toegerust voor de laatste dagen 2
10-05-2025 - Geplaatst door Andre Pietzaterdagmorgen 10 mei 2025, Maarn
De tweede Timotheüs-brief is een persoonlijke brief. Niet gericht aan de massa massa mensen of een groep, maar aan de enkeling. Die ene die niet meegaat stroomafwaarts, maar die daar tegenin zwemt. “Maar jij”, klinkt als een refrein in deze brief. Timotheüs wordt geinstrueerd en vooral ook op het hart gebonden dat hij afstand zou nemen van de namaak-religie die zich voordoet als ‘christelijk’, maar in werkelijkheid daarvan een karikatuur is. Timotheüs zou niet proberen dit van binnenuit te veranderen, maar daarvan weggaan. Vertrekken, wegwezen!
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Terugblik: het Onafwendbare Verval van de Christenheid
- De Tweede Timotheüsbrief: de Roeping van de Enkeling
- Kracht in de Genade en het Woord Toevertrouwen
- De Soldaat, de Kampvechter en de Zwoegende Landman
- Gedenk Jezus Christus: de Opgewekte Zoon van David
- Het Ongeboeide Woord van God en Aionische Heerlijkheid
- Het Ongeschokte Fundament van God en Zijn Zegel
- Het Grote Huis: Afzondering van Religieuze Vermenging
- Jagen Naar Rechtvaardigheid en Zuivere Gemeenschap
Terugblik: het Onafwendbare Verval van de Christenheid ↑ hoofdstukken
En wij gaan nu verder met de tweede bijeenkomst, met deze tweede studie, waarin we door de brief aan Timotheüs bladeren. De tweede brief die Paulus heeft geschreven is ook een afscheidsbrief, en ik denk dat er goede redenen zijn om dat inderdaad een geestelijk testament van hem te noemen. Daar hebben we gisteren al even over nagedacht. Dit keer heb ik als thema aan deze specifieke studie gegeven: 'maar jij'. Dat is een heel karakteristieke uitdrukking juist in deze brief, en dat drukt natuurlijk een tegenstelling uit. 'Maar jij', waarbij de gedachte is dat in tegenstelling tot de rest, tot het grote geheel, de massa, de mainstream, daar die enkeling staat die tegen de stroom in zwemt.
Laat ik eerst nog even terugblikken op wat we de vorige keer hebben gezien, gisteravond dus; dat lijkt me sowieso nuttig voor degenen die hier nog niet waren. Wat we toen hebben vastgesteld is dat Paulus – en dat zien we al in de eerste brief die hij aan Timotheüs heeft geschreven, trouwens in het boek Handelingen komt het ook al uit de verf – eigenlijk een hele pessimistische kijk heeft. En dat klinkt inderdaad – ik blijf het erbij zeggen – als een contrast. Het is ook een contrast tegenover dat geweldige goede bericht wat hij aan de natiën mocht prediken, herouden en onderwijzen. Hij vertelt tegelijkertijd dat dat goede bericht, die blijde tijding, dat onderwijs wat hij geeft, verlaten zou worden. Eigenlijk zou de christenheid als geheel, dat wat zich noemt naar de naam van Christus, van kwaad tot erger gaan.
We zien dat al in de eerste brief, waarin hij zegt in hoofdstuk 4 dat het begint bij de leraren, bij de concilies, de enkelingen die afstaan en daarmee eigenlijk ook leiding geven aan het grote geheel; dat ze zouden afstaan van het geloof. Dat wil zeggen dat men zich zou afwenden van het woord dat hij heeft mogen optekenen en dat in het Nieuwe Testament staat vermeld, en acht zou geven op dwaalgeesten en leringen van demonen. In feite zou het een assimilatie betekenen in inhouden van heidense religie, vermengd met het onderwijs. Met nog een schijn van de boodschap, namelijk in de vorm van de boodschap zoals we die in de Bijbel treffen, maar dat lijkt slechts zo. In ieder geval een ontwikkeling die van kwaad tot erger zou gaan. Van 'gezonde woorden' – de uitdrukking die Paulus gebruikt voor het onderwijs dat hij zelf geeft, we hebben het gisteren ook nog gezien – naar de orthodoxie.
Ja, kijk, mijn kleinzoon gaat even commentaar geven. Die moet dus afgevoerd worden. U weet hoe dat gaat, hè? Hoe was het ook weer: 'de ouders ongezeggelijk'? Ja, en dit is nu nog weer een generatie verder. Ik ben ontzettend blij dat ik hem vanmorgen hier mocht aantreffen. Maar de gezonde woorden, dat wat we hier aantreffen in de Schriften, wat opgetekend is, dat zou verlaten worden en het zou leiden tot de orthodoxie. En de orthodoxie, ik heb het gisteren al even aangegeven, is eigenlijk een term die staat voor leringen die in latere tijd, in latere eeuwen zouden worden geaccepteerd en zelfs zouden worden geijkt. Alles wat van die orthodoxie afwijkt, is dan ketterij. Waardoor je dus het fenomeen krijgt dat wat Paulus heeft opgetekend in latere tijden zou worden beschouwd als ketterij. Ja, daar moet je aan wennen, maar het is sowieso een hele belangwekkende gedachte om te realiseren dat Paulus daar al, en met name hij, heeft gewaarschuwd voor die ontwikkeling van kwaad tot erger.
Want het is namelijk zo erg dat in de laatste fase – in de eerste brief aan Timotheüs gaat het nog over 'latere tijden', maar in Paulus' laatste brief, in de laatste fase van zijn leven, vlak voor zijn executie, wijst hij Timotheüs er met nadruk op dat het uiteindelijk zou leiden tot een totaal verval. Dat wat christendom heet of de christenheid, wat allemaal onder de schijn van godsvrucht gaat, zou in feite puur heidendom zijn. Men was dan feitelijk gewoon weer terug bij af en men zou de gezonde woorden zelfs niet meer verdragen. We gaan daar morgen trouwens nog wat verder op in.
Wat je trouwens ook in die laatste fase ziet, in hoofdstuk 3 vers 9 – het komt verder niet meer zo aan de orde, maar nu ik er toch even op wijs, wil ik dat wel even onderstrepen – is dat hij daarbij ook zegt dat uiteindelijk de onzinnigheid van wat ooit onderwezen was, de onzinnigheid ook van de orthodoxie, want daar doel ik op, aan allen overduidelijk zou worden. Dat is trouwens ook wat je nu heel sterk ziet in de christelijke wereld: eigenlijk is dat wat de orthodoxie is, totaal verkruimeld en inhoudloos geworden. De vorm laat men nog staan, maar er is eigenlijk niets meer van overgebleven en men is uitgepraat. Men heeft niets meer te bieden dan alleen nog de acceptatie van populaire ideeën in de wereld. En dat is het dan zo ongeveer. Het is een compleet uitgeholde religie geworden.
In feite dus een terugkeer naar het heidendom, en dat bedoel ik eigenlijk ook vrij letterlijk. Ook dat wil ik nog even onderstrepen: de beschrijving die Paulus geeft van de laatste fase van de christenheid in 2 Timotheüs 3, lijkt als twee druppels water op de beschrijving die hij geeft in Romeinen 1 van de heidenwereld in zijn dagen, die God helemaal niet kende, eigenlijk al duizenden jaren niet. Zodat je in feite het fenomeen krijgt dat daar waar Paulus ooit de gezonde woorden en dat geweldige evangelie heeft uitgedragen en onderwezen, het uiteindelijk zou leiden tot een religie die weer puur heidendom is en totaal vervreemd is van waar het ooit via de apostel Paulus in de heidenwereld – want hij is de apostel van de natiën – mee begonnen is.
Waarom is het zo belangrijk om je dat te realiseren? Dat is opdat je er niet vreemd van op zou kijken dat de christenheid in het algemeen totaal is afgeweken. Dat is iets waar je helemaal aan moet wennen en wat je moet gaan inzien. Alleen als je dat inziet, begrijp je ook waarom je je daartegen moet wapenen. Want ja, als je denkt: 'het grote geheel zal wel correct zitten en op de juiste lijn zitten, dat kan er nooit zo ver vandaan wijken', dan heb je ook de neiging om door die vooronderstelling daarin mee te gaan. Paulus zegt tegen Timotheüs: 'Doe dat juist niet! Distanceer je daar uitdrukkelijk van.' Nou ja, dat is eigenlijk ook het onderwerp voor morgen, en vandaar ook dat ik dat korte kopje gaf: 'Maar jij...' Het is een uitdrukking die hij diverse keren gebruikt.
De Tweede Timotheüsbrief: de Roeping van de Enkeling ↑ hoofdstukken
We gaan naar het tweede hoofdstuk van de Tweede Timotheüsbrief. Paulus begint daar met de woorden: "Jij dan...". In dit geval is de formulering misschien net iets anders, maar de gedachte is dezelfde. Het gaat namelijk om de tegenstelling tot de rest en waar Paulus het zojuist over had: de christelijke belijders die met de massa meegaan. Timotheüs wordt opgeroepen om daar niet in mee te gaan. Wat daarbij opvallend is, is dat niet de massa wordt aangesproken. Het is heel typerend dat dit een persoonlijke brief van Paulus is. Het is geen brief aan een ekklesia, aan een groter geheel, maar de enkeling wordt aangesproken.
Het grote geheel was feitelijk niet eens meer aanspreekbaar. Zoals we de vorige keer hadden gezien vanuit hoofdstuk 1, hadden allen zich van Paulus afgewend, nota bene in de landstreken in Azië waar hij zo actief gearbeid had. Tot wie moet je je dan wenden? Natuurlijk waren er meer mensen dan Timotheüs alleen, maar het punt is dat het de enkeling betrof en niet meer het grote geheel. Daar moet je je van bewust zijn en daar moet je op ingesteld zijn. Alleen met dat besef kun je werkelijk paraat zijn.
"Jij dan..." Laten we door dit hoofdstuk heen bladeren, want ik wil verschillende passages laten zien. We bekijken eerst de eerste verzen. "Jij dan, mijn kind," zegt hij, "wees krachtig in de genade." Het is heel opmerkelijk – ik ben nog in beraad en heb nog niet helemaal besloten – maar volgende week zaterdag mag ik spreken voor een gezelschap van mensen van rond de dertig. Vandaar dat ze mij hebben uitgenodigd natuurlijk. Ik denk dat dit een mooi onderwerp is om voor dat gezelschap wat nader uit te werken. Voor nu wil ik eigenlijk alleen even aanstippen dat Paulus in dit hoofdstuk Timotheüs aanspreekt en daarbij zeven metaforen gebruikt; zeven beelden of vergelijkingen.
In vers 1 spreekt hij hem aan als "kind", of eigenlijk "mijn kind". Dat was biologisch gezien niet waar, maar geestelijk wel. Timotheüs was ooit, zoals we weten uit het boek Handelingen, benaderd via de boodschap van de apostel Paulus en was daardoor gelovig geworden. Hij was in geestelijk opzicht verwekt door de boodschap van de apostel en vandaar dat Paulus hem "mijn kind" noemt. Het is een beeld natuurlijk.
Een paar verzen later spreekt hij hem aan als een soldaat, en weer twee verzen verder als een kampvechter. Nog een vers later volgt de vergelijking met een landman of een landbouwer. In vers 15 wordt hij aangesproken als een arbeider die zich niet hoeft te schamen – daar gaan we het vanavond trouwens nog over hebben. Vervolgens als een vat, dat wil zeggen een instrument, en de zevende vergelijking is die van een slaaf. Het is een bijzonder rijtje. In elke rol en in elke vergelijking worden weer andere zaken benadrukt die dienstig zijn voor Paulus om Timotheüs te instrueren.
Gisteravond heb ik er al op gewezen dat over het hoofd van Timotheüs heen de gelovigen in de laatste dagen worden aangesproken. Timotheüs staat feitelijk model voor hen die juist in de laatste fase van de christenheid leven. We hebben gisteren ook gememoreerd dat dit uitgerekend de tijd is waarin wij nu leven, vlak voorafgaand aan de terugkeer van de Heer Jezus Christus aan het einde van deze aeon, dit wereldtijdperk.
Kracht in de Genade en het Woord Toevertrouwen ↑ hoofdstukken
Jij dan, mijn kind, wees krachtig in de genade. Je ziet het in die interlineair, daar staat het ook wel mooi: krijg energie in de genade die in Christus Jezus is. Ik vind dat zo mooi omdat het heel kenmerkend is voor de toonzetting in deze brief. Paulus wordt weliswaar geconfronteerd met hele tragische gegevens, naar de mens gesproken. Ik bedoel, als je executie voor de deur staat en je bovendien te maken hebt met een massale afwijzing van jou als persoon en het onderwijs dat je hebt gegeven, dan is dat nogal wat. Maar Paulus slaat totaal geen klaagtoon aan, helemaal niet zelfs. Hij is heel vitaal, zelfs heel opgewekt en opgeruimd. Hij is zich bewust van de ernst, dat zeker, maar niettemin ziet hij ook een onafwendbaar verval.
Ik zeg onafwendbaar verval, en daarmee bedoel ik ook dat dit verval hoe dan ook gaat komen. Timotheüs wordt ook niet geïnstrueerd om te proberen dat te voorkomen, het tij te keren of de massa dan toch alsnog op andere gedachten te brengen. Helemaal niet. Het is een gegeven, en het gaat erom om in die omstandigheden je weg te vinden. Maar hij slaat geen klaagtoon aan; integendeel, hij spreekt over kracht putten uit de genade die in Christus Jezus is. Dat is een van de grote onderwerpen in zijn brieven. Ik vind het heel kenmerkend: de vreugde die God om niet geeft, dat is toch wat genade is. En waarin is dat allemaal te vinden? Wel, in Christus Jezus. Via Hem gaat God Zijn plannen realiseren – punt. En wat een blijde tijding heeft dat in zich. Het verval waar Paulus over schrijft is onafwendbaar, maar die genade die in Christus Jezus is, dat is ook een feit. Het is verheven en het biedt meer dan genoeg kracht, energie en vreugde, en alles wat je nodig hebt om de rechte weg te vinden. Ten midden van al dat gekonkel, dat kromme gedoe en al die valse redeneringen helpt het je om daarin je weg te vinden en de rechte weg te bewandelen.
"En wat je van mij gehoord hebt," zegt Paulus tegen Timotheüs, "onder vele getuigen." Met andere woorden: het is bekrachtigd, het is met grote nadruk gezegd en de betrouwbaarheid ervan is geverifieerd. Jij hebt het allemaal van mij gehoord. Het gaat hier dus specifiek over het onderwijs dat de apostel Paulus heeft gegeven. Daar wijst Paulus Timotheüs in zijn brief dan ook op. Hij zegt daarbij: "Zet dat voor" of "vertrouw dat toe". Eigenlijk staat er zoiets als: zet dat voor. Ik vind dat wel mooi; de eerste associatie die ik dan maak, is die van presenteren. Zet het op tafel, zodat daarvan gegeten wordt. Ik weet niet helemaal of dat de juiste link is, maar hoe dan ook mocht Paulus dat wat hij had doorgegeven aan Timotheüs – wat deze gehoord had en waar hij zich bewust van was – niet voor zichzelf houden. Hij zou dat vervolgens ook doorgeven.
Dat wordt hier dan op twee manieren benoemd: aan betrouwbare mensen die bekwaam zullen zijn om ook anderen weer te onderrichten. Timotheüs zou dat dus niet voor zichzelf houden, maar hij zou het doorgeven, en dan ook wel heel persoonlijk. Hij moest ook selectief onderwijzen. Niet zomaar aan Jan en Alleman, maar hij moest die mensen uitzoeken die aan twee kenmerken voldoen als je wilt dat het doorgegeven wordt. Wel, het zouden betrouwbare mensen moeten zijn; eerlijk, ook eerlijk naar het Woord toe, en bekwaam om dat vervolgens aan anderen door te geven.
Ik heb het contrast er maar even bijgezet, want door contrast worden dingen vanzelf duidelijk. Hij zou geen theologische opleiding gaan starten. Trouwens, daar zijn hele andere criteria belangrijk om aangenomen te worden. Dan hoef je niet per se betrouwbaar te zijn; dan moet je gewoon aan bepaalde opleidingseisen voldoen. En trouwens, bekwaamheid onder de onderwijzers speelt in feite daarbij ook niet eens een rol. "Betrouwbaar" is in dit geval ook vertaald als "gelovige mensen". Betrouwbaar en geloven zijn begrippen die in het Grieks feitelijk hetzelfde zijn. Je zou dat dus ook heel goed op deze manier kunnen weergeven: mensen die geloven, die niet alleen betrouwbaar zijn maar ook vertrouwen hebben in dat wat vertrouwd kan en mag worden, namelijk het Woord van God.
Nou, dat is sowieso al niet het geval als je veel theologie gaat studeren. Juist vorige week had ik daar nog een gesprek over met iemand. Het is mij al zo vaak gebleken dat mensen die heel enthousiast zijn over de dingen van het Woord, en daarmee in aanraking gekomen zijn en daar meer van willen weten, vaak direct hetzelfde denken. Zeker als het jonge mensen betreft: "Jongens, weet je wat, dit is geweldig. Ik weet wat ik ga doen: ik ga een theologische opleiding volgen." Nou, dat is over het algemeen, kan ik u vertellen – en ik zou heel veel voorbeelden kunnen geven – killing. Ja, want dat waar je zo blij van wordt vanwege wat er geschreven staat, dat krijg je daar dus niet onderwezen. Integendeel, vaak wat je daar onderwezen krijgt is de orthodoxe leer; dat hangt er een beetje vanaf wat voor theologische opleiding dat is. Maar orthodoxie wordt daar doorgegeven en dogmatiek en dergelijke. Je komt echter van een koude kermis thuis als je meent daar doorkneed te worden in wat de leermeester van de natiën heeft onderwezen en de geweldige rijkdom van de Schriften.
Nou ja, weer genoeg gekift op de theologie, maar door dat contrast word je vanzelf met de feiten geconfronteerd. Ook dat is van belang om in te zien, zodat je niet je licht gaat opsteken op een terrein waar het eigenlijk hartstikke donker is. Zet dat voorop, dat wat je van mij gehoord hebt. Zet dat voor aan betrouwbare of gelovige mensen die bekwaam zullen zijn om dat ook aan anderen te onderrichten, zodat het Woord zijn voortgang vindt.
De Soldaat, de Kampvechter en de Zwoegende Landman ↑ hoofdstukken
Het is heel karakteristiek voor deze brief dat Paulus er diverse keren op wijst: lijd mee kwaad. Het klinkt een beetje vreemd in het Nederlands, maar 'kwaad lijden' vormt samen de gedachte van het woord: als een voortreffelijk soldaat van Christus Jezus. Dat is de tweede vergelijking die hij maakt.
Het idee is dat Paulus Timotheüs erop voorbereidt dat je als soldaat geconfronteerd wordt met lijden. Wanneer wij aan een soldaat denken, komen er vaak van die liederen in gedachten over voorwaarts gaande christenstrijders, over zegentochten en triomfen. Maar waar Paulus de vergelijking met een soldaat maakt, combineert hij dat juist met lijden. Hij zegt tegen Timotheüs: "Lijd met mij samen kwaad." De feiten waren immers dat Paulus in de gevangenis zat, zijn executie afwachtte en geconfronteerd werd met een enorme afkeer van hem en zijn onderwijs. Dan zegt hij: "Jij, Timotheüs, jij lijdt met mij dat kwaad."
In de praktijk betekent het dat wanneer je het Woord kent en het ook doorgeeft, dat vanzelf een strijd wordt. Dan word je vanzelf een soldaat, want als je wilt staan en blijven staan op dat fundament, dan zul je geconfronteerd worden met verzet, tegenstand en bestrijding. Dan is het dus nodig dat je inderdaad blijft staan. Dat is ook heel apart als je dat in Efeziërs leest, in het hoofdstuk over de geestelijke wapenrusting. Daar gaat het er niet om dat wíj strijden; het punt is dat wij staan en blijven staan. Je wordt bestreden en dan is het van belang dat je gewapend bent. Je hebt een schild nodig, een helm en al die dingen die daar genoemd worden. Niet zozeer omdat wij strijden — wij verkondigen gewoon het Woord — maar als je bestreden wordt en tegen muren oploopt, dan is het van belang dat je, zoals Paulus hier ook zegt, een voortreffelijk soldaat bent in Christus Jezus.
Wees dus geprepareerd op kwaad, dat wil zeggen: op tegenstand en moeite. Als je denkt dat dit allemaal succesverhalen zijn, dat je volle zalen trekt en dat mensen zeggen: "Wauw, wat een geweldige boodschap!", dan vergis je je. Je zou het wel zeggen; ik denk dat persoonlijk ook wel eens. Ik mag dit doorgeven en Godzijdank zie ik hier veel mensen die datzelfde doen. Dit is zo adembenemend groot en heerlijk, dat denk ik echt vaak. Maar het is bijna niet overdreven als ik zeg dat je het aan de straatstenen niet kwijt kunt. Dat denk ik echt. En als ik dan hoor vanuit de religieuze, de christelijke wereld — want daar heb ik het specifiek over — hoe armetierig en vreselijk het vaak is... Ja, het is pijnlijk om te zeggen, maar hoe inhoudloos en hoe hoogmoedig het is. En dat gaat erin als koek. Hoe kan dat? Daar is een heleboel over te zeggen, maar eigenlijk hoef ik er ook niet zoveel over te zeggen. Het is genoeg om te weten dat het zo werkt, zodat je niet gefrustreerd raakt als je tegen kwaad en afwijzing aanloopt.
Wees erop voorbereid, zeker in de laatste fase. Het speelt eigenlijk al de hele kerkgeschiedenis door, het begon al bij Paulus, maar hij bereidt Timotheüs erop voor, met name ook met het oog op die laatste dagen. Je zult dat ondervinden en dat moet je weten. Waarom is het zo goed om dat te weten? Zodat je niet teleurgesteld bent als je ertegenaan loopt. Je bent voorbereid, je weet het, dus je hoeft je er helemaal niet meer over te verbazen. Paulus zegt het tegen Timotheüs: "Lijd mee kwaad als een voortreffelijk soldaat van Christus Jezus," en wees ervan bewust dat je zult aanlopen tegen afwijzing en smaad.
