GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

Psalm 30

16-12-2007 - Geplaatst door Andre Piet
toespraak gehouden op 16 december 2007 in den Haag

poëet en profeet
Nadat de valse kroonpretendent (Absalom) van het toneel is verdwenen, keert David in Jeruzalem terug om zijn koninkrijk te herstellen. David’s huis wordt plechtig gewijd en naar aanleiding daarvan, componeert David de 30-ste palm. De woorden die David bezigt, blijken bij nader inzien vooral te slaan op “de Zone Davids”. Want niet David maar diens uiteindelijke erfgenaam zou daadwerkelijk “uit het dodenrijk opkomen” en daarmee “leven gegeven” worden. Ook in deze psalm is David niet slechts poëet – hij is een profeet!

een ogenblik duurt Zijn toorn
Schitterend om te zien hoe David inzicht geeft op het karakter van Gods oordelen en gerichten. Gods toorn is nooit een doel in zich, het is een middel om Zijn doel te bereiken. Gods toorn verhoudt zich tot Zijn welbehagen als een seconde tot een lang leven. Hoe zeer Gods toorn ook een realiteit moge zijn, men zou ze altijd moeten zien in het kader van Zijn oogmerken. Gods straffen zijn per definitie pedagogisch.

rouwklacht tot reidans
Psalm 30 is een lofzang op de God die verdriet omkeert in vreugde en de rouwklacht verandert in een reidans. Geen put zo diep of hij trekt er uit op – zelfs al is het een doodsput!

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze studie over Psalm 30 laat zien dat de inwijding van Davids huis profetisch vooruitwijst naar de opstanding van de Zoon van David uit het dodenrijk. Gods toorn duurt slechts een ogenblik in verhouding tot Zijn levenslange welbehagen en dient altijd het uiteindelijke herstel. Het lijden en sterven aan het kruis resulteerde in vreugde, doordat de rouwklacht door God wordt veranderd in een reidans. Het einddoel is dat de gehele schepping, alles wat adem heeft, Hem tot in eeuwigheid zal loven.

“De grootste eer die je God kunt geven, is Hem te nemen op Zijn woord.”

Introductie en de Inwijding van Davids Huis ↑ hoofdstukken

Goedemorgen, dames en heren, beste vrienden, broeders en zusters, of hoe u ook maar wenst aangesproken te worden. Het is voor u inmiddels al geen vraag meer waar ik vanmorgen uw aandacht voor wil vragen, want u hebt al een halfuurtje naar het scherm kunnen kijken en gezien dat we het vanmorgen gaan hebben over Psalm 30.

Het is niet de eerste keer dat ik het dit jaar hier op deze plaats over een psalm heb. U weet nog dat ik het de vorige keer had – twee keer achter elkaar zelfs – over Psalm 16. Hoe zat dat ook alweer? Daar ga ik nu niet nog eens dunnetjes over doen, maar ik wil vanmorgen dus uw aandacht vragen voor Psalm 30. Als thema heb ik daaruit gelicht wat je in een van de laatste verzen van die psalm vindt: dat er gesproken wordt over een rouwklacht die God omkeert in een reidans.

De meest systematische manier om een psalm, en welk Bijbelgedeelte trouwens ook, te bespreken, is altijd nog gewoon beginnen bij het begin. De psalm telt dertien verzen en we komen vanzelf wel bij vers dertien aan. In Psalm 30 vers 1 staat: "Een psalm, een lied voor de tempelwijding van David." Maar degenen die een Statenvertaling hebben, lezen iets anders. Daar begint meteen al het probleem, want zij lezen: "Een psalm, een lied der inwijding van Davids huis."

Waar gaat het nu over? Is het een lied dat gecomponeerd is voor de wijding van de tempel, of is het een lied voor de inwijding van Davids huis? Ik zal u vertellen wat er letterlijk staat: het is een lied geschreven voor de wijding van het huis van David. Zo staat het er. Dus als u het mij vraagt, is de versie van de Statenvertaling toch echt te verkiezen. Het gaat hier niet over de tempel, maar over Davids huis.

Ik vond trouwens iets heel moois in de kanttekeningen van de Statenvertaling, waar heel dikwijls zeer kostbare informatie in ligt opgesloten. Daar las ik dit als eerste voetnoot bij deze psalm: "Het is een lied of een gezang om gespeeld en gezongen te worden bij de inwijding van Davids hof, van Davids paleis, als hij van de overwinning tegen Absalom te Jeruzalem was wedergekomen en in zijn koninkrijk hersteld zijnde," enzovoorts. Dat moet je eens goed lezen: dat David te Jeruzalem was wedergekomen en in zijn koninkrijk hersteld zijnde.

David was al eerder koning, maar nu komt hij weer terug nadat hij verdreven was door zijn zoon Absalom. Nu komt hij terug in Jeruzalem en daar wordt zijn koninkrijk hersteld. Ik ga u verklappen wat ik u bij eerdere gelegenheden ook al heb verteld: dat ook deze psalm spreekt van de Zoon van David. Want terwijl wij hier lezen over David, over Davids huis en over het herstel van Davids huis, lees ik hier al – en ik zal het straks ook echt aantonen, maar ik geef u nu alvast de hint – een verwijzing naar de Zoon van David die terug zal komen, zal wederkomen te Jeruzalem en daar Zijn koninkrijk zal herstellen.

