▶ 00:00 Inleiding: de Twee Millennia en de Terugkeer van de Heer ↑ hoofdstukken

Een hele goede middag allemaal, vrienden. Wat is het heerlijk om elkaar hier weer te mogen treffen. Een maand geleden zouden we dat ook gedaan hebben. Dat was toen 7 februari en is het niet corona die beperkingen oplegt, dan is het wel weer het weer. En dat was toen het geval. Slechts enkele dagen was er toen natuurlijk ruw en zwaar weer. De vorst kregen we pas later. Het was inderdaad toen sneeuw en ijzel en allemaal narigheid. In ieder geval, het kostte al te veel moeite om de weg naar het verre oosten – voor ons uit het westen dan berekend – te gaan. Maar goed, toen stond trouwens ook al dit onderwerp in de planning. En dat hebben we moeten verzetten.

U zegt misschien: dat is niks geks, want dat is met de dag van de Heer wel eens vaker het geval dat er iets verzet moet worden. Tenminste, in de ogen van mensen die denken dat de Heer talmt met de belofte, óf mensen maken misberekeningen, en dat laatste is zeker het geval. En dat maant ons trouwens ook tot grote voorzichtigheid. U ziet overigens dat we nog meer van zulke bijeenkomsten onder dit overkoepelende thema gaan houden, want ik was in eerste instantie van plan om het één keer te doen. Maar ja, weet u, als het gaat om de beantwoording van de vraag... Die vraag ligt er namelijk onder en de afgelopen tijd is die via verschillende aanvliegroutes zeg maar tot mij gekomen. En vooral die gedachte van de twee millennia die, als ik even voor mezelf praat, in mijn Bijbelstudies vaak een grote rol spelen en min of meer al als vanzelfsprekend worden geaccepteerd. Het is dan een aanname. Maar ik kan me voorstellen dat sommige mensen, zeker als je daar in eerste instantie mee geconfronteerd wordt, dat dat vragen oproept. En het roept ook kritiek op. Eigenlijk ben ik daar alleen maar blij om.

Want dat betekent dat het een gelegenheid is om eens iets uit te testen. Als je wil weten hoe stevig deze tafel is, dan moet ik er een ferme ram tegen geven. En als die daarna nog steeds staat, dan is het een redelijk stevige tafel. Dat geldt voor deze dingen ook. Je kunt wel iets beweren, maar hoe stevig staat dat nou? Waarop is die gedachte van de twee dagen en de twee millennia nu eigenlijk gebaseerd? Behalve dan dat op de klank af citeren, dat voor de Heer één dag is als duizend jaar. Dat is weliswaar het antwoord, maar is dat niet alleen maar op de klank af? Is dat niet uit het verband gerukt? Nou ja, dat soort overwegingen.

Vandaag wil ik mij beperken tot de bespreking van Hosea 5 vers 14 tot hoofdstuk 6 vers 3, wat zojuist althans deels is gelezen door Lub. En dat betekent dat er nog andere onderwerpen op stapel staan waarin ook diverse dingen nog ter sprake gebracht moeten worden. Ik denk niet dat ik een speciale bijeenkomst hoef te beleggen over bijvoorbeeld dit punt: de link tussen dag en duizend jaar. Maar dat geldt ook voor andere kwesties die daarmee verband houden, namelijk de derde dag. Maar ook de zevende dag, want die blijken alle met elkaar verband te houden. En dan ook nog eens de vele typologische aanwijzingen.

Ik zeg aanwijzingen, want typologie is nooit een bewijs. Typologie illustreert. Je kunt niet aan de hand van verhalen en geschiedenissen, of rituelen, of zelfs tijdstippen op de kalender die God had gefixeerd, de conclusie trekken van: oh, dan betekent dat dit in verband staat met de terugkeer van Christus. Dat zijn aanwijzingen, in het hoogste geval. Maar ik moet er aan de andere kant bij zeggen: als er zoveel geschiedenissen zijn, zo enorm veel schriftplaatsen die spreken over de derde dag, maar ook over de zevende dag, en die allemaal dan verwijzen op een of andere manier naar het Messiaanse Rijk, de terugkeer van de Messias... ja, dan moeten we daar toch in ieder geval serieuze aandacht aan geven.

En zeker als je eerst al de vaststelling hebt gedaan – dat moeten we dus eerst nog gaan doen – over die twee dagen en die twee millennia. Als dat vaststaat, dan kunnen we ons vervolgens ook eens bezighouden met die typologische aanwijzingen. Maar ook dan denk ik dat we er verstandig aan doen om allerlei vragen en andere tegenwerpingen nog even voor het voetlicht te brengen. Bijvoorbeeld het gevaar van, zoals dat in het Engels heet, 'date setting'. Dat wil zeggen: je legt je vast op een datum. Ik weet uit eigen ervaring, en ik weet dat er hier mensen in dit gezelschap zijn die eenzelfde soort ervaring hebben opgedaan, namelijk met mensen die al hebben gezegd op basis van dromen of bepaalde berekeningen vanuit de Bijbel: oh, maar dan komt de Heer. En inmiddels is dat allemaal al gepasseerd. Je zou met gemak een boekwerk kunnen maken waarin allemaal achteraf foute berekeningen zijn gemaakt over de veronderstelde terugkeer van de Heer, en dat bleek dan toch anders te zijn dan men had gedacht.

Op zichzelf alleen al – dat suggereerde ik zojuist al even – is die overweging, als je dat goed op je laat inwerken, al voldoende om je er terdege van bewust te zijn hoezeer je kunt miskleunen. En hoe dom het ook is om op basis van vage aanwijzingen zulke zwaar geladen conclusies te trekken. Ik denk dat die voorzichtigheid niet alleen geboden is als het gaat om het uitdragen van iets, maar ook al was het alleen maar ter bescherming van jezelf. Een mens kan zich gemakkelijk misleiden en ik denk dat we ons daar ook van bewust moeten zijn. Afijn, daar is meer over te zeggen, maar dat zal ook nog wel aan de orde komen.

Maar ook bijvoorbeeld mensen die zeggen van: ja, jij hebt het daar nu zo over, over de terugkeer van de Heer, maar vooral als je in de kerkelijke wereld bent grootgeworden, dan krijg je vaak een bepaalde reactie. Ik heb die ervaring inmiddels al heel wat keren opgedaan en ik denk niet dat ik de enige ben. Dat als je daarover spreekt, over de tijd waarin we leven, dat men zal zeggen van: daar kun je helemaal niks over zeggen. Of men zegt: het is al zo vaak gezegd en men heeft er al zo vaak naast gezeten, dus kom daar alsjeblieft nou niet mee aanzetten. Of men zegt: had de Heer niet gezegd, of staat dat niet in de Bijbel, dat de komst van de Heer zou zijn als een dief in de nacht? Kortom, op een moment dat jij het helemaal niet denkt en verwacht, dan komt Hij. Dus wat zou je daar nou mee gaan rekenen?

