GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

de zoon van de hoveling

13-11-2022 - Geplaatst door Andre Piet
13 november 2022, Benthuizen

Na het verblijf van twee dagen in Samaria komt Jezus opnieuw in Kana, waar Hij eerder water in wijn had veranderd. Een koninklijke beambte uit Kapernaüm komt bij Hem om te vragen of Hij wil komen om zijn zoon te genezen, aangezien deze op sterven lag. Maar Jezus zei tegen hem: ga heen, uw zoon leeft! De man geloofde en toen hij terugging kreeg hij van zijn personeel te horen dat zijn zoon genezen was, precies op het uur dat Jezus het commando gaf! Ook dit tweede teken in Kana heeft een diepe profetische betekenis.
Johannes 5:43-54.

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

De studie behandelt de geschiedenis van de koninklijke hoveling uit Kapernaüm, wiens stervende zoon door Jezus op afstand wordt genezen. Dit wonder, beschreven in het Johannesevangelie, is het tweede teken en vindt plaats in Kana na een verblijf van twee dagen in Samaria. Profetisch wijst dit oponthoud naar de huidige verborgen periode van tweeduizend jaar, terwijl de naderende derde dag en het zevende uur verwijzen naar de opstanding en het komende Messiaanse vrederijk. Het feit dat het machtswoord van Jezus afdoende is voor leven uit de dood, illustreert hoe Israël straks zal herleven.

“De twee dagen spreken van de periode waarin wij ons nu bevinden, de twee millennia die begonnen zijn bij de eerste komst van Christus, toen Hij kwam om te sterven en op te staan tijdens het Pascha in Jeruzalem.”

Inleiding: de Unieke Geschiedenis in Johannes 4 ↑ hoofdstukken

We zongen zojuist in het laatste couplet over die dag die gaat komen, waarin ook Israël vrij zal worden. Waarschijnlijk is het zo dat in het gedeelte dat we vanmorgen met elkaar gaan bezien, het daar profetisch gezien ook over gaat. Want in werkelijkheid, of in de meest letterlijke zin, gaan we het hebben over een geschiedenis die u aantreft in het gedeelte dat u hier ook ziet geprojecteerd: Johannes 4 vanaf vers 43 tot 53. Dat heet dan 'de zoon van de hoveling', tenminste dat staat er in mijn Bijbel boven. Andere vertalingen zeggen 'de zoon van de koninklijke beambte'.

Maar deze geschiedenis, dit teken – want zo wordt het heel uitdrukkelijk genoemd, ik kom daar straks nog op terug – wordt uitsluitend beschreven in het Johannesevangelie. In de andere evangeliën treft u het dus niet aan. Hoewel ik erbij moet zeggen dat het nogal eens op één hoop gegooid wordt met, of er zijn zelfs verklaarders die hebben gezegd dat het dezelfde geschiedenis is als die we aantreffen in Mattheüs 8 en trouwens ook in Lukas 7. En dat is de geschiedenis van de Romeinse hoofdman.

Inderdaad is het zo dat het daar nogal wat van weg heeft, maar ik moet er tegelijkertijd bij zeggen dat op het moment dat je beide geschiedenissen gaat vergelijken – dan bedoel ik de geschiedenis in Mattheüs 8 en het parallelgedeelte in Lukas 7 enerzijds, en Johannes 4, dat wat we vanmorgen bezien, anderzijds – dan vallen er toch wel een aantal hele duidelijke verschillen op. Laat ik de belangrijkste even noemen.

In Mattheüs 8 en Lukas 7 komt het verzoek van een Romeinse centurion, zo heet dat. Een Romeinse hoofdman over honderd. Centurion betekent een hoofdman over honderd; in 'centen' zit ook dat honderdtal. Dat is het eerste. Terwijl het in Johannes 4 geen centurion betreft, maar een koninklijk iemand, een koninklijk persoon. Dat is overigens niet het meest in het oog lopende verschil.

Belangrijker is nog dat Jezus in Mattheüs 8 en Lukas 7 heel uitdrukkelijk in Kapernaüm is, zo wordt dat beschreven. Terwijl de geschiedenis in Johannes 4 zich afspeelt in Kana. Hoewel het wel te maken heeft met Kapernaüm, maar dat zullen we vanzelf nog wel zien. Jezus bevindt zich echter, net als de koninklijke beambte die bij Hem komt, in Kana. Dat is een groot verschil.

En een ander verschil is dat de zieke waar het over gaat – het onderwerp eigenlijk van deze geschiedenis – in Lukas 7 en Mattheüs een slaaf betreft, terwijl het in Johannes 4 de zoon betreft van de aanvrager, degene die bij Jezus komt met het dringende verzoek. Nou, dat zijn drie hele grote verschillen. En dan laat ik de andere verschillen, bijvoorbeeld qua timing, nog even rusten; dat correspondeert ook niet.

Maar dat neemt niet weg dat de geschiedenis ook – eerlijk is eerlijk – wel overeenkomsten vertoont, dat is waar. Maar ze is dus niet hetzelfde en valt er niet mee samen. Dus het blijft staan dat de geschiedenis in Johannes 4 inderdaad uniek is in het Johannesevangelie; nergens anders tref je haar aan.