Met "het huis van David" bedoel ik nu niet enkel dat paleis van hem, want doorgaans in de Bijbel is dat een aanduiding voor de dynastie van David. Het koningshuis van David zal herstellen. Hij zal, om het met de woorden van Amos te zeggen – het wordt ook aangehaald in het boek Handelingen – de vervallen hut van David weder oprichten. Dat wil zeggen: het herstel van het huis van David. Hij komt terug te Jeruzalem en daar zal het huis van David opnieuw in glorie worden opgericht. Dat spreekt van de toekomst en het spreekt vooral van de Zoon van David. De Erfgenaam, zoals het eerste boek van het Nieuwe Testament ook begint. In Mattheüs 1 vers 1 staat: "Geslachtsregister van Jezus Christus, de Zoon van David." Dat is de triomfantelijke start van het Nieuwe Testament. Welnu, daar worden we in Psalm 30 meteen al in de aanvang mee geconfronteerd. Al is het niet direct, dan toch in elk geval indirect.

Opgetrokken uit de Put van het Dodenrijk ↑ hoofdstukken

Dan lezen we in vers 2: "Ik zal U verhogen, HERE, want Gij hebt mij opgetrokken." En als we het dan toch nog even over die kanttekeningen van de Statenvertaling hebben: daar las ik iets wat ik wel leuk vond. Namelijk: "Gelijk men iets ophaalt of optrekt uit een waterput." Wanneer men water put – het Hebreeuwse woord daarvoor wordt gebruikt in Exodus 2 vers 19. Het punt is dus dat als hier staat: "want Gij hebt mij opgetrokken", dan is dat eigenlijk het idee van opgetrokken worden als uit een waterput. Opgetrokken uit de put. Uit de put getrokken.

Daarvoor zijn trouwens nog wel wat Bijbelse voorbeelden te geven hoor, van mensen die allemaal uit de put gehaald worden. En voor zover ik weet, wordt iedereen die in de put zit, er in de Bijbel weer uitgehaald. Dat is goed nieuws voor iedereen die hier een beetje depri zit, of bij wie de duisternis van de decembermaand – ondanks al die lichtjes – zomaar parten speelt. Ik weet niet hoe u gekomen bent, wat uw achtergrond is of wat u allemaal meegemaakt hebt. Het kan zomaar zijn dat je in de put zit. Maar dat geef ik u zo tussen de regels door mee, of liever: dat geeft de Schrift ons mee: degene die in de put zit, die trekt God er weer uit. "Gij hebt mij eruit opgetrokken."

Uiteindelijk is het zo dat mensen daar maar heel slecht toe in staat zijn. Ze kunnen je trouwens wel heel goed in de put praten, dat kunnen mensen uitstekend. Maar je uit de put trekken? Nee. Van Jozef lees je dat hij – trouwens ook een prachtig type van de Heer Jezus Christus – eveneens verworpen werd door zijn broeders naar het vlees en in de put terechtkwam. Onder de aarde; het is in feite een beeld van het graf. Maar hij is eruit opgetrokken. En dan duurt het nog een hele tijd voordat zijn broeders hem erkennen, terwijl hij al in ere en glorie gezeten is daar in Egypte. Nou ja, dat is iemand die getrokken is uit de put.

Maar David ook, en van Jeremia lees je het ook. Er zijn ongetwijfeld wel meer voorbeelden te geven van mensen die getrokken worden uit de put. Ook dat verwijst in wezen al naar het feit dat de Zoon van David eveneens van onder de aarde, vanuit het graf wordt opgetrokken. Dat ik dat niet verzin, blijkt ook wel als we de psalm verder lezen, want daar staat: "En Gij hebt mijn vijanden geen vreugde over mij gegeven. HERE, mijn God, tot U riep ik om hulp, en Gij hebt mij genezen."

Dat zegt David, maar van de Zoon van David lezen we exact hetzelfde. Dat lezen we in Hebreeën 5 vers 7: "Tijdens zijn dagen in het vlees heeft Hij gebeden en smekingen onder sterk geroep en tranen geofferd aan Hem die Hem uit de dood kon redden, en Hij is verhoord uit Zijn angst." Hij heeft geroepen en God heeft Hem genezen. Ja, met recht genezen van de dood. Dat is Hem inderdaad herstel gegeven, leven gegeven.

Want u hebt misschien wel eens het idee, als u die geschiedenis aantreft in de evangeliën, dat de Heer niet verhoord werd toen Hij in Gethsemane bad. Maar Hij is verhoord, dat lezen we hier. Uiteindelijk is Hij verhoord en dat duurde maar drie dagen. Drie dagen later heeft God Hem verhoord en antwoord gegeven op Zijn rouwklacht, op Zijn tranen die Hij geofferd had. Hij is verhoord uit Zijn angst.

Nou, en nu gaat het helemaal duidelijk worden, want als we in vers 4 lezen dat David verdergaat: "HERE, Gij deedt mij opkomen uit het dodenrijk." Dan kun je zeggen: dan heeft David het over zichzelf en hij gebruikt wat gezwollen taal. Ja, dat kun je zo zeggen. Het is een taal eigen, een Hebreeuws idioom om het allemaal wat mooier en grootser voor te stellen of wat te overdrijven. Nou, laat het een Hebreeuws idioom zijn, maar dan heb ik de vraag: waarom zou God juist dat gebruikt hebben? Heel simpel: omdat David uiteindelijk niet spreekt van zichzelf, maar over Hem die zou komen, duizend jaar later. En Die zou werkelijk opkomen uit het dodenrijk.

