▶ 00:00 Inleiding en Terugblik: het Evangelie van de Gelukkige God ↑ hoofdstukken

Inmiddels is het de vierde bijeenkomst die we hier in dit weekend beleven rond dit thema wat in kapitaalletters staat afgebeeld en staat geprojecteerd: De Gelukkige God. Deze uitdrukking is ontleend aan 1 Timotheüs 1 vers 11. Eigenlijk is dat dus ook de uitvalsbasis van al deze bijeenkomsten; dat is het grote centrale thema. Ja, ik dacht eventjes dat ik de verkeerde PowerPoint voor me had, maar dat is dus niet zo. Vandaag, in deze vierde bijeenkomst, gaan we ons inderdaad eens heel specifiek bezighouden met dit thema, namelijk: het goede bericht van de gelukkige God. Ik zal u vertellen, om even een indruk te geven aan de mensen die hier inmiddels bij zijn gekomen en de andere bijeenkomsten niet hebben meegemaakt, wat we tot dusver hebben gezien; even een korte impressie daarvan.

Dit is het schriftgedeelte wat eigenlijk het uitgangspunt is — ik lees dan even mee midden in de zin van vers 10, waar Paulus een heel aantal dingen had genoemd en daarvan zegt: "...en al wat anders de gezonde leer tegenstaat, in overeenstemming met het goede bericht van de heerlijkheid van de gelukkige God, dat mij werd toevertrouwd." Dit is een wat letterlijke weergave. In de meeste vertalingen zult u hier lezen: "van de zalige God". Maar het woord zalig is eigenlijk het woord gelukkig; in het Nieuwe Testament wordt het meestal ook zo weergegeven. Ik moet zeggen dat ik het storend en ook jammer vind dat de kracht van dat woord wordt afgedaan door het weer te geven met zalig, want dat geeft allerlei andere associaties. Bovendien hebben we al eerder overwogen dat het woord zalig vaak ook weer de vertaling is van een ander Grieks woord, dus dat is alleen maar verwarrend. Het is gewoon het woord gelukkig.

De eerste samenkomst hebben we ons beziggehouden met "het goede bericht van de heerlijkheid". Toen hebben we ook ontdekt en gezien dat we deze frase — het goede bericht of het evangelie van de heerlijkheid — ook tegenkomen in 2 Korinthe 4. Daar gaat het over het goede bericht van de heerlijkheid van Christus, die Gods beeld, Gods icoon is. Christus is eigenlijk degene — en dat hebben we in die eerste samenkomst gezien — door wie God Zijn plannen realiseert. Hij is dan ook de gelukkige man. God drukt Zich volkomen uit in Hem; Hij is het icoon, het beeld van God. We hebben daarover Psalm 1 gelezen over de gelukkige man: alles wat hij onderneemt, dat gelukt hem. Eigenlijk moet je dat woord gelukkig heel letterlijk nemen. In het Nederlands is dat zelfs heel makkelijk, want daar zit het woordje "geluk" in en "gelukken". Namelijk: dat wat je voor ogen staat, dat wat jouw doel is en wat je wilt bereiken, dat realiseer je ook. Dat gelukt je en dat maakt je gelukkig. Dat is ook wat God gelukkig maakt: dat wat Hem voor ogen staat, dat bereikt Hij. Daarom is Hij de gelukkige God. Maar ook degene door wie Hij Zich uitdrukt, is de man die gelukkig is. Door Zijn hand, zo lezen we in Jesaja 53, zal Gods verlangen en Gods voornemen voorspoedig ten einde gebracht worden. Dat wil zeggen dat God door Hem bereikt wat Hij beoogt.

Dat was de eerste samenkomst. De tweede samenkomst was gisterochtend; toen hebben we ons vooral beziggehouden met de gezonde leer en wat die leer is. Die leer heeft ermee te maken dat God degene is die werkelijk God is: de ene God, die wil dat alle mensen gered worden en die ook daadwerkelijk een Redder is van alle mensen. Gisteravond, dat was dan de derde bijeenkomst, hebben we ons beziggehouden met het goede bericht dat Paulus werd toevertrouwd. Dit hele weekend staat vooral in het teken van de brieven aan Timotheüs en Titus; die persoonlijke brieven waarin Paulus daar meer over zegt. Het gaat om wat aan hem bekend is gemaakt en wat hij ook als apostel, als heraut en als leraar van de natiën zou doorgeven en uitbazuinen. We hebben een aantal van die "mission statements" van Paulus nader onder de loep genomen en iedere keer weer — en dat is eigenlijk wel het mooie van dit weekend — kom je op allerlei manieren en via allerlei aanvliegroutes toch steeds weer bij dat geweldige feit uit: namelijk dat Paulus aan de natiën de boodschap mocht vertellen van die ene God die een plan heeft, maar dat ook daadwerkelijk realiseert.

Nu wordt het eens tijd om ons heel speciaal te focussen op dit gegeven: De Gelukkige God. Feitelijk zou je kunnen zeggen dat deze bijeenkomst de meest centrale bijeenkomst is, want nu pakken we het hele onderwerp bij de kop. We hebben vanmiddag nog een bijeenkomst en dan zullen we nog kort overwegen wat dit ook uitwerkt voor een mens en hoe dit een mens gelukkig maakt. Maar degenen die het tot dusver gevolgd hebben, die hebben dat denk ik inmiddels al wel begrepen. Want er is niets zo geweldig om te beseffen, niets wat zoveel vrede in het hart geeft en wat zo'n goede tijding is, dan te beseffen dat er Één is die alles vast in handen heeft en die gelukkig is.

