▶ 00:00 De Vergankelijkheid van de Mens en Gods Blijvende Woord ↑ hoofdstukken

Wat u hier nu op de achtergrond ziet, dat is geen boerenzwaluw. Dat is weer een andere vogel die we ook in Jesaja 40 tegenkomen. Want ik stel voor — goedemorgen overigens ook van mijn kant — dat we vandaag opnieuw ons gaan bezighouden met dat hoofdstuk, het geweldige hoofdstuk Jesaja 40. En dat sluit eigenlijk naadloos aan bij wat zojuist naar voren gebracht is door mijn broer Dirk over zo'n wonderlijk creatuurtje. Het weegt niks, maar wat een design, wat een geweldig ontwerp, wat een Schepper zien we daarachter. En ja, ik vind het geweldig om zulke verhalen dan te horen, want het beschrijft iets van de grote God die wij kennen.

Het is trouwens heel mooi dat we zojuist met elkaar het lied ook zongen: "In de herfst verdort het gras, de bloemen vallen af en de vogels die er waren die vliegen naar een ander land. Maar het woord van onze God, dat houdt eeuwig stand." Want dat sluit nou precies aan bij dat vers waar we de vorige keer, aan het einde van de studie, ons nog mee hebben beziggehouden. De tekst van dat lied is namelijk gebaseerd op woorden in Jesaja 40. En daar gaan we meteen maar eens naartoe, want daar waren we dus gebleven.

Nou moet ik weer even een vervelende vraag stellen: wie zou mij even een bijbeltje kunnen geven? Want ja, dat is een nalatigheid van mij; ik ben helemaal mijn eigen Bijbel vergeten. Nee, dat sla ik zelf wel even op. Dankjewel, je bent zo'n beetje de hofleverancier aan het worden als ik hem dan vergeet. Ja, Jesaja 40. We hadden al het een en ander daarover gezegd; de eerste zeven verzen daarvan hebben we besproken. Ik was van zins om het hele hoofdstuk te bespreken, dus dat gaan nog wel één of twee studies worden, vermoed ik zo. Daarbij zien we dat Jesaja 40 uiteenvalt in twee delen. We zullen vanmorgen ook nog wel aankomen bij dat tweede deel. Boven het eerste deel staat in deze Bijbel: "Sions verlossing komt". Daarvan is het ook de aankondiging; een geweldige heilstijd zal voor Israël, voor Jeruzalem aanbreken. We zullen het straks ook zien.

En wat daarbij ook naar voren gebracht is, en dat hebben we dus ook met elkaar besproken, is dat voordat die tijd zou aanbreken, voordat de Messias zou komen en voordat Hij die de weg is zou komen, er ook een wegbereider zou zijn. En we hebben gezien dat dat duidelijk, onmiskenbaar een verwijzing en een voorzegging is van Johannes de Doper. Daarover gingen dus die eerste verzen van Jesaja 40, waarbij ook nog eens de mens in al zijn nietigheid wordt geschilderd. "Alle vlees is als gras." Hoe stond het er in vers 6? "Alle vlees is gras, en zijn schoonheid als een bloem van het veld. Het gras verdort, de bloem valt af." Ja, en zoals dat dan ook in vers 8 nog eens op een andere wijze herhaald wordt.

Feitelijk is dit echt een najaarstekst, waarbij we bepaald worden bij de vergankelijkheid van de dingen en dit jaargetijde daar in alle opzichten ook van spreekt. Ik zei het vanmorgen nog in de auto tegen Petra: het is weliswaar nog nazomer, maar toch zie je de eerste herfsttinten alweer. En als dan, zoals vanmorgen ook, dat licht daarop schijnt, op dat verval en die vergankelijkheid, dan ontstaat meteen die goudtint. Dat is meteen alweer die verwijzing naar onvergankelijkheid. Dat goud en dat licht; als God Zijn woord of Zijn licht laat schijnen op onze vergankelijkheid, dan is daarin zoveel troost ook gelegen. Dat vind ik het prachtige van de herfst, vooral als daar dan het licht op schijnt.

Het gras verdroogt, de bloesem verwelkt. Laat ik dan nu de draad oppakken: die vergelijking wordt dus getrokken met de mens in al zijn vergankelijkheid. Zoveel stellen we niet voor. Maar — en dat was dan het punt — Gods woord houdt eeuwig stand, of houdt stand gedurende de eeuwen. Terwijl alles in deze aeon vergaat, is dat woord onvergankelijk. Dat houdt staande en houdt stand. En wat er in de wereld allemaal ook bewegelijk is, dat je daarop kan staan en dat dat solide is. En er is niets beter voor een mens om te doen dan je daarop te oriënteren en daarnaar te luisteren. Om daarop te zien en dat te onderzoeken, want dat woord is niet alleen maar onwankelbaar en houdt stand, maar het is ook nog eens de grootste rijkdom die een mens kan hebben. Iets anders is er eigenlijk niet echt, want alles wat we zien, dat is als bloesem die verwelkt. We lezen in 1 Petrus, daar gaan we nu even naartoe.

▶ 06:43 Wedergeboren Door Onvergankelijk Zaad ↑ hoofdstukken

Dat Petrus in zijn brief ook naar Jesaja 40 verwijst, wil ik u graag laten zien. Ik haak daarvoor aan bij vers 23 van dat hoofdstuk, waar Petrus schrijft dat wij wedergeboren zijn en nieuw leven hebben ontvangen. Niet uit vergankelijk, maar uit onvergankelijk zaad, namelijk door het levende en het blijvende woord van God. Het is blijvend en het is levend; met recht levend, omdat het totaal niet onderhevig is aan of bereikbaar is voor de dood. Het is echt onvergankelijk leven.

Want, zegt Petrus, en nu begint het citaat: "Alle vlees is als gras en al zijn heerlijkheid als een bloem in het gras. Het gras verdort, de bloem valt af, maar het woord van de Heer blijft tot in de aeon." Wanneer deze boze aeon voorbij is, heeft dat woord in de volgende aeon nog steeds standgehouden. Dat is namelijk levend en blijvend. En Petrus voegt eraan toe: "Dit nu is het woord dat jullie geëvangeliseerd is." Dat wil zeggen: dit is het woord dat jullie als blijde boodschap is gebracht.

Dat woord is bovendien zaad. Het is niet alleen levend, het verwekt ook leven bij degene die het hoort. Om een andere passage aan te halen: als dat zaad in goede aarde valt, wanneer de Heer God je oren, je ogen en je hart opent en het valt erin, dan is het levend en verwekt het vervolgens ook leven. Nieuw leven, vandaar de term "wedergeboren". Als u overigens nog iets terugleest in datzelfde hoofdstuk, dan leest u dat dit gebeurt door de opstanding van Jezus Christus. Hij is immers Degene die de dood overwon. De steen werd weggewenteld en Hij is de garantie van leven dat triomfeert en dat ook volledig een einde gaat maken aan de dood. Dat woord van God is levend, het verwekt leven en het getuigt van leven, namelijk dat de dood inmiddels overwonnen is en uiteindelijk, aan het einde, ook volledig teniet zal worden gedaan. Zodat er geen dood en geen sterfelijkheid meer is en allen levend gemaakt zijn.

Kijk, dat is het woord dat jullie geëvangeliseerd is. Dat is evangelie, zonder enige voorwaarden. En dan mag het waar zijn dat alle vlees gras is en onze heerlijkheid als een bloem die afvalt en vergankelijk is, maar dat woord houdt stand. Het is levend, krachtig, levenverwekkend en alle dood overwinnend. Nou, daar kun je het inderdaad mee doen! Ik vind het prachtig om dat in het Woord te lezen, maar ik vind het ook geweldig om te zien hoe God in Zijn scheppingswerken dat allemaal demonstreert en illustreert. Het is immers dezelfde bron. Dezelfde God die gesproken heeft en wiens Woord wij hebben — vastgelegd en geboekstaafd — is dezelfde God die dat alles heeft gemaakt.

Ik kijk nu zo naar buiten — u ziet het misschien niet, maar ik zie groene bomen en een blauwe hemel. Het getuigt allemaal van wie Hij is. Als wij daar zo bij bepaald worden, dan sluit dat naadloos aan bij wat we lezen in Jesaja 40. Want daar wordt zo magistraal beschreven, niet alleen maar omschreven of verteld, maar echt beschreven hoe groot die God is en hoe nietig al het andere is. Het geweldige is trouwens ook hoe nietig onze problemen zijn in de ogen van die alvermogende God. Juist daarom wordt dat ook zo geschilderd. We zullen dat later ook nog wel zien, maar laat ik eerst nog even verder gaan.

▶ 11:33 Een Vreugdebode aan Sion ↑ hoofdstukken

Dit is nog steeds het eerste gedeelte van Jesaja 40. Er staat: "Ga op – dat wil zeggen: ga omhoog – op een verheven berg." Een berg in het algemeen is in de Bijbel al een beeld van het Koninkrijk, en dat blijkt ook in dit vers het geval te zijn, maar de gedachte is hier ook: naar een verheven berg. Waarom? Om je stem te verheffen. Ik vind dat wel mooi als je erover doordenkt, want wij spreken daarover: je stem verheffen. Dat betekent natuurlijk dat je je volume even verhoogt. Maar de beste manier om dat te doen, is om op een verhoging te gaan staan. Op het moment dat je op een hoogte bent, heeft je stem met dat volume een veel groter bereik.

"Ga op een verheven berg, vreugdebode aan Sion", staat er dan. Een nieuwsbrenger, een goednieuwsbrenger. Hier wordt eigenlijk dat woord gebruikt wat we zojuist zagen in Petrus. In het Grieks heet dat evangeliseren. Een vreugdebode is iemand die een goede tijding heeft te vertellen; een goed bericht, blij nieuws. Let op: een mededeling. Het hoeft dus niet verkocht te worden. Het is niet zo van: "nou ja, op voorwaarde dat..." Nee, het is een mededeling. Dat vind ik geweldig. Er hoeft niks gesleten te worden, want het blijft net zo waar als je het niet gelooft. Ik vind het prachtig als mensen er geloof aan hechten, want dan kun je je samen verblijden in dat goede nieuws. Dat is waar, maar het goede nieuws blijft. Dat kan niet missen.

Ik moet er trouwens wel even op wijzen dat het waarschijnlijk in uw vertaling – nou, dat weet ik haast wel zeker – in de NBG-vertaling en in de Statenvertaling, gesuggereerd wordt dat Sion zelf die vreugdebode zou zijn: "vreugdebode Sion". Maar om redenen die ik nu verder niet wil benoemen en omschrijven, want dat ligt een beetje in de grammaticale sfeer, is de gedachte waarschijnlijk: "Ga op, op een verhoogde berg, vreugdebode aan Sion." Je ziet dat trouwens ook in de bekende Griekse vertaling, de Septuagint, de vertaling van de zeventig. Dat is waar dat getal naar verwijst. Er staat letterlijk: "evangeliseerder aan Sion". Aan Sion. Dus dan is Sion niet degene die het evangelie brengt, maar degene aan wie het gebracht wordt.

"Ga op, op een verheven berg, vreugdebode aan Sion. Verhef in kracht jouw stem." Vandaar dus ook die verheven berg, zodat het een groot bereik heeft en Jeruzalem het in zijn geheel zal horen, ook in de omstreken. Want dat zal ik u straks ook laten zien. "Verhef in kracht jouw stem, vreugdebode aan Jeruzalem." Ik zal u vertellen dat wat hier gezegd wordt – en feitelijk hebben we dat de vorige keer ook al gezien – door Jesaja wordt voorzegd: dat voordat de Messias zou komen, er eerst iemand zou komen die in de woestijn de weg van de Heer zou voorbereiden, het zou egaliseren. De wegbereider, dat was Johannes de Doper. Maar dat was allemaal gericht op Israël, op Sion, op Jeruzalem.

Waarom? Wel, dat is ook een van de geweldige thema's van het boek Jesaja. Jeruzalem wordt namelijk de stad... Dirk had het zojuist over dat Koninkrijk dat gaat komen, jawel, maar waaruit gaat dat Koninkrijk gevestigd worden? Wel, daar in het Midden-Oosten. Meer specifiek: het beloofde land. Nog specifieker: de stad Jeruzalem, Sion. Dat is de stad van de Grote Koning. En van daaruit, vanuit die stad en vanuit dat land, zal het Koninkrijk wereldwijd gevestigd worden. Maar het begint daar in dat land. Nog steeds is dat gewoon de waarheid.

Die boodschap wordt gebracht aan Jeruzalem. Het is wat Paulus noemt in Galaten 2 vers 7: het evangelie van de besnijdenis. Dat wil zeggen: het volk dat het teken heeft ontvangen van de besnijdenis, dat volk heeft een evangelie. En aan dat volk wordt ook een evangelie gebracht; bij dat volk wordt het specifiek gehoord. Dat volk gaat de oren openen. En als dat gebeurt, dan gaat er ook wat gebeuren. Want dan gaan niet alleen die oren open, maar vervolgens ook de mond. Dan zal door dat volk en vanuit die stad Jeruzalem des Heren woord uitgaan. Dat is trouwens Jesaja 2 wat ik nu zeg. Dus ja, dan gaat er heel veel gebeuren. Maar dat is dat evangelie van de besnijdenis. Het heeft niets te maken met de tegenwoordige tijd, dat is het evangelie van de voorhuid. Maar hier gaat het over dat evangelie.

"Verhef in kracht jouw stem, vreugdebode aan Jeruzalem. Verhef ze, vrees niet. Zeg tot de steden van Juda..." Ziet u hoe Joods alles hier klinkt? Jeruzalem, Sion, de steden van Juda. "Aanschouw uw God!" Want God zal inderdaad verschijnen. Ja, in wie anders dan in Zijn Zoon? "Aanschouw uw God! Aanschouw, mijn Heer komt in standvastigheid." Die standvastigheid heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat die belofte staat en daadwerkelijk ook vervuld zal worden. En dan staat erbij: "en Zijn arm zal heersen voor Hem."

Als Hij komt, als dat Koninkrijk gevestigd wordt, dan is dat precies de blijde tijding aan die stad: dat gaat gebeuren. Ik vind het geweldig. We leven nu in zo'n spannende tijd – we hebben het er van de week nog uitgebreid over gehad – de tijd is zo nabij. Zesduizend jaren van menselijke geschiedenis zijn bijna ten einde; de sabbat gaat aanbreken. Wel, dan gaat Hij komen en Zijn arm zal dan heersen voor Hem. Die arm, dat is in de Bijbel de arm van God, de arm des Heren. Dat is een aanduiding, een metafoor voor Zijn vermogen. De Bijbel spreekt daar heel fysiek over: over de rechterhand van God, over de mond, over de oren van God, zelfs Zijn neus lees je. Het wordt heel fysiek voorgesteld, omdat dat een uitbeelding is. Onze armen geven ons als mens het vermogen om dingen te realiseren. Je leest in Jesaja 49: "Toen bracht Zijn arm hem hulp." Dat wil zeggen: de arm van God realiseert dat wat Hij Zich voorneemt.

Wij spreken over onze eigen onmacht en zeggen dan: "Onze armen zijn te kort." Maar de arm des Heren is niet te kort. Dat wil zeggen: Hij vervult dat wat Hij wenst. Of zoals we dat in een lied zingen dat hier vaak geciteerd wordt: "Wat Zijn liefde, Zijn hart wil bewerken, dat ontzegt Hem Zijn vermogen niet." Zijn arm is niet te kort; Hij bereikt wat Hij voornemens is. Dat is onze God. Wel, Zijn arm zal heersen voor Hem. Dat betekent dus: Hij zal heersen en Zijn vermogen ondersteunt Hem daarin.

"Aanschouw, Zijn beloning is met Hem en Zijn arbeidsloon is voor Zijn aangezicht." Nu wordt dat meestal opgevat als: wanneer Hij komt, gaat Hij uitbetalen, het mensen betaald zetten. De gedachte is dan dat die beloning eigenlijk de beloning van anderen is; dat Hij aan anderen gaat uitkeren. Maar als ik het heb over mijn beloning, dan is het dat wat ik als loon ontvang. Zijn loon is niet het loon dat Hij betaalt, maar het loon dat Hij ontvangt en verkrijgt. En ik geloof ook inderdaad dat dat de gedachte is. Zijn beloning, dat wat Hij verdiend heeft, wat Hij verworven heeft – Zijn arbeidsloon – dat is voor Zijn aangezicht. Als Hij zal verschijnen, neemt Hij iets mee: namelijk dat wat Hij Zelf verkregen heeft, wat Hij Zelf verworven heeft.

Je leest in Efeze 1 dat de ekklesia ook... En dan zie ik dat hier gesproken wordt over Zijn beloning. Er wordt verder niks over gezegd, alleen dat wanneer Hij komt, Zijn beloning bij Hem is en voor Zijn aangezicht. Het zal gezien worden. Wat het is, wordt niet gezegd; het is hier verborgen. Als ik het zo zeg, zou er eigenlijk ook een lampje moeten gaan branden. Aha, Zijn beloning is hier verborgen? Ja precies, maar dat is de ekklesia. Hij heeft Zich een ekklesia verworven.

Dat is zijn loon. En dat zal hij straks met zich meenemen. Zijn volk, zijn lichaam, zal straks ook met hem verschijnen. Als Christus verschijnt, die uw leven is, zult ook gij met hem verschijnen in heerlijkheid. Ik geloof inderdaad dat wij zijn beloning zijn.

Kijk, en als ik het dan zojuist naar voren bracht over dat evangelie van de besnijdenis – Jeruzalem en de steden van Juda zijn hier in the picture en worden hier genoemd – denk dan niet dat wij daar buiten staan. Jawel, wij zijn het loon, het arbeidsloon van hem. En als hij straks zal verschijnen, dan zullen wij ook met hem in heerlijkheid verschijnen. Ik geloof dus inderdaad dat wij zijn beloning zijn, zijn arbeidsloon. Ik geef het u zo ter overweging mee.

▶ 23:14 De Here Weidt Zijn Kudde als een Herder ↑ hoofdstukken

En dan staat er weer vers 11. Dat is een bekend vers, voor mij tenminste een heel bekend vers: "Als een herder zal Hij zijn bijeengedreven kudde weiden." Als een herder. Eerst, in het voorgaande vers, was Hij nog de koning, degene die heerst, en hier wordt Hij een herder genoemd. Maar u weet: degene die echt gekwalificeerd is om koning te zijn, dat is ook een herder. Koningschap en herderschap liggen heel dicht bij elkaar. Dat zou je eens aan David moeten vragen. Trouwens, aan Saul ook. Het is opmerkelijk dat heel veel mannen Gods herders waren.

Ik zit trouwens nog aan iemand anders te denken: voordat hij het volk uit Egypte ging leiden, was Mozes een herder. Hij was ooit een prins, maar om geschikt gemaakt te worden om het volk Israël als een koning te leiden, moest hij eerst veertig jaar in de woestijn de kudde weiden van zijn schoonvader. Hij was dus herder. Als een herder – dat is onze Heer. Hij is de goede Herder, de grote Herder, de overste Herder; hoe wordt Hij allemaal niet genoemd?

"Als een herder zal Hij zijn bijeengedreven kudde weiden en in zijn arm de lammetjes vergaderen." Wij hadden vroeger een boek in de kast staan – de ouderen onder ons zullen zich dat misschien nog wel herinneren – van de schrijver Cornelis Lambregtse. Hij had een boek geschreven met de prachtige titel: In Zijn Arm de Lammeren. Dat was uiteraard ontleend aan Jesaja 40 vers 11. Maar bedenk even wat hier staat in dit verband. Het gaat erom dat wanneer Hij straks komt, Hij als een herder zal zijn. Wat gaat Hij dan doen? Hij zal de bijeengedreven kudde weiden. Dat betekent in de eerste plaats dat er sprake is van een kudde. Logisch, want waar heb je anders een herder voor nodig? Maar die kudde is bijeengedreven. Die was dus verstrooid. Bovendien zullen de lammetjes – het zwakkere, het jongere – daarbij niet vergeten worden; zij worden vergaderd.

We gaan eens naar Ezechiël 34. Dan zult u zien hoe concreet dat is en hoe dit weer heel specifiek met het volk Israël te maken heeft. Dit zegt zoveel over wie onze God is. Ik begin te lezen in vers 11: "Want zo zegt de Heer JAHWEH: Zie, Ik zal zelf naar mijn schapen vragen en naar hen omzien." Overigens zou je ook de context daarvan erbij moeten betrekken, want het wordt afgezet tegen de herders van het volk. Zij werden wel zo genoemd, maar zij weidden zichzelf. Zij zagen helemaal niet om naar de kudde en waren totaal niet bekommerd om hen, maar eigenlijk alleen om hun eigen hachje. Er is dus niets nieuws onder de zon. Het gaat om de leiders van het volk die meer bekommerd zijn om zichzelf dan dat zij er op uit zijn om degenen over wie zij gesteld zijn te voeden en te weiden.

Maar God zegt: "Ik zal naar mijn schapen vragen en naar hen omzien. Zoals een herder naar zijn kudde omziet, zo zal Ik naar mijn schapen omzien en ze redden uit alle plaatsen waar zij verstrooid zijn geraakt op de dag van wolken en duisternis." Het idee daarbij is dat die kudde inderdaad verstrooid is. Ik lees verder in vers 13: "Ik zal ze midden uit de volkeren doen uittrekken." Kijk, dat is precies wat er met Israël gebeurd is. Israël is in de diaspora terechtgekomen, in de verstrooiing onder alle volkeren, zoals ook voorzegd was.

En u zegt: "Ja, dat is sinds 1948 de Joodse staat." Nou, dat is nog maar de vraag. Dat heeft alles te maken met de eindtijd die nadert, maar wat we nu zien, is nog niet de vergadering van de kudde waarvan bijvoorbeeld in Ezechiël 34 of Jesaja 40 gesproken wordt. Dan gaat God het zelf doen, volledig en met succes. Het is dus niet de reconstructie van de Joodse staat die we nu zien, want dat is weliswaar ook voorzegd, maar het is mensenwerk. Toch is het heel bijzonder dat dit nu allemaal zijn beslag krijgt en zo speelt. Dat er weer een Joodse staat is en Jeruzalem weer in Joodse handen is, dat is vol van betekenis. Maar op de dag dat dít gaat gebeuren, zal de hele kudde bijeengebracht worden: "Ik zal ze midden uit de volkeren doen uittrekken, uit de landen bijeenvergaderen en ze naar hun eigen land brengen." Dat gaat God doen. De bijeengedreven kudde waar Jesaja ook over sprak.

Dan lees je nog even verder in Ezechiël 34: "Ikzelf zal mijn schapen weiden." Hij zal hen dan voeding geven, namelijk Zijn Woord. Hoe vaak lezen we in de Bijbel niet het beeld van een herder en een kudde die geweid wordt in de grazige weiden van het Woord van God? Daar is plenty, er is zoveel voeding. En zoals een schaap dat doet, die eet dat en herkauwt dat; het heeft zoveel voedingswaarde. Dat is wat de Herder straks ook met het volk gaat doen. "Ikzelf zal ze doen neerliggen." Rust dus ook. "Luidt het woord van de Heer JAHWEH. De verlorene zal Ik zoeken." Dat is precies wat de Heer altijd doet: Hij zoekt het verlorene. En weet u wat ik helemaal mooi vind? Hij vindt het nog ook! Hij zoekt net zo lang tot Hij het gevonden heeft. "En de afgedwaalde terughalen, de gewonde zal Ik verbinden, de zieke versterken." Met andere woorden: niemand ontkomt aan Zijn zorg. Ook de zwakke, dat wat gemakkelijk buiten het zicht raakt of waar mensen geen belangstelling voor hebben, daar ziet Hij naar om. Zo'n Herder is Hij. Hij is met recht de goede Herder.

Als ik nu weer even terugga naar Jesaja 40: "Als een herder zal Hij zijn bijeengedreven kudde weiden, in zijn arm de lammetjes vergaderen en in zijn schoot dragen." Dat is een prachtig beeld van een herder die omziet, die bekommerd is, zorg draagt voor en liefde heeft voor zijn kudde. "De zogenden leidt Hij zachtjes." Het zijn van die woorden die resoneren. Andere passages, met name in Jesaja, spreken daar ook prachtig over. Ik denk aan de tekst in Jesaja 42, twee hoofdstukken verder: "Het geknakte riet zal Hij niet verbreken." Dat wat menselijkerwijs gewoon geknakt is en eigenlijk hopeloos lijkt – waarvan men zegt: "Jongens, dat gaat het niet meer worden" – dat zal Hij niet verbreken. Er zit een knak in, maar Hij verbreekt het niet. "En de kwijnende vlaspit" – ziet u het voor u, een olielampje waarbij de pit eigenlijk alleen nog maar walmt en bijna uit is? Dat dooft Hij niet. Nee, dat maakt Hij weer aan. De kwijnende vlaspit zal Hij niet uitdoven. Dat is de zorg van Hem als een Herder.

De zogenden leidt Hij zachtjes. Niets en niemand ontgaat Zijn oog. Nu dit gedeelte zo prachtig is afgesloten, zien we: wat een God, wat een Herder, en daarmee ook: wat een Redder is Hij!

▶ 32:28 De Majestueuze Grootheid van God ↑ hoofdstukken

In het navolgende krijgen we een nieuwe passage en in mijn Bijbel staat daar boven: 'Sions verlosser'. Dat is de verhevene en de machtige, want vanaf vers 12 krijg je een hele wending in het betoog van Jesaja. Waarom? Wel, hij had nu geschilderd wat God gaat doen, hoe Hij Zijn volk gaat uitredden en hoe Hij de kudde bijeen zal drijven. Dat goede nieuws wordt aan Jeruzalem en de steden van Juda verkondigd. En die Verlosser, die is ook werkelijk God. Als Hij dat belooft, dan zegt dat niet zomaar iemand; nee, dat is dé God waar we per definitie altijd te klein over denken. En dat wordt in het navolgende zo majestueus beschreven—dat is precies het woord wat je daarvoor moet gebruiken. Die God is namelijk ook bij machte om te redden.

Eerst even iets over de structuur van het navolgende. We gaan nu dus beginnen in vers 12 en ik zei al: er is een hele wending in het betoog. Dat valt je direct op. Zelfs als de Bijbel niet ingedeeld zou zijn in passages en perikopen, dan zou je meteen zien: hé, hier in vers 12 begint een heel nieuw gedeelte. Maar ik wil u wat laten zien over de structuur van het gedeelte tot aan het einde van dit hoofdstuk. Daar zit namelijk een structuur in die je misschien niet direct opvalt als je het zo leest, maar als je onder de oppervlakte kijkt, zie je een ontwerp. Ik heb u er al heel vaak op gewezen dat de Schrift gestructureerd is en een ontwerp heeft; zoals alles in de schepping een design vertoont, zo is ook de tekst opgebouwd. Ik wil u dat laten zien, want een PowerPoint leent zich er heel goed voor om dat grafisch weer te geven.

Eerst krijgen we de uitdaging waarin God uitdaagt en laat zien hoe alvermogend Hij is. Dan krijg je in vers 13 en 14 dat de mens bevraagd wordt. Zijn kennis wordt op de proef gesteld: 'Weet jij dat?' Het zijn allemaal van die retorische vragen waarbij het antwoord is: 'Nee, dat weten we niet.' De mens wordt bevraagd en dan wordt in vers 15 tot 17 naar voren gebracht dat de natiën onbetekenend voor Hem zijn. Dat wil zeggen: in hun nietigheid. Zie, de volkeren zijn als een druppel aan een emmer; dat soort beeldspraak wordt daar gebezigd. Dan krijg je in vers 18 tot 20 dat JAHWEH weer uitdaagt. Hij laat zien dat Hij boven de goden staat. Dat wil zeggen: de natiën die hun eigen godheden hadden en daar etiketten op hadden geplakt. Maar de God waar Jesaja over spreekt, is van een heel andere orde. Eigenlijk spreekt God zelfs bij monde van Jesaja. Jesaja is dus de mond van JAHWEH. Het Hebreeuwse woord voor profeet betekent eigenlijk ook 'mond'. God spreekt bij monde van Jesaja, maar God daagt weer uit en Hij staat boven de goden. Iedere keer is er de majestueusheid van God die in die uitdaging doorklinkt.

Vervolgens wordt in vers 21 de mens weer bevraagd, net als daarvoor. En in vers 22 tot 24 zijn het de machthebbers van de aarde: de koningen, de presidenten, de mannen die in tel zijn en naar wie opgekeken wordt. Degenen die het hier op aarde voor het zeggen hebben, wel, die zijn onbetekenend. Waar de natiën al onbetekenend waren, zijn in deze strofe de machthebbers zelf, hoeveel men ook claimt of pretendeert, in het licht van God volstrekt onbetekenend. Dat wordt prachtig naar voren gebracht. Dan krijg je in vers 25 en 26 dat God weer spreekt en uitdaagt. Hij laat zien dat Hij boven de hemellichamen staat: zon, maan en sterren. Hij is de God! Vervolgens wordt naar aanleiding daarvan de mens weer bevraagd, waarbij de mens met die retorische vragen gewoon wordt neergezet. Tegenover de alwetende, alvermogende God is de mens niks. Met de vragen die tot je komen, schrompel je ineen tot volstrekt nul komma nul. Helemaal niks ben je in het licht van die God. Dat is zo schitterend in het boek Jesaja: Hij is de God!

Ons leven begrijpen we pas... laat ik het anders zeggen. We hadden gisteren een conferentie in Garderen, de GoedBericht-conferentie. Het was een heerlijke dag en aan het einde daarvan heeft Menno Heijman ons meegenomen naar de betekenis van het verzoendeksel. Een aantal van u was daar natuurlijk ook bij. Ik hoop trouwens vanmiddag alles op de website te gaan zetten, zodat u het kunt nabeluisteren. Wat daarin klonk en wat Menno naar voren bracht, is dat God wil dat alle mensen gered worden. Dat wil God. En er staat in 1 Timotheüs iets achter: 'en tot besef van de waarheid komen'. Die waarheid staat er, of een mens dat nou beseft of niet. God wil dat alle mensen gered worden, of een mens dat nou wil of niet, maar Hij wil ook dat de mens tot besef van de waarheid komt. En dat was het geweldige: de mens komt ook eenmaal tot dat besef. Elke knie gaat buigen en elke tong gaat het beamen. Iedereen, ook wie nu de schouders ophaalt en er misschien niks van wil weten, iedereen gaat die God herkennen. Hij is God. Wat daar gisteren zo schitterend naar voren werd gebracht, is dat Hij die God is, Hij is die Herder, Hij is die Redder. Ja, ons leven gaat pas zin krijgen wanneer je tot besef van die waarheid bent gekomen: wie Hij is. Dan komt er een glans in je ogen die ook niet meer weg kan. Dan heb je iets gezien van waar het werkelijk om gaat en wat blijft. Het Woord van God leeft, is krachtig en spreekt van een alomvattende liefde.

Afijn, ik was nog bij de structuur. De mens wordt bevraagd en dan komt de afsluiting van het hoofdstuk: een schitterende conclusie. Feitelijk is dit hele gedeelte een aanloop naar die laatste verzen, waar we vandaag zeker niet meer aan toekomen. Maar daar staat dat wie JAHWEH verwachten, nieuwe kracht putten. Hun onvermogen is ook onbetekenend. Het is namelijk een troost. Hoe staat het er precies aan het einde? Ik wilde dit toch even gezegd hebben: 'Hij geeft de moede kracht en de machteloze vermeerdert Hij sterkte.' Jongelingen worden moe en mat, zelfs jonge mannen struikelen, maar wie de Heer verwachten... Kijk, dat betekent dus dat je moeheid, je matheid en je onvermogen in het licht van die God volstrekt onbetekenend zijn. Want als je daarop gaat zien, put je nieuwe kracht en vaar je op als arenden. Zulk inzicht en zulk besef geeft een mens vleugels. Dan word je inderdaad omhoog getrokken en ga je precies de richting op waar je wezen moet.

Ons onvermogen, waar wij misschien zo verschrikkelijk tegenaan hikken, is in het licht van die God volstrekt onbetekenend. U zegt misschien: 'Weet u wel hoe groot mijn problemen zijn? Die zijn verschrikkelijk groot.' Ik weet zeker dat er hier mensen in de zaal zijn die dat zeggen. Maar weet u ook hoe groot ze zijn in het licht van God? Die zegt: 'Ik zorg voor jou, Ik geef wat jij nodig hebt en Mijn weg met jou is altijd de beste.' Geloof je dat? Je zou bijna zeggen: dat lijkt me stug. Maar dat is de God van wie Jesaja getuigt.

Ja, dan mis je de enorme potentie, de kracht van die waarheid. Maar wie Hem verwachten... daarom wordt God zo in al Zijn glorie en majestueusheid beschreven. Hij beschrijft Zichzelf daar ook in: met Mij heb je van doen. En als je op Mij vertrouwt, wel, dat geeft kracht en dat doet je opstijgen. Jouw onvermogen stelt in het licht van Zijn belofte dus volstrekt niets voor, want Hij is vermogend.

Ik gebruik daarvoor vaak het beeld van het plafond. En dan reiken we... verder kunnen we niet, hè? Onze armen zijn dan te kort; die reiken niet verder. Ja, daar waar wij dan ophouden, daar begint God. Ons plafond is Zijn vloer. Dáár begint Hij.

Dan nog een klein gedeelte van Jesaja 40. Ik heb u nu iets laten zien over de geweldige structuur daarvan, over wat iedere keer eigenlijk terugkeert als coupletten, als een refrein. Je voelt meteen ook hoe hier inderdaad een wending gegeven wordt aan Jesaja’s betoog.

▶ 44:21 Wie Meet de Wateren in Zijn Holle Hand? ↑ hoofdstukken

Wie meet de wateren in zijn holle hand? Dit zijn verzen die je eigenlijk nauwelijks hoeft toe te lichten. Hier daagt God uit. Wie meet de wateren – en stel je eens voor, over al die oceanen – zo groot? Welnu, dat is in Zijn holle hand. Die God. Wie meet de wateren in Zijn holle hand en peilt de hemelen in een span?

Een span is dit: als je je hand strekt, dan is dat de ruimte of de afstand tussen de top van je duim en de top van je pink. Dat is een span. Wel, de hemelen, zo onvoorstelbaar groot, die heeft Hij tussen duim en pink, in een span. Zo meet Hij dat. Waar wij spreken over zoveel lichtjaren – van de afstand van één lichtjaar hebben we al geen idee. Mijn broeder had het net over zes- of zeven-duizend kilometer naar Afrika. Nou, dat is een heel eind, neem me niet kwalijk. Maar als je astronomen leest, dan hebben ze het over miljoenen lichtjaren. Zulke onvoorstelbare afstanden. Wie peilt de hemel met een span? Zó is God.

En wie vat in een maatbeker de losse aarde van het land? Al het materiaal waar de aarde van gemaakt is, Hij doet het in een maatbekertje. Wie weegt in een waag de bergen en de heuvelen in een weegschaal? Kijk eens om je heen naar de wateren, naar de hemelen en naar die majestueuze bergen. Wie is daar niet van onder de indruk? De vakantie is voor sommigen alweer erg ver achter de rug, maar als je daar bent in de Alpen of op al die andere plaatsen en je ziet die bergen, dan word je toch klein? Al die bergen, al die Alpen, al die bergketens: wie weegt in een waag de bergen en de heuvelen in een weegschaal?

Wie peilt de geest van JAHWEH en doet Hem Zijn raadgeving weten? Dat wil zeggen: wie kan peilen wat er in Zijn geest omgaat? We hebben niet eens een idee van hoe de schepping, zelfs een heel klein dingetje van Zijn schepping, precies in elkaar zit. Ik vind het altijd prachtig als je experts hoort, mensen die zich echt met één facet hebben beziggehouden en daar een doctoraat in hebben verkregen. Thuis hadden we nog een heel gesprek over het feit dat er zoveel mensen zijn die zich dagelijks professioneel bezighouden met de Drosophila. Dat is dat irritante fruitvliegje, weet je wel? Zo'n heel klein, piepklein fruitvliegje. Maar het is een wonder. En daarvan zegt men – ik heb dat gehoord van experts: "Vergis je niet, wij zijn daar al met zovelen decennia mee bezig, maar we weten er eigenlijk nog niks van." Dat is toch onvoorstelbaar? En dat is allemaal van de Schepper, mensen. Het is adembenemend. Wat een God!

Wie peilt de geest van JAHWEH en doet Hem Zijn raadgeving weten? Wij weten het allemaal zo goed. En dan zeggen we dingen... het is gewoon belachelijk als je er goed over nadenkt dat wij ons een oordeel menen te kunnen permitteren over de wegen die God gaat. Dan zeggen we: "Nee, God doet het niet goed." Wie denk je wel dat je bent dat je zoiets durft te zeggen over de grote God? Wat begrijp jij nou? Hier in Jesaja gebeurt dat: de mens wordt bevraagd. "Oh, ga jij daar een oordeel over God vellen? Nou, ik zal je eens een paar vragen stellen."

Dan wordt een schepsel, een klein of een groot creatuur, naar voren gebracht. In het boek Job gebeurt dat ook. Dan moet Job gaan antwoorden en op al die vragen moet hij het antwoord schuldig blijven. Nou, als dat zo is, wie denk jij dan dat je bent ten opzichte van de Schepper? Als je Zijn schepping en een schepseltje al niet eens begrijpt, wie denk jij dan dat je bent om de Schepper en de wegen die Hij gaat te beoordelen? Het mooie is: die God is onze God en daar kun je je gewoon restloos aan overgeven. Hij is God.

In het boek Job wordt het genoemd. Daar gaat een heel traject van 37 hoofdstukken aan vooraf. Job was zoveel overkomen en zijn vrienden, en Job zelf trouwens ook, hadden daar hun opinies over. God had gezwegen. Dan gaat God spreken en als je denkt dat God het antwoord gaat geven, dan zit je er helemaal naast. Want God neemt het woord vanaf hoofdstuk 38 en drie hoofdstukken lang geeft Hij geen één keer antwoord. Wat doet Hij wel? Hij stelt alleen maar vragen. Hij begint hiermee: "Gord nu als een man je lendenen, dan wil Ik je ondervragen, opdat jij Mij onderricht." Ga jij Mij maar eens vertellen hoe het zit. "Waar was je toen Ik de aarde grondvestte? Vertel het indien je inzicht hebt. Wie heeft haar afmetingen bepaald? Jij weet het immers!" Zo begint dat. Jij weet het toch? Op al die vragen blijven Job en wij het antwoord volledig schuldig. Dat kunnen we niet.

Eigenlijk zijn die wedervragen nu juist het antwoord. Dan zegt Job het ook: "Ik heb één keer gesproken, ik heb twee keer gesproken, maar nu leg ik de hand op mijn lippen. Ik weet nu: U bent alvermogend en U maakt nooit fouten." Wie raadpleegt Hij om Hem te doen begrijpen? Moet God jou vragen: "Joh, hoe zit dat nou eens? Kom André Piet, wil jij eventjes vertellen hoe jij denkt dat het in elkaar steekt?" Wie denk je nou dat je bent? Wie raadpleegt Hij om Hem te doen begrijpen en Hem te onderwijzen in het pad van beoordeling? Hoe zit iets nou, hoe moeten we iets taxeren of beoordelen? Dan moet je niet bij een mens wezen en Zijn schepselen daarvoor raadplegen. Dat is de omgekeerde wereld. Wie raadpleegt Hij om Hem kennis te onderwijzen en een weg van begrippen te doen weten? Alsof wij Hem even tekst en uitleg geven.

▶ 52:43 Uit Hem, Door Hem en tot Hem Zijn Alle Dingen ↑ hoofdstukken

Ik wil afsluiten met Romeinen 11. Daar gaan we nu naartoe, want waarom? In Romeinen 11 haalt Paulus dit vers aan. We gaan het lezen aan het slot van Romeinen 11. Daar volgt namelijk een citaat uit Jesaja 40 – precies dat vers waar we het nu over hebben – uit de Septuagint welteverstaan.

Daar staat: "Wie heeft de zin van de Heer gekend?" Dat wil zeggen: Zijn denkzin. Wie weet langs welke lijnen Zijn gedachten gaan? Wie is Hem tot raadsman geweest? Wie heeft God geadviseerd? Of wie heeft Hem eerst iets gegeven waarvoor hij vergoeding ontvangen moet? Zo van: "Ik heb iets aan God gegeven, nu moet God het mij wel terugbetalen, want het origineel ligt bij mij; ik heb de copyrights." Nee, Hij geeft aan allen leven, adem en alles. Alles wat ik ben en alles wat ik heb, dat heb ik van Hem. Als Hij Zijn hand terugtrekt, dan ben ik er niet meer.

Paulus eindigt Romeinen 11, een geweldig betoog, en hij zegt: "Want uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen." De boodschap dat Hij de Schepper is van alles: uit Hem. Dat Hij de Beschikker is van alles: door Hem. Maar dat betekent net zo goed dat Hij de Redder is van alles. Uit Hem is alles; niemand betwijfelt dat, hè? Dat Hij de Schepper van alle dingen is en dat Hij alle dingen beschikt, maar dat betekent ook dat Hij alle dingen weer tot Zich zal brengen. Tot Hem zijn alle dingen, zoals uit Hem alle dingen zijn.

Dat is het evangelie: uit Hem, door Hem en tot Hem is alles. En daarom zegt Paulus – en wij zeggen daar hartelijk amen op: "Hem zij daarom de heerlijkheid tot in de aeonen", die wereldtijdperken die gaan komen. En dan zeggen wij: Amen.