, voor zover je zoiets met eerbied kunt zeggen – alsof God stoom moest afblazen of Zijn toorn plaatsvervangend op een ander neerlegde. Wat voor idee heb je daarbij trouwens van gerechtigheid? Wat is daar rechtvaardig aan, om de toorn op een ander te leggen? Daar zitten zoveel misverstanden aan vast, ook nu weer, zacht gezegd. Zijn gramschap, Zijn toorn... ik heb het al even aangegeven: nooit lezen we in de Schrift in verband met het kruis over Gods gramschap en over Zijn toorn.
Ik kwam elders op het internet nog een uitleg tegen, op een of andere orthodox-christelijke site, als ik me goed herinner. Men stelt daar dezelfde vraag en geeft er dit antwoord op: "Waarom was het nodig dat iemand ervoor betaalde?" Dat wil zeggen: voor onze schuld. "Had God de schuld niet kunnen afschrijven zonder dat iemand voor ons stierf?" Op die vraag luidt het antwoord dan: "God heeft besloten in Zijn suprème wijsheid en door Zijn eigen aard dat de boekhouding rond moet zijn. Iedere schuld moet voldaan worden. Om vergeving en eeuwig leven voor ons mogelijk te maken, moest iemand de schuld betalen die we op onszelf geladen hadden. Iemand moest de doodstraf in onze plaats ondergaan."
Weer zo’n antwoord, in dezelfde lijn als de antwoorden die ik u al eerder voorlas van Calvijn, de Heidelberger Catechismus, Josh McDowell en die EO-site. Ook hier weer is het begrip van recht dat naar voren komt een Romeins-Latijns rechtsbegrip. Het heeft niets te maken met de Hebreeuwse gerechtigheid, het Hebreeuwse tzadik. Helemaal niets. Alsof het een boekhoudkundig begrip zou zijn van Vrouwe Justitia, waarbij alles in balans moet zijn: debet en credit. Het is ook hier weer de gedachte dat de schuld betaald zou moeten worden. Ik zeg er ook nog even bij: als dat zo is, dan betekent vergeving niets.
De Onlogica van de Traditie: Betaling Sluit Ware Vergeving uit ↑ hoofdstukken
Laat het even goed op je inwerken. Als de schuld betaald is, is vergeving een loos begrip geworden. Als Golgotha inderdaad het embleem van vergeving is, dan kan daar geen schuld betaald zijn. Kijk, als ik Kobi honderd euro schuldig ben en mijn vader, een vermogende man, zegt: "André, jij bent een beetje arm, ik zal die honderd euro aan Kobi betalen." Dan wordt die honderd euro door mijn vader aan haar gegeven. Als Kobi dan naar mij toe komt en tegen mij zegt: "André, je schuld heb ik kwijtgescholden, ik vergeef het je," dan is dat onzin, hè? Er is namelijk dan helemaal niets vergeven. Zij heeft helemaal niets vergeven, want de rekening is vereffend. Het is gewoon betaald. Als er betaald is, is vergeving een leeg begrip. Dus het is of vergeven – dan is het kwijtgescholden – of het is betaald. Het kan niet beide.
Goed, het komt allemaal nog uitgebreider aan de orde. Ook dat andere punt wat hier aan het einde staat: iemand moest de doodstraf in onze plaats ondergaan. Als ik dat logisch op me laat inwerken, dan betekent dat dat ik dus niet dood zou gaan, toch? Maar wij zijn allemaal stervelingen, wij gaan allemaal dood. Nou ja, ik heb het nu even niet over de uitzondering die er zal plaatsvinden wanneer Christus terugkomt en wij nog in leven zijn, maar normaal gesproken zijn wij stervelingen; wij zijn onderweg naar de dood. Maar hoezo heeft Christus dan plaatsvervangend voor ons de doodstraf ondergaan? Gaan wij dan niet meer dood? Waar is de logica? Dat is de eerste vraag: wat voor begrip van gerechtigheid en wat voor begrip van vergeving heb je als je zulke dingen schrijft?
Nu zou het kunnen zijn dat dit simpelweg naar voren gebracht wordt omdat de Schrift dat zegt. Dan moet ik buigen en zeggen: "Sorry, ik begrijp het niet, maar als de Bijbel het zegt, oké, dan leg ik mij daar weer bij neer." Dan is dat gewoon zo. Maar wij stellen ons de vraag: zegt de Schrift dat ook? Nou, ik kan u alvast verklappen: het antwoord is nee. De Schrift zegt dat niet zo. En ik wil dat vandaag stap voor stap met u aantonen.
Laat ik eerst nog eventjes de samenvatting geven van de klassieke visie op de vraag waarom Christus moest sterven. Dat is in de eerste plaats dus: de schuld moest aan God betaald worden. Dat is het eerste antwoord. Tweede antwoord: Gods toorn moest gestild worden. Derde antwoord: dit is het noodzakelijke offer om God voldoening te geven. Dus het kruis is het offer dat God voldoening geeft. Samengevat: de schuld moest betaald worden, de toorn moest gestild worden en het kruis is het offer waardoor God voldoening heeft ontvangen. Ja?
Tien Bijbelse Antwoorden (antwoord 1: Hij Was Ter Dood Veroordeeld) ↑ hoofdstukken
Nu gaat de Bijbelstudie eigenlijk echt beginnen. Wat hiervoor aan de orde kwam, was de inleiding. Als je een christelijke achtergrond hebt, dan weet je dit wel. Het zijn vanzelfsprekendheden en als je ooit een theologische opleiding hebt gevolgd, dan ben je daarin ingeleid. Dit hoort bij het basispakket; je weet gewoon dat de dingen zo liggen. Tegen die achtergrond is deze studiedag belegd. Ik wil deze dag tien antwoorden gaan geven op de vraag waarom Christus moest sterven. Ik had er ook twintig kunnen geven, of dertig trouwens, maar ik houd het bij tien. Het zijn vooral tien antwoorden die ik geef met het oog op en tegen de achtergrond van de traditionele uitleg.
Waarom moest Christus sterven? Laat ik eerst het meest simpele antwoord geven. Als je het historisch benadert, dan is dit het antwoord: Hij was ter dood veroordeeld. We zullen dat vanuit de Bijbel aanstippen in Lukas 24. Daar vinden we de geschiedenis van de Emmaüsgangers. Twee mannen zijn op weg naar Emmaüs en een vreemdeling voegt zich bij hen. Hij mengt zich in het gesprek en vraagt in vers 19: "Wat dan?" Zij zeiden tot Hem: "Hetgeen geschied is met Jezus de Nazarener." Want Hij vroeg waar zij het eigenlijk over hadden. "Ben je dan de enige vreemdeling dat u niet weet wat er de afgelopen dagen in Jeruzalem heeft plaatsgevonden?" Dat was 'hot news'; iedereen in Jeruzalem had het daarover.
Die vreemdeling doet alsof Hij van niets weet. Ze zeiden tot Hem: "Hetgeen geschied is met Jezus de Nazarener, de man uit Nazareth, een man die een profeet werd, machtig in werk en woord voor God en het ganse volk; en hoe Hem onze overpriesters en oversten overgegeven hebben om Hem ter dood te veroordelen en Hem gekruisigd hebben." Zijzelf hadden namelijk niet de autoriteit om Hem ter dood te veroordelen, dat wil zeggen: om het vonnis daadwerkelijk zelf uit te voeren. Dus de overpriesters en de oversten hadden het weliswaar besloten, maar het waren de Romeinen die de macht hadden. Het moest eerst nog via Herodes en Pilatus; zij moesten daar hun fiat aan geven. Vandaar dat er staat dat de overpriesters en de oversten Hem hebben overgegeven om Hem ter dood te veroordelen.
Dan zeggen ze in vers 21 — en achteraf hebben wij natuurlijk makkelijk praten: "Wij echter leefden in de hoop dat Hij het was die Israël verlossen zou. Maar met dit alles is het dan reeds de derde dag sinds dit geschied is." De Heer Jezus gaat dan zo'n magistraal antwoord geven. Hij zegt: "O onverstandigen en tragen van hart, dat gij niet gelooft alles wat de Schriften gesproken hebben." Ik kom er straks trouwens nog op: de derde dag. "Met dit alles is het al sinds de derde dag," zeggen zij. Hij zou moeten zeggen: "Maar nu is het de derde dag! Nu, op deze dag, is alles anders geworden." Ik zeg al: het is makkelijk praten voor ons, wij weten beter, maar voor hen stond de vlag er zo voor dat alles instortte.