▶ 06:42 Waarom God Gelukkig Is: de Zekerheid en Almacht van de Ene God ↑ hoofdstukken

God is gelukkig. De meeste mensen hebben daar denk ik nooit zo bij stilgestaan. Is God gelukkig? Jazeker. Dat is juist de boodschap, het bericht dat Paulus wereldkundig mocht maken: God is gelukkig. Waarom? Wel, Hij is God. Feitelijk onderstreept het feit dat Hij gelukkig is het feit dat Hij God is. Waarom? Er is maar één God. Er is één God en dus kan niets wat Hij wil, niets wat Hem voor ogen staat, niets wat Hij plant, gedwarsboomd worden. Als er meerdere goden zouden zijn, dan zou dat een probleem zijn. Op het moment dat je meerdere goden hebt, kan God nooit meer almachtig zijn. Want wat de ene god wil, zou de andere god dan weer kunnen doorkruisen. Nee, er is één God en dat garandeert ook dat Hij werkelijk God is en dat Hij wat Hij wil ook bereikt. Met andere woorden: dat Hij gelukkig is.

Laten we eens een aantal schriftplaatsen bekijken waaruit blijkt dat dit inderdaad zo is. Het is niet alleen Paulus die dat beschrijft in 1 Timotheüs 1, maar als we in het Oude Testament doorbladeren, zien we de grote waarheid van de Bijbel die telkens weer herhaald wordt: er is één God. Een Jood neemt dat dagelijks op de lippen: het Sjema, "één God, één God". Alleen al het doordenken van die waarheid maakt zo blij en gelukkig. In Psalm 115 staat: "Onze God is in de hemel." Dat wil zeggen dat Hij alles te boven gaat. En dan komt het: "Al wat Hij verlangt, doet Hij." De NBG-vertaling zegt: "Hij doet al wat Hem behaagt." In de interlineair ziet u dat op de tweede regel, de meest letterlijke weergave: Hij doet al wat Hem behaagt, al wat Hij verlangt, al wat Hij wenst of wil doen. Dat kan Hij ook doen, want Hij is de ene God.

In Jesaja 46 lezen we over God die daar spreekt bij monde van Jesaja. God zegt: "Ik, die van den beginne de afloop vertel en vanouds wat nog niet geschied is." Dat is alleen aan God voorbehouden. Een mens kan voorspellen, maar God voorzegt. Hij weet niet alleen hoe de dingen in de nabije toekomst verlopen; de afloop is Hem bekend. Hij plaatst de dingen; we hebben gezien dat God degene is die alles een plek geeft. Hij plaatst alles, Hij beschikt alles en daarom kan Hij met zekerheid zeggen: "Zo zal het gaan." Hij vertelt wat vanoudsher nog niet geschied is en zegt: "Mijn raad zal bestaan, mijn plan, en Ik doe al wat Ik verlang." Vergis je niet, dat is God. En dit onderstreept precies waar dit hele weekend over gaat, namelijk dat God gelukkig is. Hij kan namelijk doen wat Hij verlangt. Dat is geen mens gegeven, geen enkel creatuur kan dat, want wij zijn maar beperkt. Maar Hij is almachtig, wat niet betekent dat Hij alles kan — God kan bijvoorbeeld niet liegen — maar Gods almacht betekent dat Hij doet wat Hem behaagt. Wat Hij wil, daar kan Hij in niets geblokkeerd of tegengehouden worden.

Nog een getuigenis: Job 42. Ik breng zo twee of drie getuigen op vanuit de Schrift waarin dit duidelijk klinkt. Job zegt dit pas aan het einde van het boek; er is heel veel aan voorafgegaan. Uiteindelijk moet Job tot de erkenning komen — hoewel hij dat in het begin trouwens al wist, want toen zei hij al: "Zouden wij het goede aannemen van God en het kwade niet?" Daarmee zondigde hij niet met zijn lippen. Maar op een gegeven ogenblik kun je iets wel weten, maar is het wat anders om het ook daadwerkelijk te beséffen. Toen er allerlei zware ervaringen in zijn leven kwamen, ging hij God bevragen en zakte hij weg in een complete depressie. Is dat allemaal wel zo? Uiteindelijk komt hij toch weer tot de herkenning, nadat God geen antwoord heeft gegeven op zijn vragen. Het ging eigenlijk precies omgekeerd: in het grote slotakkoord van het boek stelt God vragen aan Job. "Wie denk jij nou dat jij bent? Wat weet jij nou eigenlijk? Wat kan jij? Kan jij wat Ik kan?" Die vragen brengen Job helemaal tot zwijgen. Hij zegt: "Ik heb één keer gesproken, nee, ik heb twee keer gesproken, ik doe het niet weer." Zo was het genoeg. En dan komt hij tot de erkenning: "Ik weet dat U alles vermag." God is geen verantwoording schuldig, Hij gaat Zijn weg. Wat vertrouwen is, is het geloof, de zekerheid of het restloos je overgeven aan de God die weet wat Hij doet.

Wij als mensen overzien eigenlijk zo goed als niets. We weten nog niet eens hoe we deze dag gaan doorbrengen. We hebben onze plannen, maar er kan zomaar iets gebeuren waardoor ze compleet doorkruist worden. Maar er is er Eén die alle dingen kent, van verre en van den beginne. Job zegt: "Ik weet dat U alles vermag en dat niets van Uw plan wordt verijdeld." Hoe duidelijk wil je het hebben? Bij God — ik blijf het zeggen en ik zeg het zo graag — gaat er nooit iets mis. Dat kán niet. Waarom? Er is één God. Er zijn niet allerlei goden. Het idee dat de mens een vrije wil heeft en dat God wel wil, maar dat het niet gebeurt als de mens het niet wil — met dat soort gedachten heb je dus niet meer één God. Dat is een groot probleem, want op het moment dat je de mens zo verhoogt en hem feitelijk goddelijke kwaliteiten toedicht, heb je God vernederd. Dan is Hij namelijk niet meer de enige. Daarom is het zo fundamenteel: "Dat niets van Uw plan wordt verijdeld", zegt Job.

Maar nu hebben wij in deze samenkomst een grote vraag te beantwoorden. Eigenlijk is dat tot dusver nauwelijks aan de orde gekomen. Er zijn een paar aanzetten gegeven, maar dit thema roept één grote vraag op. Misschien wel meerdere, maar één vraag loopt als een rode draad door onze gedachten heen. Ik kan me voorstellen dat de meesten van u die dit tot dusver hebben gevolgd, die tegenwerping stilzwijgend of misschien in de gesprekken naar voren hebben gebracht: Hoe kan God gelukkig zijn?

▶ 15:19 De Grote Paradox: Hoe Rijmt Gods Geluk met het Lijden in de Schepping? ↑ hoofdstukken

Laat ik de vragen eens op een rijtje zetten. Ze liggen zo voor de hand. Hoe kan God – en ik schrijf die letters met opzet met allemaal hoofdletters, want ik kan eigenlijk niet meer anders dan die letters zo te schrijven; ik heb het dus niet over een godje – hoe kan God de gelukkige God zijn bij al het lijden dat er in de schepping is? Hoe kan dat? God is gelukkig, ja, maar het is toch Gods schepping, Zijn schepping. En dan rijst deze vraag: doet het lijden Hem dan niets? Dat is eigenlijk de kern van de vraag.

Hij kent elk creatuur, elk schepsel, elk mensenkind. En Hij kent al het leed. Van God lezen we in 2 Korinthe 1 ook dat Hij de God is van al het medelijden. Als je daarover doordenkt, begrijp je dat ook. Hij is de Schepper van alles wat Hij bedacht heeft. Het is Zijn schepping, het zijn Zijn schepselen, en daar houdt Hij van. Waarom? Omdat het Zijn schepping is; Hij heeft het gemaakt en bedacht. En daarom is het een geweldige gedachte dat wanneer het schepsel lijdt – dat is niet zozeer het hoofdonderwerp van dit weekend, daar zouden we een heel ander weekend aan moeten wijden – God inderdaad met Zijn schepping en schepselen meelijdt.

Je kunt het vergelijken met een ouder die meelijdt met het kind dat moeite ondervindt. Waarom? Omdat het jouw kind is. Het komt uit jou voort, je bent de vader of moeder daarvan. Soms is het zelfs zo dat je dan als ouder nog meer lijdt dan het kind zelf. Nou, God is de God van het medelijden. Maar, en dat is nou het punt: hoe kan God, die dus eigenlijk – als je er goed over doordenkt – al het lijden ook meelijdt, toch gelukkig zijn? Dat is een enorme hoeveelheid lijden. Dat maakt de vraag alleen maar nijpender en grootser. Hoe kan God dan desondanks, terwijl Hij als geen ander het lijden kent, peilt en ook weegt, de gelukkige God zijn?

Had Hij – en dat is dan de grote vraag – had Hij het kwaad, de zonde, pijn, moeite, verdriet, dood en verderf niet kunnen voorkomen? Hij is toch God? Als je zegt: Hij is God, dan zeg je toch ook dat Hij almachtig is? En bovendien: Hij is toch God? Nu kom je op misschien wel de meest fundamentele vraag die een mens zich kan stellen. Een vraag waar eigenlijk ook de oudste Bijbel, ik citeerde zojuist het boek Job, over gaat. Dat is één van de alleroudste boeken. Het grote thema van dat boek is inderdaad: hoe kan God, de Almachtige die goed is, het kwaad zo'n plaats geven? Hoe kan Hij het kwaad toelaten? Niet alleen toelaten, maar Hij heeft dat dus kennelijk beschikt. Met andere woorden: hoe verhoudt dat kwaad zich tot het feit dat Hij een goede God is? Ik neem u mee, want we gaan niet theologiseren, dat wil zeggen: redeneren en zo zelf onze conclusies trekken. Wat zegt de Schrift nou over dat kwaad? Hoe kan dat er dan zijn?

▶ 19:18 Jesaja 45: God als de Absolute Beschikker van Vrede en Kwaad ↑ hoofdstukken

Ik neem u mee naar Jesaja 45. Jesaja is zo’n schrijver die als geen van de profeten — ik durf dat wel zo te zeggen — de glorie en de grootsheid van God beschrijft en bezingt. In Jesaja 45 voert Jesaja God Zelf sprekend in. Dat wil zeggen: we luisteren naar de woorden die God Zelf uitspreekt. In dat 45ste hoofdstuk staat in vers 5: "Ik ben JAHWEH, er is geen ander, behalve Mij is er geen God. Ik gord je, hoewel je Me niet kent."

Ik moet er trouwens bijzeggen dat het in dit verband gaat over Kores, die al anderhalf tot twee eeuwen van tevoren door God geroepen en bij name genoemd was. Dat is een heel bijzonder verhaal. Degenen die de samenkomsten in Zoetermeer wel eens volgen, hebben mij daar vaker over gehoord: het bijzondere verhaal van Kores. Dat is echt 'mindblowing', het is werkelijk onvoorstelbaar hoe dat verhaal in elkaar steekt. Hier wordt in feite Kores aangesproken: "Ik gord jou, hoewel je Mij niet kent." Dat wil zeggen: Ik ga jou gebruiken. Hij wordt zelfs Gods gezalfde genoemd. Het feit dat Kores God niet kende, maakte helemaal geen verschil, want God gebruikt hem. Punt. God kent hém, en dat is nog veel belangrijker.

"Ik gord jou, hoewel je Me niet kent. Opdat men" — vers 6 — "opdat men het wete, waar de zon opgaat in het oosten en waar zij ondergaat in het westen: dat er buiten Mij niemand is. Ik ben JAHWEH, niemand meer." Eén God. Zie je het weer? Je kunt het op allerlei manieren zeggen, maar Jesaja laat dat zo duidelijk doorklinken. Of eigenlijk moet ik het anders zeggen: Jesaja tekent gewoon op wat God Zelf zegt.

Let dan eens op vers 7, hoe God Zichzelf daarin voorstelt en wat Hij doet en wie Hij is. Hij zegt: "Formeerder van het licht." Waar komt het licht vandaan? Nou, God zegt: "Ik formeer dat." Maar ook: "Schepper van de duisternis." Wie maakt het duister? Ja, wij zingen dan — en dat is ook zo — 'God is enkel licht'. Dat is trouwens ook wat in de Johannesbrief staat: in God is licht en in Hem is gans geen duisternis. Maar Hij is wel de Schepper van de duisternis. Daar hoeft Hij trouwens in principe niets voor te doen; je neemt alleen maar het licht weg. Duisternis is niet echt 'iets', het is juist het ontbreken van iets, namelijk licht. Net zo goed als de dood ook niets is; het is gewoon de toestand waar het leven aan onttrokken is, de afwezigheid van leven. Duisternis is de afwezigheid van licht. Dat kun je trouwens van het kwaad ook zeggen: kwaad is de afwezigheid van het goede.

Maar let op: Hij is de Formeerder van het licht en de Schepper van de duisternis, Die vrede maakt... en nu komt het. De vraag is: waar komt het kwaad vandaan? Uiteindelijk, als je zegt dat God de Schepper van alle dingen is en er niets buiten Hem om gaat — Hij is het begin en het einde, de oorsprong van alles — waar komt het kwaad dan vandaan? Mensen zeggen dan: "Nou, daar moet je heel voorzichtig mee zijn." Daar ben ik het helemaal mee eens, want wat kan een mens redeneren? Maar luister nu eens naar wat God Zelf zegt. Ik geneer me niet om Hem gewoon na te spreken. Integendeel, ik vind dat iemand zich zou moeten generen als hij Gods eigen verklaring tegenspreekt.

Ik weet dat wat ik nu ga lezen zwaar omstreden is. Er zijn mensen die meteen klaarstaan om hun bezwaren te uiten, maar luister gewoon naar wat God Zelf zegt. Hij zegt: "Ik formeer het licht en Ik schep de duisternis, Ik maak vrede, maar Ik schep ook het kwaad." Ik schep kwaad. "Ik, JAHWEH" — mocht het ons ontgaan zijn, zegt Hij — "doe al deze dingen: licht, duisternis, vrede, kwaad." Er is er Eén Die dat alles beschikt. Sommige mensen denken: "Maar God is toch goed? Hoe kan Hij dan kwaad scheppen?" Maar juist dat feit zou ons enorm blij moeten maken. Of, om in de sfeer van dit weekend te blijven: dat zou ons juist gelukkig maken. Want dat betekent dat het kwaad in goede handen is. God is inderdaad goed. Ik doe nu even geen moeite om dat met talloze teksten vanuit de Schrift te staven, maar God is goed. Ja, maar... en nu komt er een hele belangrijke waarheid om dit te doorzien en te begrijpen. Het punt is: God is God. Maar weet u?

▶ 25:12 Kennis Door Contrast: het Onmisbare Duister Om Gods Liefde te Laten Schitteren ↑ hoofdstukken

Een mens leert slechts door contrast. Wij kunnen het goede niet kennen zonder het kwaad. En het geestige hiervan is dat dit al de eerste keer dat het woord kwaad in de Bijbel genoemd wordt, er meteen ook eigenlijk een verklaring wordt gegeven. Zo zit het in elkaar. Wil een mens kennis van goed krijgen, dan kan dat niet los van het kwaad. Kennis van goed is niet los verkrijgbaar. Slechts door het contrast leren we het kennen en we weten daar allemaal ongetwijfeld voorbeelden van te bedenken.

Het is het voorbeeld dat mij het eerst te binnen schiet als ik er een voorbeeld van moet geven, maar je kunt er vele bedenken: een mens leert pas gezondheid werkelijk kennen in contrast met ziekte, of dat je het nu zelf treft of dat het in je nabije omgeving toeslaat. Pas dan ga je beseffen wat goed is, of in dit geval: wat gezondheid is. Van de week luisterde ik naar een programma laat in de avond van Jeroen Pauw. Daar was een actrice die onlangs te horen heeft gekregen dat ze nog maar kort te leven heeft omdat ze een ernstige ziekte heeft gekregen. Sjoukje Hooymaayer? Hooymaker? Ik weet het niet precies. Nou ja, zij had te horen gekregen dat ze ernstig ziek is en dat er eigenlijk ook niets meer aan te doen is. Ze zei iets wat ik heel frappant vond: "Vanaf het moment dat ik dit hoorde, lééf ik." Dat wil zeggen: ze is zich nu van elke minuut zo bewust. Juist in het aangezicht van de dood zeg je ineens: ik leef. Alle details die daarvoor altijd normaal en gewoon waren en dus ook niet doordrongen, komen nu binnen. Ook de dingen die er nog gezegd en gedaan moeten worden, de dingen die je beleeft waar je altijd achteloos aan voorbij bent gegaan, daarvan denk je ineens: wauw. Het is eigenaardig, maar door contrast leren we de dingen kennen. Het goede leren we kennen.

Dat begint al in Genesis. Hoe leerden Adam en het eerste mensenpaar voor het eerst dat God goed is? Dat was pas toen ze hadden gegeten van de verboden vrucht. God zocht hen op en Hij zei: "Adam, waar ben je?" Toen ineens ontdekten ze: "Hé, God houdt van ons, ondanks alles." Dan pas word je je bewust van hoe goed God is. Daarvoor was Hij de Schepper en was eigenlijk alles vanzelfsprekend. Ze hadden het goed, maar ze kénden het goed niet. Dat leer je juist kennen door dat contrast.

Dat geldt ook voor de waarheid dat God liefde is, wat feitelijk in het verlengde daarvan ligt. God is goed, ja, God ís liefde. Het is Zijn wezen. In 1 Johannes 4 staat dat, vers 8 en vers 16 — makkelijk te onthouden: 4, 8, 16. God is liefde. Het is niet alleen een kenmerk van Zijn handelen, het is Zijn wezen. Dat wil zeggen dat alles wat Hij doet en alles wat Hij maakt, doortrokken is van liefde. Vandaar ook dat Bijbelwoord dat ik vaak citeer. Want hoewel dit misschien geen officiële kerkdienst is enzo, wat je er allemaal tegenin kan werpen, gaan er weinig samenkomsten voorbij of ik laat die woorden klinken waar bijna alle protestantse diensten in Nederland mee aanvangen: "Onze hulp is in de naam van de HEER, die hemel en aarde gemaakt heeft; die trouw houdt en die nooit laat varen het werk van Zijn handen." Kijk, dat is Gods liefde en dat is ook Gods goedheid. Dat wat Hij gemaakt heeft, dat wat Hij werkt, dat kan Hij niet laten varen. Hij is namelijk liefde en Hij heeft het zelf gemaakt. Dat is ook de verklaring waarom Hij liefheeft: het is het werk van Zijn handen.

God is liefde. Maar dan moet je je goed realiseren dat liefde zich slechts laat kennen — en dit klinkt haast als filosofie, en dat is het ook: de liefde voor wijsheid, maar dan niet zomaar voor de vuist weg filosoferend — juist in het contrast. Liefde laat zich kennen door aanraking, door confrontatie met tegenslag, vervreemding en verdriet. Ik noem dit hier even een 'love story'. Pak een boek, een liefdesroman, of kijk naar de plaatjes die ik hier heb van bekende films als Titanic of The Notebook. Die verhalen zouden niet alleen eindeloos saai zijn, het zouden geen love stories zijn geweest als er geen tegenslag en geen moeite was geweest. Dan komt die liefde namelijk nooit uit de verf.

Er zijn zoveel wijzen waarop zich dat laat illustreren. Zoals een juwelier een diamant laat schitteren tegen een donkere achtergrond, zo is dat contrast nodig om het werkelijk te zien. God creëert duisternis juist om het licht te laten zien. Gods liefde wordt daardoor zichtbaar. Laat ik een aantal eigenschappen noemen, zoals Gods genade. Stel je voor dat het niet 'mis' was gegaan in de hof van Eden, zoals men dat dan zegt. Eigenlijk is er niks misgegaan, want God weet wat voor maaksel wij zijn. De mens at van de verboden vrucht, maar natuurlijk wist God dat. Juist door de ongehoorzaamheid kreeg de mens inderdaad kennis van het kwaad, maar daardoor ook kennis van God. Hij leerde Gods goedertierenheid kennen en Zijn barmhartigheid. Het feit dat God zich ontfermt en dat God vergeeft, al die eigenschappen komen slechts tot uitdrukking door het kwade, door het lijden en welke vorm zich ook aandient. Er bestaat niet zoiets als een liefdesverhaal zonder dat; de liefde kan anders namelijk niet openbaar worden.

Als God nou Zijn liefde wil bewijzen — Hij is liefde en Hij wil het bewijzen — hoe zou Hij dat anders doen? Ik heb een mooie schriftplaats in Romeinen 5 waar Paulus dat naar voren brengt. Hij zegt dat er soms mensen zijn die bereid zijn te sterven voor een goed mens, bijvoorbeeld voor een vriend of familielid. Oké, dat bestaat. Maar, zegt hij, en hij trekt het door naar hoe dat bij God is: "God echter bewijst Zijn liefde jegens ons, dat toen wij nog zondaars waren" — en twee verzen later zegt hij: "toen we vijanden waren" — "Christus ten behoeve van ons stierf." Zoveel houdt God van deze wereld. Dan moet je kijken naar het kruis van Golgotha. Dat is het. Als je ergens kwaad en lijden ziet, dan is het hier. Maar nooit heeft Gods liefde schitterender geschenen dan juist daar. Hier bewees God hoeveel Hij van deze wereld houdt. Hoeveel houdt God van deze wereld? Kijk naar het kruis. Die liefde is niet kapot te krijgen. Al slaan ze Zijn Zoon aan het kruis, dan zegt Hij: "Ik hou van jou en Ik ga deze hele wereld — ook jullie, de moordenaars van Mijn Zoon — redden." Als je een bewijs van liefde wilt hebben, dan is dat het.

Het is heel apart, ik heb het hier ook onder de afbeelding gezet: er is een eigenaardig gegeven dat het woord voor passie — in het Grieks 'pathos' — twee betekenissen heeft die aan elkaar gekoppeld zijn. Onder passie verstaan we hartstochtelijke liefde. Maar het heeft ook een andere betekenis, denk maar aan de passiemuziek van Bach, en dan betekent het 'lijden'. Dat zijn uiteindelijk geen twee verschillende zaken, het is één. Want passie is liefde die zich bewijst in het lijden. De aanwezigheid van het kwaad is geen aanklacht tegen een goede God die verklaart liefde te zijn. Integendeel: zonder dat zou Hij niet eens kunnen bewijzen dat Hij werkelijk goed en liefde is. Het kwaad is dus geen reden om God te diskwalificeren — voor zover een schepsel überhaupt iets te diskwalificeren heeft door te zeggen dat Hij geen goede God kan zijn. Het is precies het tegenovergestelde.

Het kwaad is noodzakelijk om te bewijzen dat God goed is. Wat ziet u hier? U ziet hier een min. Ja, dat zien wij hè. Wij kijken om ons heen – ik bedoel niet de mooie natuur en zo – maar kijk nou even verder in de wereld wat er allemaal speelt: alle ellende, de moeite, verdriet en tranen. Nou ja, dat dus. En dat is allemaal negatief. Wij zien een min. Maar God ziet het heel anders. Weet u waarom? God is degene die van den beginne de afloop verkondigt. God ziet dit: God ziet een plus die alleen nog niet af is.

Wat een verschil! Wij zien het kwaad en denken: "Hè, hoe kan God goed zijn?" Nee, het is precies omgekeerd. Het is namelijk zo dat er zelfs geen plus bestaat zonder min. Dat kan niet. Gods goedheid bewijst zich juist in het kwaad. Dat is noodzakelijk. En dit is zo geweldig, dit is ook buitengewoon belangrijk om werkelijk te geloven en erop te vertrouwen dat het ook waar en zelfs logisch is dat God goed is. Hij is goed en Hij is de gelukkige God. En dat betekent dat het kwaad er is en Hij lijdt daarin zelf mee. Vergeet dat niet. En toch is God gelukkig. Waarom? Hij weet: het komt goed. Dit is noodzakelijk, hier moeten wij doorheen. Maar dit is allemaal in overeenstemming met Zijn plan.

En dat betekent dus dat de goede God het kwaad ook een plaats heeft gegeven in Zijn plan. Die min geeft Hij die plek. Wij belasteren God niet door te zeggen dat Hij de Schepper van het kwaad is; we geven Hem de eer dat Hij werkelijk God is. Het kwaad is in Zijn hand en Hij beschikt het; Hij geeft het een plaats. Waarom? Wel, om te bewijzen dat Hij een goede God is. En juist door die weg bereikt Hij Zijn doel.

Ik neem u nog naar een andere Schriftplaats mee.

▶ 38:35 Lukas 15: de Gelukkige Herder Die Zoekt Én Vindt Wat van Hem Is ↑ hoofdstukken

Laten we gaan naar Lukas 15. Waarom? Vooral om daarmee te laten zien dat God gelukkig is en hoe Hij door alles heen Zijn doel bereikt. Want je kunt natuurlijk zeggen: deze schepping is verloren. En waaruit blijkt dat? Uit het feit dat we van de Schepper vervreemd zijn en in de zonde ons doel hebben gemist. Maar wat is de Bijbelse boodschap? God zoekt het verlorene.