Tijdens de veldtocht wordt geen soldaat verwikkeld — of verstrikt, zeggen andere vertalingen — in de bezigheden van het levensonderhoud. Hij heeft slechts hém te voldoen door wie hij aangeworven is. Een soldaat heeft eigenlijk maar één ding te doen. Hij is in de strijd verwikkeld en is dus niet op zoek naar een comfortabel, fijn leventje waarbij alles luxueus is en voor de wind gaat. Dat is jouw zaak niet. Je hebt maar één ding te voldoen en dat is datgene doen waarvoor je bent aangeworven. Paulus zegt dat tegen Timotheüs: "Geef dat Woord door aan betrouwbare mensen die ook weer anderen kunnen onderwijzen. Wees je ervan bewust dat daar afwijzing zal zijn en maak je verder niet druk over de omstandigheden van het leven, want dat is jouw zaak niet." De Heer leidt jouw leven. Ga er nou gewoon op voorhand vanuit: wat je krijgt, dat krijg je. Je zegt misschien: "Dat is wel heel simpel," maar dat is toch ook mooi? Het is een prachtige instructie dat je je daar geen zorgen over hoeft te maken.
Dat is trouwens wat je ook in heel andere verbanden leest: maak je geen zorgen. Gisteravond hadden we daar aan het einde van de avond nog gesprekken over. Zelfs zonder de Bijbel zou je dat moeten weten, zelfs zonder besef van God. Ik citeerde gisteren — even terzijde hoor, terwijl ik het zeg is het eigenlijk niet de bedoeling om het nu door te geven, maar goed — een uitspraak die ik had opgevangen van Gerrit van der Valk, van die hotelketen. Hij zei: "Ik maak me nooit zorgen, want het loopt toch anders." Ik houd daar wel van, want zo is het inderdaad. En zeker als je weet dat er Eén is die voor je zorgt en die geeft wat je nodig hebt. Als zelfs een ongelovige je dat al kan vertellen op basis van ervaring en waarneming, waarom zou je je daar dan druk over maken? Het motief hier vind ik veel mooier: je bent aangeworven en Hij — met een hoofdletter — is degene die voor jou zorgt en geeft wat je nodig hebt. That's it.
En is iemand een kampvechter? Dat is mooi. Ik zeg zo vaak: ik ben totaal geen expert, maar ik kom er steeds meer achter hoeveel Grieks u en ik eigenlijk kennen. Hier staat een woord dat we allemaal kennen, want ons woord 'atleet' is hiervan afgeleid: athleo. Ik heb begrepen dat dit iets breder is dan ons woord atletiek; het is eigenlijk elke sportwedstrijder. Een nieuw woord: je hebt een strijder, een sporter, een sportwedstrijder. Hoe het ook heet, het is een sporter die aan een wedstrijd deelneemt. De meeste vertalingen vertalen het met 'kampvechter'. Dan ontvangt hij de krans alleen — er wordt hier dus al van uitgegaan dat hij wint — als hij volgens de regels van de kamp heeft gestreden. Dat is nogal logisch. Letterlijk staat daar: 'volgens de regels van de kamp', wat eigenlijk één woord is dat gewoon 'wettig' betekent. Het is logisch: als je je niet aan de spelregels houdt, dan kun je wel winnen, maar dan word je gediskwalificeerd. Ongeacht of...
Of je nu kampvechter bent of atleet, of je speelt een spelletje, dan ben je af als je je niet aan de regels houdt. De gedachte hier is dat het om één ding gaat: het gaat niet om je eigen inzichten en je eigen opinies. Paulus zegt ook tegen Timotheüs: je vecht, maar het gaat er niet alleen om dat je inderdaad een strijd levert; doe dat dan ook volgens de regels van het spel. Dat wil zeggen: wettig, en niet je eigen inzichten laten prevaleren.
Het gaat om het Woord, en daar gaan we het vanavond ook over hebben. In ditzelfde hoofdstuk, vers 15, staat dat het Woord recht gesneden zou worden; dat je daar wettig en correct mee omgaat en niet zomaar lukraak dingen uit hun verband haalt. Ik noem maar wat: je kunt met het Woord bezig zijn en de wet van Mozes gaan prediken. Stel je voor dat ik hier de wet van Mozes zou gaan prediken en zou zeggen dat wat daar ooit via Mozes aan Israël is gegeven, voor ons nu is. Dan ben je wel bezig met het Woord, maar dan kleur je echt buiten de lijntjes. Dat is niet meer volgens de regels van het spel. Je moet op de juiste, de rechte wijze met het Woord omgaan.
Ik heb het nu over de wet van Mozes, maar dat geldt in feite ook voor het onderwijs dat de Heer Jezus hier op aarde gaf. Dat was brood voor de kinderen Israëls; daar was het speciaal voor bestemd. En hoeveel wij ook van het geheel van de Schrift kunnen leren — amen, daar gaan we het vanavond nog over hebben — heel de Schrift is waar, maar niet heel de Schrift is voor ons. Dat zou je je ook moeten realiseren bij de grote opdracht om alle volkeren tot Zijn discipelen te maken. Dat staat in het Woord en gaat ook vervuld worden, maar niet via ons. Ik vind dat trouwens heel belangrijk om te weten, want het is zwaar frustrerend als je al tweeduizend jaar bezig bent om alle volkeren tot Zijn discipelen te maken en je hebt nog niet één volk zover gekregen. Daarom zie je hoe belangrijk het is om op de correcte wijze met de Schrift om te gaan. De dingen daar te laten waar ze horen: in de juiste tijden, op de juiste plaatsen en in de juiste context. Weten aan wie het gezegd is, voor wie, in welke tijd en op welke plaats. Dat soort dingen zijn zeer relevant. Je dient te strijden volgens de regels van de kamp.
De zwoegende landman is weer een ander beeld; die moet het eerst van de vruchten genieten. Voor mij was deze zin een beetje raadselachtig, maar ik denk dat de gedachte ervan deze is: er worden verschillende conclusies uit dit vers getrokken, maar de eerste vruchten — ook in de zin van de zegen en de vreugde — zijn altijd voor de zwoegende landman zelf. In dit geval is dat degene die het Woord doorgeeft. Als je het Woord doorgeeft, is het bestemd voor anderen, maar de eerste vruchten pluk je er altijd zelf van. Ik kan dat uit eigen ervaring bevestigen. Zo werkt dat. Je kunt het ook alleen maar effectief doorgeven als je er zelf doorheen gaat en zelf kunt bevestigen: "Ja, zo is het, zo werkt het." Dan kun je het inderdaad geloofwaardig doorgeven. De eerste vruchten moeten van de zwoegende landman zijn, want het komt je niet aanwaaien. Je krijgt te maken met strijd en er moet van alles gedaan worden. Dat is waar, maar de eerste vruchten zijn altijd voor de zwoegende landman zelf. In feite is dat een belofte die hier gegeven wordt.
"Let wel op wat ik zeg," zegt Paulus, "want de Heer zal je in alles inzicht geven." Ook daarin natuurlijk. Dit wordt geschreven aan Timotheüs, maar over het hoofd van Timotheüs heen zeg ik het nog maar een keertje: wie luistert naar wat Paulus zegt? Let wel op wat ik zeg, namelijk ik, Paulus. Met de belofte daarin dat de Heer je dan ook in alles inzicht zal geven. Ik moet een beetje oppassen met dat soort termen, want het gaat niet om mij, maar ik kan niet anders dan bevestigen dat het waar is. Als je je oor te luisteren legt bij hem die God heeft gegeven als leermeester van de natiën, dan krijg je inzicht in zoveel meer. De Heer zal je in alles inzicht geven, want je bent via de juiste weg binnengekomen.
Ik heb het zo vaak gezegd: de Bijbel is zo'n moeilijk boek. Waar moet ik beginnen? Ik heb daar een heel goed advies voor. Vroeger werden in mijn jonge jaren vaak Johannes-evangeliën uitgedeeld. Een prachtig evangelie, daar niet van. Ik heb er ooit een serie studies van zo'n zestig of zeventig over mogen geven. Geweldig! En toch moet je daar niet beginnen. Je moet beginnen bij hem die God heeft gegeven om de natiën te benaderen met het evangelie van God. Hij was niet alleen de heraut onder de natiën, maar ook de leermeester van de natiën. Dus als je onderwijs wilt ontvangen en wilt weten hoe je de Schrift zou benaderen, dan moet je bij Paulus beginnen en dan kom je vanzelf overal terecht. Ik hoor niet bij de school die zegt dat alleen Paulus interessant is. Nee, helemaal niet. Via Paulus kom je bij heel de Schrift terecht, maar hij is wel de poort tot die schatkamer, als ik het zo mag zeggen. Hij is de deur waardoor we naar binnen gaan. "Let wel op wat ik zeg, want de Heer zal je in alles inzicht geven." Geweldig! Elke andere zelfgekozen introductie of methode om binnen te komen, leidt tot niets. Bij Paulus moet je beginnen. En dan die woorden in vers 8.
Gedenk Jezus Christus: de Opgewekte Zoon van David ↑ hoofdstukken
Gedenk Jezus Christus. In de NBG-vertaling staat: gedenk dat Jezus Christus uit de doden is opgewekt. Maar het staat net even anders. Het gaat er niet om dat je je zou herinneren dat Jezus Christus uit de doden is opgewekt, maar gedenk Jezus Christus als degene die uit de doden is opgewekt. Voelt u het verschil? Het gaat niet alleen maar om dat ene historische feit, het gaat erom dat Jezus Christus zoals wij Hem kennen, de opgewekte uit de doden is. En zo zouden we Hem inderdaad gedenken.
Uit het zaad van David, staat er, zegt Paulus dan, naar mijn evangelie. In feite is daarmee ook gezegd dat in zijn evangelie de opgewekte Christus centraal staat. Trouwens, ik moet erbij zeggen: niet alleen in dat van hem, want hij zegt in 1 Korinthiërs 15, ergens vers 8 of 9 geloof ik: "hetzij dan ik, hetzij zij" – en dan heeft hij het over de twaalf – "zo prediken wij en zo bent u gelovig geworden." De opgewekte Christus is de essentie van elke blijde tijding die we in de Bijbel aantreffen, maar Paulus zegt: gedenk Jezus Christus, uit de doden opgewekt en ook uit het zaad van David.
Dat wil zeggen: Hij is de opgewekte uit de doden, jawel, maar realiseer je goed dat Hij komt uit de dynastie van David en daarmee ook rechthebbende op de troon is. En die troon gaat Hij ook daadwerkelijk bezetten. In onze dagen nog niet, maar Hij is uit het zaad van David. Eigenlijk kom je dan ook weer bij typologie uit. Hoe was het ook alweer met David? David werd gezalfd, tot Messias gemaakt, maar dat zou nog een hele tijd duren alvorens hij daadwerkelijk op de troon zou komen en het begin zou maken van het Davidische huis.
In die tussentijd had hij te maken met iemand die hem vervolgde: Saul. "Saul, Saul, wat vervolg je mij?" Die Saulus, de toenmalige koning die hem verwierp en die hem vervolgde. In feite zat er tussen zijn zalving – dat hij de christus werd – en zijn daadwerkelijke heerschappij vanaf de troon in Jeruzalem een hele tijd. In die tussentijd leven wij nu ook. De Zoon van David is aangewezen. Hij is de Christus. Hij heeft de overwinning behaald, denk ook aan die op Goliath. Maar dat Hij daadwerkelijk op de troon van David zal zitten hier in deze wereld, dat Hij Zijn heerschappij zal aanvangen, dat gebeurt niet in deze aion, maar wel in de toekomende wereldtijd: de duizend jaren. Dat is Hij.
Ik weet het, ook over de christenheid gesproken: de orthodoxie heeft alle beloften aan Israël en wat er gesproken is over Jeruzalem en de troon van David allemaal vergeestelijkt. In feite is Israël onterfd. Maar Paulus zegt: realiseer je, Jezus Christus is de opgewekte, maar Hij is ook troonpretendent. Hij zal daadwerkelijk zitten op de troon van zijn vader David, zoals de engel ooit ook tegen Maria had gezegd.
"Naar mijn evangelie", daar komen we morgen ook over te spreken. In "mijn evangelie" klinkt natuurlijk ook door dat de boodschap die Paulus heeft gegeven een hele unieke boodschap is. We hebben gisteren al even gememoreerd dat Paulus zegt: het evangelie dat ik heb, dat heb ik niet van mezelf. Ik heb het ook niet onderwezen gekregen van de twaalf. De Heer Zelf heeft mij geroepen en de Heer heeft het mij ook onderwezen. Ik heb het niet van een mens, vandaar ook: mijn evangelie. Een hele specifieke boodschap. Er is heel veel gemeenschappelijks met de boodschap van de twaalf, allemaal tot uw dienst, maar "mijn evangelie" is nog weer van een hele aparte, unieke betekenis. Daarover later nog meer.
Hij zegt: "naar mijn evangelie, waarvoor ik kwaad lijd." Waarom leed hij kwaad? Wel, voor dat evangelie wat aan hem was toevertrouwd. Hij zegt: "waarvoor ik zelfs boeien draag als een misdadiger." Moet je nagaan. Hij zat nu in Rome. Paulus is een Romeins burger en had hele bijzondere privileges. Hij kon zomaar niet worden veroordeeld, maar niettemin is hij uiteindelijk in Rome terechtgesteld als een misdadiger. Vermoedelijk heeft dat er alles mee te maken dat hij die opgewekte Christus de Kyrios noemde. Dat was in feite een politieke boodschap, als u begrijpt wat ik bedoel. Daarmee diskwalificeerde hij de keizer daar in Rome. Hoe dan ook, hij leed kwaad en hij zegt: "ik draag zelfs boeien als een misdadiger." Maar, zegt hij erbij – en die vind ik altijd zo mooi...
Het Ongeboeide Woord van God en Aionische Heerlijkheid ↑ hoofdstukken
Het woord van God is niet geboeid. Ik denk heel vaak: het is wel héél boeiend, maar het woord van God is niet geboeid. Het maakt ook vrij. Dat is het aardige van het woord van God: het boeit en het maakt vrij. Ja, denk daar maar eens over na. Maar het woord van God is niet geboeid. Paulus zegt: "Ik ben dan weliswaar gevangen." En dus, als we het aannemen zoals hij het zegt, zegt hij: "Ik draag boeien als een misdadiger." Maar dat woord van God vindt zijn weg heus wel. Het is onaantastbaar voor mensen. Ze kunnen mij in de boeien slaan, jawel, maar het woord vindt heus wel zijn weg hoor.
En we zongen dat zojuist ook, toch? Het woord doorbreekt de grenzen die door mensen zijn gemaakt. Het woord trekt zich daar helemaal niets van aan. Het woord doet, het woord is zo krachtig, het doet altijd zijn werk. En wat een mens ook zegt, wat een mens ook doet, het gaat zijn weg. Het is levend en krachtig, scherper dan een tweesnijdend zwaard. En Paulus zegt daarom in vers 10: "Om die reden, om deze reden verduur ik alles." Ja, met kracht en met vreugde zelfs. Hij zegt: "Ik verdraag het allemaal om de uitverkorenen." Prachtige term.
Ook daar gaan we morgen nog wat meer over nadenken, over het feit dat God uitkiest. Ik heb hier een citaat staan uit hoofdstuk 1 vers 4 van de Efezebrief, dat wij als gelovigen in Christus Jezus zijn uitverkoren, uitgekozen. Dat is selectief. God heeft een plan met heel de schepping, maar het gezelschap dat nu uitgeroepen wordt, de ekklesia, dat is heel selectief en eigenlijk ook heel klein. En in feite zit daar al de gedachte besloten dat het nu niet voor de massa is. Nee, het zijn eerstelingen die nu worden verzameld en de rest komt later. God kiest uit.
Het hele begrip uitverkiezing... ik kan het niet nalaten, maar nou ja, we zitten hier een beetje tegen de Bible Belt aan. Dit is de Bible Belt. Daar heeft uitverkiezing natuurlijk de reputatie van... dat roept in de praktijk... ach, ik zei al: niet iedereen wordt er blij van. Uitverkiezing, daar wordt ook niet iedereen blij van. Integendeel. Want ja, dat hangt als een doembeeld: ben ik wel uitgekoren? En anders? Dan heb je de predestinatie voor de hel. Een vreselijk idee. Maar de Bijbelse waarheid van uitverkiezing is geweldig. God heeft het geheel op het oog en Hij kiest nu mensen uit die straks een geweldig belangrijke rol gaan spelen in de vestiging van het Koninkrijk. Dan ben je een uitverkorene en dat is geen eigen werk, want al ver voordat u of ik in aanraking kwam met het Woord, was je al uitgekozen. Vóór de nederwerping – ik denk dat het betekent: vóór de geboorte van deze wereld – was dat allemaal al in kannen en kruiken. Dat staat dus volledig los van ons eigen werk en onze eigen keuze en ons eigen gedoe.
Het is toch geweldig? Want weet je wel waarom het zo geweldig is? Je kan er niks aan toedoen en je kan er ook helemaal niks aan afdoen. En daar word ik altijd zo ontzettend blij van, zowel van het een als van het ander. Ik bedoel: ik kan er niks aan toedoen en ik kan er ook helemaal niks van afdoen. Het staat gewoon. Om deze reden verduur ik alles om de uitverkorenen, opdat ook hen – dat wil zeggen niet alleen ikzelf, maar de uitverkorenen in het algemeen – redding in Christus Jezus ten deel zal vallen met aeonische heerlijkheid.
U ziet het, ik heb het hier gecursiveerd, want dat woord zult u hoogstwaarschijnlijk niet vaak horen. Wij mogen daarin aantreffen: eeuwige heerlijkheid. Dat wil zeggen de heerlijkheid die verband houdt met de toekomende eeuwen, de toekomende wereldtijdperken. En ja, God gaat via Christus de toekomende aeonen onder de voeten van Christus brengen. En al degenen die daarin betrokken worden, die ontvangen dus die heerlijkheid van de eeuwen. De aeonen, aeonische heerlijkheid. Ik geef toe, je moet er even aan beginnen, aan die termen. Maar logisch is het in ieder geval en geweldig ook.
De redding in Christus Jezus is bestemd voor iedereen, maar de aeonische heerlijkheid, dat is niet voor iedereen. Dat is voor de uitverkorenen. En die heerlijkheid zal ons als uitverkorenen – en ik ga er nu even vanuit, ik spreek u gewoon nu aan als gelovigen in Christus Jezus – ten deel vallen. Geweldig.
Nou ga ik nog even een paar verzen verderop. Ik blijf in hetzelfde hoofdstuk, want ik wil op nog iets wijzen in verband met dat subthema. "Maar jij", ook dan zegt Paulus een aantal heel belangwekkende dingen, ook weer in verband met die christenheid. Want dan zegt hij in vers 9, net nadat hij heeft gesproken over mensen, vooraanstaande lieden die een boodschap brachten die zo afweken van de waarheid en die zeiden dat de opstanding al had plaatsgevonden. En Paulus zegt dan...
Het Ongeschokte Fundament van God en Zijn Zegel ↑ hoofdstukken
En toch staat het ongeschokt. Eigenlijk staat het woord 'ongeschokt' er niet eens, maar er staat: 'en toch staat het vaste fundament van God'. Dat wil zeggen: dat staat en blijft staan. En ook al hebben allen Paulus verlaten en al is de christenheid een ruïne – want daar komt het eigenlijk op neer, een bouwval, aardig woord hè? – hij gebruikt dit in ditzelfde context. Dat is ook het idee van een groot huis. Maar al is de christenheid, al is dat geruïneerd... Paulus heeft het dus heel concreet. Hij zegt: 'allen hebben mij verlaten'. En in de laatste fase van de christenheid, Paulus zegt: 'weet dat'. Dat wat ik nu meemaak in het laatste deel van mijn leven, namelijk die massale afwijzing van hen die ooit inderdaad misschien nog goed begonnen zijn en het gehoord hebben, die massale afwijzing, dat wordt karakteristiek voor het geheel. Weet dat.
Maar ook als je dat weet, weet dan ook dit: dat al vervalt het geheel, het fundament van God, dat staat en blijft ook staan. Dus aan de ene kant heb je te maken met gewoon het besef en met het perspectief van: het wordt van kwaad tot erger in de christenheid, totdat er een massale afwijzing zal zijn en men de gezonde leer helemaal niet eens meer verdraagt. In die tijd blijft één ding gewoon staan: dat fundament van God. Dat wat God gesproken heeft, staat. Punt. Ongeschokt.
En ja, kijk, daar heb je wat aan. Het algehele thema van dit weekend was 'toegerust voor de laatste dagen'. Nou, als je toegerust wilt worden, waar heb je dan behoefte aan? Als je alles ziet bewegen en als je alles ziet afwijken, als je zoveel ziet gebeuren waarbij massaal mensen zich van het Woord afbewegen, wat is er dan? Waar je behoefte aan hebt, dat is iets wat staat. Wat blijft staan, en dat is het ongeschokte fundament van God, Zijn Woord.
En dat heeft dit zegel, en dat blijkt dan inderdaad te gaan om een tweezijdige inscriptie. Want aan de ene kant van de inscriptie staat: 'de Heer kent de Zijnen'. En waarom is dat belangrijk? Wel, dat moet je weten omdat dit in Paulus' dagen al het geval was, en nu is dat niet anders en misschien nog veel sterker. Het onderscheid tussen ware gelovigen en wat niet waar is, wat onecht is... wie zijn nou eigenlijk de Zijnen? Dat is soms niet helemaal meer perfect te zien. Kijk, soms is het duidelijk, maar lang niet altijd. Dan kom je in aanraking met mensen van wie je denkt: ja, behoren die nou werkelijk tot de Zijnen? Dat wil zeggen: degenen die Hem nu al kennen en zichzelf ook Zijn eigendom weten en daaruit leven. Ja, wij kunnen dat dan niet altijd onderscheiden.
Nee, maar Paulus zegt dan dit: dat fundament heeft een tweezijdige inscriptie en aan de ene kant staat: 'de Heer weet wie de Zijnen zijn'. Hij kent ze. En als wij het niet weten, nou ja, dan is dat zo. Hij weet het. In feite is dat meer dan genoeg. Maar het heeft nog een inscriptie, nog een inscriptie aan de andere kant. Het idee is, zo versta ik het, het is dus een steen. Aan de ene kant staat dan vermeld dat de Heer weet wie de Zijnen zijn. Dat is waar, dat is Zijn kant. En onze kant is: 'ieder die de naam van de Heer noemt, neme afstand van de onrechtvaardigheid'. Of 'sta af van'... in een andere vertaling staat geloof ik: 'die breken met de ongerechtigheid'.
Dan moet ik nog iets bijvermelden. Wat Paulus hier doet, is refereren aan Numeri 16. Kijk het maar eens na, dat is die geschiedenis van Korach, Datan en Abiram. Dat waren lieden, vooraanstaande figuren onder het volk van Israël tijdens de woestijnreis, die rebelleerden tegen Mozes en Aäron. En dan lees je in vers 5 iets, de verzekering van: 'de Heer kent de Zijnen'. Oké, het is geparafraseerd, maar daar vind je dat vermeld. Nou, in vers 26 krijg je de oproep aan de Israëlieten die getrouw willen zijn aan het Woord, dat ze afstand zouden nemen van de onrechtvaardigheid.
En dan moet je... dat is van belang, want ik zeg dit niet alleen maar om de link te zien met Numeri 16, maar vooral ook om te zien dat het hier gaat over het afstand nemen van die Korach, die Datan en die Abiram, die een namaakreligie wilden introduceren. En nou zijn we meteen ook weer terug in de sfeer van 2 Timotheüs, waar Paulus juist daarmee geconfronteerd werd dat allen hem verlieten en dat er zoveel valse leer is, zoveel afwijking. En wat God in de dagen van Mozes zei, dat geldt weer net zo sterk in onze dagen, zoals het ook in Paulus' dagen het geval was. Namelijk dat men, zoals ooit in de woestijn, afstand zou nemen van die namaak, van zo'n namaakreligie.
Zo noem ik het dan maar. Het is wel religieus, want die Korach, Datan en Abiram stonden op tegen Mozes. Het leiderschap van Mozes betwistten ze, maar ook het priesterschap van Aäron werd betwist. En ze wilden eigenlijk dus een alternatieve tabernakel gaan introduceren. Kortom: een namaakreligie. Het leek erop, maar het was niet echt. En dan kun je natuurlijk zeggen: nou ja, de Heer weet wie de Zijnen zijn. Dat is waar. Dat is dus een fikse troost. Maar wat is ons aandeel daarin? Wat we ook zouden zien is: als je werkelijk ook de waarde van de waarheid wilt kennen en blijven smaken, dan zou je afstand nemen van die onrechtvaardigheid. De onrechtvaardigheid hier ziet inderdaad op die namaakreligie. Sta ervan af! Associeer je er niet mee, neem daar afstand van.
Het Grote Huis: Afzondering van Religieuze Vermenging ↑ hoofdstukken
Dan gaat Paulus een beeld introduceren van een groot huis: "Doch in een groot huis zijn niet alleen voorwerpen van goud en zilver, maar ook van hout en aardewerk." Eerst even dit: een groot huis. Eerder, in 1 Timotheüs, sprak Paulus over de ekklesia. De ekklesia, dat is het huis Gods; dat wil zeggen het 'uitroepsel' wat God Zich vandaag verzamelt. In hoofdstuk 3 vers 15 van de eerste brief zegt hij dat. Maar hier heeft hij het niet over het huis Gods, maar over een groot huis. In feite is de christenheid een groot huis geworden. Dat wil zeggen: het biedt onderdak aan heel veel. Dat is trouwens ook een heel religieus trekje: men wil groots zijn. In het Grieks bestaat er een woord dat we allemaal kennen: mega. Men wil groots zijn, of zoals ze in het Engels zeggen: 'size matters'. Dat vindt men van belang; het moet indruk maken en invloed uitoefenen. Je ziet het trouwens ook in de gelijkenis in Mattheüs 13, dat de christenheid zou uitgroeien tot iets groots, iets machtigs en iets indrukwekkends wat zich in de wereld kan presenteren. De grootste religie in deze wereld is het christendom en voor veel mensen is dat strelend.
Het is grappig dat ik dat nu zo zeg, voor mezelf vind ik dat wel apart. Vorige week las ik namelijk nog een artikel dat die plaats mogelijk ingenomen zou gaan worden door de islam. Voor velen is dat dan zorgwekkend, want dan ben je niet eens meer de grootste. Maar in het algemeen wil religie indruk maken. Ik was vorige week met mijn beide jongens in Milaan en toen hebben we een hele grote kerk bezocht — het was trouwens niet de Dom van Milaan, maar een andere grote kerk. We liepen daarin en we hadden daar naderhand nog veel gesprekken over. Het is ook heel indrukwekkend, de indruk die zo'n groot gebouw geeft. De orgelmuziek en het besef dat dit eeuwen representeert. Al die vormen, de geuren — zelfs de wierook — en de gewaden. Inmiddels hebben die gewaden natuurlijk iets van vervlogen tijden; het hoort niet meer bij deze tijd, maar dat neemt niet weg dat het groots en indrukwekkend is. Als je werkelijk een religie wilt hebben, dan moet je dingen laten zien; dan moeten de zintuigen gestreeld worden.
Zo'n groot huis is de christenheid inderdaad, behoorlijk indrukwekkend. Je moet je voorstellen: toen Paulus dit schreef, was het christendom echt nog geen grootse religie. Maar het zou nog maar een paar eeuwen duren voordat het een staatsgodsdienst werd. We hadden het er gisteren nog over: de christelijke wereld, het westen, wordt beschouwd als het christelijke avondland, dat ook in politiek en militair opzicht indrukwekkend is. Een groot huis! Ja, maar wel gebouwd op foute fundamenten, op leringen van demonen. Het is vermengd met heidense religie; dat is meteen al begonnen. Die vermomming van het meer-godendom, die dan heel netjes de leer van de Drie-eenheid wordt genoemd, en de leer van de helse straf... noem maar op. Het zijn demonische leringen; het zijn leringen die ontleend zijn aan heidense religies en zelfs van een nog kwadere oorsprong.
Over dat grote huis heb ik het dus. Paulus zegt: in zo'n groot huis heb je van alle vaten staan: goud, zilver, hout... nee, niet hooi, dat is weer een andere uit 1 Korinthe 3. Hier is het goud, zilver, hout en aardewerk. Ik denk dat dat hier heel neutraal bedoeld is: je hebt van alles in zo'n groot huis staan, van allerlei materiaal. En sommigen tot eer en sommigen zonder eer. Dat wil zeggen: bepaalde voorwerpen hebben een eervolle bestemming en die hang je op in de woonkamer, bij wijze van spreken. Er zijn ook dingen die je liever onder het bed zet — zonder eer. Dat hoort er allemaal bij. Paulus introduceert of gebruikt dit beeld om aan te geven dat zich in dat systeem van de christenheid zowel gelovigen als ongelovigen bevinden.
Paulus zegt nu: "Indien iemand zich nu van dezen reinigt..." Het is een heel sterk woord wat hij gebruikt. In 1 Korinthe 5 wordt het vertaald met 'uitzuiveren'. Dat wil zeggen: je er helemaal compleet aan onttrekken. Ik werd gisteravond na afloop nog even aangesproken door Gerard — ik zal zijn naam niet noemen, maar het was Gerard — en die zei: "Jij zei in het laatste deel van de Bijbelstudie over 2 Timotheüs 3 vers 5: 'houd ook dezen op afstand'. Maar dat staat er niet. Er staat: 'keer je ervan af'." Het is veel sterker. Niet alleen op afstand houden of je distantiëren, maar je er van afkeren en je er totaal niet mee associëren. Waarvan akte. Ik heb het hiermee dus meteen gepolijst, want hij had gelijk. Dat is het voordeel als je op een podium staat: dan kun je zulke dingen zeggen, Gerard, en nu moet jij zwijgen.
Indien iemand zich nu van dezen reinigt... Waar het om gaat is dat men, net als in de dagen van Korach, Datan en Abiram, zou afstaan van de ongerechtigheid. Keer je van die religie af. Paulus zegt in zijn dagen tegen Timotheüs: keer je daarvan af, zorg ervoor dat je er geen deel van uitmaakt. En in de laatste dagen, waar Paulus in deze brief op wijst, geldt dat des te sterker: associeer je er niet mee, neem er afstand van. Dan staat er ook bij dat degene die dat doet, die daar afstand van neemt, een voorwerp zal zijn tot eer, geheiligd. Dat wil zeggen: letterlijk afgezonderd. Want je hebt je daadwerkelijk afgezonderd van dat wat oneervol is, wat onrechtvaardig is en wat niet naar het Woord is. Dan zul je bruikbaar zijn voor de Eigenaar, voor iedere goede taak gereed.
Het idee is dat je niet langer geassocieerd wordt met religie en met dogma's die haaks staan op Gods Woord. Want zolang je in dat systeem zit, word je daardoor beperkt. Niet alleen doordat men jou beperkt, maar ook omdat anderen jouw boodschap associëren met datgene waarin jij je vertoeft. Dat maakt dat je niet werkelijk meer klare wijn kunt schenken. Het is vermengd; je staat niet apart en je hebt er geen afstand van genomen. Het komt er eigenlijk gewoon op neer: zorg ervoor dat je van dat systeem geen deel uitmaakt. Daarom zeg ik al: mensen vragen weleens van welke kerk ik ben. Op dat moment zou je je dus moeten gaan positioneren binnen die christenheid. Ben ik evangelisch, ben ik charismatisch, ben ik katholiek, ben ik anglicaans of wat voor richting je dan ook hebt? Weet u wat ik altijd zeg? Als je me ergens wilt positioneren, doe het er dan buiten. Niet erin.
Ik ben buitenkerkelijk. Waarom? Omdat ik mij gewoon niet wil associëren met al die dogma's en leerstellingen die in de kerken gelden en worden geleerd. Je kunt wel zeggen dat je daar zelf geen deel aan hebt of dat je er afstand van neemt, maar je wordt er toch mee geassocieerd en je wordt er ook door beperkt, ongewild misschien. Je kunt zeggen dat je binnen het systeem goede invloed kunt uitoefenen, en dat is waar, maar je hebt ook het grote probleem van de associatie. Je wordt eraan gelieerd. Ik zeg het dus maar gewoon zoals je het in de brieven vindt — het is trouwens een algemene Bijbelse waarheid: neem afstand van wat niet naar God en Zijn Woord is.
Zorg ervoor dat je daar geen deel van uitmaakt. Hij zegt in 2 Korinthiërs 6: vorm geen ongelijk span met een ongelovige. Dat wordt meestal gebruikt in verband met het huwelijk, en ik zeg niet dat het onjuist is, want dan vorm je ook een span. Maar op het moment dat je een samenwerking aangaat, een span vormt met ongelovigen... misschien wel christelijk, maar ongelovig; men moet niets hebben van de boodschap die jij uitdraagt.
Ik geloof maar één God, de Vader. Of: ik geloof dat Hij de Redder is voor alle mensen. En ik geloof dat dood dood is. Gewoon hele elementaire Bijbelse waarden. Ik ga niet eens over de uitleg van een bepaalde passage, maar gewoon over dat wat heel dominant in het hele Bijbelse onderwijs is: zorgen dat dat zuiver is. En ga het niet vermengen. Neem afstand. En dan ben je inderdaad geheiligd, afgezonderd en bruikbaar voor de eigenaar. Voor iedere goede taak gereed. En dan heb ik nog één woord.
Jagen Naar Rechtvaardigheid en Zuivere Gemeenschap ↑ hoofdstukken
Ja, één tekst in vers 22 waarmee we dan echt gaan afsluiten. Daar staat: "Schuw de begeerten van de jeugd." Daar is al een heleboel onzin over uitgesproken. Nou ja, omdat ik nu in tijdnood zit, hoef ik daar nu verder niet aan te refereren. Maar ik denk in ieder geval dat Timotheüs, die inmiddels een volwassene was – hij was een stuk jonger dan Paulus, dat wel, maar hij was inmiddels een volwassene – zou jagen naar de dingen die niet vluchtig zijn, zoals jongeren dat nu eenmaal doen. Paulus zegt: jaag naar andere dingen.
Nou, wat dan wel? Ga op jacht naar rechtvaardigheid. Sta af van de onrechtvaardigheid, maar jaag naar rechtvaardigheid, naar trouw, liefde en vrede met hen die de Heer aanroepen uit een rein hart. Ja, dat is trouwens ook heel mooi; daar wil ik het dan ook mee afsluiten. Kijk, we zijn hier zo'n weekend bij elkaar, afgezonderd in zo'n gezelschap. En dan zie je: hé, er zijn er toch nog meer. Er zijn er toch meer die gewoon – sorry voor de arrogantie die erin doorklinkt, maar goed, we zijn nu onder elkaar, dus het gaat wel – het Woord volgen en daar inderdaad tegenaan lopen.
Ik heb al zoveel verhalen gehoord dit weekend. Ik heb nogal wat contacten zo links en rechts en je hoort ook nogal wat. Eigenlijk is het steevast de getuigenis van mensen die eenmaal de geweldige waarheid van het Woord hebben ontdekt: ik loop tegen zoveel afwijzingen aan. Ik kan er eigenlijk met niemand over praten, of er zijn grote problemen in de kerkgemeenschap waar je dan zit. Nou, daar heb ik zojuist wel een goede oplossing voor aangedragen. Dat soort dingen, daar loop je tegenaan.
Maar weet je, de andere kant is – en dat moet ik er ook bij zeggen – dat er mensen zijn die de buik zo vol hebben van christelijke groeperingen, van kerken en alle toestanden daaromheen, dat ze dan helemaal op hun eigen houtje gaan geloven. Ik begrijp dat het in de praktijk ook vaak zo is, want met wie kun je de geweldige waarheid van het Woord delen? Nou, met niet zoveel. Maar dan juist, zou ik zeggen, is het des te belangrijker om connectie te zoeken met mensen met wie je dat kunt delen.
Dat is wat Paulus dus zegt: "Sta af van de onrechtvaardigheid. Reinig je daarvan, blijf daar helemaal schoon van, associeer je er niet mee." Maar aan de andere kant: "Jaag naar rechtvaardigheid, naar trouw, naar liefde en vrede met hen die de Heer aanroepen uit een rein hart." Gewoon zuiver, vanuit het Woord. Niet door ergens van een clubje lid te worden; doe dat niet, blijf gewoon vrij.
Vrijheid is zo'n groot goed. Ik vind het heerlijk om vrij te zijn en om te spreken, zodat ik gewoon kan melden wat ik te melden heb. Maar weet u dat het ook een heel groot voorrecht is dat je als luisteraar vrij bent? Dat je de dingen die je opneemt zelf kunt beoordelen en dat je niet gebonden bent aan een groep die zegt: "Ja, maar dit zijn onze regels." Zowel als spreker als luisteraar is dat van belang. Het gaat er dus niet om lidmaatschap van een club, maar zoek de connectie met andere gelovigen.
Nou, en daarom bijvoorbeeld hebben we dit Goed Bericht-weekend en zijn er zoveel andere gelegenheden. Zoek die connectie, de vrede en de liefde met hen die de Heer aanroepen uit een rein hart. Juist als je buitenkerkelijk bent, een buitenstaander, een outsider, in feite een eenling – juist dan moet je dat koesteren. Vandaar dus dat we dit weekend zo met elkaar beleven. Trouwens, wat dat betreft zitten we hier in Nederland denk ik heel goed hoor.
Maar goed, ik zie inderdaad dat het weer vijf voor vijf is. En ik heb u – hoe lang heb ik gesproken? Vijf kwartier – hebben jullie naar mij moeten luisteren.
UltimateGoodNews