De Twee Dagen in Samaria en Hun Profetische Betekenis ↑ hoofdstukken

Laten we maar eens bij het begin beginnen. Ik begin dan met het gedeelte bij vers 43. Een aantal mensen denkt wellicht: hij doet het erom, die André Piet, heb je hem weer over die twee dagen en over de derde dag. Ja, ik kan het niet helpen; ik heb de Bijbel ook niet geschreven. Met name in het Johannes-evangelie valt dat zo dikwijls op als je er een klein beetje oog voor krijgt. Maar daar lees je inderdaad: "Na de twee dagen nu ging Hij vandaar naar Galilea." En die "Hij" is hier uiteraard de Heer Jezus.

Maar de twee dagen, dat verwijst naar het direct voorafgaande. Ik had eigenlijk ook gewoon meteen kunnen beginnen te lezen: "na de twee dagen". Dat verwijst dus naar wat we in het hele hoofdstuk daarvoor lezen. De Heer Jezus was door Samaria gegaan en daar vindt dan ook die ontmoeting plaats met die Samaritaanse vrouw. Een geschiedenis die we trouwens uitsluitend in het Johannes-evangelie aantreffen. En ja, dat heeft nogal wat consequenties, want die vrouw, die helemaal niet in aanzien stond bij haar volksgenoten, haar stadsgenoten, attendeert – uitgelaten als ze is over Degene die ze heeft ontmoet – haar stadsgenoten op wie zij heeft ontmoet. En dan lees je: "Toen dan de Samaritanen naar Hem toe kwamen, vroegen ze bij hen te blijven." En dan lees je: "Hij bleef daar twee dagen."

Dan staat er: "En nog veel meer geloofden om Zijn woord." Dat is op zich heel uniek. De Heer Jezus was namelijk op weg vanuit Judea, vanuit Jeruzalem speciaal, weer terug naar Galilea. Dat betekent dus dat je door de zone van Samaria gaat. Je leest dan ook in het Johannes-evangelie dat Joden dat niet doen. Dan gaan ze liever om Samaria heen, maar hier staat expres: Hij moest door Samaria gaan. Dat was helemaal niet gangbaar voor Joden, sowieso niet. Maar de Heer Jezus doet iets wat eigenlijk ook helemaal niet zo bij Zijn missie hoorde. Hij was gezonden tot de verloren schapen van het huis Israëls, en als daar wel eens iemand van buiten het Joodse volk kwam die een aanspraak op Hem maakte, dan zei Hij: "Ik ben slechts gezonden tot het huis Israëls." Dus het loutere feit dat Hij op verzoek twee dagen in Samaria blijft, mag uniek heten.

En je leest trouwens ook niet dat Hij daar tekenen doet. Alleen Zijn woord klinkt daar; dat staat er ook: "En nog veel meer geloofden om Zijn woord." Dus er is geen sprake van wondertekenen. En zij zeiden dan verder tot de vrouw dat zij niet langer meer geloofden om wat zij sprak: "Want wij hebben zelf gehoord en waargenomen dat deze werkelijk de Redder der wereld is." De Heiland van de wereld.

Ja, kijk, het Johannes-evangelie heeft de reputatie het meest eenvoudige evangelie te zijn, omdat het nogal veel werkt met hele simpele contrasten tussen licht en duisternis, waarheid en leugen, leven en dood. Dat soort contrasten vind je; het maakt het heel zwart-wit, contrastrijk. Dat dualisme geeft ook iets simpels. Maar ik zal u vertellen dat het Johannes-evangelie een enorme diepgang heeft. Eigenlijk bouwt het ook voort op wat de zogenaamde synoptische evangeliën beschrijven. Het is een evangelie van een totaal ander soort, een heel andere type beschrijving; zelfs bij oppervlakkige lezing valt dat al direct op.

Maar het Johannes-evangelie wijst op een enorme diepgang, maar ook op dingen die Johannes later opmerkte – want hij tekende dit evangelie pas veel later op. Hij ziet wat voor verborgenheden, wat voor geheimenissen er in het optreden van de Heer Jezus besloten liggen. Dus het loutere feit dat Hij door Samaria ging en daar twee dagen blijft, dat velen Hem geloofden en dat Hij daar in Samaria gedurende die twee dagen erkend wordt als de Redder der wereld... ja, je kunt zeggen: dat is interessant. Maar Johannes realiseert zich: dit heeft een geweldige profetische betekenis. En laat ik dit nu maar meteen zeggen – en u voelt hem al aankomen, tenminste een heel aantal van u: de twee dagen spreken van de twee millennia.

Want zo redeneer je nu eenmaal. Voor de Heer is één dag als duizend jaar, en Petrus zegt dat dit u niet mag ontgaan: duizend jaar is als één dag. Dus twee keer zegt hij hetzelfde. Twee dagen staat dan voor tweeduizend jaar, en het gaat erom wat er op de derde dag gaat gebeuren. Maar die twee dagen spreken eigenlijk van de onderbreking. De Heer kwam tot Zijn volk en Hij ging weer terug, ook tot Zijn volk – in Galilea in dit geval. Maar wat gebeurde er dan? Die twee dagen spreken van de onderbreking in onze tijd. De Heer heeft een plan met Israël, maar Hij maakt feitelijk een omweg en Hij gaat naar de niet-Joden. En dat is feitelijk wat de Heer vandaag in onze tijd ook doet.