In Lukas 15 vinden we een drietal gelijkenissen die allemaal gaan over het verlorene dat gezocht wordt, maar ook weer gevonden wordt. Dat laatste is uiteraard erg belangrijk en daarom vermeld ik het ook, want God is een gelukkig God. Het gaat daar eerst over een schaap, over een herder die een kudde heeft en het verloren schaap zoekt. Dan krijg je die tweede gelijkenis, waar een vrouw een kostbaar muntstuk kwijt is. Ze keert het hele huis om en op een gegeven moment vindt ze dat. Ze zoekt net zolang totdat ze het gevonden heeft. En als ze het gevonden heeft, dan wordt de hele buurt opgetrommeld om het feest te beleven: eindelijk gevonden!

En dan de laatste gelijkenis, misschien wel de bekendste: die van de verloren zoon. Ik heb daarover laatst nog een aanvaring gehad — mag ik het zo zeggen? Nou ja, ik zeg het gewoon, waarom niet? — met een bekende predikant in ons land. Hij had een stuk geschreven over Lukas 15 waarvan hij zei dat het hem erg aan het hart lag. Hij stelde de vraag: wat is verloren? Ik heb daar laatst ook nog een blogje aan gewijd, want het ligt mij namelijk ook nogal aan het hart. Hij zei: "Wat betekent verloren? Dat betekent dat je de Schepper kwijt bent. Dat je God kwijt bent." Dan zou je zeggen: daar zit wat in. Als een mens zijn God kwijt is, dan ben je verloren.

Maar dat is niet de essentie. Het gaat er in deze gelijkenissen niet om dat het schaapje zijn herder kwijt was. Dat kun je wel verdedigen, maar daar gaat het niet om. Het is niet 'de verloren herder', het is het verloren schaapje. Die herder had een heleboel schaapjes, maar hij was er één kwijt. Het was dus zijn belang en zijn eer om dat schaapje te zoeken. Waarom? Het was zijn schaapje. Dus hij zocht het. Het was zijn belang en hij zocht net zolang... Laat ik het gewoon lezen. Wat hij verloren heeft, dat zoekt hij. Dat bewijst dat God goed is: Hij zoekt het verlorene.

Die andere predikant had veel eerder al eens geschreven dat het geweldige van het evangelie is dat we een God hebben die het verlorene zoekt. Ik heb daar toen ook met hem over gecorrespondeerd en ik zei dat ik het daar niet mee eens ben. Begrijp me goed, ik vind het geweldig dat we een God hebben die zoekt, maar dat is op zichzelf niet het evangelie. Want daar heb je namelijk nog niets aan. Die herder was niet tevreden met het feit dat hij zocht. Nee, hij zocht om te vinden. En zonder dat laatste was er helemaal geen vreugde. Je leest: hij zoekt net zo lang totdat hij het vindt. En áls hij het vindt, plaatst hij het op zijn schouders en verheugt hij zich. Dan leest u ook inderdaad dat hij andere mensen in die vreugde laat delen.

Het gaat me nu even om het punt: die herder is een gelukkige herder. Ja, maar hij was toch zijn schaapje kwijt? Juist! Die herder was nooit zo gelukkig met dat schaapje als juist op het moment dat hij het weer gevonden had. U kent dat fenomeen toch ook? Juist door de moeite heen krijgen dingen een waarde die ze voorheen nooit hebben gehad. En dat bewijst trouwens ook precies dat een mens alleen leert door contrast. Kennis van goed is niet los verkrijgbaar; slechts door kwaad leren we het kennen.

Deze herder is een gelukkige herder. Waarom? Hij zoekt, jazeker, maar hij zoekt en hij vindt. Dat is namelijk zijn eer. Bovendien is het ook helemaal niet de prestatie van dat schaapje. Het schaapje is verloren; het zit daar 'verloren te wezen' en te wachten op God die ingrijpt. Ik haal nu de twee dingen door elkaar: de beeldspraak van het schaapje en dat waar het op betrekking heeft, namelijk de mens. We zijn verloren. Is dat erg voor ons? Ja, maar daar gaat het niet om. In datzelfde hoofdstuk staat een mooi voorbeeld dat dit juist niet de essentie is. Wanneer was die zoon in de derde gelijkenis nou verloren? Toen hij bij de varkens zat? Ja, toen vóélde hij zich verloren, dat is waar. Maar de vader was zijn zoon al kwijt toen de zoon daar nog aan het feestvieren was.

Het idee is dus niet dat het zo erg is voor het verlorene om verloren te zijn. Dat is niet het punt. De Eigenaar — en u ziet welke richting ik nu op wijs — de Eigenaar is Zijn schepselen kwijt. Hij is Zijn eigendom kwijt. Dat is de tragiek van het verlorene. Het is Zijn tragiek, als ik het zo mag zeggen. En het is ook Zijn belang en Zijn eer om het verlorene te zoeken, en Hij vindt het. Waarom vindt Hij het? Hij is God. En omdat Hij God is, is Hij ook in staat om Zijn verlangen te realiseren, want onze God doet al wat Hem behaagt. En dat maakt Hem ook gelukkig, want wat Hij wil, dat gelukt Hem ook.

▶ 45:22 Een Goddelijke Love Story: de Garantie van een Volmaakt Einde ↑ hoofdstukken

Kortom, deze lovestory waarin God eigenlijk bezig is in de hele geschiedenis, zou je kunnen beschouwen als een boek dat Hij schrijft. God is de Auteur van goed en kwaad; Hij is aan het schrijven. Laat ik het zo zeggen: God is een lovestory aan het schrijven; Hij is bezig een verhaal van liefde te beschrijven. En het geweldige is – eigenlijk is dat het grote thema van dit weekend – dat deze lovestory een happy end heeft. Het eindigt volmaakt. Aan het eind van het verhaal zal blijken dat al die moeite en al dat leed er slechts toe dienden om de liefde te laten schijnen en volledig tot haar recht te laten komen. God maakt geen fouten, en dat is juist het geweldige.

Wanneer de herder thuiskomt, dan roept hij zijn vrienden en zegt tegen hen: "Verheug je samen met mij, want ik vond mijn schaap dat ik verloren had." Hij heeft het gevonden en daarom is Hij zo gelukkig; in die vreugde mag je delen. Lees maar eens even met me mee. Destijds stond dit bovenaan op mijn blog. Ik heb me laten vertellen dat dit onder andere een uitspraak is van John Lennon, maar dat maakt mij helemaal niets uit. Ook hij kon blijkbaar wel eens verstandige dingen zeggen. Het maakt me trouwens niet uit wie het bedacht heeft; ik kan me voorstellen dat meer mensen het zo gezegd hebben. Maar feitelijk is dit wat de Schrift zegt: "Everything will be okay in the end." Alles zal goed uitkomen. Eind goed, al goed. "And if it's not okay, it's not the end." Want zo gaat God te werk.

Van zo'n uitspraak kun je zeggen: "Ik wil daar wel Bijbelse bonnetjes voor zien." Dan heb ik er een paar. Neem Romeinen 11. Ik ga de tekst nu niet helemaal opzoeken, want de tijd tikt door, maar in Romeinen 11 overziet Paulus Gods wegen door de tijden en de hele geschiedenis heen. Hij zegt daar uiteindelijk dat God allen onder de ongehoorzaamheid heeft besloten – niemand ontkent dat alle mensen zondaars en stervelingen zijn – om Zich over allen te ontfermen. Paulus valt dan als het ware op zijn knieën en eindigt met: "Want uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen." Wie is de Schepper? Dat is Hij.

Of kijk naar 1 Korinthe 15: "Zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus allen levend gemaakt worden." Daar wordt ook beschreven dat Christus de Eersteling is. Tweeduizend jaar geleden rolde de steen weg en werd de garantie afgeleverd: het leven gaat overwinnen. Toen werd de dood overwonnen, maar nog niet tenietgedaan. Dat gebeurt pas door de aeonen, door de wereldtijdperken heen. Hij moet heersen totdat Hij alle vijanden onderworpen zal hebben. De laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood.

Weet u hoe Hij de dood dan tenietdoet? We hebben dat gisteren ook al overwogen. Logisch gezien is dat heel simpel: namelijk door gewoon alle mensen levend te maken. Dan is er geen dood meer. Hij zal hen levend maken zoals de Eersteling, Christus, levend gemaakt is. Dan zullen alle mensen, alle schepselen in de hemel, op de aarde en onder de aarde, op hun knieën gaan. Er is geen ontkomen aan. Elke tong zal belijden dat Hij Heer is, tot eer van God de Vader. Want God is een Vader voor heel Zijn schepping en tot die erkenning zal elk mens komen. Dan kom ik nu bij het laatste Schriftgedeelte, waar ik mee zal eindigen.

▶ 50:03 Lofzang aan de Koning Der Aionen: uit Hem, Door Hem en tot Hem ↑ hoofdstukken

Dat is ook een lofzang, en dat is in datzelfde 1 Timotheüs 1 waar ik mee begon. En daar zegt Paulus dit: de Koning van de aeonen nu, de Koning der eeuwen. De wereldtijdperken, niet de eeuwigheid hoor. De Koning van de wereldtijdperken, om het zo te zeggen. De Koning van de aeonen. Hij die de aeonen beheerst, beschikt en alles op zijn tijd plaatst naar Zijn plan.

De onvergankelijke, de onzienlijke, de enige God. Hier staat trouwens in het Grieks – u ziet het hier – monotheo. Ons woord monotheïsme komt hier vandaan; het is hiervan afgeleid, of in ieder geval is het hetzelfde woord. Er is maar één God, de enige God. En Hij is de onzienlijke. Hij heeft ook een icoon, degene in wie Hij Zich uitbeeldt: de ene God en de ene middelaar.

Welnu, de onvergankelijke, de onzienlijke, de enige God, zij eer en heerlijkheid tot in de aeonen van de aeonen. Dat wil zeggen: in die meest overtreffende aeonen die nog gaan komen. En God beschikt alles; Hij gaat alles uitbrengen en voeren naar Zichzelf. Uit Hem, door Hem en tot Hem is alles. Hem zij daarvoor de heerlijkheid, en wij zeggen daarop: amen.