▶ 00:00 David als Panorama van de Komende Messias ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen, dames en heren, beste vrienden van het Woord van God. Want daarover gaan we het vanmorgen natuurlijk hebben. We gaan de Schriften openslaan; dat hebben we zojuist al met elkaar gedaan. We hebben een tweetal Schriftgedeeltes gelezen en ik kom later nog terug op dat laatste Bijbelgedeelte uit 1 Korinthe.

Ik wil uw aandacht vanmorgen eens vragen voor een figuur die we allemaal wel kennen. Zelfs al bent u nauwelijks vertrouwd met de Bijbel, dan zegt de naam David u toch in elk geval wel wat. Dat kan eigenlijk ook niet missen, want we vinden in de Bijbel een hele uitgebreide beschrijving van deze persoon. Het is een figuur wiens levensverhaal enorm tot de verbeelding spreekt. Alles wat we van hem vinden wordt uitgebreid beschreven; er zijn weinig figuren in de Bijbel waarvan we zo'n uitgebreid verhaal aantreffen als juist van hem. En dat is prachtig. Op de zondagsschool zal er in de loop der jaren ongetwijfeld veel aandacht gevraagd zijn voor deze man, die begon als herdersjongen en eindigt op de troon van Jeruzalem.

Maar het allermooiste van deze hele beschrijving is niet alleen het spannende of het geweldige verhaal, maar dat deze David in zijn persoon zelf al één grote belofte is. Het gaat niet alleen om wat hij gesproken heeft, want daar moet ik eigenlijk ook nog even bij zeggen: we vinden van David niet alleen veel over zijn geschiedenis, maar we vinden ook nog eens heel veel woorden van David opgetekend. Dan denk ik met name natuurlijk aan het boek van de Psalmen, die voor een groot gedeelte ontleend zijn aan dat wat hij heeft geschreven en gecomponeerd. Hij was bovendien een heel muzikaal man en bracht zeer liefdelijke klanken voort. Dat zou u maar eens moeten vragen aan koning Saul; die wist dat uiteindelijk toch niet echt naar waarde te schatten, maar dat is David.

Het mooiste van David is dat hij een prachtig plaatje is, zoals we er trouwens in de Bijbel zoveel aantreffen. Eigenlijk is de hele Bijbel, vanaf Genesis 1 tot aan de laatste bladzijde, één groot panorama, een schilderij van Hem die zou komen. Of, om het nog anders te zeggen: van de Zoon van David. Zelfs letterlijk een lijfelijke nakomeling van David. In het eerste vers van het Nieuwe Testament vind je het geslachtsregister van Jezus Christus, de Zoon van Abraham, de Zoon van David. Hij is daarom ook de erfgenaam, want dat is eigenlijk de betekenis van het woord 'zoon': de erfgenaam, degene die de rechten kan claimen op de troon van David.

De Bijbel staat vol over die ene persoon die zou komen, die eigenlijk al op de eerste bladzijden van de Bijbel wordt aangekondigd. Ook in een rechtstreekse profetie wordt Hij genoemd: 'het zaad van de vrouw'. In Genesis 3 wordt Hij zo genoemd en dat duidt op de Messias, de Gezalfde. Hij die zou komen, die de verlossing zou aanbrengen. Niet alleen voor Israël, maar voor de volkerenwereld; Hij zou deze hele schepping gaan redden. God zou Zijn hart en Zijn gedachten, Zijn plannen compleet in Hem gaan uitdrukken. Wel, over die figuur hebben we het vanmorgen. David. Laten we eerst eens, na dit gezegd te hebben...

▶ 04:22 De Overwinning, Verwerping en Vlucht van de Gezalfde ↑ hoofdstukken

Samuël, trouwens daar moeten we sowieso naartoe, naar 1 Samuël 22. Maar laten we even terugbladeren, want de eerste keer dat zijn naam valt, dat is in 1 Samuël 16. Daar vind je beschreven dat hij een herdersjongen was – een zeer goede herder, moet ik zeggen. En als ik het zo zeg, dan wordt meteen al duidelijk dat ik achter de figuur van David de Zoon van David zie. Maar dat zal ook vanzelf wel blijken als ik deze opsomming geef; dat kan niet missen. Een goede herder, geboren in Bethlehem. Iemand die zijn leven in de waagschaal zette voor de schapen. Deze ja, die zelfs niet bang was voor een leeuw en een beer. Waar kom je ze nog tegen? Ja, waar kom je nog herders tegen? Maar waar kom je nog zulke herders tegen? En dan is hij het, de zevende of sommigen zeggen de achtste zoon van Israël – dat is een beetje een merkwaardig verhaal – die gezalfd wordt tot koning, terwijl Saul op dat moment koning was over Israël. En deze herdersjongen wordt eruit gepikt door Samuël, nou ja, ik zeg door Samuël, door de Heer Zelf. Hij wordt gezalfd met olie en hij zou degene zijn die zou gaan zitten op de troon van Israël. Maar ik moet erbij zeggen: dat zou nog heel wat voeten in de aarde hebben voordat het zover was dat hij daar terecht zou komen. Daar zou nog een hele tijd overheen gaan en bovendien zouden er nog heel veel gebeurtenissen aan voorafgaan. Een weg waarvan je zou zeggen: nou, dat is nou niet bepaald een weg die linea recta naar de troon leidt. Dat bepaald niet. Alle schijn had hij eigenlijk ook in die tussenliggende periode nog tegen.

Hij was bestemd voor de troon, hij was gezalfd, en dan lees je in – nou blader ik even verder – 1 Samuël 17. Dat is misschien wel de allerbekendste geschiedenis van David in het boek Samuël. Dat is die prachtige geschiedenis dat hij het opneemt, ook al heel onverwacht, tegen die machtige reus Goliat, die Filistijn. Die onbesneden Filistijn, zo lees je, die zat te brallen en te vloeken tegen de God van Israël. Maar zijn kop wordt vermorzeld. Als ik het zo zeg, dan bedoel ik dat een beetje dubbelzinnig, want dat is één van de dingen die de Messias ook zou doen: de kop van de slang vermorzelen. Maar bij Goliat lees je dat eigenlijk in vrij letterlijke zin weergegeven. Want wat gebeurde er? Bekend is natuurlijk dat Goliat een steentje zo tegen zijn oog kreeg of in zijn hoofd kreeg en zo neerviel op... rommende bom, zo was het hè, neerviel op de grond. Ja, en dan lees je iets wat meestal niet wordt bijverteld, want dat is natuurlijk weer niet zo pedagogisch verantwoord, maar er staat dat David het zwaard nam en zijn kop – mag ik het zo zeggen? – eraf hakte. En daar wil ik nog wat bij zeggen, want sommige mensen die erg fantasierijk zijn, zien dat meteen voor zich. Maar dan neemt hij dat hoofd en hij bracht het naar Jeruzalem. Wat om allerlei redenen trouwens een hele merkwaardige mededeling is, maar profetisch, ziende op de Zoon van David, kan ik het helemaal plaatsen. Hij neemt dat hoofd, die kop van Goliat, mee. De overwonnen vijand neemt hij mee naar Jeruzalem. En ik zal u vertellen, even onder ons gezegd en gezwegen: daar was een hoofdschedelplaats en vlak daarbij een graf daar. Dat zijn zo van die gedachten die als vanzelf bij je opkomen als je daaraan denkt. Afijn, Goliat is de overwonnen vijand die onoverwinnelijk leek, maar het is David die hem verslaat.

We bladeren nog even verder, want we moeten natuurlijk wel bij 1 Samuël 22 uitkomen, maar dan lees je vervolgens in hoofdstuk 18 en 19 dat het Saul is, koning Saul, die David helemaal niet ziet zitten. We hadden het al eventjes over de prachtige muziek die David speelde, maar ondanks de verlichting en ondanks dat het de boze geesten bij Saul verdreef, zag Saul concurrentie – terecht trouwens. Saul vervolgt David en David zal vaak de gedachte hebben gehad: "Saul, Saul, wat vervolg jij mij?" Ja, maar het gebeurde wel. Dat is dubbelzinnig hè, ja. Slechts de Bijbelkenners begrijpen van: "Hé, maar dat was toch een andere Saul?" Ja, dat is ook zo, maar goed, daar moet u maar eens over nadenken. In elk geval vervolgt Saul David en dan lees je in hoofdstuk 18 en 19 prachtige verhalen waar maar heel weinig aandacht aan wordt gegeven. Want dan vind je bijvoorbeeld dat verhaal dat hij ontsnapte via het venster. Kent u die geschiedenis? Dat Michal dan een pop in bed legt ter vervanging van David. Nou ja, dat is prachtig, hij verdwijnt zomaar uit het zicht. Maar als ik dat zo zeg, dan begrijp je ook meteen waar het ook profetisch weer op slaat. Want naast het feit dat het schitterende verhalen zijn – soms misschien wat luguber, maar goed, dat moet je op de koop toenemen, de Bijbel is absoluut geen zoetig boek – word je gewoon bepaald bij de Zoon van David, die inderdaad nadat hij de overwinning heeft behaald, toch niet in al te goede aarde valt en niet geaccepteerd wordt, maar uit het zicht verdwijnt. Hij verdwijnt uit het venster.

En nu moet ik nog even doorgaan, want dan lees je ook nog die prachtige geschiedenis in 1 Samuël 20, dat David een verbond sluit met Jonatan, de zoon van Saul. En dat ze dan een afspraak maken: hij zou zich twee dagen verbergen en dan op de derde dag zou hij bij de steen verschijnen. Een hele uitgebreide geschiedenis, ook nogal onbekend denk ik, maar twee dagen zou hij verborgen zijn en de derde dag zou hij openbaar worden. Ik ga het nu allemaal niet verklappen; een aantal van u zullen het kennen of er zullen belletjes gaan rinkelen en lampjes gaan branden: "Hé, dat herken ik!" Ja, maar daar gaan we het nu even niet over hebben. Ik wil er alleen maar op wijzen dat al die verhalen en al die geschiedenissen gewoon wijzen op de Zoon van David.

En dan komen we in 1 Samuël 21. Daar lees je nog... Dat is dus het hoofdstuk dat direct voorafgaat aan die geschiedenis van Adullam. Daar lees je dat David bij de priester – wie was het? – Achimelech komt en dan doet hij iets wat een koning helemaal niet mag, iemand uit de stam van Juda: hij eet van de toonbroden. Dat was eigenlijk voor de priesters. Het is een koning die zich priesterlijke rechten toe-eigent. Dan kun je dat ethisch gaan benaderen: mocht hij dat nou wel of mocht hij dat nou niet? De Heer Jezus gaat daar later in de evangeliën ook nog op in. Maar als je eenmaal weet waar het betrekking op heeft, dan vallen alle stukjes vanzelf op hun plaats. Dan heb je al helemaal geen boodschap meer aan die ethische benadering of dat nou wel of niet had gemogen. Het gaat er namelijk om dat die koning niet alleen koning is, maar bovendien priester. Een thema wat later trouwens in het Nieuwe Testament nog uitgebreid wordt toegelicht: de koning die wij kennen, Jezus Christus, de Zoon van David, is niet alleen koning, hij is bovendien priester. Koning-priester naar de ordening van Melchizedek, zoals dat zo plechtig heet. Prachtige dingen.

Nou, dan zijn we aangekomen in 1 Samuël 22. Daar lees je: "David ging vandaar weg." Nou nee, daar moet ik nog iets zeggen, want er gaat namelijk nog iets aan vooraf in 1 Samuël 21. David vlucht weer, want hij moet van hot naar haar, omdat hij nergens veilig is. En dan komt hij in Gat. U zou zeggen: dat is geen grote plaats. Maar het was één van de vijf hoofdsteden van de Filistijnen. Gat, ja. Maar daar was hij ook al niet veilig. Want hij dacht dat toen de koning van de Filistijnen, of Gat, wat was het... daar lucht van kreeg dat David daar zou zijn, David bang was dat hij gepakt zou worden. En dan lees je...

Dat David zich als... Dit is inderdaad dat plaatsje, ja, Gat. En daar bevond David zich; daar ging hij vandaar weg. Dat is de geschiedenis waarin hij zich als een waanzinnige gedroeg; hij hield zich gek.

Iedereen, de inwoners van Gat en de koning, dacht: die David spoort niet, die is helemaal gek. Want hij liet het water in zijn baard lopen, enzovoorts. Hij deed gek. En dan leest u dat de koning van Gat zegt: "Nou, we hebben toch geen gebrek aan gekken? Alsjeblieft, laat hem maar weer gaan."

Nou, dat was precies de bedoeling. Zo gek was David niet. Helemaal niet. Maar ik denk dan bij mezelf: ja, gek. Dwaas, dat denkt de wereld natuurlijk. Maar dat was hij niet. Hij was geen dwaas, integendeel.

Sommige mensen hebben het hem kwalijk genomen dat hij handelde als een dwaas, maar ik heb dat in de Bijbel nooit kunnen vinden. In godsvertrouwen heeft hij dat gedaan, zo lezen we in de Psalmen. Nou, daar kan ik nu ook niet verder op ingaan, maar u bent in ieder geval een klein beetje in de stemming gekomen over wie we het hebben en wat de voorgeschiedenis is.

▶ 14:58 De Spelonk van Adullam en de Verborgen Christus ↑ hoofdstukken

Deze David, daar gaat het om. Hij ging vandaar weg uit Gat en dan lees je dat hij ontkwam naar de spelonk van Adullam. Nou, dat is dan niet zo ver vandaan, want als dit Gat is, dan heb je hier Adullam. Hij kwam hier dus in Adullam. En dan lees je: dat is een spelonk. Je kunt dat nu nog steeds bezoeken. Ik heb het zelf nooit gedaan, ondanks het feit dat ik al een aantal keren in Israël geweest ben, maar daar heb je een uitgebreid gangennetwerk onder de grond. Hij ging dus ondergronds.

En dan lees je: het was de spelonk van Adullam. De plaats wordt al diverse keren eerder genoemd in de Bijbel. Maar Adullam, dat heeft te maken met de verborgenheid. Het woordje 'Olam' zit daar ook nog in en dat betekent — veel van u zullen dat wel herkennen — Olam heeft met de Aion te maken. Maar het betekent letterlijk: verborgen, de verborgenheid. Wat bij een spelonk natuurlijk nogal logisch is, want een spelonk is nu juist een verborgen plaats. Het is ondergronds. Maar ook dat, beste vrienden, is zo typerend voor de positie van David in deze tussenperiode voorafgaand aan zijn daadwerkelijke koningschap, maar ook van de Zoon van David, die nu weliswaar de overwinning heeft behaald op de vijand.

Hij is bestemd voor de troon, hij is de gezalfde. Oftewel, in het Hebreeuws moet je dan zeggen: de Mashiach, de Christus. Dat is weer Grieks, dat betekent allemaal hetzelfde. Hij is gezalfd met geest en leven, want dat is waar olie dan weer een beeld van is. Maar nu is de vraag: waar is Hij dan nu? Nou, in de eerste plaats wat je van Hem kunt zeggen: Hij wordt niet gepruimd. Hij wordt niet geaccepteerd, Zijn rechten worden betwist en het is Saul die hem vervolgt.

En David verdwijnt uit het zicht, uit het venster. En hij komt — nou, zoals in deze geschiedenis — eigenlijk zijn die hoofdstukken hier in Samuël allemaal verschillende bedrijven, om het eventjes in toneeltermen te zeggen. Maar ze schilderen allemaal hetzelfde thema: miskend, verworpen, vervolgd, bovendien verborgen. Voor twee dagen, hè? Verborgen, en dat is ondergronds. En eigenlijk is dat typisch en typerend ook voor het werk van God in deze tijd. De Koning, Hij is verborgen. Er staat in Kolossenzen 3 dat Christus thans verborgen is. Nou, dat hoef ik niet uit te leggen, want wie van u kan Hem zien? Niemand. Dat is ook precies de uitdaging die de wereld ook stelt: "Jij gelooft in iemand en jij zegt dat Hij de overwinning heeft behaald. Wat kun je ervan zien?" Ja, dan moet je het antwoord schuldig blijven. Dat is er ook niet. Wacht maar. Ik zou zeggen: wacht maar.

Hij is verborgen. Maar niet alleen Hij, maar trouwens ook ons leven en ons geheim. Onze essentie is met Hem verborgen bij God. En dat moet je zoeken. Zoek daarom de dingen die boven zijn, niet die op de aarde zijn, want daar valt niks te zien. En eigenlijk is die beweging van de Messias een heel ondergronds gebeuren. Dit Koninkrijk, dat is een toekomstige zaak. Dat wil zeggen dat het openbaar zal zijn en dat zijn claims ook gezien en manifest zullen zijn. Maar nu is Hij verborgen, in de spelonk, ondergronds, niet geaccepteerd.

Nou, daar is David dus, maar dus ook de Zoon van David. Maar die dingen, die lopen vanmorgen zo allemaal door elkaar. En het is aan u om de dingen een beetje uit elkaar te houden; voor de goede verstaander, zullen we maar zeggen. Ja, er wordt wel wat van u gevraagd als ik over deze dingen spreek. De Bijbel noemt dit trouwens ook 'vaste spijs'. Dat moet je even opkauwen. Dat is soms niet allemaal hap-slik-weg. Nee, dat moet je echt even kauwen en vaak herkauwen. Dan ben je een rein dier, trouwens. Goed, dan lees je...

▶ 19:42 Het Eikendal: Uitzicht op Gods Beloften en Trouw ↑ hoofdstukken

Hij ontkwam dus naar de spelonk van Adullam. Daar moet ik nog iets over zeggen, over die locatie namelijk. Want ik zei zojuist al: het was niet ver van de plaats Gat, wat in het Filisteinse gebied lag, maar het lag ook bij het Eikendal. En dat Eikendal — het Dal van Ela zegt de Statenvertaling, maar het betekent gewoon het Eikendal — dat was namelijk vlakbij Adullam. Dat lees je zo en dat is gewoon bekend. Dus het lag direct in de omgeving.

Men had daar bij wijze van spreken, wanneer je uit Adullam tevoorschijn kwam, gewoon uitzicht op het Eikendal. En dat is het dal waar we het al over hadden, namelijk de plaats waar de overwinning op Goliath eerst behaald en later gevierd werd. Een mooi uitzicht, als u het mij vraagt. Nou ja, voor zover je een mooi uitzicht hebt vanuit een spelonk, maar u begrijpt wat ik bedoel. Dat is een prachtige locatie waar de overwinning is behaald. David bevindt zich daar in de verborgenheid, maar je aandacht wordt door de locatie meteen al bepaald bij de overwinning.

Het wordt bepaald bij Gods trouw, want ik kan het nog wel wat verder trekken. Ik aarzel even, want het vergt ook enige uitleg, maar u moet weten dat een eik een uitbeelding is van Gods gerechtigheid, van Gods trouw. Hij doet recht aan Zijn belofte. Dat is zo'n geweldige gedachte en in de Bijbel vind je dat op allerlei manieren bevestigd. De Bijbel spreekt ook over eikenbomen van de gerechtigheid, van Gods trouw, van Gods belofte. Het heeft ook alles weer te maken met het teken van de besnijdenis. Over de vrucht van de eik moet u ook nog maar eens nadenken. Welnu, daar was het; daar bevond Adullam zich. Een met recht veelbelovende plaats dus.

▶ 21:52 Een Toevluchtsoord voor Benauwden en Schuldenaren ↑ hoofdstukken

En dan lees je in het vervolg dat toen zijn broeders en zijn gehele familie dit hoorden, zij daar bij hem kwamen. Je kunt je dat wel enigszins voorstellen, want als David niet veilig was voor de agressie, de nukken en het ongenoegen van koning Saul, dan liep ook zijn familie — zijn broeders en zijn vader — waarschijnlijk gevaar. Zij zagen die donkere buien ook hangen. Wellicht om die reden — ik zou geen andere kunnen bedenken — zijn zijn broeders en zijn familie ook bij hem gekomen. Dat doe je niet voor de aardigheid. Het is toch wat anders dan een beetje gaan kamperen of in een spelonk gaan uithangen. En als je dan nog kijkt naar het gezelschap dat daarbij zat... dat doe je allemaal niet voor je lol. Nee, er was werkelijk gevaar dat dreigde. Zijn familie voegt zich daar dus bij hem in die spelonk.

Dit is een plaatje van de spelonk van Adullam. Ik heb de foto niet zelf geschoten, maar ik ga ervan uit dat dit inderdaad een van de openingen is van dit gangensysteem, van deze grot. Maar niet alleen zijn familie kwam, want we lezen verder in vers 2 dat zich nog meer bij hem voegde. Dat is wel wat hoor; het blijft altijd intrigerend wie zich daar in Adullam bij hem vervoegt. In gewoon Nederlands was dat eigenlijk gewoon 'ongeregeld goed'. Even afgezien van zijn familie, die om andere redenen bij hem kwam, zou je de rest van dat gezelschap normaal gesproken niet echt bij je willen hebben.

In de beschrijving hier valt het nog wel mee. Er staat: "Ook voegde zich bij hem ieder die in moeilijkheden verkeerde." Je zou kunnen lezen: "die ook in moeilijkheden verkeerde." Letterlijk staat er: "die benauwd was." In de eerste plaats denk ik dan aan hen die benauwd waren voor Saul. Daar was alle reden toe. Dus alle mensen die het benauwd hadden en die zich niet veilig wisten, hebben zich gevoegd bij David. Ja, ik zeg 'koning David', maar dat is nog een beetje te vroeg om dat zo te zeggen. Maar ik ga ervan uit dat degenen die dat deden, hun kaarten — als ik het zo mag zeggen — op David hadden gezet. Bij hem moet je wezen. En zij zijn niet teleurgesteld, dat zal ik u straks nog laten zien.

Dus voegde zich bij hem eenieder die in moeilijkheden verkeerde, die benauwd was of het benauwd had om welke reden dan ook. Dat wordt hier verder niet beschreven. We lezen nog even verder: "ieder die een schuldeiser had." Nou, dat hoef ik vandaag niet meer uit te leggen. Zojuist ging Jan daar nog even op in over de schuldencrisis en dergelijke; dat speelt op alle niveaus: nationaal en internationaal. Maar er zitten hier wellicht ook mensen in deze zaal die zeggen: "Hou erover op, André." Mensen die niet in staat zijn om aan de eisen van anderen te voldoen, of misschien zelfs aan de eisen die je jezelf hebt gesteld. Als je het heel breed trekt, denk ik dat er heel veel mensen zijn die een schuldencrisis kennen. Ik bedoel niet alleen financieel, maar ook mensen die gebukt gaan onder schuld: schuldcomplexen misschien zelfs, of schuldgevoelens. In elk geval niet kunnen voldoen aan de eisen van het systeem en daardoor achterna gezeten worden. Je dreigt dan een slaaf te worden, want zoals er in Spreuken staat: wie leent, is een slaaf van de uitlener. Als je daar niet aan kunt voldoen, dan ga je gebukt onder een last, zoals dit plaatje ook laat zien.

Ik vind het mooi wat hier beschreven is. Het is natuurlijk letterlijk waar; het is allemaal gebeurd, ongeveer duizend jaar voor Christus, toen David zich daar in Adullam schuilhield in een spelonk en zulke mensen bij hem kwamen. Het allermooiste vind ik — ik zeg het nog een keer — dat dit gewoon ook een uitbeelding is van de tegenwoordige tijd. Van de Zoon van David die zich schuilhoudt, die 'ondergronds' gaat. Zijn koninkrijk gaat komen, maar er is nog helemaal niks van te zien. En wie komen er nu bij Hem? Nou, mensen die benauwd zijn, om welke reden dan ook. Mensen die gebukt gaan onder de eisen die aan hen gesteld worden — laat ik het maar even zo breed formuleren. Ik weet zeker dat er heel veel mensen zijn die zich daarin herkennen. Weet je wat je dan moet doen? Ik heb een hele goede tip: dan moet je je gewoon vervoegen bij de Zoon, bij David. Dat blijkt de plek te zijn. Ik zal trouwens nog een categorie noemen.

▶ 27:10 Geestrijk Vocht voor Wie Bitter van Ziel Is ↑ hoofdstukken

Een ieder die verbitterd was. Ook hier wordt niet exact aangegeven hoezo verbitterd, maar er staat letterlijk dat zij 'bitter van ziel' waren. Het zijn zomaar van die eigenschappen; als je dat leest, dan kan het gebeuren dat je jezelf in deze beschrijving herkent. Benauwd, onder schuld gebukt, of bitter van ziel door tegenvallers en frustratie. En als die frustratie naar binnen slaat, dan wordt het boosheid. Je wordt boos op God, want zo gaat het; dat is eigenlijk wat bitterheid is. Je bent boos op God, zelfs al noem je Hem niet zo, over het feit dat de dingen gaan zoals ze gaan.

Ik kende destijds ook zo iemand, een collega van mij. Als ik het woord 'God' liet vallen — en bij mij ben je wat dat betreft nooit veilig — dan werd hij al boos. Nu kon ik het heel goed met hem vinden, maar hij had zo'n haat tegen God. Ik moet zeggen dat ik het ook wel kon begrijpen als je zijn verhaal hoorde en wat hij allemaal had meegemaakt. "Bij mij moet je echt niet meer aankomen met God, hoor," zei hij dan, en terwijl hij zijn verhaal vertelde, werd hij steeds bozer. Het was pure bitterheid over wat die God hem allemaal aandeed. Ik moet meteen denken aan het Hebreeuwse woord voor bitter: Mara. Er was nog iemand in de Bijbel die zich zo noemde. Ik heb zelf een dochter die zo heet — sorry Naomi, maar ik heb haar Naomi genoemd — maar Naomi zei: "Noem mij maar Mara, want de Here, de God van Israël, heeft mij veel bitterheid aangedaan." Bitter. Zij was bitter van ziel. In het Grieks zeg ik dan: psyche. Psychische bitterheid.

Je kunt daar zo even over doordenken. Wat moet je dan doen als je bitter bent? Nou, dan zeg ik: dan moet je bij David wezen. Dat blijkt echt, hoor, want als je daar eenmaal bent, dan ga je niet meer weg. Dan zie je God namelijk. Je moet bij David zijn, maar weet u, op die uitdrukking 'bitter van ziel' wil ik u graag eens even attenderen. Dat is interessant, want we vinden die uitdrukking nog een keer in de Bijbel, en wel in het boek Spreuken, hoofdstuk 31. Dat is geschreven door de zoon van David. Ja, dat is altijd weer lastig als ik het zo zeg, maar ik bedoel nu Salomo, de vredevorst. In Spreuken 31 lees je de lessen van Lemuel — wat een bijnaam voor hem is — die hij geleerd had van zijn moeder. Dat wil dus zeggen, als u er allemaal nog bij bent, dat dit de lessen waren van de vrouw van David.

Daar staat iets wat ongetwijfeld pastoraal of therapeutisch niet verantwoord is, maar ik dek me in: ik zeg het omdat het gewoon in de Bijbel staat. In Spreuken 31 staat dezelfde uitdrukking, bitter van ziel: "Geef wijn aan wie bitter van ziel zijn, opdat hij drinke en zijn armoede vergete, en aan zijn moeite niet meer denke." Mooi hè? Kijk, dit komt gewoon rechtstreeks bij David vandaan. De zoon van David heeft het geleerd van zijn moeder, maar die heeft het ongetwijfeld weer van David zelf. Ik ben simpel in het trekken van zo'n conclusie, maar als u niet met me mee kunt gaan, dan gaan we via de andere route.

Kijk, David ontving daar al die mensen: mensen die benauwd waren, mensen die een schuldencrisis hadden en mensen die bitter van ziel waren. En wat ging hij dan doen? Was je in zijn ogen zielig? Nee. Misschien klinkt dat ook weer erg onverantwoord, maar hij zei: "Nee, jij bent niet zielig." Weet u wat het leuke is? Hij is geestig. Hij lost jouw problemen niet op door ze 'serieus' te nemen, want daar ben je trouwens ook niks mee geholpen. Als iemand jouw probleem serieus neemt, dan heb je ineens een serieus probleem. Nee, dat deed hij niet. Wat deed hij wel met mensen die bitter van ziel waren? Hij gaf ze wijn.

Ik hoop dat u begrijpt dat het erg dubbelzinnig is wat ik nu zeg, maar wijn is in de Bijbel als geestrijk vocht een beeld van het nieuwe leven. In het Hebreeuws zeggen ze dan ook als ze het glas heffen: L'chaim, op het leven! Wijn is ook dat spul dat uit de kelder komt, uit het graf eigenlijk, uit de grafkelder. Het wordt bewaard in eikenhouten vaten — de vinologen weten dat dit waar is. Het gaat als druivensap die kelder in en het komt er na verloop van tijd als geestrijk vocht weer uit. Dat is simpelweg een beeld van nieuw leven en overwinning op de dood.

Het prachtige van wat David doet, is dat hij niet jouw problemen serieus neemt. Jij bent niet zielig en hij lost je problemen niet op, maar hij doet iets veel mooiers: hij trekt je er gewoon bovenuit. Hij leert je te relativeren waar je mee zit. Je leert er zelfs je schouders over op te halen of erom te lachen. Laat ik het wat lichter zeggen: je leert te glimlachen. Je leert het in perspectief zien. Het probleem is er wel, maar je gaat zien op het nieuwe leven, op dat geweldige wat Hij geeft en op de overwinning op de dood die Hij heeft behaald. En dan heft hij het glas. We hebben er zojuist bij Herman Vinkers ook over gelezen: daar heffen wij het glas, maar we doen het hier al. Wij kennen dat nieuwe leven toch al? Dan heffen we het glas op het leven en leer je de problemen te relativeren. Dat is eigenlijk precies wat humor is: je leert je problemen in een wat groter perspectief te plaatsen.

Wat God geeft is hoop en verwachting. Dan blijkt ineens precies wat Rob en Ida in hun brief hadden aangegeven: je leert hoe groot die heerlijkheid straks moet zijn, waarbij al het lijden van nu in het niet zal zinken. Als je dat perspectief hebt, dan leer je te glimlachen en dan kun je er weer tegen. Dat is het mooiste wat er is en dat is ook precies het getuigenis dat wij hebben. Wij mogen de mensen wijzen op de Zoon van David. Als er mensen zijn die het benauwd hebben of onder een schuldencrisis gebukt gaan: geen nood, wij wijzen op Hem in wie wij gerechtvaardigd worden. Hij ziet ons helemaal niet met schuld. Hij vergeeft en zegt: "Jij bent volmaakt in Mijn ogen." Kijk, dat is David. Ik bedoel de Zoon van David die dat met ons doet. Bij Hem moet je wezen.

Als je bitter bent, dan zegt Hij: "We heffen het glas," en dan vergeet je gewoon je problemen. Ik noem dat met recht de geestige benadering: dat nieuwe leven en hoe Hij zoveel sterker is dan al onze problematiek. Daar leer je te glimlachen en je leert zelfs te lachen. U zegt misschien: "Daarboven wordt niet gelachen," maar Herman Vinkers was het daar niet mee eens en ik ook niet, hoor. Ik denk dat als er ergens gelachen wordt, het juist daarboven is. In Psalm 2 lees je dat ook: "Die in de hemel zetelt, lacht." Wij denken vaak dat we hier in enorme problemen zitten, maar als je het van wat meer vanuit de hoogte bekijkt — want dat is wat er gebeurt: Hij stelt je op de hoogte. Dat is ook weer dubbelzinnig: Hij zet ons op een hoge plaats én Hij brengt ons op de hoogte van wie Hij is. En van daaruit leer je neer te kijken.

Zo belangrijk is het allemaal niet: onze particuliere problematiek, et cetera. En zelfs wat er in de wereld gebeurt. Oh, het is allemaal ernstig, ernstig. Er is een Joods spreekwoord dat zegt: "Alleen de spotters spreken ernstig." Dat is een hele diepe. Als je het namelijk vanuit Zijn perspectief ziet, dan zeg je: "Nee." Nee, er is maar één ding belangrijk en dat is God – met allemaal hoofdletters – die alles gewoon een plek geeft. Wij denken van alles, maar er gaat helemaal niks mis. Zegt God, hè?

Nou, dat bedoel ik als je nou echt op de hoogte gezet bent. Dat is een beetje een rare beeldspraak die ik nu gebruik, want ik heb het over iemand die in de spelonk zit, maar goed. Als je op de hoogte gezet wordt, dan leer je daarop neerkijken. In elk geval lees je bij David over al die mensen die bij hem kwamen. Op hem af, ja.

▶ 38:17 Gods Uitverkiezing en Delen in de Toekomstige Heerlijkheid ↑ hoofdstukken

En nou kom ik dan toch even op dat Bijbelgedeelte wat we ook hebben gelezen uit 1 Korinthe. Dan lees je van Paulus. Hij bezorgt die Korintiërs daar even een flink rood hoofd. Want dan zegt hij: "Ziet slechts, broeders..." Moet je je voorstellen: Korinthe, een havenplaats. En Paulus zegt dan: "Ziet slechts, broeders, wat gij waart toen gij geroepen werd." Eigenlijk staat het gewoon in een tijdloze vorm; want het is niet zozeer verleden, maar gewoon: "Ziet wie je bent." U, die de Heer roept. En dan zegt hij: "Niet vele wijzen." Het was niet zo'n geleerd gezelschap. Misschien waren er wel een paar — ik bedoel niemand in diskrediet te brengen — het gaat er niet om dat het een probleem is, maar het gaat er juist om dat Paulus zegt: "Heb nou niet zo'n idee dat je nou zoveel bent." Niet vele wijzen naar het vlees. Ook niet vele invloedrijke politici of mensen van statuur. Niet vele aanzienlijken. Integendeels zelfs.

En dan zie je dat daar een plan achter zit. Dat sluit, als u het mij vraagt, naadloos aan bij 1 Samuël 22. Dat is nou niet een gezelschap waarvan je zegt: "Goh, daar ben ik nou trots op om daarbij te horen." Het staat niet goed op je cv als je zegt dat je in zo'n gezelschap hebt vertoefd. Ik denk wel eens een keertje, want mensen vragen dat: zijn christenen betere mensen? Als ik het in dit perspectief zeg: nee, juist niet! En ik denk nu dat heel veel van u vervolgens denkt: "Nou ga ik dingen begrijpen." Wij zijn niet... integendeel. Het is niet zoveel soeps, mag ik het zo zeggen? Wat voor de wereld onaanzienlijk en veracht is, heeft God uitverkoren. God heeft daar een oog op. Waarom? Om dat wat niets is, om aan hetgeen wel iets is zijn kracht te ontnemen. En dan staat er nog iets achter, en dat is de echte, uiteindelijke reden waarom: opdat geen vlees zou roemen voor God. Geen mens hoeft zich ook maar iets te verbeelden.

Zijn christenen beter? Nee, integendeel! Maar verbeeld je nou ook zelf helemaal niks. En als je zegt: "Goh, het is toch heel wat om met vierhonderd man bij elkaar te zijn", wil je daarbij horen? Nou, meestal misschien niet. Maar weet u waarom je er naartoe gaat? Dat is niet vanwege die vierhonderd man, maar vanwege het feit dat David daar is. Weet u wel? Die man die God had uitverkoren. Dáár moet je zijn. En hij weet wel weg met jouw benauwdheid en met jouw schulden en met jouw bitterheid. Hij heeft daar perfecte raad mee. Het is daar heel goed toeven. Dat kan ik bewijzen. Want wat lees je?

O, eerst dan nog dit. Hij werd hun aanvoerder. In het Hebreeuws staat daar: hij werd een "sar". Het betekent eigenlijk een vorst. Ik heb me laten vertellen dat het woord wat hier gebruikt wordt, zelfs in allerlei talen nog weer terug te vinden is. Sir of sire of tsaar, Russisch hè? Het schijnt allemaal verwant te zijn; dan lieg ik in commissie met dit Hebreeuwse woord. Hij werd hun heer, degene die hen beschermde, die voor hen zorgde, bij wie je veilig was. Nou ja, het was misschien niet al te comfortabel. En het was ook echt niet niks doen, hoor. Dat blijkt wel, want ze moesten iedere keer weer verkassen, et cetera. Maar hij werd hun aanvoerder. Het koninkrijk moest nog komen, maar onderwijl is er een gezelschap dat zich bij hem veilig weet. In de schuilplaats. En u weet het, is dat ook niet in een Psalm van David? Psalm 91: "Wie in de schuilplaats van de Allerhoogste verkeert, zal overnachten in de schaduw van de Almachtige." Zo is het. Daar zit je goed. De wereld miskent je, je moet ondergronds, maar het is zo goed toeven. Hij, David, werd hun aanvoerder en er staat dan tenslotte: "Zij bleven bij hem." Wat voor mij trouwens het bewijs is dat ze het daar goed hadden. Zij bleven daar bij hem; ze kwamen niet alleen bij hem, maar ze bleven ook bij hem. Hij wist raad met al die problemen en toestanden die zij hadden. En in de wereld waren ze dan miskend. Nou en?

Weet u wat het mooie is? In eerste instantie lees je van deze mannen: dat worden strijdbare mannen. Kijk, als je het zou moeten vertellen, dan zouden anderen wellicht zeggen: "Nou, dan zijn we een stelletje struikrovers." Want ja, hoe moesten ze aan hun korst komen? Het was toch een enorm gezelschap dat zich daar in zo'n schuilplaats moest vertoeven. En dan lees je ook inderdaad dat het strijdbare mannen waren. Ze kregen allemaal een zwaard van David. Dat is nu allemaal defensief, hè. Het was niet zo dat zij het koninkrijk al wilden gaan openbaren. Want David had gezegd: "Op Gods tijd kom ik op de troon, daar hoef ik helemaal niks voor te doen." Maar dat zwaard had wel een defensieve functie. Dat geldt voor ons ook, hè. Wij krijgen ook een zwaard. Pas dat maar gewoon even heel simpel toe op ons, die zich ook hebben gevoegd bij David. Als je het nog niet gedaan hebt, dan zeg ik: wat let je? U zegt: "Ja, maar ik heb zoveel bitterheid." Dan moet je dáár wezen. Je bent benauwd? Dan moet je dáár wezen. En dan krijg je een zwaard. Dat is, zegt Paulus in Efeze 6, het zwaard van de Geest: het woord van God. Zijn woord. De Schriften. Dat krijg je dan.

En waarom? Om daarover te praten? Heel veel mensen praten over dat woord van God. Moet je niet doen. Of ze willen de Bijbel verdedigen of bevestigen. Maar zo'n zwaard is niet een ding om over te praten of te verdedigen. Nee, dat ding is juist om mee te verdedigen. Je krijgt het in je handen, gebruik het maar en dan zul je zien wat het is. Nou, de Bijbel zegt van zichzelf: "Het woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard." Snijden aan twee kanten, ja. Aan alle kanten. Ook soms erg diep in het eigen vlees. Maar dat zwaard, dat krijg je. Zijn woord. Wat onderscheidt ons? Nou, wij bevinden ons bij David. Dan zit je goed. We zijn in de verborgenheid. We hebben een woord, mensen. Spreek ervan! Gebruik het! Al was het maar om al die mensen die bitterheid hebben, een schuldencrisis hebben of benauwd zijn, om hen te wijzen op de Zoon van David. En dan krijg je een zwaard.

En daar wil ik dan echt mee eindigen, dat moet ik ook. Je leest over deze mensen — dat lees je niet meer in deze geschiedenis, want het zou nog een hele tijd duren — maar uiteindelijk deze groep... later zou ze nog weer uitgebreid worden, het begon met vierhonderd man. Maar van deze mannen lees je, als David op Gods tijd op de troon komt, dan krijgen al die mannen, al dat "schormorrie" zeg maar, die van geen kant deugden, die in de wereld totaal niet in tel waren, van David de hoogste posities in zijn koninkrijk. Waarom? Waren ze goed? Nee, helemaal niet, juist niet! Dat is juist de clou. Opdat geen vlees zou roemen. Nee, maar zij deelden in zijn verwerping. Maar dan was het ook om te delen in zijn koninklijke heerlijkheid. Als hij straks zal terugkomen, dan krijgen wij inderdaad een hoge plaats.

Ik hoorde van de week iemand praten over "Mr. en Mrs. Universe". Nou, dat worden we eigenlijk, hè? Ja, had je niet gedacht, hè? Maar dat is het. Die plaats heeft God voor ons bereid. Dat verzint geen mens. Het is geen verdienste; nee, dat krijg je gewoon. En onderwijl wachten we op de tijd, op Gods tijd. Zijn beloftes houden stand, daar kun je van op aan. Denk maar aan die eiken. En daar staan wij op. De tijd komt dat David zijn troon zal gaan bezetten in Jeruzalem. Zijn koninkrijk zal openbaar worden in deze wereld. Die heerlijkheid staat vast. Daarin gaan we delen. Ik stel voor dat we daar een lied over gaan zingen met elkaar.