Een ander antwoord vinden we in Handelingen 3. Daar lees je dat Petrus op het tempelplein een rede afsteekt nadat het wonder had plaatsgevonden met de man die verlamd was en bij de Schone Poort lag. Een hele mensenmenigte komt bij elkaar en Petrus gaat, zoals gebruikelijk, het antwoord geven en tekst en uitleg geven over wat er zojuist heeft plaatsgevonden. Petrus zag het en antwoordde het volk: "Mannen van Israël, de God van Abraham, Isaak en Jakob, de God van onze vaderen, heeft Zijn knecht Jezus verheerlijkt, die gij hebt overgeleverd en verloochend ten overstaan van Pilatus, ofschoon deze oordeelde dat men Hem moest loslaten."
Het is onder druk geweest dat Pilatus het gedaan heeft. Hij heeft zijn handen in onschuld gewassen, waarmee hij uiteraard niet vrij te pleiten is, maar het was niet op initiatief van Pilatus; integendeel. Gij hebt Hem overgeleverd en verloochend ten overstaan van Pilatus. In wezen was hun getuigenis de mededeling dat Jezus Christus is opgestaan uit de dood en door God levend is gemaakt. God heeft Hem opgewekt uit de doden. Let op — ik kom er straks nog op terug — dat hier ook staat: de Leidsman ten leven hebt gij gedood, maar God heeft Hem opgewekt. Zo zie je dat in het boek Handelingen telkens weer opnieuw: "Jullie hebben Hem gedood, God heeft Hem opgewekt." De dood is jullie aandeel, maar het Leven — met allemaal hoofdletters — dat is Gods aandeel. Het is niet het verhaal van: aan het kruis is God voldaan. Nee: jullie hebben Hem vermoord, jullie hebben Hem verloochend, maar God hield daar niet stil. God ging verder. God passeerde — ik ga dat woord nog uitleggen — God ging verder en heeft Hem opgewekt.
Dat is het eerste antwoord wat we kunnen geven op de vraag waarom Christus moest sterven: Hij was ter dood veroordeeld door de oversten en door de priesters, en die hebben Hem overgegeven aan Pilatus, waardoor Hij inderdaad de doodstraf moest ondergaan.
Antwoord 2: Opdat de Schriften Vervuld Zouden Worden ↑ hoofdstukken
Waarom moest Christus sterven? Opdat de Schrift vervuld zou worden. Daag me niet uit, maar ik zou tientallen schriftplaatsen kunnen laten zien waar dat inderdaad, direct of indirect, zo naar voren gebracht wordt. Ik beperk me echter. We gaan weer even verder in Handelingen 3, bij hetzelfde punt waar ik zojuist even de draad losliet. Petrus staat daar op het tempelplein en hij gaat verder — ik sla nu een paar verzen over: "En nu broeders," spreekt hij tegen die mannen van Israël, "ik weet dat gij uit onkunde hebt gehandeld, gelijk ook uw oversten. Maar zo heeft God in vervulling doen gaan wat Hij bij monde van alle profeten tevoren geboodschapt had, namelijk dat zijn Christus moest lijden."
Dat móest. Waarom? Dat is een ander verhaal, maar Hij moest lijden en het antwoord is in ieder geval: het moest omdat het zo geschreven stond. En niet één keer, maar hier staat dat Hij het bij monde van álle profeten tevoren geboodschapt had. Niet alleen expliciet, maar ook impliciet en in tal van typen. Je kunt in feite een willekeurige bladzijde in het Oude Testament opslaan en ik kan laten zien dat daar in een type al heen gewezen wordt naar de dood en opstanding van Christus. Dat kan niet missen; heel de Schrift getuigt daarvan. Heel de Schrift! Zo heeft God het in vervulling doen gaan. En zij waren daar onkundig over, gelijk ook de oversten. Het was een zonde in onwetendheid. Vandaar ook dat ze konden vluchten naar de vrijstad, maar laat ik daar verder nu even niet over praten.
We slaan even een hoofdstuk terug naar Handelingen 2. Daar is diezelfde Petrus aan het woord op datzelfde tempelplein, maar dat is bij een eerdere gelegenheid. Hij spreekt daar ook tegen de mannen van Israël ter gelegenheid van de Pinksterdag. De vijftigste dag na de opstanding van Christus — de vijftigste dag na de dag van de eerstelingsgarve, moet je eigenlijk zeggen, want dat is wat Pinksteren is. Al erg onbekend, maar zo is het wel. "Mannen van Israël," zegt Petrus daar, "hoort deze woorden: Jezus, de Nazoreër, een man u van Godswege aangewezen..." Hoe dan? "Door krachten, wonderen en tekenen, die God door Hem in uw midden verricht heeft, zoals gij zelf weet." Het was geen geheim; het had publiekelijk al jarenlang zo plaatsgevonden. "Deze Jezus dus, naar de bepaalde raad en voorkennis van God uitgeleverd, hebt gij door de handen van wetteloze mannen aan het kruis genageld en gedood."
Dat was hun werk. Maar het was niet alleen in overeenstemming met de voorkennis van God — God wist het niet alleen, maar Hij had het ook allemaal laten optekenen — het was ook naar de bepaalde raad van God. Het móest ook zo gebeuren. Dat is trouwens altijd zo. Het is de apostel Paulus die in Efeze 1 vers 11 zegt dat God in het heelal alles werkt naar de raad van Zijn wil. In het gans heelal verloopt alles perfect minutieus naar de raad, naar de bedoeling en de intentie van Zijn wil. En daarom was het met opzet dat we vanmorgen begonnen met een dankgebed. Ik zeg het zo vaak en ik blijf het zeggen tot mijn laatste snik: bij God gaat er nooit iets mis. Ook dit niet. Het was een gruweldaad; het is de ergste zonde als je het helemaal op de keper beschouwt. De grootste misdaad, het vreselijkste misdrijf wat ooit heeft plaatsgevonden, dat was wat er plaatsvond op Golgotha. Maar het was niettemin naar de bepaalde raad van God. Hij wist het niet alleen van tevoren, het moest ook zo zijn. Het was naar Zijn bedoeling.
Petrus vervolgt daar trouwens nog door te zeggen — ik lees vers 23 nog een keer: "Naar de bepaalde raad en voorkennis van God uitgeleverd... zijn door mensen aan het kruis genageld en gedood. God evenwel heeft Hem opgewekt, want Hij verbrak de weeën van de dood, naardien het niet mogelijk was dat Hij door hem werd vastgehouden." Prachtig. Ik wilde er trouwens nog even op wijzen, het viel me juist vanmorgen op; het is kersvers dus, manna, het manna van vandaag. Er staat: "Hij verbrak de weeën van de dood." Hé, dat is opmerkelijk. De weeën van de dood, waarbij de dood wordt voorgesteld als een moederschoot. Dat werpt ook zoveel licht op het begrip wedergeboorte. Een mens wordt geboren en hij wordt wedergeboren; hij ontvangt nieuw leven uit de dood. De dood wordt hier als een moederschoot beschouwd. Diezelfde Petrus zegt in zijn brief dat wij wedergeboren zijn en nieuw leven hebben ontvangen door de opstanding van Jezus Christus.
Goed, we bladeren weer wat verder en blijven in Handelingen. In Handelingen 13 zijn we inmiddels niet meer bij Petrus, maar daar is Paulus de hoofdrolspeler geworden. Het stokje is overgegeven van Petrus aan Paulus, met allerlei specifieke en belangwekkende redenen die nu niet ter zake doen. Paulus is aan het woord in Antiochië in Pisidië, in het huidige Turkije. Hij is daar in de synagoge en zegt: "Want die te Jeruzalem wonen en hun oversten hebben Hem niet erkend" — letterlijk staat er 'niet gekend', dan word je een agnost — "en zij hebben de uitspraken van de profeten, die elke Sabbat worden voorgelezen, door hun oordeel vervuld." Dat wil zeggen: door hun oordeel over wat er met Jezus gedaan moest worden. Ook Paulus brengt dus naar voren dat het onkunde is geweest. Elke Sabbat luisteren ze naar wat die profeten hebben laten optekenen, maar het was hen niet bekend en ze hebben Hem door die Schriften niet herkend. Zo hebben ze de uitspraken van de profeten door hun oordeel vervuld, dus in overeenstemming met de Schrift.
"En hoewel zij geen grond voor de doodstraf konden vinden, hebben zij Pilatus gevraagd Hem ter dood te brengen. En toen zij alles volbracht hadden wat van Hem geschreven stond..." U ziet het hè? Het antwoord op de vraag waarom Christus moest sterven, is: opdat de Schrift vervuld zou worden. Hier staat het ook: toen zij alles volbracht hadden in hun blinde haat. Dat was de ultieme zonde, maar het moest gebeuren want het stond van Hem geschreven. "Toen zij alles volbracht hadden wat van Hem geschreven stond, namen zij Hem af van het hout en legden Hem in een graf. Maar God heeft Hem uit de doden opgewekt."
Zíj hebben Hem ter dood gebracht, gekruisigd, gefolterd en miskend, maar Gód heeft Hem drie dagen later uit de doden opgewekt. Ik zei al: zo is het altijd in het boek Handelingen. Het is niet zo dat het kruis van Golgotha wordt voorgesteld als een plaats waar God voldoening heeft ontvangen. Integendeel! Jullie hebben Hem ter dood gebracht, maar God houdt daar niet stil. God heeft Hem opgewekt. Waarom heeft Hij Hem opgewekt? Om jullie — en Paulus zou er later nog aan toevoegen: de hele wereld — het leven te geven. En opdat Hij de Eersteling zou zijn van dat nieuwe leven. Dat was de reden; dat is Gods aandeel. Ik kan u zo nog een aantal voorbeelden geven. Hoofdstuk 4 vers 10: "De Nazoreër die gij gekruisigd hebt, maar die God heeft opgewekt uit de doden." Hoofdstuk 5 vers 30: "De God van onze vaderen heeft Jezus opgewekt, die gij hebt gehangen aan een hout en omgebracht." En hoofdstuk 10 vers 39 en 40 zegt precies hetzelfde.
Zij hebben Hem gedood door Hem te hangen aan een hout. Hem heeft God ten derden dage opgewekt. Zie je? Iedere keer is het hetzelfde in het boek Handelingen: "Gij hebt Hem gedood, gij hebt Hem aan een hout gehangen, maar God heeft Hem opgewekt ten derden dage", en inderdaad: naar de Schriften.
Lukas 24, we waren daar al eerder. Soms is er wat overlap omdat de antwoorden op de identieke vraag die steeds gesteld wordt soms wat in elkaar grijpen; dan krijg je dat. Eerder haalde ik Lukas 24 aan om aan te tonen dat de oversten, de priesters en de schriftgeleerden Jezus hebben overgeleverd; ze hadden daartoe besloten. Nu haal ik Lukas 24 om een andere reden aan, namelijk om te laten zien dat het moest gebeuren omdat het stond geschreven.
De Heer Jezus spreekt hier tegen de Emmaüsgangers. Nadat zij hun verhaal hebben gedaan – en de Heer heeft dat gewoon welwillend aangehoord, ze hebben zo hun beklag gedaan – steekt de Heer van wal. Hij zei tot hen: "O onverstandigen en tragen van hart, dat gij niet gelooft alles wat de profeten gesproken hebben! Moest de Christus dit niet lijden om in Zijn heerlijkheid in te gaan?"
En Hij begon bij Mozes. Daar worden altijd de vijf boeken van Mozes onder verstaan, en dat geloof ik ook, maar ik moet er even aan denken dat de naam Mozes betekent: "uit het water getogen". En dat water was gewoon doodswater hoor. Eigenlijk is Mozes gewoon aan de dood ontsnapt; hij is gewoon uit de dood getrokken. De Heer Jezus gaat uitleggen dat Hij moest sterven en dat Hij moest opstaan, en Hij begon bij Mozes. Hij had alleen al kunnen blijven stilstaan bij de betekenis van de naam Mozes, want die naam verwijst in wezen al naar de leider van Israël die aan de dood is ontsnapt, die aan de dood is onttrokken.
Maar goed, dat was even een uitstapje. Hij begon bij Mozes en bij al de profeten, en Hij legde hun uit wat in al de Schriften op Hem betrekking had. Ik sla nu een heel aantal verzen over, want inmiddels is dit al de avond en zijn de Emmaüsgangers weer in Jeruzalem. En dan zegt de Heer Jezus tot degenen die daar vergaderd waren: "Dit zijn Mijn woorden die Ik tot u sprak toen Ik nog bij u was: dat alles wat over Mij geschreven staat, moet vervuld worden."
De Heer Jezus had van tevoren al aangekondigd dat Hij zou sterven en dat Hij veel lijden zou ondervinden van de overheden, de oversten en de priesters. Dat is waar. Hij had ook al aangekondigd dat Hij ten derden dage zou opstaan uit de dood. Alles wat over Mij geschreven staat in de wet van Mozes, de profeten en de Psalmen moet vervuld worden. Het is maar een fractie van wat vandaag aan de orde komt, want het zou geweldig zijn om daar een studie over te doen. In wezen is echte Bijbelstudie ook gewoon, als je je bezighoudt met het Oude Testament, dat je jezelf de vraag stelt: hoe spreken deze Schriften over de opgewekte Christus?
De Heer Jezus heeft daar toen, op die dag van de eerstelingsgarve, een Bijbelstudie over gegeven; over wat geschreven staat in de wet van Mozes, de profeten en de Psalmen. Denk bijvoorbeeld aan Psalm 22, een hele lange psalm. Van het begin tot het einde gaat het over de dood en de opstanding van Christus. Het moest vervuld worden. En toen opende Hij hun verstand, zodat zij de Schriften begrepen. De Schriften gingen open, en nu opende Hij ook hun verstand. Eerder die dag was trouwens al het graf geopend. Alles ging open.
Antwoord 3: de Vastgestelde Termijn Was Vol Geworden ↑ hoofdstukken
Waarom moest Christus sterven? Het derde antwoord heeft niet direct zozeer te maken met de klassieke benadering of met de theologische achtergronden waarop altijd antwoord gegeven wordt, maar ik wil het toch eventjes genoemd hebben. Antwoord 3 is dat de termijn was vervuld. Wat dacht u daarvan?
In Galaten 4 lezen we: "Maar toen de volheid des tijds gekomen was" — dat wil zeggen: de tijd was vervuld, de termijn was afgelopen — "heeft God zijn Zoon uitgezonden, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet, om hen die onder de wet waren vrij te kopen." Later kom ik daar uitgebreid op terug, want het is een belangrijk punt. De Bijbel spreekt inderdaad over een prijs die betaald is bij Golgotha, maar niet over een schuld die betaald is; het gaat over vrijkoping. En dat is precies het tegendeel. Als u zegt: "Dat begrijp ik niet," dan zeg ik: dat is geen punt, want daar gaan we het vanmiddag over hebben. Maar ik attendeer er even op, omdat het nu gewoon gratis en voor niks zomaar voorbijkomt. Het was om hen die onder de wet waren vrij te kopen, opdat wij — de Israëlieten — het recht van zonen zouden verkrijgen. Ze waren eerst onder voogdij gesteld, maar ze zouden erfgenaam worden.
Goed, we gaan verder. Ga maar gewoon verder hoor, Ronald, trek je er maar helemaal niets van aan. Ik ga ook gewoon verder. Johannes werpt daar ook licht op en ik wil een paar schriftplaatsen noemen waar dat zo naar voren gebracht wordt. In hoofdstuk 7 vers 30 staat: "Zij trachtten Hem dan te grijpen" — dat gaat over de Joden — "maar niemand sloeg de hand aan Hem, want zijn ure was nog niet gekomen." De termijn was nog niet vervuld, dus het kon nog niet gebeuren. Dat is heel eigenaardig, maar in het boek Johannes komt dat een aantal keren heel expliciet uit de verf.
In hoofdstuk 8 vers 20 staat: "Deze woorden sprak Jezus bij de schatkamer." Leuk hè? Als Jezus spreekt, is dat altijd een schatkamer natuurlijk. "Lerende in de tempel; en niemand greep Hem, want zijn ure was nog niet gekomen." Wisten zij veel, maar Jezus wist het wel: het kon gewoon nog niet, want de ure was nog niet gekomen. Ja, mooi is dat hè? Zijn ure was nog niet gekomen en daarom greep niemand Hem. Dat is niet hun eigen overweging geweest. Nee, maar wij geloven toch in een goddelijke regie? Alles gaat toch gewoon zoals het gepland is? Alles gaat toch naar zijn raad? Goddank.
Goed, hoofdstuk 13 vers 1. Dan breekt de ure wel aan en het antwoord waarom dat zo is, lezen we meteen ook in vers 1 van dat hoofdstuk: "En vóór het Paasfeest" — voor het feest van Pascha, niet voor het 'paasga', maar voor het feest van Pascha moet ik er even bij zeggen. Want het feest van Pascha begon namelijk op de vijftiende. Het Pascha zelf was de veertiende, ook dat gaan we nog zien. We hebben nog zoveel te doen vandaag, maar de veertiende is het Pascha, terwijl het feest van Pascha begon op de vijftiende. Het Pascha zelf is nog niet het feest, om dezelfde reden dat Goede Vrijdag bij ons ook geen feest is. Het feest is daarna. Dodenherdenking is ook geen feest; het is wel een hoogtijd, maar het is niet het feest. Het feest begint daarna. "En vóór het feest van Pascha, toen Jezus wist dat zijn ure gekomen was..." Nu was het uur gekomen, de termijn was vervuld.
Dat was inderdaad in overeenstemming met de Schriften. Want weet u nog? Het is volgens mij twee jaar geleden, of is het alweer drie jaar geleden, dat we een studiedag hebben gehad over de zeventig weken van Daniël. Daar vinden we — en ik val zomaar midden in het gedeelte, dat kan eigenlijk niet — maar dan lees je in vers 26 van Daniël 9 (en als u daar meer over wilt weten: op mijn site staat het allemaal te lezen en ook te beluisteren trouwens; een hele studiedag is daarop ingegaan): "En na de tweeënzestig weken zal een gezalfde..." Maar weet u wat hier staat? Mashiach, het Hebreeuwse woord voor Messias. "...zal de gezalfde, of een gezalfde, worden uitgeroeid, terwijl er niets tegen hem is." Of zoals het letterlijker en waarschijnlijk correcter vertaald is: "hij zal niet hebben." Dat wil zeggen dat wat hem als Messias toekomt, namelijk het Koninkrijk, dat zal hij niet hebben, want hij zal worden uitgeroeid.
Het is zo geweldig als je je daarmee bezighoudt, want wat je dan gaat ontdekken, is wanneer die zeventig weken ingingen. Dat was in 457 voor Christus, toen de muren van Jeruzalem herbouwd moesten gaan worden. Als je dan gewoon precies die termijn doorrekent, kom je uit in het jaar 27. Dat is het jaar dat de Heer Jezus inderdaad gezalfd werd met de Geest. Hij ontving toen de Geest toen Hij gedoopt werd in de Jordaan. En nog drieënhalf jaar later, in het jaar 30 was dat, toen stierf Hij. Toen werd de Gezalfde uitgeroeid, precies op het tijdstip dat was aangekondigd. De termijn was vervuld, de ure was gekomen.
Nou, ik zie dat het elf uur is. Ik kijk even op mijn klokje. Waarom kijk ik zo demonstratief op mijn klokje? Omdat we namelijk bij een ander antwoord gaan komen en dat is een beetje uitgebreider. Ik stel voor dat we het hier even bij laten. We gaan eerst even een half uurtje pauzeren.
📝 Samenvatting & Transcriptie: Waarom Moest Christus Sterven? (deel 2)
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Antwoord 4: Om het Ware Pascha te Zijn
- Exodus 12: de Dood Passeert op Grond van Bloedstorting
- Antwoord 5: Om Zich Ten Schuldoffer te Stellen (jesaja 53)
- De Heerlijkheid Volgend op het Lijden
- Antwoord 6: Om de Dood te Overwinnen
- Johannes 12: de Stervende Graankorrel Die Veel Vrucht Draagt
- Hebreeën 12: Om de Vreugde Die voor Hem Lag
Antwoord 4: Om het Ware Pascha te Zijn ↑ hoofdstukken
Zullen wij onze speurtocht voortzetten? De deur is dicht en een nieuwe sessie vangt aan. We hebben weer drie kwartier waarin we onze studie kunnen vervolgen. Inmiddels hebben wij al drie antwoorden behandeld op de vraag waarom Christus moest sterven. Het vierde antwoord luidt: om het ware Pascha te zijn. Dat brengt ons naar diverse schriftplaatsen, om te beginnen bij 1 Korinthe 5. Daar schrijft Paulus — het specifieke verband laat ik nu even voor wat het is — het volgende: 'Doet het oude zuurdeeg weg, opdat gij een vers deeg moogt zijn. Gij zijt immers ongezuurd.' Hun positie in Christus is ongezuurd; dat is wat hij tegen hen zegt.
Dat ongezuurde verwijst naar het feest van Pascha, naar de ongezuurde broden, de matses. U weet wat ongezuurd wil zeggen: niet aan bederf onderhevig. Een matse is inderdaad ongezuurd; het wordt niet zuur, het bederft niet, het is niet vergankelijk. Het kan niet missen dat dit verwijst naar het nieuwe leven dat aan het licht is gekomen bij de opstanding van Christus, wat niet aan het bederf onderhevig is. En dan schrijft Paulus dit: 'Want ook ons Pascha is geslacht: Christus.' Dat blijkt hele diepe achtergronden te hebben. Niet alleen qua betekenis, maar de Heer Jezus is daadwerkelijk ook gestorven op de dag van het Pascha.
We gaan even naar Mattheüs 26 toe. Daar zegt de Heer Jezus tegen zijn discipelen: 'Gij weet dat het over twee dagen Pascha is.' De vertalers halen dat nog wel eens een keertje door de war en maken er 'Paasfeest' van, maar hier staat letterlijk dat het over twee dagen Pascha is: de 14e Nisan. En alsdan wordt de Zoon des mensen overgeleverd om gekruisigd te worden. Toen kwamen de overpriesters en de oudsten van het volk bijeen in het paleis van de hogepriester genaamd Kajafas. Hij had trouwens ooit een profetie uitgesproken — het kan zelfs bij die gelegenheid zijn geweest — waarin hij zei dat het beter is dat één mens sterft voor het hele volk. In de pauze kwam deze tekst al eventjes voorbij. Hij profeteerde dat als hogepriester van dat jaar; ik meen dat dit in Johannes 11 staat.
In dat paleis waren ze bij elkaar. Moet je trouwens opletten dat die overpriesters daar worden genoemd; dat wil zeggen de hogepriesters, meervoud. Dat was een traditie, maar het was niet naar de Schrift, want volgens de Schrift is er maar één hogepriester. Maar goed, de overpriesters en de oudsten van het volk komen bijeen om Hem over te leveren en te laten kruisigen. Dat staat in vers 4: 'En zij beraamden een plan om Jezus door list in handen te krijgen en te doden. Maar zij zeiden: Niet op het feest, opdat er geen opschudding ontsta onder het volk.' Daarom moest alles uiteindelijk nog in grote haast voltrokken worden voordat het feest van Pascha zou aanvangen, dus voor de 15e Nisan.
De 15e Nisan was per definitie altijd een Sabbat, ongeacht op welke dag van de week die viel. De 15e Nisan was namelijk de dag dat men geen slaafse arbeid mocht verrichten; dat lees je in Leviticus 23. Het zou zomaar kunnen dat de 15e Nisan toen op een vrijdag viel, wat dan een Sabbat was, die vervolgens werd gevolgd door opnieuw een Sabbat, namelijk de wekelijkse Sabbat. Zo had je twee Sabbatten achter elkaar. Dat zou zomaar kunnen — en het was ook zo, inderdaad. Maar voordat dat plaatsvond, voor het feest, moest Jezus al gekruisigd worden.
Ik zei u al: voor het feest van Pascha. Dat is de dag van het Pascha, de dag dat het lam geslacht moest worden; de 14e Nisan. U kunt het allemaal lezen in Exodus 12 en Leviticus 23; er zijn heel veel schriftplaatsen die daarover gaan. Voordat het feest plaatsvond, moest Hij al geslacht zijn, overgeleverd en gedood. Dat was hun plan, het plan van de priesters en de oudsten van het volk. De priesters, die in wezen geroepen waren om de offers te slachten en te offeren, doen hier precies wat ze moesten doen. Namelijk op de dag van het Pascha, de dag dat het lam geslacht moest worden, hebben zij daadwerkelijk het Lam geslacht. Exact zoals geschreven.
In onwetendheid hebben zij het gedaan, want zij hadden politieke of andere redenen om te beslissen: niet op het feest, opdat er geen opschudding onder het volk zou ontstaan. Ze wilden het daarvóór al geregeld hebben en in kannen en kruiken hebben. Dat hebben ze gedaan, en daarmee hebben ze exact vervuld wat er stond geschreven, zelfs op het uur nauwkeurig. De Heer Jezus stierf om drie uur 's middags, en dat was inderdaad het tijdstip waarop de lammeren voor Pascha geslacht werden. Dus exact: niet alleen de datum, maar zelfs het uur komt overeen met het tijdstip waarop het Pascha daadwerkelijk altijd al geslacht moest worden door de priesters en door het volk. Opmerkelijk, nietwaar? Daarmee wordt bevestigd wat Paulus schrijft in 1 Korinthe 5: 'Ons Pascha is geslacht: Christus.' Dat is met recht waar. Hij is geslacht op de dag van het Pascha. We gaan even verder.
Exodus 12: de Dood Passeert op Grond van Bloedstorting ↑ hoofdstukken
We gaan nu een stukje verder, of eigenlijk terug, want we komen terecht in Exodus 12. Dat is de schriftplaats waar je voor het eerst leest over het Pascha, bij de uittocht uit Egypte. Je leest daar dat op de tiende dag van de eerste maand – want de kalender maakte een switch: wat voorheen de zevende maand was, werd voortaan de eerste maand, zodat er een verschuiving van een half jaar plaatsvond – er een lam in huis gehaald moest worden. In die eerste maand, de maand Nisan, moest op de tiende Nisan een lam in huis worden genomen. Dat was overigens ook de dag dat de Heer Jezus Zijn intocht deed in Jeruzalem.
Er staat: "Een gaaf, mannelijk, éénjarig stuk kleinvee moet gij nemen; gij kunt dit nemen van de schapen of van de geiten. En gij zult het bewaren..." Vanaf de tiende dag dus, tot de veertiende dag van deze eerste maand. Dat is de maand Aviv, wat letterlijk 'lentemaand' betekent; ook wel Abib of Nisan genoemd. Dan zal de gehele vergadering van de gemeente van Israël het slachten "tussen twee avonden". Ik geef het hier weer zoals het er letterlijk staat. In de Statenvertaling staat het ook zo, terwijl de NBG-vertaling spreekt over de "avondschemering", maar er staat letterlijk: tussen twee avonden. Dat is een belangrijk gegeven, omdat een Joodse kalenderdag verloopt van avond tot avond. Dit is heel relevant in verband met de datering van de kruisiging van de Heer Jezus en Zijn opstanding – hoewel we ons vandaag niet met die chronologische vragen gaan bezighouden – maar dit gegeven is cruciaal.
De gehele vergadering van Israël zou het lam dus slachten op de veertiende van die eerste maand, tussen twee avonden. Vervolgens staat er een paar verzen later dat men van het bloed moet nemen en dit strijken aan de beide deurposten en de bovendorpel – dus aan de zijkanten en aan de bovenkant – van de huizen waarin men eet. In vers 13 lezen we dan: "En het bloed zal u dienen..." – het bloed van dat lam dat geslacht was – "...als een teken aan de huizen waar gij zijt. En wanneer Ik het bloed zie, dan ga Ik u voorbij."
Hierom weten we meteen waarom het Pascha heet, want Pascha betekent gewoon 'voorbijgaan'. Jaren geleden hoorde ik van een Israëlische collega, die het Hebreeuws als moedertaal had, dat Pascha eigenlijk niet alleen voorbijgaan betekent, maar 'overspringen'. Hij kon het weten. Overspringen is het. Denk aan het woord springen: de lente, nieuw leven. "Dan ga Ik u voorbij", dat is Pascha. Er zal geen verdervende plaag onder u zijn wanneer Ik het land Egypte sla. De verderfengel ging voorbij; de dood passeerde letterlijk.
Laten we daar nog even nader op ingaan. Als dat bloed gesmeerd wordt aan de bovendorpel en aan de posten van de opening, dan is dat betekenisvol. Een deur in de Bijbel is namelijk niet die houten plank voor het gat, maar de opening zelf. Dat is de deur: de opening. In het Engels is het woord voor Pascha 'Passover', wat precies de betekenis weergeeft: passeren. Ons woord 'passeren' heeft daarmee te maken, net als ons woordje 'passen' of een 'pass' in het voetbal. Een voetballer geeft een pass waarmee de bal over een heleboel spelers heen gaat en terechtkomt waar hij hoort te zijn. Het heeft allemaal te maken met voorbijgaan of overspringen. Dat is precies wat er bij het Pascha plaatsvond. Pasen wil zeggen: voorbijgaan, overspringen. Maar wat passeert? In wezen de dood. "Ik ga ulieden voorbij." Het ganse land Egypte werd geslagen, maar bij die huizen van de Israëlieten waar de deuren besprengd waren met bloed, daar ging de dood voorbij.
De dood passeert dus op grond van het zien van het bloed. Dat is de kern van de beeldvorming. De deur werd een deur van hoop. Die bloedstorting stond er garant voor dat zij overleefden. Zij hadden het leven en werden niet getroffen door de dood vanwege dat lam dat geslacht was. In dat verband kun je inderdaad de term 'plaatsvervangend' gebruiken. Ik heb een beetje moeite met dat woord omdat er theologisch nogal wat ballast aan vastzit, maar in een bepaalde zin kun je het hier wel degelijk gebruiken. Dat lam stierf, het was geslacht, en de Here God zegt: "Als Ik dat bloed zie, dan ga Ik voorbij." Voor hen is er leven; de dood ging voorbij op grond van bloedstorting.
Ik moet dan meteen denken aan wat er staat in 2 Korintiërs 5. Later op deze dag zullen we daar ook nog over te spreken komen, maar daar zegt de apostel Paulus: "Zo is dan wie in Christus is..." Dat is de titel van de Opgestane; God heeft Hem immers tot Christus gemaakt door Zijn opstanding. Wie in Christus is, is de eersteling van een nieuwe schepping. Het oude is gepasseerd, het is voorbijgegaan. Zie, het nieuwe is gekomen. Dat is Pascha: de dood is voorbij. Al het oude, alles wat met het oude te maken heeft – de zonde, de dood, ziekte, verderf – wordt gepasseerd. Ook dat zuurdeeg van het bederf en de vergankelijkheid gaat voorbij. God brengt iets nieuws aan het licht, en dat doet Hij in de weg van de bloedstorting. Dat is waar het eigenlijk over gaat. Vandaar dat Paulus eerder in deze verzen ook heeft gezegd dat wij tot het inzicht zijn gekomen dat Eén voor allen is gestorven. Maar laat ik daar nu niet op vooruitlopen, want die tekst komt later vandaag nog ter sprake. Dat is Pascha.
Antwoord 5: Om Zich Ten Schuldoffer te Stellen (jesaja 53) ↑ hoofdstukken
Waarom moest Christus sterven? Antwoord 5: Om Zich ten schuldoffer te stellen. Waar heb ik die uitdrukking aan ontleend? Aan Jesaja 53. Uiteraard moet dat Schriftgedeelte bij uitstek vandaag ook besproken worden, want dat is een heel centraal gedeelte. Onder de profeten is er geen Schriftplaats te vinden waarin zo expliciet gesproken wordt over al het lijden dat over de Christus zou komen, en trouwens ook over de heerlijkheid en de heerlijkheden daarna. Ook dat komt aan de orde in Jesaja 53.
Jesaja 53 is een profetie over wat Israël in de toekomst – nu nog steeds toekomst – zal gaan belijden en erkennen over Degene die zij ooit hebben miskend. Wanneer de bedekking zal worden weggenomen en zij tot ontdekking zullen komen wie hun bloedeigen Messias is, dan zullen ze Jesaja 53 in de mond nemen en dan zal dat gezegd worden. Ik stel me zo voor dat dit dan wordt voorgelezen en rechtstreeks uit hun hart komt. Jesaja 53 gaat over het volk van Israël. Je kunt het voor mijn part best breder toepassen, maar wees u zich daarvan bewust: het gaat over het volk van Israël.
Laten we dat gedeelte eens wat nader bezien. Ik geef uiteraard geen hele bespreking van dat hoofdstuk, want dat zou te ver voeren. We hebben ooit een avond gewijd – dat was nog hier in de voorhof – aan Jesaja 53 en toen is er een vers-voor-vers behandeling gegeven. Dat doen we nu niet, maar een aantal belangrijke passages in dat hoofdstuk mogen op een dag als vandaag niet ontbreken. Juist ook omdat men nogal aan de haal is gegaan met dit hoofdstuk en er dingen heeft ingelezen die er niet staan, terwijl andere dingen juist niet gelezen zijn die er wel staan.
Vers 3: "Hij was veracht" – dat zullen ze straks zeggen – "Hij was veracht en van mensen verlaten, een man van smarten en vertrouwd met ziekte." Ja, als iemand voor wie men het gelaat verbergt. Of, zoals je in de kanttekeningen van de Statenvertaling kunt lezen, er staat letterlijk: "die Zijn gelaat voor ons verbergt". Dat vind ik nog veel mooier: die Zijn gelaat voor ons verbergt. Dat is namelijk de huidige situatie. Is dat zo? Geweldig! Zie je, dat is toch veel beter nog dan wij hadden gedacht. Nog veel beter, ja: "die Zijn gelaat voor ons verbergt".
Weet u waarom ik dat zo mooi vind? Omdat dat de beschrijving is van de huidige tijd. Het is de Messias die hier ooit op aarde was onder Zijn volk. Hij werd miskend en nu is Hij Degene die Zijn aangezicht verbergt, tot op de dag van vandaag. Hij wordt niet gezien. En waarom Hij niet wordt gezien? Dat komt, zegt de schrijver van de Hebreeënbrief, omdat Hij in het heiligdom is als de Hogepriester, achter het voorhangsel. Hij verbergt Zijn aangezicht, Hij wordt nu niet gezien, en voor een heleboel mensen is het een groot probleem dat Hij niet gezien wordt. Maar ik denk bij mezelf: juist omdat Hij niet gezien wordt, kloppen de Schriften. Het is dus helemaal waar wat de Schrift daarover zegt.
"Hij was veracht en wij hebben Hem niet geacht. Nochtans, onze ziekte heeft Hij op Zich genomen." Als u een Bijbel hebt met schriftverwijzingen, dan zult u zien dat dit Bijbelgedeelte, Jesaja 53, tientallen keren wordt aangehaald of dat er in ieder geval impliciete verwijzingen in het Nieuwe Testament te vinden zijn naar dat hoofdstuk. Heel veel! Maar specifiek staat er: "nochtans, onze ziekte heeft Hij op Zich genomen". Ik meen dat er in Matteüs 8 staat dat de Heer Jezus predikte in hun synagogen en dat ieder die ziek was of een kwaal had, tot Hem werd gebracht. En daar staat: "en Hij genas hen". In dat verband wordt Jesaja 53 aangehaald: "Onze ziekte heeft Hij op Zich genomen en onze smarten gedragen."
"Wij echter hielden Hem voor een geplaagde, een door God geslagene en verdrukte." Dat is wat zij dachten. En ik denk bij mezelf: maar zo wordt het in de traditionele theologie ook voorgesteld, dat Hij door God was geplaagd, geslagen en verdrukt. Waarom hielden zij Hem daarvoor? Nou, misschien omdat het altijd zo verteld was vanuit de heidense wereld? Let op hoe het er geformuleerd wordt: "Wij echter hielden Hem voor een geplaagde, een door God geslagene en verdrukte." Maar om onze overtredingen werd Hij doorboord, om onze ongerechtigheden verbrijzeld.
De straf... ja, maar over welke straf gaat het hier? Het is de straf die zij Hem al hadden aangedaan. Kijk, zij hadden gezegd: "Hij is des doods schuldig." Zij hebben Hem tot de dood veroordeeld, ze hebben Hem de doodstraf gegeven. Welnu, die straf brengt ons de vrede aan. Dat is wat Israël dan in de mond zal nemen: "De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is ons genezing geworden." Onze overtredingen – het waren namelijk hun overtredingen, hun misdaden die Hem aan het kruis brachten.
Ik lees even verder, want "wij allen..." – dat is nog een vers of wat verder: "Wij allen dwaalden als schapen, wij wendden ons ieder naar zijn eigen weg, maar de HEERE heeft ons aller ongerechtigheid op Hem doen neerkomen." Let op hoe het er staat. Er staat dus dat de HEERE ons aller ongerechtigheid op Hem heeft doen neerkomen. Er staat niet: "de straf op onze ongerechtigheid". Nee, de ongerechtigheid van hen, die heeft Hij gedragen. Dat wat Hem werd aangedaan, hun misdaden, heeft Hij gedragen en verdragen. Het oordeel dat zij over Hem uitspraken, dat heeft Hij gedragen. Dat waren hun ongerechtigheden die op Hem aanliepen. Ziet u? Er staat dus niet: "de straf, Gods straf op onze ongerechtigheden". Nee, het was hun straf. Kijk maar: "om onze overtredingen" – het waren hun overtredingen die Hem doorboorden. Het was hun ongerechtigheid die Hem verbrijzelde. En het was hun straf die zij Hem aandeden, waardoor de vrede aan hen zal toekomen. Dat is waar, want het verhaal heeft uiteraard een vervolg. Maar dat is wat wij weten, en dat staat ook al in Jesaja 53.
We lezen verder in vers 7: "Hij werd mishandeld, maar hij liet zich verdrukken en deed zijn mond niet open." Hij droeg het en verdroeg het; wat zij Hem aandeden in hun ongerechtigheid, in hun overtredingen. Want ik zei al: het is de meest ultieme schuld en zonde die ooit is begaan in de geschiedenis van de mensheid, toen God het beste wat Hij gaf aan Zijn volk zo miskend werd en wij Hem aan het kruis hebben genageld. Maar Hij liet Zich verdrukken, Hij deed Zijn mond niet open, als een lam dat ter slachting geleid wordt. De connectie met Exodus 12 en het Pascha ligt zo voor het oprapen. Als een lam dat ter slachting geleid wordt en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders, zo deed Hij Zijn mond niet open.
Het is gewoon een plaatje van wat we in de evangeliën lezen. Zoals de Heer Jezus het lijden heeft ondergaan dat men Hem heeft aangedaan. Hij heeft Zijn mond niet opengedaan, Hij heeft niet gesproken, Hij heeft niet gescholden. Hij heeft het overgegeven, zoals de apostel Petrus later in zijn brief schrijft: Hij heeft het overgegeven aan Hem die rechtvaardig oordeelt. Maar Hij droeg het, Hij verdroeg het. Om de overtreding van mijn volk is de straf op Hem geweest. Ja, het was hun overtreding dat de plaag op Hem kwam. Dat was hun overtreding, dat was hun ongerechtigheid die Hem aan het kruis bracht. Toch? Maar dan staat er in vers 10: "Het behaagde de HEERE Hem te verbrijzelen." Kijk, hier heb je precies wat je ook in het Nieuwe Testament leest. Het was God...
...die Zijn Zoon overgaf.
Ik moet nog even wijzen op die schriftplaats die we hier ook al lazen. Ik heb er zojuist niet op geattendeerd, maar dat is in vers 6 van Jesaja 53. Daar staat: "De Here heeft ons aller ongerechtigheid op Hem doen neerkomen." Dat wil zeggen: het was hun ongerechtigheid die op Hem terechtkwam, en de Here heeft dat allemaal zo gelaten. Hij heeft Hem daartoe overgegeven. Het was God die Zijn Zoon overgaf aan Zijn haters. Zo zegt het lied dat ook, hè? God gaf Hem over aan Zijn haters. Zo is het inderdaad ook.
En dat is precies in overeenstemming met wat we in vers 10 vinden: "Het behaagde de Here Hem te verbrijzelen." Het volk was het die Hem verbrijzelde? Jawel, maar het was de Here die Hem daartoe overgaf. "Hij maakte Hem ziek." Letterlijk staat er — de Concordant Version geeft het ook zo weer: "Hij maakte Hem gewond." Uiteraard was het het volk dat Hem gewond maakte, dat Hem al die wonden aandeed. Dat is waar. Maar het was de Here die Hem daartoe overgaf.
Let op vers 10 in het vervolg: "Wanneer Hij zichzelf..." Letterlijk staat er: "Zijn ziel." De vertaling geeft het ook zo weer. Wanneer Hij Zijn ziel — en u weet: de ziel is in het bloed — wanneer Hij Zijn ziel, Zijn bloed, ten schuldoffer gesteld zal hebben, zal Hij nakomelingen, letterlijk zaad, zien en een lang leven hebben. Ja, wat heet een lang leven? Het langste leven dat je maar kunt bedenken. Lang zal Hij leven, ja, met recht! In de gloria, precies. Het langste leven van echte heerlijkheid, dat is namelijk leven dat geen einde heeft.
Als Hij zichzelf gesteld zal hebben tot schuldoffer, wordt Hij geslacht. Hij droeg hun schuld. Er staat niet: "Hij droeg de straf op hun schuld." Met onze theologische bagage waar we mee groot geworden zijn, vullen we automatisch in: "Ja, Hij droeg de straf op onze schuld." Maar dat staat er niet. Hij droeg de schuld van het volk. Dat wat men Hem aandeed, droeg Hij en verdroeg Hij. Dat was hun schuld, niet Gods straf. Dat zijn dingen die men inleest. Wij lezen dat automatisch ook in omdat we met zulke denkbeelden en dat gedachtegoed groot zijn geworden.
Daarom komen we ook bij elkaar om te vragen: is dat zo? Staat dat er ook? Er wordt niet gesproken over de straf op de schuld. Hij heeft de schuld van het volk gedragen en daardoor werd Hij geslacht. Het was hun schuld, maar God heeft dat alles zo gearrangeerd en geregisseerd. Hij heeft Hem daartoe overgegeven. Want er staat: "Wanneer Hij zichzelf ten schuldoffer gesteld zal hebben, zal Hij zaad zien." Hij zal vrucht zien; ik kom daar straks nog op terug. Dan zal Hij zaad zien en een lang leven hebben. Het langste leven dat je maar kunt denken. En het voornemen des Heren zal door Zijn hand voortgang hebben.
De Heerlijkheid Volgend op het Lijden ↑ hoofdstukken
Kijk, hadden we het eerst over het lijden dat over de Christus zou komen? Nu hebben we het inmiddels over het vervolg: de heerlijkheid daarna. Eerst de slachting waarbij Hij geslacht werd, waarbij alle ongerechtigheid van het volk op Hem aanliep, waarbij Hij hun schuld droeg en verdroeg. Alles wat men Hem aandeed – zie de evangeliën waarin we dat allemaal beschreven vinden – het heeft een vervolg. Hij gaf Zijn leven.
Maar wat zo geweldig is: ondanks dat wat mensen Hem aandeden, gaat God juist Zijn volk – en ik voeg eraan toe, daar hebben we het vanmiddag nog over: de mensheid – het leven geven. Als we ergens zien wat vergeving is, dan is het inderdaad in het kruis van Golgotha en de opstanding. Men vermoordde Hem, maar juist doordat men Hem vermoordde, kon Hij de dood overwinnen.
En waarom moest Hij de dood overwinnen? Wel, om heel de mensheid, maar in ieder geval hier ook het volk Israël, want daar gaat het in Jesaja 53 specifiek over. Hij kan het volk Israël het leven geven. Is dat vergeving of niet? Om je moordenaars het leven te geven. Sterker nog: juist door Zijn moord, doordat Hij werd vermoord, geeft Hij het leven en overwint Hij de dood. Is dat vergeving of niet? Is dat liefde? Tegen die achtergrond versta je dit ook.
We komen daar later nog over te spreken, dus ik laat het nu even voor wat het is. Maar let er ook op dat hier staat: Hij zal Zichzelf gesteld hebben tot een schuldoffer. Vervolgens zal Hij zaad zien, vrucht zien en een lang leven hebben. Dat leven dat Hij aan het licht bracht op die derde dag, toen de steen werd weggewenteld. En vervolgens zal het voornemen des Heren – dat plan dat God heeft – door Zijn hand voortgang hebben. Door die Eersteling die verrezen is uit de dood, die ooit de Man van smarten was. Het voornemen des Heren zal door Zijn hand succes hebben, het zal met succes worden voortgezet en voltooid.
Dat staat er in vers 11 nog achteraan: "Om zijn moeitevol lijden zal hij het zien." Hij, ooit die Man van smarten, ziet vervolgens – nadat Hij geslacht is – een lang leven, zaad en vrucht. Ja, om Zijn moeitevol lijden zal Hij het zien tot verzadiging toe. Dat is zo'n geweldig vers. Want weet u wat hier staat? Hier staat dat Hij leed en stierf, maar niet voor niets. Nee, dat wat Hij in Zijn lijden op het oog had – namelijk de redding van de wereld, want Hij kwam op aarde tot redding van de wereld – daarvan zal Hij verzadigd worden. Hij zal krijgen wat Hij Zich ten doel had gesteld. Om Zijn moeitevol lijden zal Hij het zien tot verzadiging toe, zodat Hij uiteindelijk precies dat zal hebben bereikt wat Hem ooit voor ogen stond.
Daarom heeft Hij het trouwens ook allemaal gedragen. Ook dat zal ik straks nog laten zien: waarom Hij het kruis gedragen heeft, hoe Hij dat allemaal heeft kunnen dragen en hoe het kon dat Hij Zijn mond niet opende. Wel, de Heer keek verder. De Heer kende de Schriften natuurlijk. Natuurlijk, Hij heeft dat allemaal aan den lijve ervaren. Hij was één van ons, Hij heeft vlees en bloed aangenomen en het als mens allemaal ondergaan.
Die haat en die vijandschap... In Gethsemane was Hij Zich er pijnlijk van bewust wat er op die dag van het Pascha allemaal zou gaan gebeuren. Die vijandschap, de ongerechtigheid van het volk die zo op Hem af zou komen. Hij heeft dat pijnlijk ervaren, maar Hij wist wat er ging gebeuren. Hij had het ook voorzegd; het was geen verrassing. Omdat Hij wist dat daar een enorme vreugde voor lag, daarom heeft Hij het gedragen. Om Zijn moeitevol lijden zal Hij het zien tot verzadiging toe.
Ik wijs er nu alleen nog even bij herhaling op dat we hier iedere keer dus niet lezen dat Hij de straf voor hun ongerechtigheid, of Gods straf voor hun ongerechtigheid, heeft gedragen. Gods straf is hier niet aan de orde. En als je zegt dat het er wel aan de orde is, dan moet je het eerst inlezen. Dan moet je dat idee eerst hebben om het er vervolgens in te voeren. Maar dat is geen Bijbellezen, dat is inlezen. Dat noemen ze projectie.
Antwoord 6: Om de Dood te Overwinnen ↑ hoofdstukken
Goed, we gaan verder met antwoord 6. Ja, en nu komen we uiteindelijk, als u het mij vraagt, misschien wel bij het meest belangwekkende antwoord dat je kunt geven. Degenen die mij kennen, weten dat ik dat al jaren roep. Waarom moest Christus sterven? Ik zeg altijd standaard: om te kunnen opstaan. Ik kan het niet simpeler of logischer zeggen, maar ik kan ook zeggen: het is precies naar de Schrift. Waarom moest Hij sterven? Om de dood te overwinnen en uiteindelijk dus ook teniet te doen. Want ik wil u even wijzen op het verschil: de dood is overwonnen, maar de dood is nog niet tenietgedaan. Dat is nog toekomstmuziek; er zijn nog enige aionen te gaan, zeg maar. Maar antwoord 6 op de vraag waarom Christus moest sterven, is dus: om de dood te overwinnen.
Opdat u weet dat dit niet zomaar het antwoord is van André Piet – want daar bent u natuurlijk niet in geïnteresseerd. Er wordt al zoveel geroepen, en als André Piet daar nog wat aan toevoegt: so what? Het gaat erom: wat zegt de Schrift? Ik zal u precies laten zien dat dit exact is wat de Schrift zegt. Laten we beginnen bij Romeinen 14. Het geeft exact antwoord op de vraag die wij ons deze hele dag stellen: Waartoe is Christus nou gestorven? Waarom stierf Hij?
In Romeinen 14 staat: "Want hiertoe is Christus gestorven en levend geworden, opdat Hij en over doden en over levenden heerschappij voeren zou." Ik moet eventjes de puntjes op de i zetten en de loep erbij houden. Hoe staat het er precies? Er staat letterlijk: opdat Hij van doden en levenden Heer zou zijn. Laat je de tussenliggende schakeltjes even weg en voeg je simpelweg het eerste en het laatste aan elkaar, dan zie je het: waartoe is Christus gestorven? Opdat Hij van doden en levenden Heer zou zijn. Dat kon alleen maar als Hij eerst stierf en de dood daarmee kon overwinnen. Toch? Je kunt alleen maar de dood overwinnen als je zelf ook eerst die dood ingaat. Hij stierf en bracht als eerste – dat wordt ook nogal benadrukt – het leven aan het licht. Opdat Hij dus met recht ook de Eerste zou zijn. De First. De Vorst. De Eersteling, ja. Zo zegt Kolossenzen 1 het: opdat Hij in alles de Eerste zou zijn. Nou, dat is Hij met recht. Want Hij stierf om nieuw leven aan het licht te brengen en om de dood te overwinnen. Waarom stierf Hij? Wel, opdat Hij over doden en levenden – kortom over heel het mensdom – Heer zou zijn en ook de doden zou beheersen.
Hoe kun je Heer zijn over doden? Wel, daar ben je Heer over wanneer je hen ook tot leven kunt roepen. En dat is precies waartoe Hij in staat is, want Hij heeft de dood overwonnen. Hij is Heer van – niet over, maar van – doden en levenden. Hij is namelijk Heer van allen. Hij, zegt Petrus in het huis van Cornelius, Hij is aller Heer. Romeinen 10 zegt Paulus: Hij is Heer van allen. Ik herhaal het graag hoor, want het is vaker gezegd. Nee, niet vaak genoeg, maar wel vaker gezegd; het is namelijk nooit vaak genoeg. Hij is Heer van allen. Weet u waarom Hij Heer is? Dat wil zeggen: Eigenaar van allen. Hij heeft de prijs betaald.
Ik herinner u hierbij even aan Zondag 1 van de Heidelberger Catechismus: "Wat is je enige troost in leven en in sterven?" Nou, het antwoord komt hierop neer: dat ik het eigendom ben van mijn getrouwe Zaligmaker Jezus Christus. Dat ik weet dat ik het eigendom ben van Christus Jezus. Wie is het eigendom van Christus Jezus? Gewoon iedereen voor wie Hij de prijs betaald heeft, die Hij inderdaad gekocht heeft. Hij heeft de prijs betaald, allen zijn gekocht en daarom is Hij aller Heer. Hij is Heer van allen: van doden, van levenden, van wie dan ook. Al heb je nooit van Hem gehoord, al moet je niks van Hem hebben, Hij is jouw Heer, oftewel: Hij is jouw Eigenaar. Of andersom gekeerd: jij bent Zijn eigendom. Ze weten het niet, daarom vertellen we het natuurlijk ook. Dat is toch precies waartoe we geroepen zijn? Ze weten het niet, maar als niemand het vertelt, zullen ze het nooit te weten komen ook. Daarom moet het verteld worden.
Het is dan zo tragisch dat degenen die geacht worden het te weten, het juist niet vertellen. Sterker nog, zij zijn de grootste bestrijders ervan. Ja, als Jezus' Heerschap over allen en het feit dat iedereen Zijn eigendom is ergens bestreden wordt, dan is het juist bij het 'volkje'. Bij het volk... want er lopen er toch wel zo'n miljard rond die christen zijn en weten wie Christus is. Waarom is Hij nou gestorven? Hiertoe is Christus gestorven, opdat Hij van doden en levenden de Heer zou zijn.
U bent nog niet overtuigd? Oké, we gaan verder naar 1 Thessalonicenzen 5. Daar gaat het over onze Heer Jezus Christus, die voor ons gestorven is opdat... Ziet u hoe de Bijbel ons tegemoetkomt in onze vraag? We stellen een vraag, een heel Bijbelse vraag, en ik vind het zo mooi dat er op de vraag die wij stellen zulke perfecte Bijbelse antwoorden bestaan. We hoeven daar niks voor te verzinnen. We hoeven niet creatief bij elkaar te komen en te zeggen: "Hoe zullen we dat nou eens een keertje oplossen? Hoe zullen we dat theologisch in kannen en kruiken gieten?" Nee, gewoon. We openen de Bijbel. We stellen een vraag, even open-minded. We leggen alle ballen even neer en doen net alsof we niks weten. Lastig hoor, heel lastig om net te doen alsof je niks weet. Want er is niets wat zo blokkeert als wat je dénkt dat het is. Wat je denkt... waarom? Ja, logisch, zo is het altijd verteld. Maar is dat zo? We stellen gewoon die vraag.
Goed. Paulus heeft het hier over onze Heer Jezus Christus. Het verband doet nu even niet ter zake; het gaat om het statement dat hij hier maakt: "Onze Heer Jezus Christus die voor ons gestorven is, opdat wij, hetzij wij waken, hetzij wij slapen..." Het gaat hier om het verband als de Heer Jezus straks terugkomt. Het kan zijn dat we dan al gestorven zijn; dan slapen we namelijk, dan zijn we ontslapen. Of we zijn op dat moment nog in leven, dat kan ook. Hetzij we waken, hetzij we slapen: tezamen met Hem zouden we leven. Dus even met het oog op de vraagstelling van vandaag: Waartoe is Christus gestorven? Opdat wij met Hem zouden leven. Maar we kunnen slechts met Hem leven omdat Hij de dood heeft overwonnen en leven aan het licht gebracht heeft. Want wat heb je daaraan als je zelf doodgaat? Dan kun je ook niet met Hem leven, toch? Hij is gestorven, waarom? Opdat wij met Hem zouden leven. Hij ging voor onszelf de dood in om dat leven vervolgens te kunnen uitdelen. U bent nog niet overtuigd? Goed.
Johannes 12: de Stervende Graankorrel Die Veel Vrucht Draagt ↑ hoofdstukken
Johannes 12. Ja, deze dag is vooral voor sceptici, hè. Eén schriftplaats is niet voldoende; twee of drie getuigen zijn nodig opdat een zaak vaststaat. U weet, dat is een heel Bijbels principe. Dus we roepen allerlei getuigen bijeen en die zijn er gelukkig in overvloed. Johannes 12 was een hele mooie. Het sluit eigenlijk ook aan op wat we al eerder zagen in verband met Jesaja 53, waar staat dat als Hij Zichzelf ten schuldoffer gesteld zal hebben – dat wil zeggen: de schuld gedragen zal hebben – Hij daarna zaad zal zien, vrucht zal zien. Nou, daar gaat Johannes 12 over.
Daar zegt Jezus – dit is vlak voorafgaand aan Zijn lijden, aan Zijn sterven, aan de dag van Pascha dus... Maar Jezus antwoordde hen en zeide: "De ure is gekomen..." De ure, vlak voorafgaand trouwens ook aan, realiseer ik me nu ter plekke, aan de gersteoogst. Ja, Hij stond ook op als eersteling van de gersteoogst. Jezus antwoordde hun en zeide: "De ure is gekomen dat de Zoon des mensen moet verheerlijkt worden. Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: indien de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft zij op zichzelf; maar indien zij sterft, brengt zij veel vrucht voort."
Dood en opstanding in de natuur, dat is een illustratie die je gewoon in de natuur ziet. In wezen gaat de hele natuur om dat principe van dood en opstanding. Eerder dit seizoen hebben we daar eens een keer een hele avond aan gewijd. Maar let op: die graankorrel valt in de aarde en sterft. Dood, begrafenis. Maar vervolgens komt er vanuit de aarde, door een godswonder – we kennen dat waarschijnlijk allemaal, maar het is een godswonder – zo’n tarwegraan die ontbindt daar, die sterft, en God knows hoe, maar daar komt nieuw leven uit voort. Juist in die weg wordt er vrucht voortgebracht. "Brengt zij veel vrucht voort."
Het brengt brood voort, dat wij dan weer op de plank hebben waardoor wij leven. Het brood des levens, let op. De Heer Jezus zegt dat ook al zes hoofdstukken eerder, in Johannes 6: "Ik ben het brood van het leven." Ja, dat brood spreekt van het leven; leven namelijk dat aan het licht is gekomen nadat de graankorrel in de aarde is gevallen en gestorven is om juist op die manier vrucht te dragen. Waarom moest Christus sterven? Antwoord: opdat Hij als een graankorrel in de aarde zou vallen. En juist via die weg leven zou voortbrengen en vrucht zou dragen. Veel vrucht. Tot verzadiging toe. Dat wil zeggen: meer kan het niet. Succes verzekerd.
Verkondig jij een succes-evangelie? Ja! Waarachtig! Ja, dit is een succes-evangelie, hoor. Daarom vind ik het ook een evangelie. Een evangelie waarbij eigenlijk alleen maar verteld wordt dat God een loser is, en dat Hij over moet schakelen op plan B om dan nog te redden wat er te redden valt, waarbij de meerderheid van Zijn schepping voor eeuwig en altijd aan Hem vervreemd is... is dat een evangelie? Nee! Hij gaf Zijn leven. Hij viel in de aarde zoals een graankorrel. Hij draagt vrucht, veel vrucht.
Hebreeën 12: Om de Vreugde Die voor Hem Lag ↑ hoofdstukken
Nou komen we bij dat schriftgedeelte in Hebreeën 12. Dat moet ik toch nog eventjes lezen. Ik zie dat ik mezelf niet aan mijn tijd houd, maar goed. Hebreeën 12: laat ons oog daarbij alleen gericht zijn op Jezus, de man die hier op aarde in vernedering leed en stierf. De Leidsman en Voleinder van het geloof. Hij heeft, om de vreugde welke voor Hem lag, het kruis op Zich genomen, de schande niet achtende, en is nu gezeten ter rechterzijde van de troon Gods.
Vestig uw aandacht dan op Hem. Precies daarom zijn we hier toch? Om onze aandacht op Hem te vestigen en te zien waarom Hij dat lijden droeg. Waarom was Hij die Man van smarten? Hoe kon Hij Zijn mond niet opendoen en werd Hij als een lam ter slachting geleid? Al die ongerechtigheid is op Hem neergekomen. Waarom heeft Hij dat allemaal niet geacht? Hij heeft het gedragen en verdragen, die schuld die men Hem aandeed. Hij deed het om de vreugde welke voor Hem lag.
Dus waarom stierf Christus? Om de vreugde die voor Hem lag, waarlijke vreugde. Die vreugde ving aan op de dag dat Hij opstond uit de dood, toen Hij nieuw leven aan het licht bracht en alzo veel vrucht zal dragen. Daarom heeft Hij het kruis op Zich genomen. Zie daar weer een antwoord op de vraag.
Daar gaan we na de lunchpauze over verder, want inmiddels zie ik dat het tien voor half één is. Ik stel voor dat we om vijf over half twee hier weer bij elkaar zijn.
UltimateGoodNews