Nou, ik zal u dit vertellen. Dat kan ik er alvast over verklappen. Dat argument dat heel dikwijls klinkt – ik ga het nu niet behandelen, maar het is met groot gemak te weerleggen. Want als we het hebben over teksten uit hun verband rukken, dan is het wel deze. Dat geldt trouwens ook voor die andere: van die dag en die ure weet toch niemand. Want had de Heer dat zelf niet gezegd? Zelfs de Zoon van God, de Zoon des mensen, die wist daar niet van. Dus wat zal jij daar nu over kunnen vertellen? Nou, er zijn meer tegenwerpingen, maar als je zo'n overkoepelend thema bespreekt, moet je dat dus niet in één keer doen. Dat zijn allemaal vragen die denk ik een eerlijke bespreking en beantwoording verdienen. En er zijn er nog meer. Maar u ziet: redenen genoeg om niet alles in één bijeenkomst vol te proppen, want dat wordt echt te veel.

▶ 09:22 Context en Lezing van Hosea 5 en 6: Gods Tuchtiging over Efraïm en Juda ↑ hoofdstukken

Laten we eerst eens even dat gedeelte lezen. Ik ga nog even dunnetjes overdoen wat Lub zojuist ook al heeft gedaan, maar dan vanaf vers 14 van hoofdstuk 5, wat ik vandaag wil bespreken. Maar dan ook echt zinsdeel voor zinsdeel. Laten we eerst even de passage in zijn totaliteit lezen. Dan staat er, en dit is de tekst die gebaseerd is op de interlineair die ik straks ook laat zien: "Want Ik ben als een leeuw voor Efraïm en als een jonge leeuw voor het huis van Juda. Ik zal verscheuren en heengaan, Ik zal wegnemen en er is geen uitredder. Ik zal terugkeren naar mijn plaats, totdat zij schuld erkennen en mijn aangezicht zoeken. In hun benauwdheid zullen ze Mij bij dageraad zoeken." Dan gaat Hosea 6 vers 1 verder met: "Kom, laat ons terugkeren tot Jahweh, want Hij heeft verscheurd en Hij zal ons helen. Hij heeft geslagen en Hij zal ons verbinden. Hij zal ons levend maken na twee dagen, in de derde dag zal Hij ons oprichten en wij zullen leven voor Zijn aangezicht. En we zullen kennen en najagen Jahweh te kennen. Zo vaststaand als de dageraad is Zijn opgang, en dan komt Hij als de regen tot ons, als late regen die het land doordrenkt."

Tot zover de passage die we nu eens wat nauwkeuriger onder de loep willen leggen. Hosea is een van de twaalf kleine profeten in het Oude Testament, en dat 'klein' slaat op de boeken die zij hebben achtergelaten. In tegenstelling tot de grote – daar heb je Jeremia, Ezechiël, Jesaja; dat zijn grote dikke boeken – en dan de kleinere profeten. Hoewel Hosea onder de kleine profeten toch alweer de grotere is, dat weer wel, want verschil is er altijd. Maar Hosea was een profeet, zoals we lezen in hoofdstuk 1 vers 1. Het woord... aha, dan weten we dus meteen in welke tijd we Hosea moeten plaatsen. Hij zegt het meteen bij aanvang: in de tijd dat die koningen van Juda regeerden in Jeruzalem, én in het Tienstammenrijk. Want het rijk was al gescheurd in de twee stammen en de tien stammen. In die tijd profeteerde Hosea, die trouwens zelf deel uitmaakte van het Tienstammenrijk.

Laten we eens beginnen bij het begin, en dan ben je eigenlijk meteen al genoodzaakt om weer terug te grijpen. Als we beginnen bij vers 14, dat begint met, zoals dat deftig heet, een redengevend voegwoord. Dat betekent dat het terugverwijst naar het voorgaande. Want God wordt daar sprekend ingevoerd, de 'Ik' hier is Jahweh zelf. Hij zegt: "Want Ik ben als een leeuw voor Efraïm en als een jonge leeuw voor het huis van Juda." Dat 'want' slaat uiteraard op het voorgaande. Het idee, kijk het maar na in vers 12 en 13: niemand kan Efraïm genezen. Efraïm is de naam voor de tien stammen, ook wel of meestal Israël genaamd, maar Efraïm was de belangrijkste. Trouwens ook degene die het eerstgeboorterecht had gekregen. Efraïm staat dan voor de tien stammen en Juda staat voor de twee stammen, maar beide worden hier aangesproken: Efraïm en Juda.

Dan zegt Hosea, in tegenstelling tot de geluiden die alom vernomen werden, zeker in de tien stammen... In al die jaren dat de tien stammen koningen hebben geleverd – beide huizen hebben trouwens een twintigtal koningen gehad, en bij het huis van Juda zijn er nog zeven koningen van wie we lezen dat ze goed waren in de ogen van Jahweh – maar bij de koningen van Efraïm, dus de koningen in het huis van Israël van de tien stammen, is er niet één geweest die deugde. Geen van allen. Maar goed, de afwijking van het woord van Jahweh was groot en ze steunden op Assur. Ook dat lees je in de voorgaande verzen, en dat zou helemaal verkeerd uitpakken. Wat God hier zegt is: niemand kan Efraïm genezen, helen of herstellen dan alleen door terugkeer naar Hem. Bij Hem moet je wezen, en als er heling, als er herstel is, als daar ook werkelijk bescherming is, dan is dat bij Hem te vinden en niet bij een mens, ook niet bij een machtig bondgenoot als Assur zou zijn.

Hij zegt: "Want Ik ben als een leeuw voor Efraïm en als een jonge leeuw voor het huis van Juda." Dat klinkt trouwens nogal bedreigend en dat is het ook, want het idee is, en dat blijkt ook uit het navolgende: "Ik verscheur ook." Trouwens, die jonge leeuw voor het huis van Juda is helemaal mooi, want wij kennen allemaal en weten ook dat de leeuw bij uitstek het embleem is van het huis van Juda. Hoe was het ook alweer? Dat wist Jakob ooit al te zeggen, profetisch, dat aan de stam van Juda de scepter zou toevallen. Dat zei hij al een kleine duizend jaar voordat de scepter inderdaad bij het huis van Juda terechtkwam, namelijk bij de dynastie van David. En de Messias zou uiteindelijk komen, dat had Jakob ook al gezegd: de scepter zal aan Juda toekomen totdat Silo komt, en Hem zullen de natiën gehoorzamen. Oftewel, uiteindelijk zou de Messias inderdaad de ware vredeaanbrenger zijn: Silo. En Hij is de Leeuw van Juda. Uit het boek Openbaring weten we dat de Leeuw van Juda niemand anders is dan het Lammetje dat geslacht is, maar opgestaan! Het Lammetje dat geslacht is, maar dat stáát. Opgewekt uit de doden, en die Zich in die hoedanigheid straks ook zal gaan presenteren: de Leeuw van Juda, dus ook degene die de scepter en het koningshuis zal representeren. Dus ja, daar zit nogal wat in, in die vergelijking.

"Ik zal verscheuren", ik kom daar straks trouwens ook nog even op terug en dat is dreigend. Maar dat niet alleen: "Ik zal ook heengaan. Ik zal wegnemen," zegt Jahweh daarbij, "en er is geen uitredder." Als Ik vertrek, en Hij gaat vertrekken want Hij kondigt het aan... "Ik zal verscheuren." Dat is heel dreigend voor zowel Efraïm als Juda, dat wil zeggen voor de twaalf stammen, gewoon voor Israël als natie. En de Heer zal ook wegnemen. Wegnemen. De Heer kondigt hier aan dat Hij het volk zal gaan verlaten, maar ook alles wat men als natie bezat zal worden weggenomen. "Ik zal verscheuren, Ik ga heen en Ik zal wegnemen." En dat betekent dat jullie helemaal aan jezelf zijn overgeleverd. Er zal geen uitredder zijn. Nee, want God had al gezegd: er is er maar één en dat ben Ik. Als Ik dus wegga, dan is er geen één. En proefondervindelijk zou men die ontdekking ook doen. Ja, hoe was het ook alweer? Wie niet horen wil, die zal voelen. En zo gaat het ook. Dus uiteindelijk is het ook heel opvoedkundig wat de Heer doet. Maar de dreiging is er niet minder om. Maar let dan op bij vers 15.

▶ 18:37 Hosea 5:15: de Heer Verlaat de Tempel in 30 N.chr. (mattheüs 23 en de Talmoed) ↑ hoofdstukken

Dan zegt de Heer dit: "Ik zal terugkeren naar Mijn plaats." Ja, dat zegt dus de Heer tegen Zijn volk Israël: "Ik ga terugkeren naar Mijn plaats. Ik woon dan weliswaar onder jullie, maar Ik ga weg. Ik verlaat jullie en Ik ga terug naar Mijn plaats." Hoe was het ook alweer? Hij had de aarde aan de mensenkinderen gegeven, staat er ergens in, wat is het? Psalm 115, ja. Ja, de aarde heeft Hij aan de mensenkinderen gegeven en de hemel is van de Heere, van JAHWEH onze God. Dat is Zijn plaats. Inderdaad daarboven. Ver boven het aardsgewemel. Dat is Zijn plaats en de Heer zegt: "Ik zal terugkeren naar Mijn plaats."

Ja, en kijk, als je die vraag nu gewoon zou voorleggen aan een van ons: wanneer is de Heer nou gewoon teruggekeerd naar Zijn plaats? Dan zou het eerste antwoord van u zijn: nou, in het jaar 30, toch? Nou ja, misschien zegt u 31 of 32, dat is me nu even om het even. Het gaat even om de gedachte, in het begin van onze jaartelling. Ik ga ervan uit dat het trouwens precies het jaar 30 AD is geweest, dat de Heer stierf, en opstond uit de doden op de derde dag. Ten hemel voer, veertig dagen later. En ja, toen is Hij teruggekeerd naar Zijn plaats. Dat is goed, maar er is nog een antwoord en het komt op hetzelfde neer.

En dat is dit: ja, het is het jaar van de hemelvaart dus, maar ik zal u dit vertellen. Ik zou het ook aan een Jood kunnen vragen: wanneer is de Heer nou van het aardstoneel weggegaan? En wanneer is Hij teruggekeerd naar Zijn plaats? En het antwoord staat ook in hun eigen geschriften. In zowel de Babylonische als de Talmoed van Jeruzalem. Je vindt het op allerlei manieren. Ik heb de verwijzingen er nu maar niet bij gezet, want ik neem aan dat de meesten van u niet zomaar toegang hebben tot de Talmoed. Maar ik wil trouwens, als ik het op internet zet, alsnog wel even de verwijzingen toevoegen. Zodat u echt via het internet alsnog de bonnetjes kunt raadplegen. Als u daar trouwens meer over wilt weten, met de verwijzing die ik nu hier doe naar de Talmoed, dan kan ik u heel erg aanbevelen – het is voor mij niet erg gebruikelijk om te doen, maar dr. Martin, inmiddels niet meer onder ons, uit Amerika – die heeft daar geweldige dingen over geschreven. Over dat tijdstip, maar ook over hoe de Joodse overlevering daarover schrijft.

Waarom is het zo boeiend? Want volgens de Joodse overlevering heeft de Heer, hun God, de tempel verlaten, veertig jaren voor de verwoesting van de tempel. Namelijk, dat gebeurde in het jaar 70. Voordat de tempel in 70 AD, Anno Domini, verwoest werd, waren er gedurende de veertig jaren daarvoor – dus vanaf 30 AD, het jaar dat de Heer het aardse toneel verliet – vier voortekenen. Ik heb daar ooit, alweer een jaar of wat terug, al eens een keertje eerder op gewezen. Dat was toen ik het had over het teken van Jona de profeet, herinner ik mij. Maar ik wil ze nog wel even kort noemen. Wat gebeurde er? Ik ga straks ook nog schriftuurlijke argumenten daarvoor geven, maar dit is ook gewoon volgens de overlevering:

1. De westelijke lamp van de Menora in het heiligdom ging gedurende veertig jaren elke nacht uit. 2. Het lot voor JAHWEH op Jom Kipoer – want het lot werd altijd geworpen over twee bokken, en dan had je de beroemde zondebok en die andere bok werd geslacht – dat lot kwam in de linkerhand van de hogepriester terecht. Ik ga dat verhaal nu niet vertellen, maar normaal was dat in de rechterhand. En de laatste veertig jaren voor de verwoesting van de tempel gebeurde het steevast iedere keer in de linkerhand. Dat was een voorteken. 3. Een karmozijnrood draad dat aan de tempel hing, kleurde op Jom Kipoer vanaf 30 AD niet meer wit zoals altijd voorheen.

Ik vind dit zo bijzonder. Waarom? Omdat dit een bron is die toch echt onverdacht is. Want neem van mij aan: de Talmoed ziet dit niet als een aanwijzing dat Jezus misschien dan toch de Messias zou zijn. Zij leggen ook helemaal niet de link met het jaar dat de Heer stierf, opstond en ten hemel voer. Die link leggen zij helemaal niet. Die zouden ze trouwens ook verre van zich werpen. Maar daarom vind ik dit zo'n onverdachte bron; zij zeggen het zelf.

En er was er nog één. Die vind ik ook heel apart: 4. De grote deuren van de tempel, de zogenaamde Hekel, die waren elke morgen spontaan geopend. Alsof er iemand vertrokken was.

En dat is precies wat ik ook bedoel te zeggen. Die vier voortekenen vonden plaats vóór de dramatische ondergang van Jeruzalem en de verbranding van de tempel, de complete verwoesting, waarbij geen steen op de andere bleef. Dat was trouwens in het Nieuwe Testament ook door de Heer voorzegd. Voor die gebeurtenis, in die veertig jaren die daaraan voorafgingen – waar trouwens in het Nieuwe Testament ook nog wel eens naar verwezen wordt. Naar die veertig jaren. Kijk maar in de Hebreeënbrief. En dat wordt dan vergeleken met de veertig jaren in de woestijnreis, voordat Jozua hen in het land bracht. Nou ja, ik moet wel bij de les blijven, dus ik ga gewoon door.

Met andere woorden: de Heer had in 30 AD de tempel verlaten. Het licht ging uit. Dat doe je, hè? Als je weggaat, als je je huis verlaat, dan doe je het licht uit. Nou, dat had Hij gedaan. De deur stond telkens open, voortdurend.

En dan heb ik er nog één. En die link had u waarschijnlijk nog niet gelegd. Want in de gangbare uitleg wordt het meestal anders opgevat. Maar wat dacht u? In het jaar 30 had de Heer het heilige der heiligen demonstratief verlaten. Meestal wordt het omgekeerd uitgelegd, van: de weg naar het heiligdom was vrij om in te gaan. Maar ik geloof dat het precies omgekeerd was: de Heer heeft het heiligdom verlaten. Overigens, de gedachte dat wij toegang hebben tot het hemelse heiligdom is wel waar. Dat staat in de Hebreeënbrief: we hebben toegang door een verse en levende weg, enzovoort. Maar dan wordt niet het verband gelegd met het scheuren van de tempel. Van dat grote gordijn.

Dat was een gigantisch gordijn, hè? Dat was een gordijn van 25 meter hoog. De hoogte van een flatgebouw. Zeg ik het goed? Ja, nou dat scheelt niet veel. Ja, nou goed, ik vind het een hele hoogte, 25 meter. Vanaf de Olijfberg kon je het scheuren van dat gordijn ook zien. En ik geloof ook dat de Romeinse hoofdman dat toen gezien heeft. Maar dat is weer een ander onderwerp. Ik bedoel dit te zeggen: het gescheurde gordijn – had de Heer niet gezegd: "Ik zal verscheuren"? – dat symboliseerde: "Ik ga weg." Of, voor mijn part: "Ik ben weggegaan."

Dus of je nou spreekt over het jaar van de hemelvaart, dat de Heer Jezus demonstratief vanaf de Olijfberg naar de hemel ging, of je zegt: "Ja, maar de Heer woonde in de tempel en wanneer heeft Hij dat verlaten?" Nou, volgens de Joden zelf, veertig jaar daarvoor.

En ik zal u vertellen: volgens de Bijbel ook. Want ik neem u mee naar... Ja, ik kreeg ineens een aanwijzing op mijn scherm. Die u weer niet ziet. Oh wel, u ziet hem wel. Maar hoe krijg ik die weg? Ik hoef hem niet weg. Stoort u zich niet aan die ge... Oh. Nou ja, goed.

Het licht gaat uit! Jezus' laatste publieke woorden in de tempel. Dat is heel apart, hè? Toen Jezus voor het laatst Zijn toespraak hield – dat is een striemende toespraak, het zevenvoudige 'wee u' in Mattheüs 23: "Wee u, schriftgeleerden, witgepleisterde graven!" – dat was allemaal niet aardig, hoor. Dat lied van: "Zijn woorden waren altijd zoet", dat is in ieder geval niet van toepassing op Mattheüs 23. En dan zegt de Heer aan het einde van die striemende rede – want dat is het toch echt, en dat is ook Zijn laatste publieke optreden geweest...

Daarna heeft Hij nog wel veel meer gezegd, maar dat was altijd in de kring van de intimi. Dit was publiek. En wat zegt Hij dan? Aan het slot: Let op! Het huis van jullie – spreekt Hij tot de Joden, ook speciaal tot die schriftgeleerden en overpriesters – het huis van jullie, oftewel gewoon de tempel, dat wordt aan jullie overgelaten, eenzaam. Ik zeg jullie: jullie zullen Mij niet meer waarnemen vanaf dit moment.

Ja, letterlijk ook vanaf dit moment, want dit is het laatste publieke optreden. Als je het iets breder opvat, vanaf dit jaar gaat het ook op: "Totdat jullie zullen zeggen, gezegend wordt de komende in de naam van de Heer." Aha, dus Hij gaat weg. Hij vertrekt uit het huis. Maar, zegt Hij, dat is niet voor altijd. Er komt een moment dat Ik weer terugkeer. Totdat namelijk, jullie zullen zeggen... Eigenlijk is het conditioneel. Er wordt gezegd: Ik ga weg. En het huis van jullie wordt eenzaam achtergelaten. En bovendien ook woest, trouwens de Statenvertaling zegt geloof ik ook 'woest achtergelaten'. Verwoest, maar woestijn betekent eigenlijk ook een eenzame plaats.

Hoe dan ook, het heeft een "totdat". En als Israël zal zeggen: "Gezegend Hij die komt in de naam van JAHWEH", dan zal Hij weer zeggen: "Hier ben Ik opnieuw, zoals aangekondigd, zoals beloofd ook." Maar het heeft dus duidelijk een totdat.

Met andere woorden, nou moet ik heel erg lang terug. Als er staat in Hosea 5: "Ik zal terugkeren naar mijn plaats", dan gaat dat dus over het feit dat de Heer terugkeerde naar de hemel. En of je het nu hebt over de Heer Jezus die het aardse toneel verliet vanaf de Olijfberg en naar de hemel ging, of je hebt het over de Heer die niet langer in de tempel woonde en Zich inderdaad heeft teruggetrokken in de hemel... In beide gevallen praat je over hetzelfde jaar. Niet alleen volgens de Bijbel, maar zelfs volgens de Joodse overlevering die niks van de Messias moet hebben. Nou ja, hoe duidelijk wil je het hebben dan?

Dus dit is heel bijzonder. "Ik zal terugkeren naar mijn plaats." Hé, en wat staat er dan in Hosea 5? "Totdat zij schuld erkennen en mijn aangezicht zoeken." Datzelfde totdat! Als wat we lazen in Matteüs 23, dat de Heer Jezus ook zegt van: Ik ga nu weg en je ziet Me niet meer. Dag, maar Ik kom terug. I'll be back. Soon, ja. Nou ja, het hangt er vanaf: over twee dagen. Nou loop ik even voor de muziek uit.

▶ 31:45 Het Profetische 'totdat': Schulderkenning en Israëls Roep in de Benauwdheid ↑ hoofdstukken

"Maar Ik zal terugkeren naar Mijn plaats", en dan staat erbij, "totdat zij schuld erkennen en Mijn aangezicht zoeken." Schuld erkennen wil ook zeggen: erkennen dat het waar is wat Ik gezegd heb, en dat jullie het altijd hebben afgewezen. Het geeft in ieder geval aan dat de afwezigheid van de Heer, die terugkeert naar Zijn plaats in de hemel, tijdelijk is. Het heeft een 'totdat'. Dat geldt trouwens in het algemeen. Dat is altijd een favoriet onderwerp voor mij: Gods oordelen hebben altijd een 'totdat'. Gods oordelen zijn altijd pedagogisch. En hoe heftig Gods oordelen en gerichten ook zijn, het heeft altijd een 'totdat'. Ja, dat is onze God.

Dit 'totdat' hier gaat uiteraard specifiek over Israël. Totdat ze schuld erkennen. En let ook op: net als in Matteüs 23 wordt hier niet een tijdstip genoemd. Niet zo van: 'totdat', en dan wordt er vervolgens een jaartal genoemd van 'en dan ben Ik er weer'. Er wordt geen tijdstip genoemd, nee, er wordt een conditie genoemd. In Matteüs 23 is het dat de Heer zegt: "Totdat jullie zullen zeggen: Gezegend is Hij Die komt in de naam van JAHWEH." En hier wordt gezegd, totdat zij – Israël, Efraïm, Juda – schuld zullen erkennen en Mijn aangezicht gaan zoeken.

Hoezo zoeken? Nou, de Heer had Zich teruggetrokken. Hij is niet meer zichtbaar, Hij was verborgen. In feite, die hele tijd als de Heer weg is, dan is Hij verborgen. En raad eens wat? Dat is precies hoe in het Nieuwe Testament, met name in de brieven van Paulus, deze hele periode ook genoemd wordt. De Heer is verborgen, en als dat ten einde loopt, dan openbaart Hij Zich en dan praten we over de tijd van de openbaring. En nu leven we in de tijd van Zijn afwezigheid en is Hij verborgen; Hij is teruggekeerd naar Zijn plaats. En dus, als je Hem wilt vinden, ja, dan moet je Hem zoeken. Zijn aangezicht zoeken wil dan ook werkelijk zeggen dat Hij niet langer Zijn aangezicht zal verbergen – dat is ook zo'n typische profetische term – maar dan zal Hij ook weer verschijnen. Dat is niet zozeer direct inbegrepen in deze formulering, maar dat is wel degelijk ook de gedachte.

Maar let op, er wordt dus geen tijdstip genoemd, maar een conditie. En er wordt nog iets bij gezegd: "In hun benauwdheid zullen ze Mij bij dageraad zoeken." Let op: in hun benauwdheid. Dus er wordt gezegd dat áls zij tot erkenning komen van hun schuld en God weer gaan zoeken, dat dit noodgedreven is. Dat blijkt ook wel, want het zal in benauwdheid zijn. "In hun benauwdheid zullen ze Mij bij dageraad zoeken."

Dat is een bekend thema, ook bij de grotere profeet Jeremia, in hoofdstuk 30. Wat dacht u? Dat vind ik altijd een geweldig aangrijpend gedeelte, ook als je de verzen daarvoor en daarna leest. In vers 7 van Jeremia 30 staat dan – bedenk dat hoofdstuk 31 over de aankondiging van het nieuwe verbond gaat, maar daaraan voorafgaand lees je dan: "Wee, want groot is die dag, zonder weerga; een tijd van benauwdheid is het voor Jakob; maar daaruit zal hij gered worden." Hier gaat het over diezelfde benauwdheid. Jakob zal in benauwdheid komen, maar dááruit zal hij gered worden. Waarom? Omdat ze juist in die benauwdheid tot de erkenning komen dat het woord toch waar was. Daarmee erkennen ze schuld, en dus gaan ze Gods aangezicht zoeken. En van daaruit is er uitredding. Nergens anders is er uitredding. Dat is ook de reden waarom Israël dan uiteindelijk de naam van JAHWEH aanroept, want dat doen ze namelijk per definitie niet. Totdat ze een keer wél Zijn naam gaan aanroepen. Het is iets wat ze eigenlijk per definitie niet doen. Men spreekt altijd eerbiedig over de Naam, maar de Naam áánroepen doen ze niet. Valse eerbied, moet ik erbij zeggen. Het is eerbied, maar wel vals.

Maar in ieder geval, hier staat dus: "In hun benauwdheid zullen ze Mij bij dageraad zoeken." Let ook op dat "bij dageraad". De NBG-vertaling heeft dat wegvertaald. Die heeft ervan gemaakt: "Zij zullen verlangend naar Mij uitzien wanneer het hun bang te moede is." De Statenvertaling geeft dat nog wel goed weer, die zegt namelijk "vroeg" of "in de vroegte". Maar dat is gewoon de dageraad. De dageraad is natuurlijk niet echt modern Nederlands, nee, we hebben het in het gewone spraakgebruik eigenlijk niet meer over de dageraad. Dan spreken we meestal over zonsopgang. Gewoon, wanneer de dag aanbreekt, als het begint te lichten, dan is dat de dageraad.

Dus de Heer keert terug naar Zijn plaats totdat... En nu is er een aantal dingen genoemd wanneer dat dus gaat plaatsvinden. Laten we het nu even op een rijtje zetten. JAHWEH zegt: "Ik zal heengaan, Ik zal terugkeren naar Mijn plaats." Maar dat heeft een 'totdat'. Totdat Israël – en dat is wat we zojuist in het laatste vers hebben besproken – totdat Israël schuld erkent. Mijn aangezicht zoekt. In hun benauwdheid Mij zal zoeken. En dat zal in de vroegte zijn, als de dag aanbreekt.

Wat dat verder betekent weet ik niet. Of in ieder geval: dat weten we nu nóg niet. Maar ik zal u vertellen: over een paar verzen weten we het wel. Want nu gaan we gewoon verder lezen. In onze bijbelvertalingen heb je daar meteen een ander hoofdstuk, maar het gaat gewoon verder. En dat is ook heel logisch. Want nu is het niet meer God Die sprekend wordt ingevoerd. In vers 14 en 15 was JAHWEH Zelf aan het woord met "Ik", en Israël was "zij". En nu, vervolgens, is Israël aan het woord. Wat je ook had mogen verwachten, want de Heer zegt: "Ik ga weg, totdat zij Mij gaan zoeken en Mij zullen erkennen." En wat krijg je dan? Meteen daarop zien we dat Israël Hem daadwerkelijk ook gáát erkennen.

▶ 39:01 Hosea 6:1: de Terugkeer tot Yahweh en de Belofte van Heling (leven uit de Doden) ↑ hoofdstukken

Want wat staat er dan? 'Kom, laat ons terugkeren tot JAHWEH.' Terugkeren. Dat is wat bekering eigenlijk is in het Hebreeuws. Dat is terugkeer, wat trouwens een vrij breed woord is, ook bij ons. Maar het betekent: we waren er ooit en we keren weer terug. Ook de terugkeer naar het land heet de tesjoeva. Dat is terugkeren naar het land, maar ook terugkeren naar Hem. En echt waar, bij de profeten vallen die twee samen. Wanneer Israël terugkeert tot de Heer, dan keert het ook terug naar het land en zal de Heer hen ook doen terugkeren in hun vroegere staat en hen weer zegenen, et cetera.

'Kom, laat ons terugkeren.' Aha, dus dat Israël de Heer verwierp en niks van Hem moest hebben, is hier inmiddels voorbij. Israël zegt: kom, laat ons terugkeren. En hier is dus inderdaad Israël aan het woord. Dit is die bekering waar de voorgaande verzen over gingen. De Heer had daar aangekondigd: Ik zal terugkeren naar Mijn plaats, totdat zij schuld erkennen. Nou, en hier is het zover: kom, laat ons terugkeren tot JAHWEH. Want Hij heeft verscheurd, maar Hij zal ons helen. Hij heeft geslagen, maar Hij zal ons verbinden.

Waarmee Israël dus erkent wie hun God is. En dat het Gods hand was die hen verscheurde en hen sloeg. Maar tevens dat diezelfde God die hen dat had aangedaan, juist ook de God is die hen weer doet terugkeren, hen verbindt en heelt. Want dat alles, dat verscheuren en dat slaan, blijkt allemaal in het teken te staan van hen weer herstellen en helen. Het is gericht op heling, herstel en verbinding.

Het terugkeren van Israël heeft er ook mee te maken dat ze weer terugkeren naar Zijn woord en Zijn belofte. Want als er geen uitredding meer is, als de benauwdheid zo groot is en je zelfs iets gaat doen wat je never nooit gedaan hebt – en dat is de naam van God aanroepen – dat doe je alleen maar omdat je weet: er is geen andere uitweg meer. Totaal niet. Als alle politieke machten, als het hele wereldgebeuren tegen je is en je dreigt om te komen en absoluut geen kant meer op kan. Dan doe je één ding en dat is terugkeren naar je God. En dan ook in de wetenschap: Hij gaat doen wat Hij heeft gezegd. Want Hij had aangekondigd dat Hij zou verscheuren en dat Hij zou verwonden en zou slaan, maar als Hij dat inderdaad gedaan heeft, dan zal Hij ook waarmaken wat Hij beloofd heeft. Namelijk, dat op het moment dat ze bij God aankloppen, Hij hen ook werkelijk weer zal helen en herstellen.

En dat gaat Hij doen. En dan staat er ook: 'Hij zal ons levend maken.' Kijk, dit is weer zo'n thema dat hier in Hosea wordt aangestipt, maar het opent zulke geweldige perspectieven! Want dit is het grote thema van Ezechiël 37, dat beroemde hoofdstuk over die dorre doodsbeenderen, waar ook gesproken wordt over Israël dat dood is. En eigenlijk nog erger, want zelfs het lijk is niet meer te vinden. Het zijn allemaal dorre doodsbeenderen en als door een godswonder komt er leven tot stand. Hij gaat Israël nationaal doen herleven. Hij zal ons levend maken.

Ezechiël sprak erover, en trouwens andere profeten ook. Jesaja spreekt erover, maar Ezechiël is de beroemdste. Maar Romeinen 9, 10 en 11 gaan daar ook over. Romeinen 11 spreekt over de tijdelijke terzijdestelling van Israël en van het Joodse volk. Hun verwerping. Dan zegt Paulus: "Want indien hun verwerping verzoening van de wereld is..." Want juist doordat Israël de Messias heeft verworpen, heeft God een dertiende apostel geroepen, Paulus. En wat mocht hij prediken? De verzoening van de wereld. Een nog veel grootsere, rijkere boodschap. Paulus heeft dat mogen rondbazuinen in de wereld. De verzoening van de wereld! Je hoort het maar weinig, dat is waar. Maar Paulus heeft het in ieder geval op de kandelaar gezet.

"Want indien hun verwerping de verzoening van de wereld is," wat, zo zegt Paulus dan, "zal de aanneming dan anders zijn dan leven uit de doden?" Als zij weer worden aangenomen – maar je zou ook kunnen lezen: als zij hun Messias dan weer aanvaarden, want ze hebben de Messias verworpen, maar ze zullen Hem ook weer aannemen – wat zal dat anders zijn dan leven uit de doden? En waar denkt Paulus dan aan? Nou, ik denk onder andere aan Hosea 6, Ezechiël 37 en andere passages. Om over typologische aanwijzingen nog maar te zwijgen. Dat zal leven uit de doden zijn. 'Hij zal ons levend maken.' Dat wil zeggen: Israël als natie zal dood zijn, maar er is leven.

Ja, er is leven ná de dood. Ik zeg het iemand na en dat vind ik een schitterende uitspraak. De vraag is: is er leven na de dood? Het antwoord is: ja, uitsluitend! Want vóór de dood is het er niet. Nee, wat wij leven noemen, dat is geen leven. De Bijbel zegt: dat is sterven. Je bent bezig dood te gaan. Leven, echt met allemaal hoofdletters: als dat er is, dan moet het na de dood zijn. Een geweldig antwoord. 'Hij zal ons levend maken', en nou komt het...

▶ 46:20 Hosea 6:2: het Profetische Tijdstip: Nationaal Herstel Na Twee Dagen en in de Derde Dag ↑ hoofdstukken

Want nu zijn we bij ons onderwerp: "Na twee dagen, in de derde dag, zal Hij ons oprichten." Kijk, dit is een bekendmaking van het tijdstip van Israëls herstel. Hoe je het ook wendt of keert. Zeggen we: "Ja, maar ik snap niet wat er met twee dagen bedoeld is", ja, dat is tot je dienst, maar het neemt niet weg dat dit wel degelijk een aanduiding is. Hier wordt gezegd wannéér Israël zal herleven. Namelijk: na twee dagen, en wel in de derde dag.

En hoe was het ook alweer? Het is wel grappig als je dit in theologische handboeken nakijkt, ik heb het ook gedaan. Ze kunnen met zo'n passage vaak totaal niet uit de voeten. Je kunt wel zeggen dat je er je licht op opsteekt, maar ik moet zeggen: ik zie geen licht. Ja, ik zie wel licht, maar dan zeg ik ook iemand na, en die uitspraak vond ik erg leuk: "De Bijbel werpt veel licht op haar commentaren." Daar moet je even over doordenken. Want meestal wordt het omgekeerd gepresenteerd, hè? Een commentaar werpt veel licht op de Bijbel. Nee, het is misschien juist omgekeerd: de Bijbel werpt veel licht op haar commentaren. In ieder geval, als je wilt weten hoe het met zo'n passage zit, dan krijg je hele vage, lange verhalen waar je echt geen touw aan vast kunt knopen.

En als het dan hierover gaat, is het enige wat de christelijke uitleggers er vaak van zeggen: "We mogen hierin ook een aanwijzing zien naar de Messias, die immers ook na twee dagen, op de derde dag, verrees uit het graf." Daar heb ik trouwens totaal geen protest tegen hoor, helemaal niet! Maar ik moet er wel bij zeggen: het gaat hier niet over de Messias. Het gaat over Israël. "Hij zal ons levend maken." Israël bekeert zich, en Hij zal ons levend maken, na twee dagen. Maar het betekent wel, dat net zoals de Messias twee dagen dood is geweest en op de derde dag levend gemaakt werd, eens voor altijd, zo zou Israël ook hetzelfde ondergaan. Ook na twee dagen en op de derde dag. Op een ander niveau, maar niettemin in exact dezelfde formulering.

Ook na twee dagen. En we gaan het er ooit nog een keertje over hebben, in deze zelfde serie, over die geschiedenis van Jozua. Dat is waar Israël de ark moest navolgen door de Jordaan. Die ark is een type van Christus, die door de doodsjordaan heen zou gaan en daar ook weer uit zou opstaan. En Israël moest de ark navolgen, dus Israël zou dezelfde weg gaan als de ark. En dan wordt er in die geschiedenis een afstand genoemd, maar daar gaan we het nog over hebben. Dat weten we dan alvast.

Maar goed, hoe je het ook wendt of keert, dit is een bekendmaking van het tijdstip. Ook al is het cryptisch. Het is inderdaad cryptisch. Twee dagen. Het enige wat je dan dus nog moet weten is: wat betekent voor de Heer 'twee dagen'? Of nou ja, als je een beetje kunt rekenen heb je er ook al genoeg aan om te weten wat voor de Heer 'één dag' is. Toch? Als je dat weet, dan weet je namelijk ook wel wat twee dagen zijn en hoe lang dat is.

Ja, en Petrus heeft daar inderdaad ook het zijne over gezegd. "Wat ons niet zou mogen ontgaan" – en we komen daar later nog op terug, maar ik wil het er nu alleen even bij vermelden – als Petrus dit becommentarieert, dan stelt hij vast dat er een tijd komt dat men zal zeggen: "Waar blijft de belofte van Zijn komst?" Petrus heeft zelf ook met die vraag gezeten. En dan zegt hij: "Dit ene, geliefden, mag u echter niet ontgaan, dat één dag voor de Heer is als duizend jaar."

En sommigen zeggen: "Ja, dat betekent gewoon: bij de Heer is er geen tijd." Dan had er ook kunnen staan dat duizend jaar als een minuut is. Maar dan had je niet een herhaling gekregen van één en dezelfde bewering. Dan had hij niet eerst gezegd: "Één dag is bij de Heer als duizend jaar", en dan in het tweede deel, als hij zou bedoelen te zeggen dat er bij de Heer geen tijd bestaat en dat het voor Hem niet telt, dan had hij moeten zeggen: "En duizend jaar is als een minuut." Nee, hij herhaalt zijn bewering, zijn statement: "En duizend jaar is als één dag." Twee keer duizend jaar, is twee keer een dag.

Waarom ik daar nu even niet dieper op inga? Ten eerste is het bij de meesten wel bekend, en ten tweede wil ik het, als ik het later bespreek, nog wat diepgaander behandelen dan ik nu doe. Ik geef nu alleen even de hint, en voor de meesten is dit wel duidelijk. Maar goed, dit moest even gezegd worden.

"Na twee dagen, in de derde dag zal Hij ons oprichten." Kijk lieve mensen, als we het hebben over Israëls herstel, over Israëls opstanding uit de doden, over Israëls bekering en ook over het feit dat de Heer zal terugkeren, dan is dat gedateerd! Dat zou zijn ná twee dagen. En in het licht van de Schrift hoef je dus helemaal geen vraag te hebben over: "Op welke dag komt de Heer?" Nou, gewoon, na twee dagen! Zo staat het er. Laat ik het zo zeggen – en nu loop ik ook weer even vooruit – Israël zal hersteld worden na twee dagen, op de derde dag. En dan zullen ze opgericht worden uit de dood, levend gemaakt worden, nationaal leven ontvangen. Laten we het gewoon lezen: "...en wij zullen leven voor Zijn aangezicht." Voor Zijn aangezicht! Dan zal Hij ook daadwerkelijk dáár zijn, acte de présence geven, en zij zullen leven.

Dat is het beloofde Messiaanse rijk. En er staat: "En wij zullen kennen en najagen JAHWEH te kennen." Dus niet alleen maar Hém kennen. Kennen is trouwens in de Bijbel vaak een uitdrukking van gemeenschap. "Adam bekende Eva", dat betekent dat hij gemeenschap met haar had. Zo staat het in de meeste vertalingen ook weergegeven. Het is gemeenschap, eenheid. "En wij zullen kennen en najagen JAHWEH te kennen." Ja, dit is gewoon wat Jeremia het nieuwe verbond noemt! "Van de kleinste tot de grootste zullen ze de Heer kennen. Ze zullen niet meer tegen elkaar zeggen: Ken de HERE, want ze zullen Mij allen kennen, van de kleinste tot de grootste, en Ik zal Mijn wetten in hun harten schrijven."

En weet u, het geweldige is dan ook: er wordt helemaal niks meer als een last op het volk gelegd. Het is allemaal belofte! Het kan ook niet meer misgaan, want God vraagt niks meer. Daarom ging het oude verbond ook stuk. Op het moment dat je van de mens iets verwacht, ja, dan gaat het stuk. Maar hier zegt God: "Ík ga het doen." En in Jeremia 31 lees je tot zeven keer toe: "Ik zal, Ik zal, Ik zal." En dán gebeurt het. Er kan dus niks meer misgaan! Dan zal het volk leven en Hem kennen en najagen Hem te kennen. Want dat is het grootste, het rijkste wat er bestaat. Ja, dat is pas écht leven. En: "Zo vaststaand als de dageraad..." Ja, 'nagon', dat Hebreeuwse woord ken je misschien wel.

▶ 54:22 Hosea 6:3: de Opgang in de Dageraad en Zijn Komst als de Late Regen ↑ hoofdstukken

"Zo vaststaand als de dageraad is zijn opgang." Waarachtig, gevestigd is dat. Hier heb je weer de dageraad. Dus, het gaat hier over Zijn opgang. Dat zal dus zijn na twee dagen, in de dageraad van die derde dag. Want kijk, lees maar verder. Wij zullen kennen... Nee, nog even terug. Nog verder terug. "Hij zal ons levendmaken na twee dagen, in de derde dag zal Hij ons oprichten en wij zullen leven voor Zijn aangezicht. En wij zullen kennen en najagen JAHWEH te kennen. Zo vaststaand als de dageraad is Zijn opgang." Daarmee is in feite al verondersteld dat Hij dan ook komt. Er staat trouwens pal daarna ook dat Hij komt, maar hier wordt het ook al gezegd. En hier wordt hetzelfde woord genoemd als wat in hoofdstuk 5 vers 15 ook genoemd werd: de dageraad, de vroegte.

Dus "na twee dagen" betekent inderdaad bij het begin van de derde dag. Want je zou altijd nog kunnen zeggen: ja, die derde dag is duizend jaar, dus als dat in de avond is, dan kan het toch zomaar duizend jaar duren? En in dat opzicht klopt dat dan ook nog. Nee, Hij komt aan het begin van de derde dag, na twee dagen in de dageraad, in de vroegte. Dan zal Hij komen, zoals de Heer trouwens ook in de vroegte, op de derde dag, verrees uit het graf. Ook daarin volgt Israël dus haar Messias helemaal na. Geweldig! Na twee dagen in de dageraad, en dan komt Hij als de regen tot ons.

Ziet u? Hier staat het gewoon. Hier wordt Israëls herstel en herleving gedateerd. Niet alleen maar de condities waarin dat zal plaatsvinden: in de benauwdheid, in de moeite, en als ze tot erkenning komen en als ze Hem gaan zoeken. Maar ook wánneer het zal zijn. Dán zal Hij tot ons komen. Het wordt gelinkt aan Israëls bekering, maar het wordt ook gezegd: na twee dagen. En vindt u het dan vreemd dat wij nu, in 2021, dat vol verwachting ons hart klopt? Mensen, dat derde millennium staat op het punt aan te breken. De termijn loopt af. En of dat op het jaar nauwkeurig is, daar gaan we het allemaal nog wel eens even over hebben. Maar één ding moet toch wel duidelijk zijn: dit is allemaal aanstaande. Wees wakker.

Ik wil er graag later nog een keertje wat over zeggen. Ik heb geen idee hoe laat het is. Goh, ik heb het de hele tijd over datering en over tijdstippen, en ik weet niet eens hoe laat het is! Maar ja, ook in de kerkgeschiedenis en zelfs in de geschiedenis van het Jodendom speelt die zevende dag, dat zevende millennium, een grote rol. Luther schreef vijfhonderd jaar geleden een boek waarin hij zei: over vijfhonderd jaar gaat het gebeuren. Echt hoor, ik ga de bonnetjes er nog bij leveren. Geweldig. Als Luther nu geleefd zou hebben, dan had hij dat volgens mij weer gespijkerd op die slotkapel, of weet ik veel waar. Dan zou hij zeggen: jongens, de boodschap van nu! Dit is zo fenomenaal en er zit zoveel aan vast. Hij zei al: ja weet je, de wereldgeschiedenis is – en dan citeert hij een rabbi – onderverdeeld in drie perioden van 2000 jaar. Van Adam tot Abram. Ik kan u zelfs zeggen, op het jaar nauwkeurig is dat 2000 jaar. Van Abram tot Christus, 2000 jaar. En van Christus tot aan het aanbreken van het Messiaanse Rijk, weer 2000 jaar. Ja, hier moet je inderdaad echt een hele serie over geven, want er is zoveel over te melden. Maar dit is zo geweldig. En naarmate het tijdstip nadert dat dat derde millennium aanvangt, wordt dit zó actueel. Ik zou me ook geen actueler onderwerp kunnen voorstellen, dat zo te maken heeft met deze tijd, als het overwegen van zulke woorden van de profeten van duizenden jaren oud. Dit is geweldig.

"Dan komt Hij als de regen tot ons, als late regen die het land doordrenkt." Wanneer komt Hij? In de dageraad van de derde dag. En die late regen... dat is trouwens wel apart, want je hebt de vroege regen en de spade regen. De late regen in het najaar. Dat klinkt wat vreemd voor ons, maar dat komt omdat het Joodse jaar begint in het najaar. Ja, dat is dan de vroege regen. En de late regen is de regen in het voorjaar. Maart, april. Hij komt dus als late regen in het voorjaar. Ja, één ding weet ik wel. Ik parkeer het wel hoor, maar ik vind het wel een hele interessante aanwijzing.

Ik weet één ding wel, en dat is dat de Heer ooit tijdens de spade regen, tijdens de late regen, geboren werd, dat ook. Maar ook dat Hij toen stierf, opstond en ten hemel voer. Dat was allemaal in die tijd van het voorjaar. En zal Hij dan ook weer in die tijd terugkeren? Nou ja, ter overweging. Er is hier denk ik in ieder geval ook de gedachte, als Hij als de regen tot ons komt, dat het inderdaad van boven naar beneden is. Alle zegen komt van boven, nou dat is met regen ook zo. Hij zal het land doordrenken, het dorstige land zal Hij zegenen en vruchtbaar maken, nieuw leven geven. Ook in die zin komt Hij tot ons, in die hoedanigheid als Degene die van bovenaf overweldigend het land zal doordrenken van Zijn zegen.

▶ 01:01:08 Recapitulatie: de Naderende Derde Dag en Actuele Tekenen in het Midden-oosten ↑ hoofdstukken

Nou, laten we nog eens eventjes alles recapituleren. Want we hadden al gezien hoe hoofdstuk 5 dan afsloot. En wat we dus zien is – ik had het wel iets duidelijker kunnen printen, maar goed, ik heb die dia al eerder vertoond – dat de Heer zou weggaan. Hij zou heengaan totdat zij schuld erkennen en Zijn aangezicht zoeken.

Maar nu weten we nog wat meer, want Israël belijdt: "Na twee dagen keren wij terug tot JAHWEH." En wij worden geheeld en ook verbonden. Nou, zo wordt er met recht een nieuw verbond gesloten. Wij worden levend gemaakt en opgericht. En we zullen leven voor Gods aangezicht. En we zullen U kennen. En dan zal Hij komen in de dageraad, in de vroegte van de derde dag.

Zodat deze profetie in Hosea zo glashelder is. Zo duidelijk, zo vol van belofte voor een volk dat duizenden jaren geploeterd heeft en het met de afwezigheid van de Heer heeft moeten stellen. Dat Hij Zijn aangezicht verborgen heeft. Waar is Hij? Hij komt weer terug. En Hij heeft gezegd hoe, in welke omstandigheden en in welke condities dat zal zijn. Maar ook wanneer.

En daarom het loutere feit dat wij de laatste eeuw hebben gezien dat in het Midden-Oosten al die stukken op het schaakbord worden gezet. Dat al die landen die duizenden jaren niet bestonden of alleen maar kolonies waren – en vorig jaar hebben we dat nog een keertje hier overwogen – zoals Egypte en Syrië. En Ammon, noem ze maar op. Jeruzalem met de aartsvijanden, de Filistijnen. Ze zijn allemaal weer terug. Die hele reconstructie van die landen en volken waarvan de profeten hebben gesproken, het is allemaal weer teruggekeerd.

Ja, waarom? Nou, gewoon omdat de termijn verstrijkt. De derde dag zou aanbreken. Dus ja, één plus één is twee. Maar het geeft wel aan dat we in zulke geweldige, boeiende tijden leven. Maar er is ook nog heel veel te ontdekken en ik vind het heerlijk om zo met jullie dit te overwegen.

Dus over een maand, dat kan ik er trouwens nog bij melden, de volgende keer dat we hier een bijeenkomst hopen te hebben, Deo volente uiteraard, dat zal op eerste paasdag zijn. 4 april hoop ik, of 3 april, de eerste zondag van de maand. En dat zal Pasen zijn. En nou is dat voor ons altijd Pasen, dat weet ik wel. Maar in dit geval is het nog veelzeggender. Goed, nou, ik wilde het hier maar bij laten.