Of zoals er vervolgens staat: "HERE, Gij deedt mij opkomen uit het dodenrijk, Gij hebt mij leven gegeven, zodat ik niet in de groeve neerdaalde." Dat wil zeggen: zodat ik niet aan de groeve werd prijsgegeven. Dus Hij komt op uit de doden, uit het dodenrijk, uit de Hades, en "Gij hebt mij leven gegeven". Met allemaal hoofdletters. Waarom? Wel, toen Hij uit de dood opstond, bracht Hij leven aan het licht dat de dood achter zich heeft en bracht Hij daarmee onvergankelijk leven aan het licht. Als je die dingen overweegt, denk ik bij mezelf: dan word je vanzelf alweer uit de put getrokken. Als je die boodschap kent van een God die sterker is dan de dood en die acht geeft op dat geroep. Die Zoon van David heeft geroepen, Hij is verhoord, Hij is opgekomen uit het dodenrijk, Hij heeft leven ontvangen.

Weet u wat Petrus zegt? Petrus houdt in Handelingen 2 op het tempelplein ook een uitgebreide toespraak. Een schitterende toespraak. Een visserman, maar hij werd aangegrepen door Gods Geest. En wat hij te vertellen heeft... In wezen opent hij de Tenach, het Oude Testament, en laat hij zien dat al wat er geschreven staat – en met name in de psalmen, want die haalt hij aan – betrekking heeft op de Christus, oftewel de Gezalfde, oftewel de Messias.

Dan zegt Petrus dit, lees goed wat er staat: "Mannen broeders, men mag vrijuit tot u zeggen van de aartsvader David" – want dat was inmiddels alweer duizend jaar terug dat hij begraven was – "dat hij en gestorven en begraven is, en zijn graf is bij ons tot op deze dag. Daar hij nu een profeet was..." Een voorzegger, iemand die dingen zei aangaande de toekomst. Dat vind ik mooi hoor, dat hij een profeet was. In de meeste verklaringen die ik lees over de psalmen wordt er vooral gezegd: ja, dat is poëzie, David was een poëet. Daar spreek ik niet tegen, maar dat is niet de clou waar het om gaat. David was een profeet. Dat is wat Petrus zegt.

"Daar hij nu een profeet was en wist dat God hem onder ede gezworen had" – in 2 Samuël 7 kunt u dat lezen – "dat God hem onder ede gezworen had één uit de vrucht van zijn lendenen op zijn troon te doen zitten." Dat wil zeggen: een lijfelijke nakomeling van hem zou ooit op de troon van David gaan plaatsnemen daar in Jeruzalem. En lees je verder in vers 31: "heeft hij in de toekomst gezien en gesproken van de opstanding van de Christus, dat Hij niet aan het dodenrijk is overgelaten, noch zijn vlees ontbinding heeft gezien."

En ik weet: Petrus heeft het hier niet over Psalm 30, maar over Psalm 16. Maar ook dat is een psalm van David en ook die psalm gaat over de opstanding uit de doden. En ik zal u vertellen: zoveel meer psalmen gaan daarover, en allemaal met datzelfde thema van de Christus die zou komen en die de grote overwinning zou behalen. David spreekt profetie uit.

Een Ogenblik Toorn, een Leven Lang Welbehagen ↑ hoofdstukken

Dan lees ik verder in vers 5: "Psalmzingt de HEERE, gij zijn gunstgenoten." Dat is het beste wat je kunt doen in je leven. En looft Zijn heilige naam. Hoezo? Nou, daar staat iets heel moois bij: "Want een ogenblik duurt Zijn toorn, een leven lang Zijn welbehagen." Dat is mooi. Het gaat natuurlijk over David, maar daarboven of daarachter zie je de figuur verschijnen als in de beschrijving van de Zoon van David, die inderdaad leed en stierf aan een kruis, maar een korte tijd daarna, op de derde dag, voor altoos nieuw leven aan het licht bracht.

Maar het is ook een algemeen Bijbels principe. Kijk, Gods toorn in de Bijbel, Gods oordeel, is een realiteit. Als je het niet geloven wilt, moet je die geschiedenis van de zondvloed maar eens lezen. Noach heeft niet voor niets die ark moeten bouwen, want de hele wereld is gewoon verwoest in die dagen. En anders lees je de geschiedenis een paar stukken later over Sodom en Gomorra. En heel wat meer geschiedenissen lees je daar waarbij Gods toorn zichtbaar wordt en een realiteit blijkt te zijn. Dat moet je nooit wegpoetsen.

Hoewel het trouwens opmerkelijk is dat Gods toorn inderdaad ook altijd heel snel gebeurt. Als God oordeelt, doet Hij dat snel. Ik gaf die voorbeelden van de zondvloed, van Sodom en Gomorra, maar er zijn zoveel meer voorbeelden waarbij je ziet dat als God inderdaad oordelend optreedt, Hij dat snel doet. Maar het is altijd voor een ogenblik; zo staat het hier: "een leven lang Zijn welbehagen". Weet u wat er in Klaagliederen 3 staat? Dat is een heel mooie uitleg daarvan, want het demonstreert nou precies wie onze God is, de God van de Bijbel. Want als Hij bedroefd heeft, dan ontfermt Hij Zich naar de grootheid van Zijn gunstbewijzen. Immers, niet van harte verdrukt en bedroeft Hij de mensenkinderen. Als God dat doet, dan is dat vreemd werk voor Hem. Hij doet dat niet van harte. Het is altijd opvoedend; het heeft een doel. God toornt niet om te toornen. Ik geloof ook niet in zoiets als een eindeloze toorn van God. Dat kan helemaal niet, want zo is onze God niet.

Is Zijn toorn een realiteit? Absoluut. Maar het dient altijd Zijn liefde. Het is altijd, zoals hier ook staat, als Hij bedroefd heeft en daarmee Zijn doel bereikt heeft, dan ontfermt Hij Zich naar de grootheid van Zijn gunstbewijzen, want het is niet van harte dat Hij dat doet. Als Hij dat doet, dan heeft dat altijd een doel. Zijn toorn is nooit een doel op zich.

Er staat in Jesaja 63 nog een mooi voorbeeld. Dan lees je over de Messias — ik kom er straks nog eventjes op terug. Maar daar staat: "Want een dag van wraak had Ik in de zin." Is de HEERE er zelf aan het woord? "Want een dag van wraak had Ik in de zin en het jaar van Mijn verlossing was gekomen." Zie je dit? Over de verhouding tussen wraak en verlossing. Hoe ligt die verhouding? Nou, 1 op 365, om het eens even zo te zeggen. Wraak, is dat een realiteit? Jazeker. Maar het is ten behoeve van de verlossing. En dat is een verhouding van een dag op een jaar, van 1 op 365.

En als u vindt dat ik dat nu wel erg overdrijf, dan zal ik het u nog eens sterker vertellen. Want als we nu even terugkomen op Psalm 30 vers 6: "Want een ogenblik duurt Zijn toorn, een leven lang Zijn welbehagen." Weet u wat een ogenblik is? Dat is dit: een moment. In het Hebreeuws staat hier 'rega'. Dat is heel leuk als je naar Israël toe gaat en je bent in een restaurant of je staat in de rij te wachten bij de bus, dan hoor je dat woord zo vaak: "Rega, rega!" Een momentje. Ze hebben het daar altijd druk, dus ze moeten dat ook vaak zeggen: "Rega!" Er is nog zoveel te doen. Rega, nou hier, dat woord 'ogenblik', dat is dit: een moment.

Hoeveel rega's stelt een minuut? Laten we het even op een seconde houden, dat een rega een seconde is. Een minuut is 60 seconden. Een uur is 3.600 seconden. Een dag is totaal — ik heb het allemaal voor u uitgerekend hoor, u kunt het nog wel even nakijken of checken — een dag telt 86.400 seconden. Dat is een hoop, hè? Maar weet u wat helemaal veel is? Een jaar, dat is 31.536.000 rega's, momenten, seconden. Nou, en dan laten we het eventjes... wat is een leven lang nou? Nou, de dagen in onze jaren zijn zeventig. Laten we een leven nu eens een keertje houden op 70 jaar. Trouwens, David zelf is ook 70 geworden. Dus dan is 70 jaar 2.207.520.000 seconden. Nou, en dus als we nu de vraag stellen van hoe verhoudt Gods toorn zich nu tot Zijn welbehagen? Dan zeg ik: nou, dat is een verhouding van 1 staat tot 2.207.520.000. En als u zegt: "Nou, ik kom toch iets anders uit, ik leef langer, of in mijn beleving is het een mens gegeven om 80 jaar te leven", dat kan ook natuurlijk. Het maakt me allemaal niet veel uit, maar het gaat natuurlijk om het idee. Gods toorn verhoudt zich tot Zijn welbehagen als een ogenblik tot een lang leven. Zo.

Zijn toorn is altijd ten behoeve van Zijn gunst die Hij wil bewijzen. En Hij maakt de mens daarvoor klaar. En dan is het soms nodig om met harde hand op te treden. En God aarzelt niet om dat te doen. Het wordt Hem misschien kwalijk genomen, maar Hij doet dat. Maar vergis u niet: God is liefde. Sommige mensen zeggen: "Ja, maar God straft ook." Dan krijg je het idee van: Hij straft aan de ene kant, Hij is aan de ene kant rechtvaardig en aan de andere kant is Hij ook liefde. En dan denken ze alsof God altijd maar moet schipperen tussen die twee eigenschappen. Maar God is liefde. En het is zo dat Zijn toorn slechts een uiting is van Zijn liefde. Juist omdat Hij liefheeft, toornt Hij ook en corrigeert Hij ook en treedt Hij op met harde hand. Dat staat niet tegenover Zijn liefde, dat is een uiting van Zijn liefde, want Hij heeft namelijk het heil van Zijn schepselen altijd op het oog. Kijk, dat is het godsbeeld van de Bijbel. En als u dacht dat dat alleen maar in de brieven van Paulus te vinden is, dan vergist u zich. Dat staat in heel de Schrift al zo opgetekend. En Psalm 30 vers 6 is een prachtig voorbeeld daarvan, van de God die wij kennen, bij wie inderdaad Zijn toorn een ogenblik duurt, maar een leven lang Zijn welbehagen.

Dan staat er in vers 6 nog verder, in het bijzonder aan de Zoon van David, die ooit stierf en in de avond tegen zonsondergang begraven werd. En toen was daar geween. Maar des ochtends, tegen de morgen op die derde dag, daags na de Sabbat, toen de steen werd weggewenteld, wel, toen was er gejuich. Hij leed en Hij stierf; toen waren er tranen, toen was daar geween. Maar in die morgen dat de steen werd weggewenteld, toen was daar een juichtoon. "Daar juicht een toon, daar klinkt een stem door gans Jeruzalem." Want dat is die morgen waar het hier in wezen en ten diepste over gaat.

Ik zeide wel in vers 7: "In mijn voorspoed, ik zal niet wankelen in eeuwigheid." Ja, ik heb dat 'eeuwigheid' even cursief gedrukt, want u moet namelijk weten dat het woordje 'eeuwigheid' in de Bijbel gewoon 'eeuw' betekent. Dat is hier wel eens vaker gezegd ongetwijfeld: eeuwigheid is hetzelfde als eeuw. Kijk, wij kennen twee verschillende woorden. Soms gebruiken we het, hebben we het over eeuwigheid, in onze vertaling ook helaas, maar eeuwigheid en eeuw is in de grondtekst van de Bijbel — of het nu het Hebreeuws of het Grieks is waarin de Bijbel geschreven is — gewoon hetzelfde woord. Het heeft altijd te maken met een tijd, een wereldtijd, die weer opgevolgd wordt door andere tijden. Afijn, dat is van belang hoor, ook om te begrijpen wat ik zojuist naar voren bracht over dat een ogenblik Zijn toorn duurt.

We gaan gewoon verder, vers 8: "Want HEERE, Gij hadt mijn berg door Uw goedgunstigheid vastgezet." David...

Die was verdreven, ik had het al eerder aangegeven. David was verdreven door zijn zoon Absalom en was nu inderdaad weer teruggekeerd naar zijn huis in Jeruzalem om zijn koninkrijk te herstellen.

En nu zegt hij: "Gij had mijn berg door Uw goedgunstigheid vastgezet." Mijn berg, dat is hier gewoon zijn koninkrijk. U had toch gezworen dat mijn koninkrijk zou vaststaan? Want een berg in de Bijbel is ook een uitbeelding van het Koninkrijk. Wat dacht u van dat steentje dat naar beneden rolde, dat grote beeld trof en verpulverde? Dan lees je dat dat steentje tot een grote berg werd die de hele aarde vulde. En dan blijkt in de uitleg inderdaad die berg een uitbeelding te zijn van het Koninkrijk.

Als de Heere Jezus ook Zijn onderwijs geeft over het Koninkrijk, dan doet Hij dat op een berg: de Bergrede. En als Hij vertelt over dat Koninkrijk dat gaat komen en over de wijze waarop dat gestalte zal krijgen, dan houdt Hij die rede ook op een berg, de rede over de laatste dingen. Er is hier nog niet zo lang geleden een Bijbelstudie over gegeven; dat was op een berg, dat was de tweede Bergrede.

En als de Heer een opdracht geeft om Zijn Koninkrijk uit te dragen: "Maakt al de volkeren tot Mijn discipelen" – wat Israël straks ook zal gaan doen – dan geeft Hij die opdracht opnieuw op een berg. Afijn, hier trouwens is die berg ook gewoon de Berg Sion, waar David over gesteld was tot koning. "Gij verborgt Uw aangezicht," voor een ogenblik, "en ik stond verschrikt. Tot U, HERE, riep ik en tot de Heere smeekte ik om genade."

De Winst van Zijn Neerdalen in de Groeve ↑ hoofdstukken

En dan vraagt David: wat voor gewin ligt er in mijn bloed, in mijn nederdalen in de groeve? Ja, David stelt zich hier die vraag, maar we houden gewoon de lijn vast die we eigenlijk al vanaf vers 1 hebben opgepakt. We zijn er al op voorhand van uitgegaan dat deze psalm spreekt van de Zoon van David. Dat kan niet missen.

Maar weet u wat deze zinnen in Psalm 30 vers 10 doen? Dit vraagteken verandert ineens in een uitroepteken wanneer we het hebben over de Zoon van David. Dan krijg je: wat voor een gewin ligt er in mijn bloed en in mijn nederdalen in de groeve! Uitroepteken! Want daarin ligt werkelijk winst: in het feit dat Hij Zijn bloed heeft gegeven, dat er een kruis in deze wereld stond, dat Hij daar gehangen heeft, en dat Hij leed en stierf.

En wat voor gewin ligt er in Zijn neerdalen in de groeve? Wel, waarom moest Hij neerdalen in de groeve? Waarom moest Hij sterven? Het simpele Bijbelse antwoord is: om op te kunnen staan uit de doden en om de Levensvorst te geven, om deze wereld het leven te geven en aan het licht te brengen. Daarom! Dat is die winst. Dat is de winst van Zijn bloed en van Zijn neerdalen in de groeve.

Er staat in Kolosse 1 over het wereldwijde zicht dat de Schrift ook tekent op de winst van het bloed. God maakt vrede door het bloed van het kruis en zo om alle dingen — er staat: 'het al' — weder met Zich te verzoenen. Door Hem, door de Heer Jezus Christus, hetzij wat op de aarde, hetzij wat in de hemelen is. Dat wil zeggen dat God elke vijand in de hemel en op de aarde tot Zijn vriend en tot Zijn liefhebber gaat maken. Hoe? Wel, door het bloed van het kruis. Want zo heeft God bewezen dat Hij werkelijk van deze wereld houdt. Toch?

Hoeveel houdt God van deze wereld? Hoe bewijst Hij dat? Wat is het bewijs van Zijn liefde? Wel, kijk naar het kruis van Golgotha. Zelfs als deze wereld Hem Zijn Zoon — het kostbaarste wat Hij heeft — aan het kruis nagelt, dan nog zegt God: 'Ik hou van je.' Sterker nog, juist zo via deze weg ga Ik jullie het leven geven. En op de derde dag was daar in die ochtend dat gejuich en werd de steen weggewenteld. Toen stond de Eersteling op uit het graf en kwam dat leven aan het licht.

Dan staat er in vers 10 nog verder: 'Kan het stof U loven? Kan dat Uw trouw vermelden?' Dat is een vraag die je heel vaak in de psalmen vindt — met name in de psalmen, maar ook elders in de Bijbel. Het is hier een retorische vraag; dat wil zeggen dat mensen worden geacht het antwoord op die vraag te weten. Weet u het? Nou, ik zal het antwoord geven.

Er staat in Psalm 115: 'Niet de doden zullen de HERE loven, niemand van wie in de stilte zijn neergedaald.' Of wat dacht u van Psalm 6? 'Want in de dood is Uwer geen gedachtenis.' Dat betekent gewoon: in de dood wordt aan U niet gedacht. Wie zou U loven in het dodenrijk? Of, uit een ander boek — niet van David maar van de zoon van David, Salomo: Prediker 9 vers 5. 'De levenden weten tenminste dat zij sterven moeten, maar de doden weten niets.'

De Bijbel spreekt ook altijd over de dood als een slaap. Precies wat u vanmorgen of vannacht ook gedaan hebt — tenminste, dat neem ik aan. U hebt uw ogen dichtgedaan en u slaapt; u bent zich van niets bewust. Totdat je gewekt wordt, wakker gemaakt wordt, opgewekt wordt en daardoor ook opstaat. Dan is daar dat leven, dan ben je weer wakker.

Prediker 9 vers 10 zegt ook nog: 'Al wat uw hand vindt om naar uw vermogen te doen, doe dat.' Want, zegt de Prediker heel nuchter: 'Er is geen werk, geen overleg of kennis of wijsheid in het dodenrijk waarheen gij gaat.' Nou, daarmee is de vraag toch wel beantwoord die we zojuist in Psalm 30 hebben gezien: wie zal U loven van wie in de groeve zijn neergedaald? Het antwoord is hier gegeven.

Rouwklacht Veranderd in een Reidans ↑ hoofdstukken

"Hoor, HERE," staat er dan in vers 11 van Psalm 30. "Hoor, HERE, en wees mij genadig; HERE, wees mij een helper. Mijn rouwklacht hebt Gij veranderd in een reidans; mijn rouwkleed hebt Gij losgemaakt en met vreugde mij omgord." Ik heb het expres zo weergegeven om te laten zien dat die drie zinnen allemaal parallel lopen. Dat is wat God doet: de rouwklacht veranderen in een reidans. Oftewel, het rouwkleed maakt Hij los en Hij geeft er een ander kleed voor in de plaats; Hij omgort David met vreugde.

Hoezeer dit ook waar is geweest voor David, de ultieme vervulling is toch weer te vinden bij de Zoon van David, en bij hen die in de Zoon van David begrepen zijn. Het staat in – daar hadden we het al eerder trouwens even over – ik realiseer me nu, terwijl ik hier sta, dat dit een foutje is; dit staat niet in Jeremia 31, maar in Jesaja 61. Ja, excuus. Maar er staat in Jesaja 61 vers 2: "Om uit te roepen een jaar van het welbehagen des HEEREN en een dag der wrake van onze God."

Maar dan moeten we lezen wat er vervolgens staat: "Om alle treurenden te troosten, om over de treurenden van Sion" – dat is die berg waar David over gesteld was – "te beschikken dat men hun geve hoofdsieraad in plaats van as, vreugdeolie in plaats van rouw, een lofgewaad in plaats van een kwijnende geest." Kijk, dat is wat God doet en wat God als enige ook bij machte is om te doen.

Dat zeg ik dan ook nog maar een keer tegen iedereen die in de put zou mogen zitten: God is bij machte om dat te doen. God is God, Hij heeft alles in de hand, Hij heeft deze wereld lief en Hij heeft iets machtigs in de zin. Hij gaat dit doen. Hier wordt specifiek gesproken over de treurenden van Sion, maar het is het principe in het algemeen. God is degene die een hoofdsieraad geeft, vreugdeolie in plaats van rouw en een lofgewaad in plaats van een kwijnende, wegkwijnende geest.

De Bestemming van de Schepping: Hem in Eeuwigheid Loven ↑ hoofdstukken

En dan staat er tenslotte nog in vers 13: "Opdat mijn eer U psalmzinge en niet zwijge. HEERE, mijn God, in eeuwigheid zal ik U loven." Het feit dat God dat doet, dat Hij de rouw omkeert in vreugde, dat is het motief bij uitstek om onze God inderdaad, zoals hier staat, de psalm te zingen. Kijk, God geeft... er staat hier: "opdat mijn eer". Als u een NBG-vertaling hebt, dan ziet u dat er staat: "opdat mijn ziel". Maar er staat echt – de Statenvertaling is hier correct – "opdat mijn eer". Want God heeft namelijk David weer zijn eer teruggegeven. Hij heeft hem weer gekroond met eer en heerlijkheid. En daarom, zegt David, zal ik Uw psalm zingen en ik zal niet zwijgen. "HEERE, mijn God, in eeuwigheid zal ik U loven."

Uiteindelijk is dat ook de zin van ons bestaan. Wat is de zin van ons leven? Dat is dat we Hem loven. Ik vind het eigenlijk niet voor niets – het is niet zo gek dat dat in het Nederlands gewoon twee bijna dezelfde woorden zijn. Alleen de klinker is anders: leven en loven. Je kunt "loven" ook nog eens opschrijven en het op z'n Engels lezen, dan krijg je "love". Er is ook zo'n lied in de bundel van Johan de Heer waarin dat zo geformuleerd was, in het oud-Nederlands: "Het ware liefde, leven, loven". Dat is in die zin allemaal hetzelfde. De klinker wisselt iedere keer, maar in de essentie teruggebracht is het één. Liefde is lief; wie leeft, heeft lief, en wie niet liefheeft, leeft niet. En wie niet looft, leeft evenmin.

De zin van je bestaan... leid ik een zinvol bestaan? Stelt u zich die vraag wel eens? Nou, dat hangt ervan af. Ik weet niet of uw bestaan op zichzelf zo erg zinvol is, maar ik weet wel dat als je het altijd maar over jezelf hebt – en we weten hoe dat in de praktijk vaak gaat – dat je jezelf dan beklaagt. Als je het hebt over de mens en over jezelf, dan verandert het vaak al gauw in een klaaggezang. De mens beklaagt zich, en daarom zit hij ook zo in de put natuurlijk. Hij beklaagt zich, totdat hij natuurlijk omhoog kijkt. En dat is precies wat je mens maakt. Een mens is eigenlijk iemand die omhoog kijkt; dat betekent het woord "mens" ook vanuit de Bijbelse taal: iemand die omhoog kijkt. En dan kijk je uit je put en dan zie je daar het licht. Kijk, daar moet ik wezen, daar komt mijn hulp vandaan. "Ik hef mijn ogen op, vanwaar mijn hulp zal komen."

In de NBG-vertaling van Psalm 121 staat daar een vraagteken aan het eind: "Ik hef mijn ogen op naar de bergen; vanwaar zal mijn hulp komen?" Ik ben het helemaal niet eens met dat vraagteken. En dan moet u – want ik houd vanmorgen toch een pleidooi voor de Statenvertaling – het weer in de Statenvertaling lezen: "Ik hef mijn ogen op naar de bergen, vanwaar mijn hulp komen zal." Daar namelijk, vanuit de hoogte, daar komt mijn hulp vandaan! Dat is geen twijfelachtige vraag. Daar kómt de hulp vandaan, en van geen enkel ander. Van een mens hoef je het niet te verwachten, echt niet. Ook niet van degene die zo goed voor je is – en wees God daar dankbaar voor – maar uiteindelijk is er maar Eén die je echt kan helpen. Daar richt je je oog op. En als Hij je dan zo overlaadt met zegeningen, dan kan het niet missen: als je Hem gelooft, dan ga je Hem ook loven.

Leuk hè? "Geloofd", dat is in wezen ook weer de verleden tijd van loven. "Ik heb hem geloofd" – wat bedoel je dan? Bedoel je: "Ik geloofde hem", of bedoel je: "Ik loofde hem"? Uiteindelijk maakt het geen verschil, lieve mensen. Als je Hem gelooft, dan loof je. De grootste eer die je God kunt geven, is Hem te nemen op Zijn woord. Van Abraham lees je dat hij geloofde in de belofte en dat hij niet heeft getwijfeld. Er staat bij dat hij God de eer gaf, daar hij ten volle verzekerd was dat God bij machte was hetgeen Hij beloofd had, ook te volbrengen. In Romeinen 4 kunt u dat lezen. Dan geef je God de eer: als je Hem neemt op Zijn woord.

Nou, hier staat het ook: "Opdat mijn eer U psalmzinge en niet zwijge. HEERE, mijn God, in eeuwigheid zal ik U loven." Uiteindelijk is hier de Zoon van David aan het woord. Maar juist door wat er met de Zoon van David gebeurd is, komen er steeds wijdere kringen om Hem heen. Hij is als die steen in de vijver waardoor er steeds wijdere kringen ontstaan. Eerst heb je daar de gemeente. U kunt het lezen in Psalm 22, waar wel degelijk een verborgen heenwijzing naar de gemeente in onze dagen is: "In het midden van de gemeente zal ik Uw lof zingen." Dat is het relatief kleine gezelschap dat Hij nu om Zich heen verzamelt.

Maar daar blijft het niet bij. Bij de gemeente die vandaag om de Zoon van David verzameld wordt, komt straks het ganse nageslacht van Jakob nog bij. U leest dat ook in Psalm 22. Je zou het in zijn verband moeten lezen – ik ga dat nu niet allemaal laten zien, u kunt het zelf nog eens nakijken – maar in Psalm 22 lees je vervolgens: "Looft Hem, verheerlijkt Hem, gij ganse nageslacht van Jakob." Dit is een oproep, maar het is natuurlijk net zo goed een profetie. Zo zal het ook gaan: straks gaat het ganse nageslacht van Jakob Hem loven.

En daar blijft het niet bij. Hoe eindigt het boek van de Psalmen? Psalm 117, de kortste psalm die er is, zegt: "Looft de HEERE, alle gij volken, en prijst Hem, alle gij natiën." Dus nu is er die gemeente, daar komt straks het ganse nageslacht van Jakob bij, en uiteindelijk ook alle volkeren en alle natiën die Hem straks in de komende aion, de komende eeuw, de eer gaan geven.

En tenslotte – nu kom ik waar ik zojuist al even abusievelijk bij terecht was gekomen – Psalm 150 vers 6: "Alles wat adem heeft, love de HEERE. Halleluja!" Want "Halleluja" betekent dat ook: "Prijst de HEERE". Dat is een oproep, maar het is ook een voorzegging. Er komt een moment dat inderdaad heel de schepping vol zal zijn. Alles wat adem heeft, zal Hem loven. Ik zei u al: de reden dat wij leven, is omdat we Hem zouden loven. Welnu, dat is wat hier ook staat. Alles wat adem heeft – dat wat je doet leven – dat love de HEERE. Hij gaat leven geven aan Zijn schepping en dan zal de hele wereld vol zijn van Zijn lof. Het zal één grote ode zijn, één groot Halleluja voor Hem en voor Hem alleen. Ik stel voor dat wij daar nu alvast een voorproefje van gaan beleven.

Afsluitend Dankgebed ↑ hoofdstukken

Zullen we met elkaar onze hemelse Vader danken?

Hemelse Vader, we danken U dat U ons daar zoveel reden voor geeft. Dat het waar is wat we zojuist zongen en wat we ook gelezen en overdacht hebben vanmorgen: dat U de rouwklacht omkeert in een vreugdedans, dat U ons verdriet wegneemt en dat U er vreugde, een overvloed aan vreugde, voor in de plaats geeft.

Het is waar wat we lazen over David en wat we over meerdere mensen in de Bijbel lezen: dat als ze in de put zitten, U degenen bent die hen daaruit optrekt. Heer, we danken U dat we op deze wijze, ook als we vanmorgen deze psalm met elkaar mochten lezen en overdenken, gewezen worden op een groot God en als het ware in Uw hart mogen kijken wie U bent. U bent inderdaad een God van liefde, die het heil op het oog heeft van Zijn schepping. En al is het waar wat we in Uw woord lezen, dat U oordeelt en dat U straft, daar gaat het uiteindelijk niet om. Het is slechts een middel tot dat doel dat U Zich gesteld heeft, namelijk om Uw schepping daar te brengen waar U haar hebben wilt.

Heer, we danken U dat we ons zo geliefd mogen weten in die liefde die U in overvloed aan ons geeft en ook bewezen hebt. Heer, we danken U dat we vanmorgen vanuit de psalmen gewezen werden op de zoon van David, die leed en stierf, maar die goddank op die ochtend, de dag na de sabbat, opstond uit de dood. Hij overwon en brak de dood en verrees tot een nieuw leven, waarmee Hij de dood definitief achter Zich liet.

Heer, we danken U dat wij als gemeente in deze tegenwoordige tijd al om die zoon van David heen verzameld zijn. Dat U ons geroepen hebt en dat we ons uitgeroepenen mogen weten: gemeente, ecclesia. We danken U dat we nu al de lof voor U mogen bezingen. Dat ons leven nu al zin heeft gekregen en dat we nieuw leven hebben ontvangen. Daardoor mogen we U ook loven en prijzen en U inderdaad van harte liefhebben. Niet omdat U het eist, maar omdat U geeft, geeft en nog eens geeft.

We danken U, Heer, dat we zicht mogen hebben op een geweldige toekomst. Dat het ganse nageslacht van Jakob tot U zal komen en zal neerbuigen voor de zoon van David, en dat zich daaromheen weer alle volkeren zullen verzamelen en alle natiën U zullen loven en prijzen. Ooit zal dat moment komen dat alles wat adem heeft U zal loven en prijzen. Heer, wat is het geweldig wat we nog voor de boeg hebben en wat U ons in Uw woord laat zien.

Heer, we danken U dat U ons tot mensen maakt met hoop en verwachting, met zo'n geweldig perspectief waar we nu al elke dag uit mogen leven. We danken U dat U ook vandaag voor ons zorgt en ons geeft wat we nodig hebben; dat U in al onze behoeften naar Uw rijkdom heerlijk voorziet. Heer, in die genade en in die liefde willen we ons ook voor de rest van deze dag en de komende week aanbevelen. We danken U dat we voor Uw rekening zijn. Amen.

🎧 Psalm 30
Delen: