▶ 00:00 Gebed Zonder Eind: Drie Onlosmakelijke en Blijmakende Commando's ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen vrienden, dankjewel broer Dirk voor deze mooie introductie over deze geluksbrenger en geweldig de typologie die daar ook dan weer als vanzelf in naar voren komt. Het belooft een heel lange dienst te worden als u zo kijkt naar dit plaatje natuurlijk. Ik heb het stopbord ingedrukt, maar eigenlijk had dat helemaal niet gehoeven.

Gebed zonder eind. In het Nederlands is dat min of meer een uitdrukking geworden en het heeft over het algemeen nou niet bepaald zo'n hele positieve betekenis. Meestal doelen we daarbij op iets wat maar doorgaat en meestal ook met de gedachte van: ik wou dat er eens een einde aan kwam. Maar in ieder geval, het is schijnbaar eindeloos. Er is in Amsterdam een steegje dat ook zo heet, 'Gebed zonder end'. Dat zie je hier.

Dat doe je als je ergens over gaat spreken, dan google je even en toen kwam ik ook op dit plaatje terecht. Dat is een bekend schilderij, nou ben ik helemaal niet thuis in die business. Ja, er zitten hier mensen die daar wel heel erg in thuis zijn. Maar dit is van ene Nicolaes Maes, die ook zo'n schilderij heeft geschilderd dat die naam heeft gekregen, uit 1656. Waarbij je een oude vrouw heel devoot ziet bidden of danken. En dat waarschijnlijk omdat die kat hier – je ziet het niet zo heel erg goed op dit plaatje – al aan het tafelkleed trekt. Want ja, die ruikt zalm daar op tafel. Maar zij trekt zich daar helemaal niks van aan, zij is in gebed. De schilder was trouwens een van de bekendste leerlingen van Rembrandt. Ja, het ziet er ook een beetje Rembrandt-achtig uit met die lichtinvallen enzovoort. Maar daarover gaan we het natuurlijk allemaal niet hebben. Dat zijn gewoon even uitstapjes.

Ik wil u vanmorgen meenemen, en dat is min of meer mijn uitvalsbasis, naar een drietal hele korte verzen feitelijk, nou vooral die eerste twee, in 1 Thessalonika 5. En dat zijn een drietal commando's, imperatieven zoals dat heet. Vers 16, 17 en 18. Sommige mensen krijgen daar altijd wat kriebels van als ze het woord commando horen, zeker in verband met de Bijbel en met geboden. Maar denk eens een keer aan commando's die wij dagelijks aan elkaar geven, en die eigenlijk juist een hele positieve en zelfs blijmakende connotatie hebben.

We zeggen 'eet smakelijk!' voordat de maaltijd begint. Dan zeg je toch niet van: moet dat nou weer? Of 'slaap lekker!'. Dan ga ik rusten en dan moet dat allemaal nog lekker zijn ook. Of 'geniet van je vakantie!', met vakantie moet je nog genieten ook. Dat denk je niet, nee, je wordt geattendeerd op een voorrecht om daar het volle rendement uit te halen en om dat ten volle te beleven.

Dat zie je ook in deze drie zinnen. "Verblijd je altijd! Bidt ononderbroken! Dankt in alles! Want dit is Gods wil in Christus Jezus voor jullie." Over die drie dingen wil ik graag eens wat nadenken. Te meer omdat deze drie instructies die Paulus aan het einde van deze brief geeft, en feitelijk het hele voorgaande van wat hier dan staat, al diezelfde sfeer van vreugde ademen.

Als je dan hoofdstuk 1 leest, dan blijkt eigenlijk dat de cirkel weer rond is. Want het begint namelijk ook met een geweldige vreugde-uiting. Hij is blij met het nieuws dat hij heeft vernomen over de gelovigen in Thessalonika en hoezeer er een enorme sprake uitgaat van dat wat ze zijn gaan geloven. En hoe ze zich hebben afgekeerd van de afgoden en juist nu de levende en waarachtige God zijn gaan dienen, met een geweldig vooruitzicht enzovoorts. Paulus is daar zo blij mee en hij bidt ononderbroken.

Straks komen we daarover te spreken, want ik denk dat we juist in godsdienstige sferen, zodra het gaat over bidden en ook over danken, daar zoveel misverstanden aan gekoppeld hebben. Bij bidden denken we vooral aan: als het niet goed gaat, dan ga je bidden. En als het wel goed gaat, dan dank je. Dat is zo'n gedachte. Ik zal niet zeggen dat precies het omgekeerde waar is, want het is namelijk ononderbroken, in alles. Maar het accent is in feite in de Bijbel juist wel omgekeerd. Ik kom daar straks nog op terug. Eerst even, laten we die woorden...

▶ 05:45 Verblijd Je Altijd: de Diepe Verwantschap Tussen Genade en Vreugde ↑ hoofdstukken

Eigenlijk is dit het kortste zinnetje in de Bijbel, tenminste in het Grieks wel: "Verblijd je altijd". Dat zijn twee woorden in het Grieks. Verheug je, of verblijd je altijd.

Nou is het mooi, dit woord 'verblijden' in het Grieks, dat is afgeleid van het woord chairo, en we kennen dat. Degenen die hier vaker komen, herkennen het ongetwijfeld. Het is namelijk direct verwant aan het woordje charis. En charis, dat is het woord voor genade.

En wat is genade? Ja, dat is dus vreugde. Maar dan vreugde om niet. Dus waar je niks voor hoeft te betalen. Het is het element van vreugde, en dat element is ook gratis. Het is puur om niet. Alsjeblieft, geniet ervan.

Bijvoorbeeld als dan 's morgens de zon opgaat en de hemel blauw is. Ja, dan krijg je dat zomaar gratis. We zeggen dat ook: voor niks gaat de zon op. Nou, met recht. Eigenlijk gaat de zon voor niks op. En dat is de vreugde in zoveel dingen in het leven, dat is echt genade.

Zo werd het in het Grieks ook gebruikt. Bij ons is genade – daar zie je dus ook hoe zulke woorden zich ontwikkelen – een typisch woord dat gekoppeld is aan God en geloof. Maar in het origineel was dat niet zo. Genade was dat wat beleefd werd aan vreugde waar je niets voor hoeft te doen of te betalen, of waar geen voorwaarden aan gekoppeld zijn. Dat is wat genade is. Daarom hecht ik er altijd aan om die basisbetekenis te onderstrepen: het is vreugde om niet.

Nou, dat is de basis van heel de Bijbelse boodschap. Zoals Paulus dat in Thessalonica deed, maar overal waar hij kwam onder de natiën heeft hij dat uitgebazuind. De boodschap dat er een God is. Laat ik het zeggen met de woorden die hij zelf formuleerde in de Titusbrief: "De genade Gods is reddend verschenen aan alle mensen." Hoezo genade? Nou, het is namelijk om niet. En het is voor iedereen, voor alle mensen. Hij is een Redder van alle mensen, of je nou gelooft of niet. Dat is de boodschap: genade.

En wat is nou de meest logische levensstijl, als ik het zo mag zeggen, die uit die boodschap voortvloeit? Ja, die boodschap, die dan ook met recht 'evangelie' heet – want dat betekent een goed bericht. Nou, het meest logische dat voortvloeit uit een boodschap waarin genade centraal staat, is blijdschap natuurlijk, vreugde! Er is een God, er is een Schepper van alle dingen.

Maar die Schepper is ook een Redder van alle dingen. En door alles heen gaat Hij dat plan realiseren. Dat is puur om niet. En als je dat eenmaal gaat zien, onderkennen en verstaan, daar word je heel blij van. Waarom is het ook zo enorm verheugend? Het is omdat je er niks aan toe kan doen. Ik zou niet weten wat je aan zoiets groots kan toedoen. Maar het geweldige is: er kan ook niets aan afgedaan worden. Het staat. Het is een rots. En dat is iets wat inderdaad verblijdt.

Paulus zegt: "Verblijd je altijd". Dat is iets wat zo karakteristiek is voor wat hij in zijn brieven naar voren brengt. Hier in 1 Thessalonika 5 zegt hij dat: verblijd je altijd. En ik weet, ook Paulus krijgt te maken met verzet daartegen. Sowieso, als je genade predikt, roept dat verzet op, want dat vindt men al snel te makkelijk. Maar ook is er verzet tegen dat wat eruit voortvloeit.

Paulus' leven is daar trouwens zelf een geweldige demonstratie van. Hoe je in dit leven, te midden van zoveel tegenstand, te midden van zoveel moeite, te midden van zoveel verdriet, je desondanks altijd kunt verblijden. Hij zegt dat in de bekendste versie daarvan, in Filippi 4 vers 4. "Verheug je in de Heer, altijd!" Het is niet zomaar een verdwaalde spreuk waarbij hij een beetje overdreven heeft of waarbij hij zich wellicht enigszins versprak. Nee, helemaal niet. Het is heel karakteristiek. "Verheug je in de Heer, altijd", en bij herhaling zegt hij dan: "wederom zal ik zeggen: verheug je!"

Het geweldige en mooie hierbij is trouwens ook dat hij aangeeft in welke sfeer die vreugde geplaatst moet worden, waaraan je die vreugde ontleent. Hier zegt hij: "Verheug je in de Heer." Er is namelijk Iemand, en het Griekse woord daarvoor is Kurios. Dat is in het Nederlands trouwens makkelijk te herkennen, want wij kennen de woorden 'beheren' en 'beheersen'. Er is Iemand Die de Heer is. In de Griekse term staat een heer overigens tegenover een slaaf. Iemand die een lijfeigene is; je bent het bezit van Hem.

Als wij zeggen "Hij is Heer", geef je daarmee aan: ik ben Zijn bezit, ik ben van Hem, ik ben Zijn eigendom. Ik ben zelf reformatorisch opgevoed, en er zitten hier meer mensen in de zaal die dat wel weten, en dan is er Zondag 1 van de Heidelberger Catechismus. De eerste vraag luidt dan: "Wat is uw enige troost, beide in leven en sterven?" En dan is het antwoord: "Dat ik niet van mijzelf ben, maar..." Nou Adriaan, jij kent het beter... Ja, zo was hij, ja. Is dat Zondag 2, zeker? Nee, nee. Kijk, dat is de complete versie en die klinkt heel erg betrouwbaar. Maar de gedachte daarbij is: dat Hij Heer is, geeft aan dat ik van Hem ben. Dat ik dus ook voor Zijn rekening ben.

Ik moet er trouwens bij zeggen, die Heidelberger Catechismus, het is een prachtig antwoord. Het is toch geweldig als je dat mag weten. Maar nu zal ik u iets vertellen, wat níét in die hele catechismus staat: Hij is een Heer van állen. "En rijk voor allen die Hem aanroepen", staat er nog in Romeinen 10. Maar in Romeinen 10 lees je wel dát Hij de Heer van allen is. Weet u waarom Hij een Heer van allen is? Hij heeft de prijs betaald, de losprijs. Hij heeft de prijs betaald voor allen.

Paulus zegt in 1 Timotheüs 2 dat er één God is en één Middelaar van God en mensen, de mens Christus Jezus, Die Zich gegeven heeft tot een losprijs. Niet voor sommigen, niet voor velen. Ja, dat woord 'velen' staat trouwens elders wel, dat klopt. Maar het is geen tegenstelling van allen, hoor! Want die 'allen', dat zíjn er velen. Hij heeft Zichzelf gegeven als losprijs. Kijk het maar na, 1 Timotheüs 2 vers 6: "Die Zichzelf gegeven heeft tot een losprijs voor allen." En daarvan wordt getuigd op de juiste tijd, op Zijn eigen tijden.

Afijn, Hij is een Heer van allen. En zoals Hij de Schepper is van allen, zo is Hij ook een Heer en zelfs een Redder van allen. Dat wil zeggen: die garantie ligt er. Daar kun je niks aan toedoen en daar kun je niks aan afdoen. Kijk, dát is nou een reden om je te verheugen.

Niet iedereen gelooft dat. Sterker nog, dat is juist eigenaardig. Die boodschap is universeel en allesomvattend, maar juist ómdat die boodschap zo groot is, zijn er maar zo weinigen die hem geloven. Dat is echt zo. Maar dit is het: het is om niet, en Hij is de Heer van allen. "Verheug je in de Heer", zegt Paulus, "altijd."

Een gelovige is iemand die Hem als Heer herkent. En die weet: Hij is de Heer, niet omdat ik voor Hem gekozen heb. Hij is niet mijn Heer omdat ík voor Hem gekozen heb; ik ben van Hém. Hij heeft mij namelijk gekocht en betaald. En een gelovige is iemand die op zijn knieën gaat, God daarvoor dankt en dat erkent, beseft en beleeft. Ja, verheug je in de Heer, altijd. Wederom zal ik zeggen: verheug je! Er is nog zo'n tekst die ook heel veel licht werpt op wat dat verheugen inhoudt.

▶ 16:00 Als Bedroefd, maar Steeds Verheugend: Vreugde Ondanks Aardse Omstandigheden ↑ hoofdstukken

Want dat zegt Paulus in 2 Korinthe 6 vers 10. Dan zegt hij: ja, ik ben ter aarde geworpen, en toch, als arm maar velen rijk makend. En dan gebruikt hij van die tegenstellingen. En een van die tegenstellingen die hij dan gebruikt, dat is in hoofdstuk 6 vers 10. Dan zegt hij: als bedroefd, maar steeds zich verheugend. Ook weer steeds, dus áltijd. Deze is mooi, omdat het ook aangeeft dat Paulus niet... We zijn nogal in de sfeer van de vogels vanmorgen natuurlijk. Niet zó is gaan zweven dat hij elk contact met de aarde is verloren, of dat hij niet meer stevig in de realiteit zou staan. Maar integendeel, Paulus onderkende en beleefde gewoon – we hadden het er zojuist al over – zoveel tegenstand. En daarmee ook droefheid.

En Paulus zegt: als bedroefd. Ik wees er zojuist ook nog even op: we zitten hier allemaal, en dat is zo herkenbaar. Je bent een mens van vlees en bloed, je bent geplaatst in bepaalde omstandigheden. En dat kan zijn in je huwelijk, in je gezin, op het werk, of noem nog grotere sferen waarin je je bevindt, en dat teneerdrukt. Je hoort dingen, of je zit er middenin in verband met je gezondheid. En die drukken teneer, die bedroeven je. Natuurlijk. Ik zeg natuurlijk, want dit is zo herkenbaar wat ik nu zeg, en iedereen heeft daarin zijn eigen verhaal. Paulus' belevenis was dat net zo goed. Maar dat had niet de boventoon. Integendeel, dat was weliswaar een gegeven. Er zijn zoveel dingen die teneerdrukken, er zijn zoveel dingen die een mens bedroeven. Ja, zegt Paulus, maar steeds zich verheugend! Altijd namelijk je verblijdend in dat wat ik weet en mag weten, en in het geweldige perspectief waarin God mij geplaatst heeft en waarvoor God mij de ogen heeft geopend. Altijd zich verheugend. Dat was de grondtoon in zijn leven.

Je hebt ook mensen die dit omkeren. Als je dan spreekt over die vreugde, dan zeggen ze: "Ja, maar je hebt ook die droefheid en die verdrietige dingen." Maar dan leg je het accent precies andersom. Het is niet zo van: er is vreugde, maar ja, er is ook wel heel veel droefheid. Nee, je moet het omkeren. Er is inderdaad héél veel droefheid. Er zijn negatieve dingen die ons zo gemakkelijk teneerdrukken. Dat is waar. Maar, dáár is die vreugde. Ik bedoel, het is erg belangrijk hoe je de dingen dan plaatst. Wat zet je vóór de "maar", en wat zet je ná de "maar"? Bedroefd, maar steeds mij verheugend.

Kijk, en dat is waar Paulus in 1 Thessalonika 5, maar ook in Filippi 4, hier in 2 Korinthe 6 – nou, en ik zou de lijst natuurlijk nog veel langer kunnen maken – telkens weer op attendeert: mensen, verheug je nou altijd! Want die bron van vreugde, die is zo onuitputtelijk en die borrelt altijd op. En je hebt het ook nodig om daar telkens weer op gefocust te worden. Want we denken dat onze besognes hier, dat dat álles is, en dat vult dan onze hele horizon. Terwijl, als we het in perspectief plaatsen in het grotere geheel, dan is dat níets. Ja, ik zeg het nou heel overdreven... maar dat zijn tóch de proporties waar Paulus het in plaatst. Als ik dat bijvoorbeeld in Romeinen 8 lees over het lijden van de tegenwoordige tijd. Hij zegt: het is niet eens waard vergeleken te worden met de heerlijkheid die geopenbaard wordt. Niet ééns, het is geen vergelijk. Het weegt er niet tegenop. De heerlijkheid straks is niet zomaar even groot... nee, het is geen vergelijk.

Verheug je altijd in die Heer. Dat is het meest karakteristieke van Paulus' leven. Het is opmerkelijk trouwens ook, dat hij, als je het hebt over die brief aan Filippi waar ik zojuist even op wees... Die brief schreef hij vanuit de gevangenis. Geschreven in omstandigheden – je leest daar ook over in die brief – dat hij te maken kreeg met zoveel tegenstand. En juist díe brief, die borrelt van vreugde. En het geweldige is dat hij, in zijn eigen verdrietige, bedroefde omstandigheden, juist ánderen erop wijst van: mensen, vergeet niet om je te verblijden. Kijk, dan versta je dus echt de proporties vanuit Gods perspectief. En ja, wees eerlijk, hoe heerlijk is het niet om zó te leven. We gaan nog even verder. Want we komen hier uiteindelijk toch ook weer bij terug. Want deze drie korte instructies blijken heel direct met elkaar samen te hangen.

▶ 21:59 Bid Ononderbroken: Voortdurend Verbonden met de Bron van Alle Dingen ↑ hoofdstukken

Vervolgens: bid ononderbroken. Eerst eventjes inzoomen op dat woordje bidden. Dat is dit Griekse woord, dat mag u gewoon vergeten, maar het is opgebouwd uit bepaalde elementen. Dat pros, dat betekent eigenlijk 'naartoe'. En dat eu, dat kennen we ook in evangelie, dat betekent 'goed' of 'wel'. En dat laatste deel van het woord heeft te maken met 'hebben'. Dus als je zo'n woord in het Grieks bekijkt, dan zie je dat het opgebouwd is uit een drietal woorden. Het betekent dus 'naartoe', dat wil zeggen: met het oog op het góéd hebben. Dat is wel interessant als je een woord zo even bekijkt, want waarom bid je? Altijd met een bepaald oogmerk, zodat je het wel hebt. Het heeft inderdaad altijd die gedachte: je bidt, maar waarvoor? Ja, waar bid je eigenlijk voor? Voor vrede in je hart? Vaak is de gedachte, ik had het zojuist even over de misverstanden die er zijn over gebed: je bidt wanneer er onvrede is en dan bid je om vrede, om iets te ontvangen. Op zich heeft dat wel een element van waarheid, maar wat je bij Paulus juist ziet, is dat hij niet bidt om iets te ontvangen, maar juist om besef te krijgen van dat wat hij al ontvangen heeft.

Ik kom daar straks op terug, maar eerst nog eventjes dit. Dat woordje 'ononderbroken'. Kijk, daar is natuurlijk de titel van deze toespraak ook aan ontleend: gebed zonder end. Bid ononderbroken. Hij zegt dat trouwens vaker in zijn brieven. Eigenlijk is de gedachte dus voortdurend, zonder dat het afgebroken is. Ik heb hier een plaatje erbij, want daar moet ik dan aan denken: voortdurend online. Ja, ik kom nog uit een tijd... nou ja, dat klinkt alsof opa vertelt, maar in de tweede helft van de jaren negentig, als je dan op internet wilde, dan moest je nog inbellen. Dan kreeg je zo'n knerpend geluid. Je moest heel erg uitkijken trouwens, want voordat je het wist kreeg je hele hoge telefoonrekeningen, dat was nog in die tijd. Dan moest je uitkijken dat je niet al te lang ging internetten. Maar totdat je ergens in 2000, 2001 ADSL kreeg, en dan kon je voortdurend gewoon online zijn. Nou, daar moest ik dan even aan denken.

Waar Paulus het over heeft, bid ononderbroken, het idee van een gebed is: je hebt een verbinding naar boven. Dus vandaar ook dat ik denk aan online zijn. Je bent in verbinding met boven. En dat is voortdurend, dat wil zeggen: zonder dat je het spreken met Hem hoeft te reserveren voor bepaalde momenten. Je kunt altijd gewoon met Hem spreken. Zonder in te bellen, om zo te zeggen. Je bent gewoon altijd online. En het geweldige is dat je voortdurend ook reden krijgt om met Hem te spreken. De weg is open en je mag voortdurend contact hebben met jouw Maker, Degene die alles beheerst. En Paulus zegt: bid ononderbroken. Besef dat je voortdurend die gemeenschap hebt met Hem, want dat is het eigenlijk, die eenheid met Hem, de vrede met Hem. Dat is een bezit, maar dat 'bid ononderbroken', dat heeft ook te maken met het beseffen dat daar die eenheid is.

Waar bidt Paulus voor? Ik heb daar meer dan eens een studie naar gedaan en het is zo opmerkelijk dat, als je dat gaat onderzoeken, je nooit — nou ja, op één uitzondering na, waarover straks nog even meer — je nooit leest dat Paulus bidt voor zijn aardse omstandigheden. Dat God hem iets zou geven. Zeg ik daarmee, voordat ik verkeerd begrepen ga worden, dat je dat niet mag? Nee, daar gaat het niet om. Ik stel gewoon iets vast. Welke conclusie u daaruit trekt, dat is aan u. Hij bidt voor iets anders.

Eerst nog eventjes die ene uitzondering. Je leest inderdaad in 2 Korinthe 12 dat Paulus de Heer drie keer voor iets gebeden heeft. Dat ging inderdaad over omstandigheden hier op aarde, dat een boodschapper van Satan, van de tegenstander, hem met vuisten sloeg. Die doorn in zijn vlees, weet u wel. Ongeacht wat dat nou geweest is, eigenlijk zegt hij erbij: het was namelijk een boodschapper van de tegenstander. En dan lees je dat Paulus zegt dat dat hem tergde. Het drukte hem ongetwijfeld enorm terneer. Hij heeft tot drie keer toe tot de Heer gebeden of die van hem zou aflaten. Inderdaad, dat was voor zijn omstandigheden. En wat was toen het antwoord dat hij kreeg van de Heer? "Mijn genade is jou genoeg en Mijn kracht wordt volbracht in jouw zwakheid."

En dan lees je vervolgens dat Paulus de conclusie trekt. Hij zegt dus: ik dank God nu voor al die tegenstand. Hij zegt het heel sterk hoor in die tweede Korinthebrief, hij zegt: ik dank God nu voor benauwenissen. Dat zijn niet mijn woorden, dat zegt Paulus zelf. Voor benauwenissen, voor tegenstand. Ik heb hier mijn bijbeltje niet bij me, maar ik zou het even moeten lezen. Kan ik daar nou niet eens een keertje aan denken... dankjewel. In 2 Korinthe 12, ik had het eventjes op een diaatje moeten zetten, maar dan schrijft hij dit. Nou, ik lees het even voor, vanaf vers 8 van 2 Korinthe 12: "Drie maal heb ik de Heer hierover gebeden dat Hij van mij zou aflaten. En Hij, de Heer, heeft tot mij gezegd: Mijn genade is jou genoeg. Want de kracht openbaart zich eerst ten volle in zwakheid. Zeer gaarne zal ik dus...", dat is de conclusie, "...in zwakheden nog meer roemen opdat de kracht van Christus over mij kome. Daarom heb ik een welbehagen in zwakheden, smaadheden, noden, vervolgingen en benauwenissen ter wille van Christus. Want als ik zwak ben, dan ben ik machtig."

Dat gaat ver hoor, dat gaat heel ver, dat Paulus zegt: ik heb een welbehagen. Dat is gewoon het oud-Nederlandse woord voor een plezier. Ja, het is maar net welke bril je op hebt. Kijk, normaal gesproken bidt geen mens 's morgens: "Heer, geef mij vervolging, geef me benauwenissen, geef me een hoop tegenstand." Dat doet geen mens, toch? We bidden wel omgekeerd: "Bewaar me daarvoor." Het is bijna niet gezond, maar wat Paulus zegt, is zó gezond! Hij zegt: ik heb een welbehagen in zwakheden, in smaadheden, in vervolgingen en benauwenissen. Hoezo? Op zichzelf niet, natuurlijk niet, dat zijn negatieve dingen. Hij zegt: want als ik zwak ben, dan ben ik sterk. Juist in die omstandigheden openbaart de kracht zich.

En dus worden die dingen waar wij voor bidden, van "Heer, neem het van me af", voor Paulus een aanleiding om Hem te danken. Dat is precies omgekeerd. Wij bidden, zoals Paulus dat aanvankelijk hier ook deed, van: "Heer, neem het van me weg." En hij krijgt het antwoord: "Mijn genade is jou genoeg." En dus keert hij het nu om. Hij zegt: ik dank u God juist voor de moeilijkheden. Wij bidden wanneer we in moeilijkheden zijn, maar Paulus dankt juist vóór die moeilijkheden. Want dat zijn namelijk evenzoveel lessen.

▶ 31:33 De Kern van Bijbels Bidden: Verlichte Ogen Om Onze Geestelijke Rijkdom te Beseffen ↑ hoofdstukken

Maar waar bidt Paulus dan wél voor? Ik kom er straks nog even op terug als we het over die derde instructie hebben, maar waar bidt Paulus dan wel voor? Behalve die ene tekst hier in 2 Korinthe 12. Kijk het maar eens na: altijd voor besef van de rijkdom die we bezitten in Hem. Hij bidt niet om zegen, maar hij bidt om geopende ogen dáárvoor. Ik geef u één voorbeeld en we gaan naar Efeze 1 vers 16. Dus een wat letterlijke weergave, nadat Paulus de enorme schatkamer had opgesomd van wat wij bezitten in Christus. En dan zegt hij dat hij voortdurend ook God dankte, 'gedachtenis makend', herinnerend: bovenop die gebeden van mij, maar ik herinner ook voortdurend aan, opdat de God van de Heer van ons, namelijk Jezus Christus. De Vader, dat wil zeggen de oorsprong van de heerlijkheid die hij zojuist had beschreven. 'De Vader van de heerlijkheid moge geven aan jullie.' Inderdaad, daar heeft bidden toch altijd mee te maken, opdat God iets zou geven. Maar let op: niet dat Hij ons heerlijkheid zou geven. Die heerlijkheid hebben wij in Hem! Nee, hij zegt: 'opdat God moge geven aan jullie een geest van wijsheid.'

Wijsheid heeft alles te maken – ik ga dat nu verder niet uitleggen – maar wijsheid heeft alles te maken met uitzicht. Dat is sofia. Het heeft te maken met uitzicht hebben en met overzicht hebben. Opdat God ons geeft: een geest van wijsheid, van onthulling, dat Hij ons dingen laat zien. En dan staat erbij: 'in besef van Hem'. Dat is een sleutelwoord dat je telkens weer ziet. Want je kunt – en dat is een heel elementair ding – je kunt dingen weten en dat is heel belangrijk. Om besef te hebben moet je eerst iets weten. Eigenlijk dit woord besef, dat is in het Grieks epigenosis en dat betekent letterlijk opkennis. Dat wil zeggen, je hebt kennis maar daar ligt iets op. Het is iets, je moet iets weten, dat veronderstelt het. Je moet weten wat de rijkdom is. Maar waar het om gaat, is dat je dat gaat beseffen. Dat je dat uitzicht krijgt. Een geest van wijsheid. Dat je dingen gaat zien. Dat je besef gaat krijgen. Dat je het je gaat realiseren. Want dat is nog veel meer.

En wat je ziet in Paulus' brieven, en ik heb het overgenomen, ik kan dat zeer aanbevelen. Paulus is daarin eigenlijk mijn grote model. Dat we voortdurend gaan bidden: "Heer, geef me besef hoe rijk ik ben in U." Niet: geef mij rijkdom, want die heb ik! Maar juist in feite, als je dat zegt, dan weet je kennelijk nog niet eens dat je zo enorm schatrijk bent. Maar dat Hij geeft: een geest van wijsheid, van onthulling. Dat je besef krijgt van Hem. Want je kan zeggen van: ja, ik weet het. Ja, maar besef je het ook écht? 'Verlicht zijnde ogen van jullie hart.' Zodat je ogen dus dat gaan zien. En dat je ogen daardoor verlicht worden. En je ogen daardoor dus ook gaan stralen.

Ik ben er zo van overtuigd, het is zo evident: we zijn zo schatrijk in Hem. Paulus had zojuist in Efeze 1 al die rijkdommen zo opgestapeld en opgesomd. Maar dat moet je eerst horen. Je moet het weten. Maar om dan vervolgens tot dat besef te komen. En elke dag, je staat 's morgens op en wat is dan je gebed? Je kunt zeggen: voortdurend God danken, maar waar bid je dan voor? "Heer, geef me ogen die verlicht zijn. Zodat ze werkelijk zien wat U allemaal aan ons hebt gegeven. Hoe schathemelrijk ik ben in Hem." Dat is onvoorstelbaar! Of is het allemaal doodkapitaal? Het is er wel, maar je beleeft het niet. Kijk, maar dan heb je dus ook niet die vreugde. Altijd! Het is je bezit, en om dan tot dat besef te komen: verlichte ogen.

En ik begrijp het zo goed dat Paulus dit altijd bidt. Het grote gevaar in ons leven is dat we zo zwaar onder de maat leven. Of zwaar onder het niveau waar Hij ons heeft geplaatst. Hij heeft ons op de hoogte gesteld. Ik hoop dat u begrijpt dat ik dat heel dubbelzinnig bedoel. Hij heeft ons op de hoogte gesteld. Nou, om zó te leven, in die rijkdom, in dat besef. "Dat Hij moge geven aan jullie: geest van wijsheid, van onthulling, in besef van Hem, verlicht zijnde ogen van jullie hart, zodat jullie waarnemen wat de hoop van de roeping is van Hem." Bij al die zinsdelen zou je het uit moeten spitten, daar staat nog weer zoveel in. Wat is die hoop dan wel? Maar ook vooral dat we met de ogen van ons hart gaan waarnemen wat die hoop is. Maar ook: wat de rijkdom is van de heerlijkheid. Niet wát de heerlijkheid is, maar wat de rijkdom dáárvan is! Van de heerlijkheid, van het lotbezit, van Zijn erfenis, van Hem, te midden van de heiligen. Nou, dan staat hier heel veel. De verleiding zou groot zijn om daar nu op in te gaan, wat die hoop is van Zijn roeping en wat de rijkdom is van die heerlijkheid. Van dat lotbezit wat Hij heeft ontvangen. Hoe onvoorstelbaar groot en heerlijk dat is. En om dat te beseffen!

En wat ik u wil zeggen nu, is dat Paulus in zijn brieven – met name bij de apostel Paulus zien we dat – dat hij voortdurend bidt voor zichzelf, voor anderen, voor al de heiligen. In Efeze 6 zegt hij dat ook, dat we voortdurend zouden bidden voor al de heiligen. Want dat is hetgene waar het allemaal om gaat. Die rijkdom is er, maar hoe zit dat hier in het hart? Leeft dat? Hebben we enig idee hoe groot dat is? En Paulus zegt: ik bid ononderbroken, zodat ik altijd op die hoogte, op die toonhoogte, en in dat besef leef.

Het zijn drie van die hele korte instructies. Maar ze zijn zo veelzeggend. Ik denk dat we nauwelijks de enorme betekenis, maar ook de waarde van zulke woorden kunnen proeven. Maar goed, dat doen we zo vanmorgen. Wat zegt hij nou eigenlijk? Verblijd je altijd. Bid ononderbroken. Niet voor je omstandigheden, dat wilde ik er nog bij zeggen. Die omstandigheden, die regelt God allemaal perfect. Gewoon op voorhand. Daar hoef je niet eens voor te bidden. Je kunt God danken voor alles wat Hij geeft. "Heer, wilt U mijn leven leiden?" Dat doet Hij. Dank Hem ervoor! Bíd ervoor dat je het ook gaat beseffen.

Kijk, dat is het. Het is niet van: je bidt wanneer je in moeilijkheden bent en je dankt wanneer je blij bent. Nee, wij danken wánneer we in moeilijkheden zijn en we gaan bidden als we weten hoe rijk we zijn! Want dan gaan we bidden dat ik het ook werkelijk ga beseffen, dat we dat met elkaar gaan beseffen en begrijpen. Ik geef toe, ik chargeer nu. Ik overdrijf, maar ik zeg het expres, omdat het altijd zo overdreven naar de andere kant wordt belicht en benadrukt. "Bidden altijd", dat heeft te maken met: er is hier onvrede en je wil vrede krijgen. Paulus zegt...

▶ 40:57 Dankt in Alles: Vertrouwen Dat de Heer Alles Doet Meewerken Ten Goede ↑ hoofdstukken

Dankt in alles. En hier zijn we weer terug bij af. Want hier staat een woord: eu-charis. En u weet nog, dat woordje charis, dat is genade. Eigenlijk betekent eu-charis goede genade. En nou begrijpt u ook: danken in alles is feitelijk hetzelfde als 'verblijd je altijd'. Wij danken niet omdat we ons verblijden. Nee, wij verblijden ons ómdat we danken. Dat lijkt een woordspelletje, maar dat is het absoluut niet. Want wat ontketent juist de vreugde in je hart? Dat is wanneer je God gaat danken dat Hij de bron is van al die zegeningen.

Dankt in alles, dat wil zeggen: in alle omstandigheden. Er staat in Efeze 5 zelfs: dank voor alles in elke omstandigheid. Ja, waarom? Hoe kun je God danken voor negatieve dingen? Dat is heel essentieel. Je moet de logica daarvan ook inzien. Hoezo God danken in alles? Nou, God is degene die alles plaatst. Hij doet alles meewerken ten goede, toch? Dus al die dingen die schijnbaar tegen ons zijn, moeten in werkelijkheid meewerken ten goede. Het zijn minnetjes, maar God is bezig daar een plus van te maken. Hoezo, dank in alle omstandigheden? Nou, God is vóór ons. Ik heb hier nu twee citaten uit Romeinen 8: God is vóór ons.

Besef goed wat dat betekent. Noem een omstandigheid op. U zit hier nu en u denkt wellicht ook aan iets in uw eigen omstandigheden: kan ik God daarvoor danken? Maar besef heel goed: Hij is God. Hij zet alle dingen – dat is wat God betekent – Hij zet al die dingen op zijn plek. En Hij die dat doet, die alles beheerst, Hij is voor u! Paulus zegt: als Hij, die alles in Zijn hand heeft, voor mij is, wat of wie kan er dan tegen mij zijn? Dat is toch absurd? Als Degene die de hele schepping nu beheerst en volmaakt onder controle heeft... He's got the whole world in His hands. Dus elk detail in mijn leven, álles heeft Hij in Zijn hand. Hij brengt het allemaal naar Zijn plan tot een goed einde. Dat is toch onvoorstelbaar! Maar als die God nou voor mij is, wat kan er dan tegen mij zijn?

Kijk, als je dat beseft. Beséft. Niet alleen wéét, nee, als je dat beseft. Dus zoals je 's morgens opstaat. Ik zeg altijd: een goed begin is het halve werk. Je staat 's morgens op. De nacht is voorbij. Nieuw leven, een nieuwe dag. En je staat op met die wetenschap. En in die dankzegging. Dat Hij degene is die alles onder controle heeft in jouw leven. Ja, dan ontstaat daar natuurlijk ook die blijdschap. In alles, in alle omstandigheden.

Dit plaatje heb ik erbij. U ziet, het verwijst naar Handelingen 16 vers 25. Ik had het zojuist over de omstandigheden waarin Paulus zich bevond. Hij was in Filippi. Let op: Filippi, u weet het, waar ik net uit las. En wat hij daar ontmoette en tegenkwam, dat was niet alleen maar tegenstand of dat hij met de nek werd aangekeken. Hij kwam in de gevangenis terecht. Hij werd gemarteld, kwam vervolgens met zijn medewerker Silas in de binnenste kerker en werd in het blok gezet, na gemarteld te zijn. En wat lees je? En midden in de nacht zongen Paulus en Silas Gods lof! En al die gevangenen zaten ernaar te luisteren.

Nou, als er iets is wat een uitbeelding is van de boodschap van genade die Paulus uitdroeg en die hij daar in Filippi had gebracht, dan is het wel zo'n leven. Terwijl het midden in de nacht is, terwijl het stikdonker is... U mag dat voor mijn part ook symbolisch opvatten. Het is stikdonker, het is middernacht. Alles lijkt tegen. Maar dat is maar schijn. God is voor je. En Paulus heeft dat beseft en hij heeft Gods lof gezongen. Niet zonder gevolg.

Maar dankt in alles. Niet bij wijze van spreken. Dat is de realiteit. Het komt namelijk uit Zijn hand voort, en je kunt en je mag Hem in alles danken en je daarom ook te allen tijde verblijden. Ons gebed is vooral: Heer, dat ik dat mag zien en beleven en beseffen. En Paulus zegt er nog bij: verblijd je altijd, bid ononderbroken, dankt in alles, want dit is Gods wil.

▶ 47:00 Wat Is Gods Wil? een Leven van Absolute Blijdschap, Gebed en Dankzegging ↑ hoofdstukken

We vragen ons dat gemakkelijk af: wat is nou Gods wil? En dan denken we meteen al aan bepaalde situaties, een bepaalde casus. Wat moet je nou, linksaf of rechtsaf? Als je dit gaat beseffen, dan worden een heleboel dingen ineens heel erg duidelijk. Ja, wat is Gods wil?

Blader maar eens zo door de Bijbel. Het is Gods wil dat alle mensen gered worden en komen tot kennis der waarheid. Het is Gods wil, in Efeze 1, dat Hij straks in de volheid der tijden – als alle tijden tot hun vervulling zullen komen – hemel en aarde en de hele schepping onder één Hoofd zal brengen. Dat is Gods wil, dat staat gewoon zwart op wit, maar dat is universeel.

Als je nou vraagt: wat is Gods wil voor mijn leven, of voor ons leven als gelovigen? "Verblijd je altijd!" Dit wordt tegen gelovigen gezegd. Je moet eerst weten wie die ene God is. Je moet eerst weten wat Hij in Christus Jezus gedaan heeft. Maar als je dat dan eenmaal weet en Hem erkent... ja, wat is dan vervolgens je leven?

"Verblijd je altijd! Bid ononderbroken! Dankt in alles! Want dit is Gods wil in Christus Jezus voor jullie." Ja, in Christus Jezus. Want dat is mooi hè? Dat woordje 'in'. Dat voorzetsel staat er niet voor niets. Het is namelijk de sfeer waarin deze drie rijkdommen beleefd kunnen worden.

En wanneer? Nou, altijd. Ononderbroken, in alles, in elke omstandigheid. Dit is een leven waarvan Paulus zegt: dit is de rode draad die altijd, elke dag gezien en beleefd mag worden. Hijzelf heeft dat zo voorgeleefd. In zijn brieven wordt dat voortdurend benadrukt en onderstreept.

En wat is het geweldig om zo elke dag – altijd, ononderbroken, in alles, in elke omstandigheid – zo te leven en te stralen. Want Hij is God, Hij is de Heer, en de prijs is voor elk mensenkind betaald. Bid zonder eind.