Het gaat daarbij niet om het oog en zichtbare tekenen, maar om Zijn woord. En hoe wordt Hij gedurende die twee dagen herkend? Wel, als de Redder der wereld. Echt "kosmos-wijd" staat er ook, Redder der wereld, de Redder van de kosmos; dat woord staat er in het Grieks. En dat is Hij. En dat is de boodschap die gedurende deze twee dagen, voordat de grote derde dag gaat aanbreken, klinkt. Ja, dat is de boodschap naar de niet-Joden. Daar verblijft Hij nu in het verborgene, niet zichtbaar, geen tekenen, maar Zijn woord klinkt daar, en zo wordt Hij gekend en erkend als de Redder der wereld. Prachtige betekenissen zitten daarin opgesloten, dat wil ik er maar mee zeggen.

Nou ja, en na die twee dagen dan... "En na de twee dagen nu ging Hij van daar naar Galilea." Daarheen was Hij dus ook op weg, dat las je al in hoofdstuk 4. Hij verliet Judea en vertrok weer naar Galilea, en Hij moest door Samaria gaan. Hoezo "moest"? Geen Jood deed dat, dat staat er dan ook bij. Maar Hij moest die weg zo gaan. En wij weten nu inmiddels waarom dat ook zo was: Hij moest die Samaritaanse vrouw daar bij die bron ontmoeten, et cetera. Die twee dagen dus... Dan staat er nog:

Terugkeer Naar Galilea: Ontvangen op Basis van het Verleden ↑ hoofdstukken

Hij kwam daar dus in Galilea; Hij ging van daar naar Galilea, want Jezus zelf getuigde dat een profeet in zijn eigen vaderland geen eer heeft. Elders lees je ook over 'vaders stad' en dan gaat het specifiek over Nazareth. In dit geval komt Hij echter in Kana, wat overigens vlakbij Nazareth ligt. Maar een profeet heeft in zijn eigen vaderland geen eer; dat was eigenlijk altijd Zijn ervaring daar in Galilea en Hij attendeert Zijn toehoorders daar nogal eens op. Het is zo sterk – wat ik hier ook in deze aantekening erbij plaats en wat je een paar hoofdstukken verderop in het Johannesevangelie leest – dat zelfs Zijn eigen broers niet in Hem geloofden. Nergens vond Hij zoveel weerstand als juist in Nazareth. Wanneer Hij daar in de synagoge is, zoals je in het evangelie van Lukas leest, zeggen ze: "Is dit niet de zoon van de timmerman? Zijn broers zijn hier toch en we kennen de familie toch?" Juist dat soort verhoudingen kunnen een mens blinderen voor de inhoud; dat zie je heel dikwijls.

Als zij afgingen op wat zij wisten van Jezus, of dachten te weten, dan zagen ze de timmerman uit die specifieke familie. "Van wie is Hij er één? Nou, uit die familie." Vooral vanwege dat wat Jezus zo onmiskenbaar in Zijn mars had en de wijsheid die Hij demonstreerde, dachten ze: "Wat verbeeldt Hij zich wel?" De dedain waarmee Hij door Zijn volksgenoten behandeld werd, kwam voort uit die zielse verhoudingen. Omdat ze Hem meenden te kennen, maakte dat hen blind voor wat Hij te zeggen had, voor de boodschap die Hij als profeet bracht. Hij zegt in het algemeen: een profeet vindt in zijn eigen vaderland, binnen zijn eigen familieverhoudingen of misschien zelfs iets breder, geen ingang omdat men gefixeerd is op de vorm en niet op de inhoud. Dat is de wijze waarop de Heer ontvangen werd onder Zijn volksgenoten.

Toen Hij dan in Galilea kwam, ontvingen de Galileërs Hem. Maar in dit geval is dat wel apart: zij ontvingen Hem omdat zij alles gezien hadden wat Hij deed. In eerste instantie, toen Hij eerder uit Galilea vertrok, stuitte Hij op veel weerstand. Maar nu kwam Hij daar terug na die twee dagen en wordt Hij ontvangen omdat zij alles gezien hadden wat Hij in Jeruzalem op het feest deed. Want ook zijzelf waren naar het feest gekomen. Ik moet hier iets bij zeggen: wanneer er staat dat zij alles gezien hadden wat Hij in Jeruzalem op het feest deed, dan gaat het over het Pascha. Als je terugkijkt in hoofdstuk 2 vers 23, dan zie je dat de Heer Jezus vanwege het Pascha naar Jeruzalem was gegaan. Een heleboel Galileërs waren daar ook en ze hebben gezien wat Hij deed.

Toen had Hij trouwens al gesproken over Zijn dood en opstanding. Weet u dat? Hij had toen al gezegd: "Breek deze tempel af en Ik zal hem in drie dagen herstellen." Dat werd destijds niet begrepen. Men dacht aan de tempel waar tientallen jaren aan gewerkt was en vroeg zich af: "Gaat Hij die verbouwen of afbreken? Waar heeft Hij het over?" Johannes voegt daar ter toelichting aan toe dat Hij sprak over de tempel van Zijn lichaam, die na drie dagen inderdaad opgericht zou worden. Het ging over dood en opstanding. De Galileërs hadden in ieder geval gezien wat Hij in Jeruzalem deed en nu ontvingen ze Hem vanwege dat wat zij ooit hadden gezien.

