▶ 00:01 Introductie: het Briezend Paard en de Betrekkelijkheid van Menselijke Kracht ↑ hoofdstukken

Ook van mijn kant een hele goede morgen, dames en heren, beste vrienden, broeders en zusters, jongens en meisjes. Het is duidelijk dat we de vakantieperiode beleven; het bezoek is wat magertje en we merkten dat zojuist ook met het zingen. We zullen het deze weken moeten doen zonder begeleiding, maar op de een of andere manier blijkt toch altijd wel dat de vocale kwaliteiten juist daardoor worden gestimuleerd. Dus het zingen wordt er eigenlijk helemaal niet zo slecht van.

Ik wil u vanmorgen eens meenemen naar een psalm, en dat is de 33ste psalm. Ik heb erboven gezet als thema: het briesend paard. En dat verbaast u misschien een klein beetje, maar degenen die een degelijke calvinistische opvoeding hebben genoten of zo'n achtergrond hebben, die weten waar dit aan ontleend is: het briesend paard. Want in de reformatorische kerken worden de psalmen altijd gezongen, en zoals ik zelf een christelijk gereformeerde achtergrond heb, wij zongen altijd uit de oude berijming. Daar had je een couplet in die 33ste psalm, vers 9: "Het briesend paard moet eind'lijk sneven." Dit is echt heel oud Nederlands taalgebruik. Kunt u het zich voorstellen? Een briesend paard dat zo aan het snuiven is, maar die moet eindelijk sneven – wat een oud-Nederlands woord is voor sneuvelen.

"Hoe snel het draav' in 't oorlogsveld, 't kan niemand d' overwinning geven." Zo'n majestueus paard, die zeker in vroegere tijden werd aangewend om in de strijd hun aandeel te leveren, wel zelfs die sterke paarden, die briesende paarden, die moeten dan toch uiteindelijk het veld ruimen. Die komen om. "Hoe snel het draav' in 't oorlogsveld, 't kan niemand d' overwinning geven; zijn grote sterkte baat geen held." Nee, "de HEER' der heren doet ons triomferen", en wat verder volgt. Het is wat oud-Nederlands, daar moet je dan doorheen kunnen prikken, maar het is een mooi lied. Het is een heel mooi lied. En straks, nadat ik hier het een en ander over heb verteld, zingen we trouwens ook – vrij ongebruikelijk – uit deze 33ste psalm, alleen dan de nieuwere berijming. Ik hoop dat dat allemaal goed zal gaan in verband met het zingen, want we kennen die melodieën natuurlijk niet zo heel erg goed.

Maar het briesend paard, ik ken het trouwens van nog iets. Want misschien kent u dit boek wel: "Het briesend paard" van Rien Poortvliet. De man leeft al niet meer, maar hij was een geweldig kunstenaar als u het mij vraagt. Hij werd door de elite meestal wat verguisd, maar het was geweldig zoals hij kon tekenen. Ik heb van hem het verhaal gelezen dat hij vroeger, toen hij in de kerk zat, de dominee hem geen grotere dienst kon bewijzen dan Psalm 33 vers 9 in de oude berijming op te geven. Dan was zijn hele zondag weer goed en dan zag hij dat in geuren en kleuren voor zich, zo'n briesend paard. Hij zat daar terwijl de pepermuntjes werden uitgedeeld, maar hij zat nog steeds met dat briesend paard in zijn hoofd. En als de kerkgangers allemaal alweer huiswaarts waren gegaan, dan zat hij nog steeds met dat briesend paard in zijn hoofd en dan kwam hij thuis en ging hij tekenen. Jaren, tientallen jaren later heeft hij een boek met allemaal paarden getekend en dat heeft hij deze titel gegeven: Het briesend paard.

Nou, vandaar dus deze titel. Psalm 33 gaat ook inderdaad over het fenomeen, de universele, eigenlijk mag ik wel zeggen de alomtegenwoordige Bijbelse waarheid, dat menselijke kracht – daar waar een mens tegen opziet en tegen aankijkt en veel fiducie van heeft – voor God allemaal zo betrekkelijk is. Het stelt voor Hem niks voor; er gaat namelijk maar om één iemand die werkelijk bij machte is kracht te geven. Dat wat indruk maakt bij de mens, dat zal uiteindelijk toch ter ziele gaan. Er is er slechts één die blijvend is en van wie een mens het werkelijk moet en mag en kan verwachten. Nou, dat is waar eigenlijk Psalm 33 over gaat, maar ik stel voor dat we die psalm zo toch eens in dit uur doorlopen. Het zijn 22 verzen en soms ga ik er wat snel doorheen, maar laten we dat eens bezien.

▶ 05:09 Jubelt Gij Rechtvaardigen: Onze Bestemming Is Hem te Loven ↑ hoofdstukken

Jubelt gij rechtvaardigen in de HERE, in YAHWEH. Daar hadden we het de vorige keer over; dat is de Naam die gebruikt wordt. En als er staat 'gij rechtvaardigen', wat betekent dat dan in de Bijbel? Wel, in de Bijbel betekent dat gewoon: gij gelovigen. Dat zijn niet mensen die zo netjes leven of mensen die aan bepaalde normen voldoen. Nee, dat zijn mensen die, zoals ooit Abram dat deed, God geloofden. En wat staat er dan van deze Abram? Abram geloofde God, dat wil zeggen: hij zei amen op wat God had beloofd. En dan lees je: en God rekende het hem tot gerechtigheid. In de hele Bijbel is dat vervolgens de wijze waarop God rekent. Een rechtvaardige is iemand die God vertrouwt en amen zegt op Zijn belofte. Het heeft niets met prestaties van onze kant te maken, maar alles met Zijn belofte.

En daarom heeft zo’n rechtvaardige ook alle reden om te jubelen. Waarom? Wel, het gaat om Hem en Hij staat garant, zoals zojuist al gezegd is, voor de goede uitkomst en voor de goede afloop. Hij staat garant voor het feit dat alles in goede handen is en dat Zijn weg altijd de beste is. Daarom staat er: jubelt gij rechtvaardigen; een lofzang betaamt de oprechte. Letterlijk staat er: is lieflijk voor de oprechte. Dat vind ik trouwens nog mooier.

In Psalm 92 lees je dat ook, want het hele Psalmenboek gaat daar natuurlijk over: over het loven van de Naam van YAHWEH. In wezen is de bestemming van een mens om Hem te loven. Paulus zegt dat in Efeze 1 ook, waar een geweldige beschrijving wordt gegeven van alle zegeningen die ons ten deel zijn gevallen in Christus Jezus. Iedere keer loopt er als een rode draad door dat hele hoofdstuk: tot lof van Zijn heerlijkheid. Daarom is het er allemaal, opdat Zijn heerlijkheid in het licht gesteld zou worden. De bestemming van een mens is om Hem te loven.

Het is niet voor niks dat loven in het Nederlands – u kunt dat betwisten, want in de Bijbelse talen ligt het weer net even anders – zo dicht bij leven ligt. Ik vind het heel frappant dat in het Nederlands loven en leven bijna hetzelfde zijn. Het klinkt even anders, maar het woord is eigenlijk hetzelfde. Een mens leeft als hij looft. Het Psalmenboek eindigde ook zo: Alles wat adem heeft, love de HERE. En waarom heb je adem? Wel, gewoon om Hem te loven. Dat is de reden: tot lof van Zijn heerlijkheid.

Iemand die gelooft, dat wil zeggen iemand die vertrouwt op wat de HERE zegt, die weet dat. Die heeft daarom ook alle reden om te jubelen en die weet ook: dat is mijn bestemming. Dat is de bestemming van elk schepsel. Het is trouwens niet alleen maar een oproep van 'alles wat adem heeft, love de HERE', maar het is in feite zelfs een profetie. Letterlijk staat er: alles wat adem heeft, zal de HERE loven. Een profetie. Het loutere feit dat dat zo aangekondigd wordt, geeft aan dat dit de bestemming is. Dat wij nu al die bestemming hebben gevonden, maakt ons tot eerstelingen. Dat is een enorm voorrecht dat ons nu reeds ten deel is gevallen.

Het is goed, staat er in Psalm 92, om YAHWEH te loven. Uw Naam psalmen te zingen, o Allerhoogste. Het is goed, in de zin van: een mens komt daarmee tot zijn bestemming. Het is de betekenis van ons leven. Daar gaat het allemaal om; daarom hebben we adem gekregen. We zeggen weleens: een dag niet gelachen is een dag niet geleefd. Dat is waar, maar ik zou zeggen: een dag niet geloofd en geloofd is een dag ook niet geleefd. Er staat: in de morgenstond Uw goedertierenheid verkondigen – dat wil zeggen Zijn liefdesbewijzen, want dat is wat goedertierenheid is. In de morgenstond, dus vanaf het moment dat de dag aanbreekt en jij opstaat. Dat is een mooi beeld: ontwaakt gij die slaapt, sta op uit de doden. Dat is een opstanding, om vanaf de morgenstond Zijn goedertierenheid te verkondigen en Uw trouw in de nachten. Dat is goed voor de mens.

Niet alleen maar omdat dat onze zin bepaalt, maar ook omdat het – ik ben ervan overtuigd – precies goed is voor de mens. Het werkt ook therapeutisch om je gedachten, je woorden en je hele focus van jezelf en van deze wereld af te trekken en te bepalen bij Hem, om Hem inderdaad te eren. Loven is trouwens nog wat meer dan alleen danken. Danken wil zeggen dat je Hem erkent als de Gever, als de Bron van de gaven die Hij geeft. Maar Hem loven is Hem erkennen als Degene die is wie Hij is en die doet wat Hij doet, los van wat Hij ook geeft. Het gaat er eigenlijk nog bovenuit. Bij dankbaarheid denk je altijd nog aan dingen die je zelf hebt ontvangen, maar bij loven is de focus helemaal gericht op Hem: wie Hij is, wat Hij gedaan heeft, wat Hij doet en wat Hij zal doen. Dan is de mens al helemaal niet meer binnen de gezichtskring. Dat is precies waar het om gaat en dat is goed.

Een lofzang betaamt, is lieflijk voor de oprechte. Looft YAHWEH met de citer, psalmzingt Hem met de tiensnarige harp. Ja, daar kan nog wel wat bij hoor, want als je dat later in de Psalmen leest, staat er: en dan ook nog met bazuingeschal. Dat is wel heel karig natuurlijk vandaag, want wij moeten het hier alleen maar met onze stemmen doen. Ik vind het altijd geweldig: hoe meer er uit de kast getrokken wordt en hoe meer registers – letterlijk en figuurlijk – worden opengetrokken, hoe beter het is. Ik weet wel hoor, het gaat uiteindelijk om het hart. Ik ken een koortje dat bij een Bijbelconferentie ook wat ten gehore bracht. Hun zangkwaliteiten waren niet zo heel erg goed en toen gingen ze zich verontschuldigen voordat ze een paar mooie liederen ten gehore brachten. Ze zeiden: "Het hoeft niet mooi te zijn als het maar hard is – met een T." Het hoeft niet mooi, als het maar inderdaad van harte gaat. Maar hoe meer er uit de kast getrokken wordt – met bazuingeschal staat er in Psalm 150, met snarenspel, met de fluit, met de klinkende cymbalen en wat je ook maar kunt bedenken – hoe beter. Je zou geen gelegenheid onbenut moeten laten om Hem inderdaad de eer te geven.

Want we denken dat zoveel dingen belangrijk zijn in het leven, toch? De aandacht wordt door zoveel gevraagd. Ik denk dat wij nu in de tijd leven – daar bent u het vast en zeker met mij eens – dat de aandacht vandaag nog veel meer wordt gevraagd voor van alles wat de wereld te bieden heeft dan vroeger. Met name door al die media waar we vandaag eigenlijk mee worden overladen: of het nu de televisie is, de radio of het internet. Alles vraagt voortdurend aandacht. En de sms'jes; voortdurend wordt onze aandacht gevraagd. Het gevaar is zo groot dat je gewoon vergeet waar het werkelijk om gaat. Ga bij uzelf maar na; ik praat eigenlijk ook gewoon nu tegen mezelf. Je vergeet wat werkelijk telt, terwijl het zo goed is. Als je Hem kent, dan weet je: het is goed, het is liefde. Het beste is om 's morgens op te staan en Zijn goedertierenheid te prijzen. Dan kan je dag al niet meer stuk, echt waar. Om daarbij bepaald te worden en om inderdaad geen gelegenheid onbenut te laten om Hem de lof te brengen.

Zingt Hem een nieuw lied. In de kerkgemeenschap waar ik uitkom – die van nu is ongetwijfeld weer een andere, maar dat maakt even niet uit – was dit altijd een beetje een heikel punt. Degenen die een reformatorische achtergrond hebben, kennen dat vast wel. Want ja, dan werden er psalmen gezongen, maar er moesten ook andere liederen gezongen worden.

Maar ja, dat kon eigenlijk niet door de beugel, want dat was allemaal maar nieuwlichterij. Maar het gekke is: diezelfde Psalmen zeggen ook inderdaad dat de HEERE een nieuw lied gezongen wenst te worden. Zingt Hem een nieuw lied! En dat staat tot zes keer toe in het Psalmenboek, in totaal zeven keer in de Bijbel: zingt Hem een nieuw lied. Weet u waarom iedere keer een nieuw lied? Omdat er telkens weer nieuwe aanleidingen zijn om Hem weer opnieuw te loven, op een nieuwe wijze te loven. Omdat Hij telkens weer nieuwe daden verricht, nieuwe wegen inslaat en daarom zou Hij ook geloofd worden. Zingt Hem telkens dus weer ook een nieuw lied; vernieuw dat. Telkens is er weer nieuwe aanleiding om Hem opnieuw en op een nieuwe wijze de eer te geven die Hem toekomt.

'Speelt schoon', staat er dan, 'op de snaren onder geschal'. Dat is geschal, hè? Geschal onder gejuich. En als u het in de Statenvertaling leest, dan staat er: 'Speelt wel'. 'Speelt schoon', 'speelt goed' staat er eigenlijk. 'Met vrolijk geschal', dat vind ik nog mooier: met vrolijk geschal. We hadden het net over de betekenis van ons leven: een dag niet geloofd is een dag niet geleefd.

Maar weet u wat het is? Juist dat loven, dat je aandacht geven aan Hem en wie Hij is, dat bevrijdt van alle lasten en zorgen waar een mens zo vaak weer gewoon 's morgens mee opstaat, weet je wel. De avond ervoor heb je het op je nachtkastje bij wijze van spreken gelegd en 's morgens sta je weer op en je pakt het allemaal weer op. Ja, totdat je inderdaad in de morgenstond Hem gaat loven en weet: Hij gaat het maken. Als je die vrijheid kent, als je weet wie Hij is en wat Hij geeft, en wat Hij van jouw leven bij machte is te maken, dat geeft reden tot vrolijkheid, tot vreugde.

Ik vind het zo mooi dat dat in het boek de Psalmen zo vaak weer klinkt. Die vrolijkheid: 'Zingt vrolijk Hem'. Hoe staat het in Psalm 146 ook alweer? 'Over Jakobs God zingt Hem vrolijk ter eer'. Het is niet zo gek hoor, dat ook de apostel Paulus spreekt over je te allen tijde te verblijden in Hem. Want daar waar Hij in het oog komt, daar is vreugde. Kan niet missen.

▶ 17:44 Gods Woord Is Recht en de Ware, Herstellende Betekenis van Gericht ↑ hoofdstukken

Speelt wel met vrolijk geschal, want er staat dan in vers 4: Yahweh’s woord is waarachtig; letterlijk staat er: het is recht. Dat wil zeggen, Hij doet wat Hij zegt. Er zit een rechte lijn tussen dat wat Hij verklaart en wat er ook gebeurt. Zijn woord is recht en al Zijn werk geschiedt in trouw. Hij is betrouwbaar, Hij is solide, van Hem kun je op aan. Dat is de reden, onder andere — want er volgen nog veel meer redenen in deze psalm — waarom Hij inderdaad bejubeld en geloofd kan worden en Hem de eer toegebracht wordt. Je zou daar voortdurend je aandacht aan moeten geven, aan dat loutere feit.

Zijn woord is recht, Zijn werk geschiedt in trouw. En er staat bij: Hij heeft gerechtigheid. We hadden het er al even over wat God tot gerechtigheid rekent. Hij heeft gerechtigheid en recht lief. Als u de Statenvertaling leest — als ik me niet vergis, want dat weet ik nu even niet zeker, maar in elk geval staat daar voor dat woordje 'recht' het woord 'gericht'. Hij heeft gerechtigheid en gericht lief. Gericht betekent dat dingen rechtgezet worden.

Ik weet wel dat dit vanuit onze christelijke achtergrond en de kerkgeschiedenis altijd heel anders geïnterpreteerd is. Bij gericht denkt men aan oordeel, bij oordeel denkt men aan veroordeling, bij veroordeling denkt men aan verdoemenis — en dan ook nog eens aan eindeloze verdoemenis. Het komt nooit meer goed. Dat zijn de associaties die meekomen vanuit onze achtergrond, de wijze waarop we, misschien wat onvriendelijk gezegd, gehersenspoeld zijn. Wij denken dan meteen aan veroordeling en verdoemenis. Maar in de Bijbel is gericht: rechtzetten.

Dat kan pijnlijk zijn, om dingen recht te zetten. Dat is wat in het ziekenhuis ook zo dikwijls gebeurt, wat een chirurg doet: dingen rechtzetten. Ja, dat kan buitengewoon pijnlijk zijn, maar het heeft een positief doel. Het is juist dat Hij recht doet en ook rechtzet. Gericht staat niet tegenover Gods liefde; nee, het is een uiting daarvan. Hij zet recht en, ik zal er nog iets bij zeggen, Hij brengt ook terecht. Dat heeft allemaal te maken met Zijn gerechtigheid die Hij liefheeft. Hij heeft gericht lief, en er staat bij: de aarde is vol van de goedertierenheid van Yahweh.

Dit is trouwens profetisch, hoor. Want weet u, nu zwijgt Hij. Hij laat Zich niet zien. We hadden het er zojuist met Dirk al over: God bewijst Zich nu niet. Hij gaat Zich straks bewijzen. Nu bewijst Hij Zich niet en wij moeten het hebben van geloof, van vertrouwen, blind vertrouwen. Hij heeft Zijn woord gesproken en straks gaat Hij het ook bewijzen. Maar straks gaat Hij ook recht doen en gaat Hij Zich ook vertonen. Hij gaat ook gericht oefenen.

Er staat in Jesaja 26 vers 9 — het is een heel mooi vers: "Wanneer Uw gerichten op de aarde zijn, leren de inwoners van de wereld gerechtigheid." Want deze wereld is nu vergeven van onrecht, van leugen en van bedrog. Ik bedoel, we lezen niet voor niets dat dit de boze aion is waarin we ons nu bevinden. De boze eeuw waarin de god van deze aion de zinnen verblindt en waarin de leugen regeert. Dat is de tegenwoordige aion. Maar straks gaat Hij Zich bewijzen en dan zal Hij recht gaan doen, gaat Hij de dingen rechtzetten en gericht oefenen.

Wanneer die gerichten op de aarde zijn — en dat zal buitengewoon hardhandig allemaal gaan, hoor, we lezen daarover in een boek als Openbaring maar ook in Daniël — dan leren de inwoners van de wereld gerechtigheid. Dat gaat komen. Dan hebben we het nog maar over wat er in de toekomende aion gaat gebeuren, maar uiteindelijk is dat het lot van deze hele schepping wat God voornemens is. Ik kom daar straks nog even op terug, want er staat in vers 6... ik moet verder gaan natuurlijk.

▶ 23:14 Schepping Door het Woord en de Profetische Volkerenzee ↑ hoofdstukken

Door het woord van Yahweh zijn de hemelen gemaakt en door de adem van zijn mond al hun heer, dat wil zeggen: al de bewoners van het hemelruim en al die miljarden sterren. Hij is de formeerder daarvan en door zijn woord is het gemaakt. Dat komt ook perfect overeen met wat we al in Genesis 1 lezen. Daar staat: "En God zeide: Dat er lichten zijn aan het uitspansel des hemels." En even later staat er: "En het was alzo." Want God spreekt, en het is er. Alle dingen zijn door het woord geworden, zegt Johannes 1, en zonder dat is geen ding geworden dat geworden is. Dat is een wat moeilijke zin, maar het betekent simpelweg dat Gods woord ook daad is. In het Hebreeuws zijn die twee begrippen zelfs één; het Hebreeuws kent daar maar één woord voor. Het woord dabar betekent 'woord', maar ook 'daad'. Dat drukt een hele fundamentele waarheid uit, namelijk dat Gods spreken tevens actie is. Zijn woord is daad tegelijk.

Vervolgens lezen we in Psalm 33: "Hij verzamelt het water der zee als een dam", of de Statenvertaling zegt: "als een hoop". Dat wil zeggen dat Hij al dat water bij elkaar brengt, zoals je ook in Genesis 1 leest: "En Hij noemde de verzamelde wateren zee", oftewel de oceaan. Alles is in grote bekkens verzameld en Hij legt watervloeden in schatkamers op. Maar let eventjes op dat eerste. Ik wijs er nu eigenlijk voor de tweede keer op dat die verzamelde wateren ook een profetische waarheid bevatten. Natuurlijk kun je zeggen dat dit te maken heeft met het feit dat God de oceanen gecreëerd en gevormeerd heeft. Dat is waar, maar in de Bijbel is de zee ook een beeld van de volkerenwereld. Vandaar dat wij spreken over de 'volkerenzee'. Dat is Bijbels taalgebruik. Ik heb het 'bonnetje' erbij gelegd, want voor alles heb je bewijzen nodig. Dat hebt u vanmorgen eerder gehoord: als ik dingen vertel over de Bijbel, zie ik mij genoodzaakt om de bonnetjes erbij te leveren. Als ik iets beweer, dan moet ik dat ook kunnen staven, zodat u kunt checken of het waar is wat ik gezegd heb. Ik ben er eigenlijk op uit dat u, zoals de Bereeërs dat ooit deden, bereidwillig aanhoort wat ik zeg, mij niet al te veel interrumpeert — wat u ook helemaal niet doet — maar het vervolgens zelf gaat nagaan of deze dingen zo zijn. Dat is aan u. Of het waar is wat ik zeg, mag u beoordelen.

In Openbaring 17 vers 15 staat het ook: de wateren, de zeeën, zijn een beeld van de volkerenwereld. Ik vind dat opmerkelijk, want juist deze psalm ziet ook op de toekomst. Wanneer de gerichten op de aarde zijn, zal de aarde vol worden van de goedertierenheid van Yahweh. Dit is een profetische waarheid. Wanneer hier staat dat Hij het water der zee verzamelt, heeft dat ook te maken met wat er in de toekomst gaat gebeuren: dat God inderdaad de volkeren bij elkaar gaat brengen. Hij zal alle volkeren verzamelen bij één. Weet u waar Hij dat doet? Juist, in het Midden-Oosten. Meer specifiek in dat kleine landje Israël gaat Hij de volkeren bij elkaar brengen. Zij hebben daar hun eigen ideeën over, maar God verzamelt ze "als schoven", zoals het elders staat, als schoven op de dorstvloer. Ja, Hij verzamelt die wateren inderdaad bij elkaar om Zijn sieraad, Zijn schatkamers te vullen.

In vers 8 lezen we verder: "De ganse aarde vreze voor Yahweh en al de bewoners van de wereld moeten voor Hem ontzag hebben." Zo staat het in onze vertaling, maar ik zeg erbij dat u dat woordje 'moeten' in de grondtekst niet zult tegenkomen. Weet u wat er staat? Ze zullen! Niet: jullie moeten, maar: jullie zullen. Ook dit is een belofte. Ik vind het geweldig wat hier staat. Dat de ganse aarde zal vrezen voor Yahweh is niet alleen een oproep omdat het normaal is of omdat het onze bestemming is — wat overigens wel zo is — maar het gaat erom dat dit waarheid zal worden. Al de bewoners van de wereld zullen voor Hem ontzag hebben. In deze psalm gaat dat vooral over de toekomende Aion. Als straks Zijn voeten zullen staan op de Olijfberg, gaat Hij met Israël Zijn traject verder en zal Hij daardoor ook de volkerenwereld terechtbrengen. Daar gaat deze psalm over, maar uiteindelijk krijgt het een nog veel grootsere vervulling. Het worden steeds wijdere kringen. Ik vind het altijd een mooie vergelijking om dat te zien als een steen die je in de vijver gooit: er ontstaan steeds wijdere kringen om die ene steen die in het water is gegooid. Die ene steen, dat is in dit geval de Heer Jezus Christus. Om Hem heen zullen steeds wijdere kringen komen. Wij zijn eigenlijk nog maar de eerste kring, dat kleine eerste kringetje, maar uiteindelijk zal die hele vijver rimpelen en alles insluiten. Dat is Gods raadsbesluit, en dat zal bestaan. Alle bewoners van de wereld zullen voor Hem ontzag hebben.

Want, zo staat er: "Hij sprak en het was er, en Hij gebood en het stond er." Andere vertalingen zeggen, omdat het grammaticaal wat lastig is: "Hij sprak en het wordt, en Hij gebood en het staat er." Zonder u te belasten met allerlei grammaticale bijzonderheden, is het idee: Hij heeft gesproken. Hij sprak één keer en het is er, of het wordt er. Hij gebood één keer en dan staat het er ook. Dat is Gods woord. We denken over Gods woord vaak te gering. Waarom? Omdat Zijn woord recht is, maar Zijn woord is ook daad. Daarom is het enige wat in ons leven van belang is, niet dat wij ons best doen. Dat denken wij wel, en dat past ook in het verhaal dat je in de wereld altijd hoort waarbij mensen geactiveerd moeten worden, wat allemaal zo zijn plek heeft. Maar in de Bijbel gaat het puur om Hem en om Zijn woord. Wij denken dat er zoveel gedaan moet worden, hier en daar, maar ik ken iemand die dat ook dacht en tot de orde werd geroepen. En ik ken ook iemand die het wél had begrepen. U weet misschien nu wel waar ik aan denk: Maria en Marta. Maria luisterde gewoon aan de voeten van de Heer naar Zijn woord. Tegen Marta, die dacht dat er nog zoveel gedaan moest worden, zegt de Heer Jezus: "Gij maakt u bezorgd om vele dingen, maar één ding is slechts nodig." Eén ding. Wij denken soms dat de Heer dan overdrijft, omdat wij in wezen met 'Marta-oren' zitten te luisteren. Maar Hij overdrijft niet; het is de waarheid. Één ding is slechts nodig, en Maria had het goede deel gekozen. Dat woord doet namelijk zelf het werk.

▶ 33:53 Gods Onwankelbare Raad Verijdelt de Plannen van de Naties ↑ hoofdstukken

Ik lees verder in vers 10 van Psalm 33. In onze vertaling staat daar natuurlijk iedere keer 'de naam des Heren', maar conform wat we de vorige keer naar voren hebben gebracht, staat er in het Hebreeuws gewoon 'Yahweh'. Ik dacht: waarom zouden we dat niet gewoon ook zo uitspreken? Yahweh verbreekt de raad der volkeren, Hij verijdelt de gedachten der natiën.

Het is misschien niet zo netjes als ik dan dat symbool, dat embleem van de Verenigde Naties eronder plaats, maar het is eigenlijk precies waar het hier over gaat. Want wat hier staat, vind je op zoveel andere plaatsen terug. Ook al in het boek van de Psalmen, in Psalm 2, staat: 'Waarom woelen de natiën en waarom zinnen de volkeren op ijdelheid?' Je leest daar dat ze zich in slagorde stellen tegen Yahweh en Zijn Mashiach, Zijn Gezalfde. Er staat dan: 'Kom, laat ons hun banden van ons afwerpen.' Ik weet niet exact hoe het er precies staat, u moet het maar nalezen in Psalm 2, maar weet u wat de Heere dan zegt? Er staat bij: 'Die in de hemel zetelt, die lacht.'

Ik denk dat daarboven nog zoveel wordt gelachen, ik weet het wel zeker. En weet u waarom ik het zo belangrijk vind om het Woord ook tot je te nemen? Omdat je dan ook leert lachen. Dan leer je dit namelijk vanuit Zijn standpunt te bekijken. Want wij denken zo hoog over wat de wereld besloten heeft, wat de Verenigde Naties van zins zijn of wat machtige leiders allemaal op papier zetten, aan contracten ondertekenen en aan verdragen overeenkomen. Al dat soort zaken... Yahweh verbreekt gewoon de raad van de volkeren. Weten we waarom? Hij heeft namelijk andere plannen en Hij trekt Zijn plan. Daarbij is Hij volstrekt onafhankelijk van wat al die miljarden mensen met al hun krachten bedenken en waar ze toe in staat zijn. Hij verijdelt het.

Verijdelen betekent gewoon: Hij maakt het tot niets. Het stelt echt helemaal niets voor. Er is ook zo'n profeet die daar zo machtig over kan schrijven, Jesaja 40. Stel je dat eens heel concreet voor: al die miljarden mensen, die volkeren, zijn geacht als een druppel aan de emmer, als een stofje aan de weegschaal. En Hij mat de hemelen met een span. Ik bedoel: dat machtige hemelruim bevindt zich bij wijze van spreken tussen Zijn pink en Zijn duim; Hij kan het zo meten. Het is gewoon speelgoed. Yahweh verbreekt de raad van de volkeren, Hij verijdelt de gedachten van de natiën.

Dat gaat Hij straks ook bewijzen. Om weer even die connectie met Psalm 2 te leggen: daar staan soortgelijke dingen. Dat is profetie; dat gaat over wat er binnenkort gaat gebeuren — want daar ga ik van uit, dat kan niet lang meer duren — als einde van deze tegenwoordige aion. Dan gaat God ingrijpen en dan komen Zijn gerichten. Dan gaat Hij de zaken rechtzetten. De raad van Yahweh houdt eeuwig stand, dat wil zeggen: Hij houdt stand voor de aionen, voor de eeuwen. En de gedachten Zijns harten — oftewel: de gedachten van Zijn hart — die duren van generatie op generatie. Dat trotseert de tijd. Het heeft niets te maken met opwellingen, met mode of met hypes. Nee, God heeft Zijn plan. Wat een mens bedenkt, dat verijdelt Hij volkomen, daar gaat Hij aan voorbij. Zijn raad, Zijn plannen, die zullen bestaan.

Dat staat er ook in Psalm 2: 'Die in de hemel zetelt, lacht, en Yahweh spot met hen.' En dan staat erbij: 'Ik toch heb Mijn koning gesteld over Mijn heilige berg, over de berg Sion.' Dan gaat Hij spreken. Nu zwijgt Hij nog; nu zwijgt God in Zijn liefde. Maar dan gaat de stem van Yahweh klinken en dan zal Hij inderdaad uit de verborgenheid treden. Dan zal Hij verschijnen en dan zal blijken dat de raad van de volkeren compleet verijdeld wordt. Dan zal waar worden wat Hij heeft gezegd: 'Mijn Koning, die Ik gezalfd heb, die zal daar regeren.' En niet vanuit New York, vanuit het hoofdgebouw van de Verenigde Naties, zal de wereld geregeerd worden, maar vanuit Jeruzalem. Dat is de stad van de grote Koning.

Afijn, ik vind het geweldig om daaraan te denken. Dat is de God van de Bijbel. Dat is de God die deze schepping gemaakt heeft, maar dat is ook de God die gesproken heeft. Wij leven nu weliswaar in die aion waarin Hij zwijgt, in die bedeling, in die tijd dat Hij Zich verborgen houdt. Maar wacht maar, het is een kwestie van geduld. Dat moet niet een al te groot probleem zijn voor mensen die per slot van rekening een aionisch leven hebben, toch? Goed, ik had dat inderdaad nog als tekst erbij gezet: 'Ik immers heb Mijn koning gesteld over Sion, Mijn heilige berg.' Kijk, dat is de raad van Hém.

▶ 40:03 Israël als Erfdeel en de Zegenende Functie van Uitverkiezing ↑ hoofdstukken

Welzalig, dat is een oud-Nederlands woord dat gewoon gelukkig betekent. Gelukkig het volk welks God YAHWEH is. De natie die Hij Zich ten erfdeel koos, gaat hier specifiek over het volk van Israël, wat in de eindtijd inderdaad verzameld gaat worden uit de volkerenzee. Dan zal Hij hen dat land gaan geven en dan zal Hij Israël inderdaad maken tot de navel van de aarde. Dat betekent niet alleen maar het centrum, maar de navel is ook het voedingskanaal. Wel, via het land Israëls gaat Hij de wereld inderdaad van voedsel voorzien.

Ik bedoel dat niet in de eerste plaats letterlijk, maar ook geestelijk. "Des HEREN woord", zo staat er in Jesaja 2, "des HEREN woord zal klinken in Sion en Zijn stem vanuit Jeruzalem." Alle volkeren zullen daarheen trekken; dat is wat de Bijbel erover zegt. Via dat volk en via dat erfdeel zal Hij de wereld inderdaad gaan voorzien van Zijn woord. Van dat land lees je dat het overvloeit van melk en honing. Maar weet u dat melk en honing beide een type zijn van de Schrift, van Gods woord? Misschien zelfs meer specifiek — maar dat zou ik eigenlijk moeten toelichten — van melk en vaste spijs. Want bij honing moet u niet denken aan dat spul wat u in de winkel koopt en dat gewoon vloeibaar is, maar honing is eigenlijk gewoon hard en vast. Maar goed, dat is nog een ander verhaal.

Melk en honing is een beeld van het woord van God. Door dat land dat overvloeit van melk en honing, is dat in wezen een profetische waarheid. Het betekent dat dat volk en dat land inderdaad het woord laten overvloeien. Dat wil zeggen: het komt bij anderen terecht, bij dat wat eromheen ligt in de volkerenwereld. Het vloeit zo over van het woord, dat de rest van de wereld voldoende heeft aan Zijn woord. Ziet u dat het nog veel meer is dan alleen maar letterlijk waar dat het overvloeit van melk en honing? Het is ook in een veel diepere, fundamentelere betekenis waar.

Welzalig het volk welks God YAHWEH is en de natie die Hij Zich ten erfdeel koos. Want Hij heeft dat volk uitverkoren. Niet omdat de rest Hem niet interesseert, maar juist omdat de rest Hem wel interesseert, heeft Hij een volk uitgekozen om de anderen te gaan zegenen. Dat is uitverkiezing. Ook dat is weer zo'n concept waar zo gigantisch mee geknoeid is en waar zo een hele betekenis van verdoemenis op geplakt is, waar mensen het echt Spaans benauwd van krijgen als ze het woordje uitverkiezing horen.

Afgelopen week hadden we een man op bezoek die ook uit de zwaardere kerken kwam en die worstelde met de ernst van: ben ik wel uitverkoren? Want daar gaat het dan allemaal maar om. Als ik niet uitverkoren ben, dan is het alternatief verdoemenis. Dat is afschuwelijk hoor. Ik durf te beweren dat als je dat denkt, dan ken je het Evangelie nog echt niet. De blijde boodschap is juist: Hij houdt van jou en Hij is jouw Redder. Puur om niet. En dat mag je geloven. Ja, dan word je wel een aparteling, dat ben ik met u eens. Maar goed, dat is over die uitverkiezing: God heeft dit volk uitgekozen, maar juist om de anderen te zegenen.

▶ 44:22 God Vormt de Harten en het Falen van Menselijke Macht ↑ hoofdstukken

Yahweh schouwt uit de hemel. Hij slaat alle mensenkinderen gade. En uit zijn woonplaats ziet Hij naar alle bewoners der aarde. Daar zou je natuurlijk veel meer schriftplaatsen bij kunnen nemen, maar wat het wil zeggen is dat God helemaal niets ontgaat. Hij kent ieder. Dat lees je van de sterren: Hij kent ze alle bij name. Maar het geldt voor ons ook. Al die miljarden mensen, Hij kent ze en Hij weet wat er in hen leeft. Kijk maar: "Hij, die hun aller harten vormt, die al hun werken doorgrondt." Ik vind dat, als je het hebt over God... kijk, dat is dit. Dat is deze beschrijving. Iemand die niet alleen maar de hemelen en al hun heer, zoals we dat lazen, heeft geformeerd – Hij sprak en het was er – die de oceanen tot stand heeft gebracht, die de hele volkenwereld in zijn machtige hand houdt, die dan de raad van de natiën gewoon verijdelt... ja, en Hij is ook de God die al die individuen kent. Die aller – let op dat woordje 'aller' – die alle harten vormt.

Hoezo vrije wil? Hoezo het idee dat een mens zelf zijn keuze en zijn weg gaat? Weet u wat er in de Spreuken staat? Of nee, in Spreuken is dat: het gaat zelfs over het hart van de koning. Die waant zichzelf zo machtig te zijn dat hij zelf zijn sporen kan trekken en zelf zijn plannen kan maken, maar weet u wat er in de Spreuken staat? Dat is dan zo relativerend. Dat is ook humor, want humor is relativering. Als je dingen in een grotere context plaatst, dan worden ze ineens vaak zo belachelijk. "Het hart van de koning," staat daar, "het hart van de koning is in de hand van Yahweh als waterbeken." Dat wil zeggen: een klein waterstroompje. Hij leidt het overal heen waar het Hem behaagt. De mens heeft de illusie dat hij zelf de dingen kiest, maar in werkelijkheid is het Hij die alles beschikt. Hoe was het ook alweer? De mens wikt, denkt, maakt keuzes, maar God beschikt. Ja, het is heel simpel. Weet u waarom? Nou, het is heel simpel: Hij is namelijk God.

Hij heeft u gemaakt, daar hebben we de vorige keer trouwens ook aan gedacht. Hij is de pottenbakker en Hij vormt ons. Hij vormt ook ons hart. En Hij is bezig. Hij is nog niet klaar. Nee, dit is nog lang niet waar Hij uiteindelijk wezen wil, maar Hij is bezig. Hij neemt daar ook de tijd voor. Hij heeft ook een tijdpad uitgezet: een "plan der aionen", zo heet dat in Efeze 3. Maar Hij is daarmee bezig. Hij vormt de harten en Hij doorgrondt alles wat de mens denkt en uitwerkt: "Die al hun werken doorgrondt."

En dan staat er: "Geen koning wordt behouden door een machtig leger en geen held wordt gered door geweldige kracht." Kijk, dit zijn nu precies de dingen die voor ons zo interessant zijn: uiterlijke kracht en dat wat imponeert. Kracht, militaire kracht. Ik denk eraan dat, toen deze psalm werd opgetekend door David, die militaire kracht allemaal nog niet zoveel voorstelde. Dat wil zeggen: in onze ogen dan weer, want ook dat is heel relatief natuurlijk. Wij zijn nu inmiddels zoveel intelligenter geworden en zoveel vernuftiger. Wij kunnen de wereld nu... en dat kon David nog niet. Wij kunnen de wereld inmiddels al vijftig of zestig keer vernietigen. Knap hè? Kijk, in die termen denkt de mens dan van vernuft en hoe knap hij eigenlijk is. Maar in wezen is het alleen maar destructief.

Maar goed, het gaat er even om: "Geen koning wordt behouden door een machtig leger." Als u dat niet geloven wilt, dan moet u dat maar eens een keertje aan die Farao vragen. Nou ja, hij zegt niet veel meer. Hij, die ooit zo het volk van Israël achterna ging met al zijn paarden, staat er, een geweldig leger. Maar het kon hem niet redden. Nou, en ik geef dit voorbeeld, maar ik kan er nog wel eventjes mee doorgaan. De volgende keer gaan we het hebben – tenminste Deo Volente, dat is wat ik mij nu voorgenomen heb – over 2 Kronieken 20, over de geschiedenis van Josafat. Dat is een apart verhaal zeg, over het dal van de lofprijzing. Zie je exact hetzelfde. Een schitterend verhaal, mensen. Dat bepaalt je echt bij wat van belang is en wat telt. "Geen koning wordt behouden door een machtig leger, geen held wordt gered door geweldige kracht." Het paard... daar hebben we dat paard, dat briesende paard. "Het paard faalt ter overwinning." Hoe majestueus het ook in gang gaat en hoe het ook ingezet wordt en getraind is: uiteindelijk faalt het ter overwinning en het doet niet ontkomen door zijn geweldige sterkte. Ja, het komt uit. Met al die machtige legers kwamen die paarden om in de Rode Zee – ik noem maar een voorbeeld.

"Zie," staat er dan in vers 18, "Yahweh's oog is op hen die Hem vrezen. En die op zijn goedertierenheid hopen." En al de rest, al het andere, is in wezen flauwekul. Dat waar een mens tegenop kijkt en wat imponeert. Kracht, onze eigen kracht, militaire kracht of politieke macht. Maar ook, ik bedoel, je kunt het ook wat persoonlijker nemen. Dat waar een mens tegenop kijkt aan carrière, aan geld, aan uiterlijke schoonheid... wie is er niet op een of andere wijze gevoelig voor de dingen die ik nu noem, vooral het laatste? En dan denk je soms: "O, er gebeuren vreselijke dingen, hoe kan dat?" Of je kijkt op tegen dat wat anderen bezitten. Maar weet u, als je het vanuit Zijn standpunt ziet, geldt het helemaal niet.

▶ 51:42 Vreugde en Vertrouwen op Zijn Onfeilbare Goedertierenheid ↑ hoofdstukken

Yahweh’s oog is op hen die Hem vrezen. Dat wil zeggen: ontzag hebben voor Hem. In dat 'vrezen' zit inderdaad niet het aspect van bang zijn, maar het gaat om dat diepe, diepe ontzag. Het besef dat wij werkelijk een stofje aan de weegschaal zijn en dat Hij de grote God is die alles beschikt, voor wie ook niets te wonderlijk is. Want wij zeggen van allerlei dingen: "Dat kan toch helemaal niet?" Ja, hoe praten we dan eigenlijk als we zeggen dat iets niet kan? Iemand als Abraham had dat heel goed begrepen; hij wist: zou voor Yahweh iets te wonderlijk zijn? Als Hij jou wil zegenen — laat ik het anders zeggen: als Hij vóór jou is, wat kan er dan ooit tegen jou zijn? En als Hij jou wil zegenen, wie zou jou dan ook maar iets in de weg kunnen leggen? Nou, dat geloof kan beproefd worden, dat ben ik met u eens, maar het blijft waar.

Kijk, Yahweh’s oog is op hen die Hem vrezen, die ontzag hebben voor het feit dat Hij die God is, en die op Zijn goedertierenheid hopen. Want Zijn goedertierenheid, die houdt namelijk stand. Het zijn Zijn liefdeblijken, want dat is precies wat Hij doet en geeft: Zijn liefde namelijk. Het is om hun ziel van de dood te redden en hen in het leven te houden in hongersnood. Want ook dit gaat nog steeds op in dat meer profetische perspectief van wanneer God Zijn volk gaat redden. Als het volk Hem zal aanroepen, als de gerichten gaan over de aarde en dat volk van Israël weer ter erfdeel gesteld zal worden te midden van de natiën, wel, dan zal Hij hun ziel redden van de dood en hen in het leven houden.

Uiteindelijk zijn dit zulke algemene, universele principes dat ze natuurlijk net zo goed voor ons gelden. Onze ziel verwacht Yahweh; Hij is onze hulp, dat wil zeggen dat Hij geeft wat we nodig hebben, en Hij is ons schild. Dat wil zeggen dat Hij ons beschermt tegen mogelijke gevaren. Niets kan jou treffen. Hij is onze hulp en Hij geeft wat je nodig hebt, en Hij beschermt tegen datgene waar Hij jou voor wil beschermen.

Ja, er staat dan: in Hem verheugt zich ons hart. Ik moet erbij zeggen — en het zal u wellicht net zo vergaan — terwijl je aan deze dingen denkt, terwijl je eraan denkt wie onze God is en hoe Hij handelt, dan word je vanzelf blij. Je denkt eraan hoezeer al Zijn doen verheven is, zo hemelhoog verheven boven al ons geknoei en gepruttel in ons hoofd; het stelt allemaal helemaal niks voor. Als je eraan denkt dat die God alles in handen heeft, ja, dan verheugt zich ons hart in Hem. Op Zijn heilige naam vertrouwen wij dan.

En dan staat erbij: "Uw goedertierenheid, Yahweh." Dat wil zeggen: al Uw liefdeblijken over ons. Maar dat is ook weer niet een oproep of een bede; nee, het is een aankondiging. Het is een woord van geloof. Er staat letterlijk: Uw goedertierenheid zal over ons zijn, gelijk wij op U hopen. Dat wil zeggen dat wij in datgene wat wij van U verwachten, niet worden teleurgesteld. Het is niet alleen maar een "wij hopen dat dat waar wordt in ons leven", nee, het zál waar zijn. Uw goedertierenheid zal over ons zijn gelijk wij op U hopen. Dat wil zeggen dat Hij nooit teleurstelt. We denken van Hem altijd te klein, en Zijn liefdeblijken zijn niet alleen zo groots dat ze al ons denken overtreffen, maar ze zijn ook alomvattend. En al Zijn schepselen zullen die liefde eens leren kennen en ook erkennen. Ik stel voor dat we daar een lied over gaan zingen.