Wat ik daar eigenlijk mee wil zeggen is dit: nu, na deze twee dagen, wordt Hij wel degelijk ontvangen door Zijn woord. Waarom? Vanwege dat wat ze vóór die twee dagen in Jeruzalem hadden gezien. Als ik daar meteen de diepere laag bij pak: wat gebeurde er voor de twee dagen? De twee dagen spreken van de periode waarin wij ons nu bevinden, de twee millennia die begonnen zijn bij de eerste komst van Christus, toen Hij kwam om te sterven en op te staan tijdens het Pascha in Jeruzalem. Nu, na die twee dagen, komt Hij weer terug bij Zijn volk en ze accepteren Hem. Waarom? Omdat ze nu herkennen wat Hij ooit in Jeruzalem had gedaan, vóór die twee dagen.

Het profetische plaatje is, als u het mij vraagt, helder: het betekent dat het volk Hem straks zal ontvangen vanwege wat Hij ooit vóór die twee dagen in Jeruzalem tijdens het Pascha heeft volbracht. Het is dus niet alleen historisch, als een verslag van hoe de geschiedenis is gegaan, maar het heeft een diepe betekenis. Een van de woorden die in deze geschiedenis telkens terugkomt, is dat het een 'teken' was. En een teken heeft een betekenis; daar gaat het om. Het gaat niet om de zaak zelf, maar om dat waar het naar verwijst.

Aankomst in Kana: de Link met het Eerste Teken op de Derde Dag ↑ hoofdstukken

En dan staat er: Hij kwam dan weer in Kana. Dat wil zeggen, in het Kana van Galilea. Zo staat het er dan letterlijk. Kennelijk was er nog een ander Kana, maar dit was de plaats waar Hij het water in wijn maakte. Ja, ik vind hem toch weer zo mooi. Want wat weten wij van die geschiedenis? Deze geschiedenis wordt alleen beschreven in het Johannes-evangelie. Je leest het daar trouwens bij: het was het eerste teken dat Jezus verrichtte. Hij maakte water in wijn. Het eerste teken dat Mozes ooit deed, dat was water in bloed veranderen. Het eerste teken dat de Heer Jezus deed, dat was water in wijn veranderen. Waarvan akte.

Maar goed, het gaat er even om: Hij kwam nu dus weer in Kana. En meteen wordt ook de link gelegd met wat Hij daar ooit in Kana heeft gedaan. En u weet wat Hij daar gedaan heeft. Ik in ieder geval wel, en mevrouw Petra ook... want het stond ooit op onze trouwkaart in 1992. 'Op de derde dag nu was er een bruiloft te Kana.' Ja, Johannes 2 vers 1. De derde dag. Want de bruiloft te Kana vond plaats op de derde dag. En daar, bij die gelegenheid, maakte de Heer Jezus water tot wijn.

Ik heb het eigenlijk al aangedragen, maar het spreekt van wat er straks gaat gebeuren. Als de derde dag gaat aanbreken, na de twee dagen, wat zal er dan plaatsvinden? Een bruiloft. Ja, dat weten we ook, want de Heer gaat Zijn volk aannemen. 'Ik zal u tot bruid werven voor de Aion.' En dat zal plaatsvinden op de derde dag. Dat trouwens – hou me even vast en kijk het maar na in Johannes 1 en 2 – de derde dag blijkt te corresponderen met de zevende dag. Het was de derde dag, maar in de reeks van dagen in Johannes 1 was het de zevende. De derde dag was ook de zevende dag.

Ja, oké, daar kom ik straks trouwens ook nog even via een andere route bij. Maar alleen dit al, hè? De Heer Jezus komt na de twee dagen weer terug in Kana en dan wordt er ook nog bij gezegd: 'Ja, dat was het Kana waar Hij ooit water tot wijn maakte', maar dat was ook wel op de derde dag. Begrijpt u? Als u dat aandachtig leest en tot u laat doordringen, dan kan dat toch geen toeval zijn dat er iedere keer sprake is van die twee dagen en de derde dag? Toch? Oké, nou eigenlijk zijn we nog steeds niet bij de geschiedenis zelf.

Het Verzoek van de Koninklijke Hoveling uit Kapernaüm ↑ hoofdstukken

Er staat geschreven: "En er was een zekere hoveling van wie de zoon ziek was in Kapernaüm." Een hoveling; letterlijk staat er "een koninklijke". Wat dat betekent? Hij was van koninklijken huize, royal. Je zou denken dat hij werkte in het huis van de koning, van koning Herodes; dat is het meest voor de hand liggend. Welke andere koning zou het anders zijn? Hij was in ieder geval koninklijk. Dat is het enige wat we zeker weten, en aan de rest kun je een bepaalde mate van waarschijnlijkheid toekennen, maar echt weten doen we het niet. Er staat namelijk niet meer informatie bij. Maar hij was koninklijk en verbleef aan het hof, vandaar ook de term hoveling.

Begrijp ook de context: na de twee dagen – houd dat vast, na de twee dagen – komt de Heer in Kana. Daar komt iemand naar Hem toe, een koninklijk iemand. We weten dat de Heer niet alleen op de derde dag Zijn volk gaat werven tot bruid, maar op die derde dag komt er ook een volk in beeld dat bestemd is om een koninklijke functie te gaan uitoefenen. Bestemd om een koninkrijk van priesters te zijn. Koninklijk in de zin dat het zal regeren over de wereld via Israël. Via Jeruzalem zal de Heer regeren op die derde dag, het derde millennium. Via Israël zal er inderdaad over de koninkrijken van de aarde geregeerd worden. Dat is even wat de profetische betekenis betreft.

Er was dus een hoveling, een koninklijk iemand, van wie de zoon ziek was in Kapernaüm. De Heer bevindt zich in Kana en de hoveling is daarheen gegaan, wellicht vanuit Kapernaüm. Zijn zoon was dus ziek in Kapernaüm. Ik wijs er nog een keer op: dit onderstreept precies het verschil met die andere geschiedenis van de Romeinse hoofdman. Dat was in Kapernaüm zelf. Trouwens, Kapernaüm was de plaats waar de Heer Jezus later ook ging wonen. Je leest dat ook: Zijn huis was in Kapernaüm, bij het meer van Galilea.

Toen deze koninklijke beambte hoorde dat Jezus vanuit Judea arriveerde in Galilea, ging hij naar Hem toe, naar we mogen aannemen vanuit Kapernaüm. Dat is een afstand van pakweg 25 kilometer. Hemelsbreed is het misschien 20 kilometer, maar je gaat niet in een rechte lijn; de route loopt via de kust en dan is het al gauw een kilometer of 26 à 27 lopen. Dat is nog een aardige tocht. Er zijn hier mensen die vanmorgen al een langere afstand hebben afgelegd, maar ik durf te wedden dat dit niet lopend was! Ik zit even om me heen te kijken, want ik moet natuurlijk uitkijken met wat ik zeg.

Kana lag trouwens heel vlak bij Nazareth, waar de Heer is opgegroeid. Die koninklijke man komt dus bij de Heer Jezus nu Hij in Galilea is, en hij vraagt Hem om "af te dalen". Dat moet u heel letterlijk nemen, want u moet zich realiseren dat Kapernaüm heel diep ligt. Wij noemen ons land Nederland omdat het land zo laag ligt, maar dat haalt het niet bij Kapernaüm. Kapernaüm, en trouwens het hele gebied bij het meer van Galilea, ligt uiterst diep. Er is geen plaats zo diep, met uitzondering van de Dode Zee. De omgeving daar ligt nota bene 200 meter beneden de zeespiegel. Hier in Nederland zitten we misschien vijf of zes meter onder de zeespiegel, dat hebben we hier niet zo extreem. Wat zei je? Dat ik een ark moet bouwen? Ja, jij houdt al rekening met de zeespiegelstijging en denkt dat ik in een ark ga wonen. Een slimme meid is op de toekomst voorbereid!

Maar goed, het verzoek aan de Heer Jezus is dus om af te dalen. Hoe hoog Kana precies ligt, weet ik niet, maar het ligt aanzienlijk hoger, volgens mij zelfs boven de zeespiegel. Het is dus letterlijk een afdalende weg. De man vraagt Hem om af te dalen en zijn zoon gezond te maken, want de jongen lag op sterven. Hij was stervende, staat er letterlijk. We lezen later in het gedeelte ook dat hij hevige koorts had. Er werd dus gevreesd voor zijn leven; hij lag, zoals ze zeggen, op sterven.

De Noodzaak van Tekenen en Wonderen voor Israël ↑ hoofdstukken

En Jezus dan zei tegen hem: "Als jullie geen tekenen en wonderen zouden waarnemen, dan zouden jullie beslist niet geloven." Hij zei dat tegen hem: "Als jullie geen tekenen en wonderen..." Dus in feite wordt die hoveling aangesproken, maar over het hoofd van die hoveling heen spreekt Hij eigenlijk tegen degenen die daar ook bij stonden en tegen zijn volksgenoten. Waarmee dus eigenlijk ook gezegd is dat de hoveling inderdaad een type is en model staat voor het volk. En inderdaad: als jullie geen tekenen en wonderen zouden waarnemen, dan zouden jullie beslist niet geloven.

Het idee is wat Hij hier zegt: "Ja, jullie geloven omdat je tekenen ziet." En dat hoort ook weer echt bij Israël. Dat staat in de Korintiërsbrief: "Joden verlangen tekenen." En in zekere zin – dat zeg ik even om de andere kant van het verhaal te laten zien – kun je dat als een verwijt zien, maar in zekere zin is dat ook terecht. Dat wil zeggen: de Messias zou komen en zou zichzelf ook bewijzen met tekenen en wonderen. En dus verlangt men, als iemand zich aandient als de Messias, dat hij ook daadwerkelijk aan dat profiel of dat profielkenmerk voldoet. Wat Hij hier zegt is: "Jullie zouden niet geloven als je geen tekenen en wonderen ziet." En dat is ook zo, want Israël zal ook daadwerkelijk gaan geloven. Waarom? Wel, omdat men het ziet.

In feite geef ik hier de vergelijking – dat is trouwens ook in het Johannes-evangelie, iets wat je uitsluitend bij Johannes aantreft – met de geschiedenis van Tomas. De Heer Jezus verschijnt dan en Tomas, die was heel sceptisch, want hij zei: "Ik moet het eerst zien. Ik moet het allemaal eerst zien." En dan, een week na de opstandingsdag, verschijnt de Heer Jezus plotseling weer opnieuw in het gezelschap van de discipelen. De sceptische Tomas wordt uitgenodigd: "Nou kijk, je wilde toch zien en tasten?" "Met mijn eigen ogen zien en met mijn eigen handen tasten", was zijn vraag geweest. En dan hoeft Tomas dat niet eens meer te doen; hij ziet het en hij is in één keer al zijn scepsis kwijt. Hij is overtuigd, hij ziet het inderdaad met zijn eigen ogen. Dan zegt de Heer Jezus tegen hem: "Tomas, jij gelooft omdat je gezien hebt." En dan zegt de Heer er weer iets bij, en dat is typerend voor de 'twee dagen', als u begrijpt wat ik bedoel: "Gelukkig of zalig zijn zij die niet zien, maar wel geloven."

Jij Tomas, jij gelooft doordat je Mij ziet. Zo zal Israël straks ook tot geloof komen doordat zij Hem zien met eigen ogen. Dat staat ook in... hoe vaak staat het er niet? Alle oog zal Hem zien, ook zij die Hem doorstoken hebben. Elk oog zal Hem zien. En juist bij dat volk zal dan het teken van de Zoon des mensen, de Ben Adam, verschijnen en dan zullen ze Hem zien met grote macht en heerlijkheid. Dan zullen ze zien wie zij doorstoken hebben. En net als Tomas zullen ze de tekenen in zijn hand en zijn zijde zien. En dat zal hen herinneren aan wat er ooit – luister wat ik nu zeg – dat zal hen herinneren aan wat er ooit twee dagen eerder heeft plaatsgevonden op het Pascha in Jeruzalem. Hebt u hem? Namelijk toen stierf Hij en stond Hij op uit de doden.

En de tekenen, niet de wonden. Het zijn geen wonden. Het opstandingslichaam heeft geen wonden, maar wel tekenen. Littekenen. Dat wil zeggen: het herinnert hen aan dat wat er ooit zo heeft plaatsgevonden. Hij blijft het Lam. Als ze het Lam zien staan, dan zullen ze Hem zien als het Lam dat staat als geslacht. Het zal altijd de tekenen blijven houden van wat Hij ooit heeft gedaan en wat Hem ooit is overkomen, dat Hij doorstoken is. Dus wat de Heer Jezus hier zegt tegen zijn volksgenoten, eigenlijk over het hoofd van die hoveling heen: "Jullie geloven niet zonder tekenen en wonderen; jullie zouden beslist niet geloven." Dat klopt ook, en dat gaat inderdaad ook op voor die hoveling, en in ieder geval ook voor de volksgenoten van de Heer Jezus. We lezen verder.

De Genezing op Afstand Door Zijn Machtswoord ↑ hoofdstukken

De hoveling zei tegen Hem: "Heer, daal af voordat mijn kleine jongen sterft." Er wordt in dit gedeelte twee keer gesproken over het dreigende sterven. De zoon was bezig dood te gaan. Ik weet niet hoe ik het netter moet zeggen, maar daar komt het op neer. Twee keer wordt daarop gewezen; houd dat even vast. Het was dus acuut. En de Heer Jezus moest trouwens, als Hij inderdaad aan dit verzoek zou voldoen, nog een flinke reis ondernemen. Dat is 25 kilometer lopen. Ook al is het afdalen, het is toch nog een hele rit. Maar de Heer doet dat trouwens ook niet.

Jezus zei tot hem: "Ga heen, uw zoon leeft." In het Grieks zie je heel duidelijk de tegenstelling. Hij is stervende, in de tegenwoordige tijd; hij is bezig dood te gaan. En dan zegt de Heer Jezus: "Ga heen, uw zoon is levende." Dat is het contrast. Hij was bezig dood te gaan, maar hij leeft: uw zoon is levende. Daarmee is ook gezegd, omdat het in de tegenwoordige tijd staat, dat hij vanaf dat moment leeft. Hij zegt niet: "Uw zoon zal leven," nee: "Uw zoon is levende." Dat wordt tegen die koninklijke beambte gezegd, waarmee ook aangegeven wordt wat er feitelijk gebeurt. De zoon is dan weliswaar – in type een kleine jongen in dit geval – bezig dood te gaan, maar de Heer Jezus spreekt Zijn machtswoord uit op afstand. Geen wachtwoord, maar Zijn woord van macht: "Uw zoon leeft. Ga maar terug."

Het verzoek was: "Kom mee naar Kapernaüm," en de Heer zegt: "Uw zoon leeft." En dan staat erbij: "En de mens geloofde het woord dat Jezus tot hem sprak, en hij ging heen." Dat is het mooie van deze hoveling: het woord was nu voor hem genoeg. Dat is trouwens altijd zo. Dat was ook de boodschap in het Johannesevangelie in het algemeen. Gelukkig is degene die niets ziet. Denk aan de Samaritanen in die twee dagen; zij horen Zijn woord en Zijn woord is afdoende. Tekenen, zoals water dat wijn wordt, jazeker, maar de tekenen van zichtbaarheid zijn voor de derde dag. Met het woord moeten we het nu doen. Dat klinkt wat armtierig, maar zo is het wel. Velen ervaren dat ook als een handicap. Een heleboel mensen in de christenheid zeggen: "Jullie maar met dat woord... wij willen zien!" Daar kun je trouwens heel volle zalen mee trekken. Ik hoef helemaal niet te klagen over belangstelling, daar gaat het niet om, maar als je echt indruk wilt maken, dan moet je iets te zien hebben, dan moet je zichtbare dingen hebben.

Dan heb ik het niet alleen over kathedralen en grote organisaties en dat soort indrukwekkende zaken, maar vooral over spectaculaire dingen. Maar als dat niet bestemd is voor deze tijd, dan ga je een act opvoeren en moet je doen alsof. Dat is imitatie en dat is dan ook overduidelijk. Alles wat vandaag voor een beweging van tekenen en wonderen doorgaat... je kunt er zo met gemak doorheen prikken. Het is gewoon fake, om het zo maar te zeggen. Maar ja, hun theologie vereist dat blijkbaar. "Wij willen dat zien," oké. Wij hebben het woord. En als je eenmaal geproefd hebt van de geweldige rijkdom van dat woord, dan hoef je niet eens meer te zien. Dat geldt trouwens voor deze man ook: hij geloofde het woord. Op dat moment was het al gebeurd. Hij ging ervan uit, hij geloofde dat. Als je oog hebt gekregen voor hoe solide, krachtig, heerlijk, rijk en waarachtig het woord is, dan is dat woord genoeg. Dan weet je dat het waar is. De man geloofde het woord dat Jezus tot hem sprak en ging heen.

De Bevestiging in het Zevende Uur: Leven uit de Dood ↑ hoofdstukken

En reeds toen hij afdaalde, dus op weg naar Kapernaüm, kwamen zijn slaven hem tegemoet. Dat was inderdaad wel een man van aanzien; hij had slaven. Zijn slaven kwamen hem tegemoet en zij waren volstrekt onwetend over het gesprek dat had plaatsgevonden en de ontmoeting die hij had gehad met Jezus en wat daar gebeurd was. De slaven kwamen hem tegemoet en zeiden dat zijn jongen leeft. Dus ergens tijdens zijn afdaling naar Kapernaüm komen zijn slaven hem het goede bericht vertellen: "Uw jongen leeft."

Hij informeerde toen bij hen naar het uur waarin de beterschap was ingetreden. Ja, dat wil je dan wel weten: wanneer is dat gebeurd? En zij zeiden tot hem dat gisteren, in het zevende uur, de koorts hem had verlaten. Dat het gisteren was, is logisch gezien de afstand die overbrugd moest worden. In ieder geval was het de volgende dag dat ze hem tegenkwamen. Zij zeiden dan tot hem dat gisteren in het zevende uur de koorts hem had verlaten; toen was het herstel ingezet.

Het zevende uur. Daar moet ik trouwens bij zeggen dat er verschillende tijdrekeningen zijn. Ik bedoel niet alleen maar qua jaren en dergelijke, maar ook qua dagindeling. Wat is het zevende uur? Wij zeggen nu: het is 11 uur 23, en wij rekenen vanaf 12 uur 's nachts. Dan begint de klok en beginnen we de uren te rekenen. Maar de Hebreeuwse rekenwijze begint bij zonsopgang, en dat betekent zo rond 6 uur in de ochtend. Dan reken je gewoon; God noemde het licht 'dag'. Dus op het moment dat het dag wordt, begin je de uren te rekenen.

Je leest ook in het Johannesevangelie over de Samaritaanse vrouw die naar de bron van Sychar ging in het middaguur, in het heetst van de dag, en er staat bij: het was het zesde uur. Dan denken we: het zesde uur? Zes uur 's avonds? Nee, het zesde uur gerekend vanaf zonsopgang. En dat betekent dus twaalf uur, echt het midden van de dag. Het zevende uur is dus nog een uurtje later; dan is het rond één uur 's middags.

Nu heb je vertalingen, en ik ga voorzichtig zijn met mijn woorden, maar het zou me niet verbazen als de NBV-vertaling dit uitlegt als "één uur 's middags". Dat is heel begrijpelijk voor ons om te lezen en het is nog correct ook, maar toch is het heel erg jammer. Het is net zoiets als wanneer je leest dat Israël de ark moest navolgen bij de Jordaan en dat er een afstand moest zijn van ongeveer 2000 ellen. Dan zijn er vertalers die het ons allemaal makkelijk willen maken en zeggen: "ongeveer één kilometer". Dat is heel aardig, maar dan mis je nu juist het getal dat juist betekenis heeft. In dat geval was het 2000; de doorgang door de Jordaan was trouwens ook op de derde dag. Je denkt misschien dat ik het erom doe, maar dat is echt niet zo.

Hier was het het zevende uur. Dat betekent voor ons inderdaad één uur 's middags. Zeven is voor een Hebreeër het getal van volheid. In het Hebreeuws is 'Sheva' het woord voor zeven. Het is een cijfer, ja, maar het is ook een woord dat 'volheid' betekent. Vandaar dat zeven de reputatie heeft in het Bijbelse denken het getal van de volheid te zijn. We hebben daar ook zoveel voorbeelden van in ons alledaagse leven: zeven kleuren, zeven dagen, de zeven noten van de toonladder — do-re-mi-fa-sol-la-ti. Het is ook gerelateerd aan de Shabbat. Men zegt dat Sheva waarschijnlijk verband houdt met het woord Shabbat, hoewel Shabbat eigenlijk 'staken' of 'ophouden' betekent. Bij de zevende wordt er gestaakt; dat wil zeggen dat je stopt met werken.

Dit vond plaats na de twee dagen. Ik zeg niet dat het de derde dag was, maar het was ná de twee dagen, en de genezing vond plaats op het zevende uur. In wezen is dat weer diezelfde gedachte. De bruiloft van Kana was ook op de derde dag, wat in feite de zevende dag was. Ik zou dat even moeten toelichten met de 'bonnetjes' erbij, maar dat is mooi huiswerk. Iemand merkt op dat er in de NBV inderdaad staat: "een uur na de middag". Ah, dat vind ik leuk; er was geen valse beschuldiging bij deze. Het klopt inderdaad, de NBV zegt "een uur na de middag". Of "na de lunch"? Nee, na de middag. De middag is eigenlijk het midden van de dag, dat zou twaalf uur zijn. Vroeger noemde men wat wij nu de middag noemen de 'namiddag'. Dat is veel logischer: na de middag. En 's morgens was dan de voormiddag.

Waar het om gaat is dat de zeven spreekt van de Shabbat, van de grote dag die zal aanbreken. Dat is de dag waarin de menselijke arbeid staakt en God zal rusten in Zijn schepping. Dat is de grote voltooiing, het laatste millennium voor deze schepping en voor het volk van Israël in het bijzonder. Dat het het zevende uur was... De vader wist toen dat dit het uur was waarin Jezus tot hem zei: "Uw zoon leeft." Het was op het moment dat de Heer Jezus daar in Kana zei dat de zoon levende was, dat op datzelfde moment de koorts die jongen verliet en hij van stervende levende werd. Daarom informeerde die vader ook: vanaf wanneer eigenlijk? Dat bleek synchroon te lopen; het was precies op dat moment. Waarom was dat nou het zevende uur? Je kunt zeggen dat het toevallig net na de lunch was, maar dan ontgaat je de diepgang en het perspectief waarmee Johannes dit alles optekent. Alles heeft betekenis.

Ik wil nog op één ding wijzen. Ik zei al dat er twee keer sprake is van sterven, maar drie keer van leven. Er staat dat de zoon 'levende' is: twee keren dood tegenover drie keren leeft. Kijk het maar na in vers 50, 51 en 53. Dat verwijst weer naar de opstanding ten derde dage. Want die opstanding ten derde dage gaat natuurlijk op voor de Heer Jezus, maar ook het volk van Israël zal als dat koninklijke volk herleven na twee dagen. Je leest het in Hosea heel prachtig: de Heer zal terugkomen tot Zijn volk en Hij zal hen herstellen en doen herleven na twee dagen, op de derde dag.

De wijze waarop dat hier zelfs een beetje onder de oppervlakte aanwezig is — twee keer over sterven, drie keer over leven — alles ademt dezelfde boodschap: het volk van de hoveling, van de koninklijke beambte, zal herleven op de derde dag, na de twee dagen, en dat is tevens in het zevende uur. Wie oren heeft, die hore. En dan staat erbij: "en hij geloofde zelf en zijn hele huis." Zoals dat straks ook voor het hele huis van Israël geldt. Trouwens, Israël betekent 'heerser Gods', koninklijk dus. Een hoveling. En dan gelooft hij en het hele huis van Jakob, het hele huis van Israël.

En wat staat er nog bij? Dat is dan de afsluiting: "Dit nu deed Jezus wederom, als tweede teken, toen Hij vanuit Judea in Galilea kwam." De tekenen worden geteld; in totaal zijn er zeven keer een teken. Ja, het Johannes-evangelie is tamelijk feitelijk met het vermelden van tekenen; het vermeldt zeven keer een teken. Het betekent natuurlijk niks, maar ik zeg het er maar eventjes bij: dit was het tweede teken.

Maar de aardigheid is: het eerste teken was dus daar in Kana op de derde dag. En nu weer, na de twee dagen, zijn we in Kana. Dus de link wordt meteen weer gelegd met daar waar de Heer Jezus ooit water in wijn veranderde; daar gebeurde nu dit eens. En feitelijk ook qua timing weer: het was het tweede teken, maar het wordt daarmee direct ook gelieerd aan het eerste teken dat ook op de derde dag plaatsvindt.

En waar het ons op wijst... nou, ik hoop dat die boodschap vanmorgen is overgekomen. Het kan niet missen! Het wijst namelijk naar die geweldige tijd die gaat komen. Ik bedoel, wij leven nu in de 'twee dagen'. Zijn woord hebben wij. We vernemen en we spreken van de Redder der wereld, die nooit laat varen de werken van Zijn handen. Hoe duidelijk kan dat woord zijn? Ga niet af op tekenen, maar op de derde dag, dan gaat het gebeuren.

En ja, die boodschap is gedurende deze twee millennia waarin wij leven actueel. Ik zal je vertellen: als je aan het einde van die twee millennia leeft, zoals wij doen, ja dan... hoe zeg je dat dan? Ik sta te trappelen! Wauw jongens. Hoe het precies zit – we hadden gisteren nog weer een heel gesprek over hoe je dan precies moet rekenen – vergeet het allemaal. Eén ding moet duidelijk zijn: die derde dag gaat heel gauw aanbreken.

En dus ja, eenmaal zongen we dat: wordt Israël weer vrij. Zo is dat. En wanneer zal dat zijn? Op de derde dag. Er wordt water wijn en dan is er leven uit de dood. Ik stel voor dat we het daarbij laten vanmorgen, en dat we een lied gaan zingen. En dan is het dit.

🎧 de zoon van de hoveling
Delen: