▶ 00:00 Inleiding: een Lege Plaats en de Term Wereldgelijkvormig ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen vrienden. Het was een heel vreemde gewaarwording om hier vanmorgen zo aan te komen en nu ik hier kijk, zie ik een lege stoel. Zesentwintig, zevenentwintig jaar kwamen we hier en het was altijd ome Goof die ons zo hartelijk begroette; vrolijk, altijd vrolijk. En nu is er een lege plaats. Dat is vreemd. En voor u in het bijzonder, tante Timmy.

Maar wij gaan in het voetspoor van ome Goof verder. Ik stel voor dat we dat ook vanmorgen gewoon zullen doen, namelijk door een gedeelte uit de Bijbel te bespreken: Romeinen 12. U ziet hier op het scherm de titel, het thema afgebeeld: wereldgelijkvormig.

Die uitdrukking hoor ik tegenwoordig niet zo heel erg veel meer, maar vroeger, in het milieu waarin ik ben opgegroeid, kwam de term heel vaak voorbij: wereldgelijkvormigheid. Men wist ook precies aan te duiden wat dat was. Wat voor kleding, wat voor levensstijl, de dansvloer, de bioscoop of een ijsje op zondag; dat was allemaal wereldgelijkvormig. Doen zoals de wereld doet.

Nu lijkt het misschien, als ik het zo zeg, dat ik daar met wat dedain over spreek of dat ik dat achter mij heb gelaten. Nou, dat heb ik in zekere zin ook wel, moet ik erbij zeggen. Maar dat neemt niet weg dat je toch de vraag zou moeten stellen: wat is dat nou precies?

Eén ding moet ik u dan in elk geval even op voorhand vertellen. De uitdrukking is ontleend aan Romeinen 12 vers 2, en daar zullen wij vanzelf ook vanmorgen op komen. Maar aangezien Romeinen 12 vers 2 in een context staat, leek het mij toch wel handig om ook die context eerst eens te bespreken, want dat geeft juist ook zoveel duidelijkheid.

▶ 02:19 De Context van de Romeinenbrief: de Leer van het Evangelie ↑ hoofdstukken

De Romeinenbrief valt uiteen in twee delen. Laat ik dat op voorhand even gezegd hebben. Er is een praktisch deel aan het einde, maar ik noem het nu in de omgekeerde volgorde: het eerste deel, van hoofdstuk 1 tot en met hoofdstuk 11, gaat over de leer, het onderwijs; namelijk de leer van God en Zijn evangelie. Het evangelie van God, zo heet dat trouwens ook in Romeinen 1 vers... nou ja, kijkt u het maar eens na: het evangelie van God en Zijn Zoon.

Een uiteenzetting daarvan vinden we in deze elf hoofdstukken. Het is een geweldige uiteenzetting, zeer fundamenteel en elementair. Het is de basis. Het is niet voor niets de eerste brief van de apostel Paulus zoals we hem in onze Bijbel ook aantreffen. Het is een fundamentele uiteenzetting van wat nou precies die blijde tijding is: dat evangelie, dat goede bericht van God en Zijn Zoon. Het is geweldig zoals hij dat logisch, duidelijk en krachtig uiteenzet en waarom het ook werkelijk een blijde tijding is.

De laatste hoofdstukken van dat onderwijsgedeelte, dus hoofdstuk 9, 10 en 11, gaan over Israël en over de plaats van Israël in het plan van God. Ze gaan ook over de huidige tijd waarin Israël ongelovig is. "Vijanden zijn zij", zegt Romeinen 11, "vijanden naar het evangelie, maar geliefden om der vaderen wil". Dat wil zeggen: God heeft Zijn onvoorwaardelijke belofte aan de vaderen ooit gegeven en God houdt Zijn woord. Kortom, er komt een goede afloop, ook in verband met Israël en de belofte die God heeft gegeven aan dat volk, en hoe Hij via dat volk de hele wereld ook gaat zegenen. Dat staat allemaal nog te gebeuren. Wij leven nu in een tijd van onderbreking. Dat heeft Paulus in die laatste hoofdstukken van dat eerste deel besproken en dat eindigt op een geweldige wijze.

Dat is echt de climax van de brief: Romeinen 11 vers 36. Daar wil ik aanhaken. Dat wil zeggen, voordat we bij Romeinen 12 vers 2 zijn, wil ik eerst even beginnen bij het laatste gedeelte, of het laatste vers van dat onderwijsgedeelte van de brief.

▶ 05:04 De Climax van Romeinen 11: uit Hem, Door Hem en tot Hem ↑ hoofdstukken

Romeinen 11, vers 36. En dat is echt het hoogtepunt. Feitelijk begint dat hoogtepunt in vers 32: God heeft hen allen onder ongehoorzaamheid besloten om Zich over hen allen te ontfermen. En dan valt de apostel als het ware op zijn knieën en klinkt er een loflied, een aanbiddingslied. Met de uiteindelijke conclusie en de uitspraak in vers 36 waarmee alles is gezegd: "Want uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen."

Het hangt er maar net vanaf waar je het accent op wilt leggen. Leg je het accent op Hem? "Want uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen." Dat kun je zeggen, maar net zo goed is het van belang om te zien dat hij drie verschillende voorzetsels gebruikt. Uit Hem zijn alle dingen, dat wil zeggen: vanuit Hem. Hij is de Bron van alles. Het gaat hier uiteraard over God; Hij is Degene die alles ontworpen heeft, bedacht heeft en ook voortgebracht heeft door Zijn woord. Alles is uit Hem.

Door Hem zijn alle dingen. Dat wil zeggen: door geeft het kanaal aan. Hij is Degene die het ook uitvoert. Het komt niet alleen maar uit Hem voort; Hij is het ook die het vervolgens ten uitvoer brengt. Door Hem zijn alle dingen, en vervolgens: tot Hem zijn alle dingen. In het Grieks is dat het woord eis, en dat betekent eigenlijk letterlijk: tot in. Tot in Hem zijn alle dingen. Zoals alle dingen vanuit Hem zijn, zo zijn ook alle dingen weer tot in Hem. Wat eigenlijk, als je het logisch bekijkt, ook niets anders dan vanzelfsprekend is.

Alles komt uit Hem voort. Hij laat daarbij bij de uitvoering ook niets aan anderen over; het is allemaal Zijn regie. Hij geeft taken over aan anderen, maar niettemin houdt Hij de regie. Door Hem zijn alle dingen, maar ook tot in Hem zijn alle dingen. Met andere woorden: de goede afloop is op voorhand gegarandeerd, want het komt uit Hem voort, het bestaat door Hem en dus, wat kan er uiteindelijk nog misgaan? Dat had de apostel juist in deze hoofdstukken geweldig uiteengezet.

Alle dingen – in het Grieks staat daar die uitdrukking die u misschien wel vaker voorbij heeft horen komen: ta panta. Het Al, al de dingen. Het heelal is het vaak ook gewoon: het Al. Als je je dat realiseert – over Wie we het hebben, God, uit Wie, door Wie en tot Wie alles is – ja, wat is dan de conclusie? Precies wat Paulus hier doet: "Hem zij de heerlijkheid!" Hoezo heerlijkheid? Wel, dat had Paulus dus uiteengezet in elf hoofdstukken: waarom dat Evangelie werkelijk zo’n geweldig Evangelie is.

Hoe God door alles heen – door het kwaad heen, door de weerbarstigheid van mensen heen, door het lijden heen, door de dood heen, door alles heen – werkt. Daar gaat niets mis, maar door dat alles heen gebruikt Hij de ellende juist als de donkere achtergrond waartegen Hij het juweel van Zijn liefde, van Zijn gerechtigheid en van alles wat Hij te bieden heeft, laat schitteren. Die heerlijkheid komt Hem toe, want het is uit en door en tot Hem. Met andere woorden: aan Hem is al die heerlijkheid.

"Tot in eeuwigheid", zegt onze vertaling dan. Maar u ziet in de interlinear die ik er standaard eigenlijk altijd onder plaats, dat er letterlijk staat: "tot in de aeonen". Dat woord moet u even vasthouden, want daar komen we straks nog over te spreken. Dat is niet eeuwigheid; sowieso is het een meervoud, het gaat over dé aeonen. Dat zijn wereldtijdperken. De Bijbel spreekt over de aeonen die achter ons liggen, wereldtijden die achter ons liggen.

Het spreekt ook over "deze aeon" – hou hem even vast, want dat is het onderwerp voor vandaag. Maar de Bijbel spreekt ook over aeonen die nog komen gaan. Dat zijn de overtreffende aeonen, de "aeonen der aeonen". Dat zijn die wereldtijdperken waarin Christus zal heersen. Dat is nog toekomst. Maar dat zijn de grote overtreffende aeonen omdat Christus' heerschappij dan gevestigd zal worden en zal voortduren gedurende meerdere tijdperken: de duizend jaren waar het boek Openbaring over spreekt en de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Over die aeonen heeft Paulus het: "Hem zij de heerlijkheid tot in de aeonen."

En wat valt daar aan toe te voegen, behalve dan: Amen. Zo is het. Dat is de waarheid. En dit Amen, deze lofzang zo u wilt, is de afsluiting van dat eerste deel: het onderwijs. Vervolgens krijgen we Romeinen 12, en ik ga gewoon door. Maar ik vond niet dat ik bij Romeinen 12 vers 1 kon beginnen voordat ik in ieder geval even die aansluiting ook gememoreerd heb: namelijk die geweldige climax van het onderwijsgedeelte.

▶ 11:13 Onze Logische Eredienst: het Lichaam Beschikbaar Stellen ↑ hoofdstukken

En dan zegt hij: "Ik vermaan u dan, broeders." Maar u ziet dat vermanen... ik weet niet hoe u het ervaart, maar ik denk bij vermanen meteen aan dat vermanende vingertje. Maar dat woordje parakaleo betekent eigenlijk "ernaast roepen" en het heeft de betekenis van oproepen en eigenlijk ook van bemoedigen. Het wordt ook vaak in de Statenvertaling bijvoorbeeld vertaald met troosten. Het is dus niet dit vingertje; het is bemoedigen, aanmoedigen, op het hart binden, iemand naast je roepen.

En dan zegt hij: "Ik roep u dan op, broeders." Dat "dan" is een conclusie. Hoezo dan? Nou, gewoon uit alles wat ik tot dusver nu uiteengezet heb, wat ik jullie verteld en opgetekend heb. Elf hoofdstukken lang volgt als logische conclusie, broeders, met een beroep op – of letterlijk gewoon door – de barmhartigheden van God. De barmhartigheden, dat heeft ook de betekenis van het medelijden van God. God lijdt met Zijn schepping mee; Hij houdt van Zijn schepping en als Zijn schepping lijdt, dan lijdt Hij mee.

En dat is mooi, want juist in het voorgaande had hij daaraan gerefereerd. Ik stipte het zojuist even aan: Romeinen 11 vers 32. Dat zijn een paar verzen die hieraan voorafgegaan zijn. Toen had hij deze uitspraak gedaan, wat trouwens ook weer een conclusie is van Romeinen 11 en ook de aanleiding tot die lofzang waar we het zojuist over hadden: "Want God heeft hen allen onder ongehoorzaamheid besloten." En waarom? Wel, om Zich over hen allen te ontfermen. Dit woord, "de barmhartigheden Gods", is weliswaar een iets ander woord, maar het is de uitdrukking dat God Zich ontfermt en barmhartigheid toont.

Paulus had dit juist in deze hoofdstukken uiteengezet. Israël heeft nu inderdaad gesloten ogen; dat wil zeggen dat zij geen zicht hebben op hun Messias en op het evangelie. Zij zijn vijanden naar het evangelie, maar kijk het maar na in Romeinen 9, 10 en 11. Daar zie je dat Paulus zegt: "God heeft hen gegeven ogen om niet te zien." Hij houdt hen nu blind. Israël is nu vijandig ten opzichte van het evangelie, totdat... God heeft de regie in handen. God heeft de touwtjes in handen, God zij dank. Daar is Hij God voor; daarin loopt Hem niets uit de hand.

En terwijl Israël – daar gaat het dan specifiek over, maar het is een universeel principe – onder de ongehoorzaamheid besloten is... dat woordje "opbesluiten" is trouwens prachtig, want dat geeft aan dat ze zitten als een vis gevangen in het net. Er is geen ontkomen aan. Nu is Israël als natie onder de ongehoorzaamheid besloten. Waarom doet Hij dat? Kijk, als je hier een punt zet, dan denk je: wat is dat macaber? Hoe kan God zoiets doen? Maar God heeft daar een positief doel mee, namelijk om Zich over de allen te ontfermen. De ongehoorzaamheid is niet het eindpunt. Nee, Hij heeft hen besloten om Zich over die allen te ontfermen.

Nou, dat had Paulus uiteengezet en dus krijg je: "Ik roep u dan op, broeders, door de barmhartigheden van God." En barmhartig is Hij, jegens allen, ook degenen die nu ongehoorzaam zijn. Want Hij sluit de ogen, maar Hij opent ook weer ogen op Zijn tijd en op Zijn wijze. Daar vraagt Hij geen excuses voor en Hij geeft geen uitleg; Hij is God. Wel met die wetenschap dat al die minnen die wij nu zien, God die tot allemaal plussen maakt. Als je zo in het leven mag staan, namelijk wetend dat uit Hem, door Hem en tot Hem alle dingen zijn... als je zo God mag kennen, dan weet je: die minnen – hoezo minnen? Dat is wat wij nu zien, wat wij nu meemaken, wat wij in onze beleving zo aangeven. Maar dat is niet het hele verhaal. Dat is trouwens ook Romeinen, maar dan weer Romeinen 8: God doet alle dingen medewerken ten goede. Dat wil zeggen dat de minnen plussen worden.

In de wereld kun je dan "tsjakka" roepen en daar kun je een bepaalde positiviteit of positief denken leren. Maar wij hoeven helemaal geen "tsjakka" te roepen. Wij hoeven ons er alleen maar van bewust te zijn dat er één God is die alles inderdaad in de hand heeft. Uit wie, door wie en tot wie ook weer alle dingen zijn. Hem zij de heerlijkheid! Dat is positief denken, echt positief denken, maar dan op basis van wat de Schrift leert, namelijk de wetenschap dat er één God is.

Nou, met dat in gedachte, als conclusie op het weethebbend zijn van de barmhartigheden van God, zegt hij: "Wel, ik roep u dan op dat gij uw lichamen stelt" – presenteert of beschikbaar stelt. Juist bij de voorbereiding zat ik daaraan te denken. Wij kennen dat wel, je lichaam ter beschikking stellen, maar dat doe je dan bij het overlijden. Of nou ja, je doet het vóór het overlijden uiteraard, maar het effect is bij het overlijden. Wat er dan feitelijk gebeurt als je je lichaam ter beschikking stelt aan de wetenschap, is dat het niet meer van de familie is. Dan is het van de wetenschap en daar mogen zij ermee doen wat ze willen; erin snijden of whatever. Dat klinkt wat macaber allemaal, maar u begrijpt de gedachte. Het punt is: je stelt dat lichaam ter beschikking en dan is het daar ook van. Dan mogen zij er vervolgens mee doen wat ze willen.

Hier gaat het niet over een lijk dat je ter beschikking stelt; integendeel. Er wordt hier gesproken over: "dat gij uw lichamen stelt tot een levend, heilig en Gode welgevallig offer." Dat woord "offer" geeft dus inderdaad aan dat je het aanbiedt en er vervolgens niets meer mee doet. Dat wil zeggen: het is dan van de Ander. Als in Israël een offeraar met een dier naar de tempel ging en hij gaf het aan de priester om het vervolgens te offeren, wat deed die offeraar? Niets meer. Hij bracht het dier en zei: "Alsjeblieft, hier is het." Hij stelde het beschikbaar aan de priester die vervolgens deed wat ermee gedaan moest worden, namelijk volgens de regels en volgens alles wat God daarover uiteengezet had. God ging daar dan over. Dus een offeraar doet feitelijk niets meer dan alleen maar zeggen: "Alstublieft, hier is het." Dat is presenteren, beschikbaar stellen.

Hier wordt uiteraard niet gesproken over een lijk, maar over gewoon nu. Als je weet: er is één God, uit wie, door wie, tot wie alles is, aan wie de heerlijkheid zij... alles in het leven, alles in deze hele schepping, het gaat uiteindelijk maar om één iemand. Hem zij de heerlijkheid. Wat is de logische conclusie nu uit dat gegeven? Dit lichaam, mijn lichaam, wat doe ik daar dan mee? Welke logica volgt daar nu uit? Dan zeg je: "Oké Heer, dit lichaam is van U. Ga Uw gang." Dat is je lichaam beschikbaar stellen. En wat Hij er dan mee doet, dat is niet zo moeilijk, want Hij maakt daar een levend, heilig en Gode welgevallig offer van.

Op het moment dat een mens zich realiseert wie God is en Zijn barmhartigheden kent, erkent en beseft, dan stel je je lichaam en dan maakt God daar een levend offer van. Ja, levend... daar kun je onder verstaan: gewoon zolang dit lichaam leeft. Maar het is dieper, want wij kennen leven in de echte, fundamentele zin van het woord. In deze schepping kennen we feitelijk... ja, wij spreken altijd over leven, maar de Bijbel noemt dat sterven. Een stervend lichaam op weg om dood te gaan, dat is het. Maar wij kennen leven, namelijk leven van de onvergankelijkheid. Leven dat Christus aan het licht bracht toen Hij uit de doden opstond. Wel, dat leven kennen wij. En Hij stelt ons ook apart. Heilig wil niets anders zeggen dan apart zetten. Hij maakt er een levend, een apart gezet offer van. Namelijk apart gezet met het oog waarop? Wel...

Met het oog uiteraard op God, aan wie de heerlijkheid zij... en uit wie, door wie, tot wie alle dingen zijn. Wel, hij maakt daar dan een offer van. Dan gaat alles in het leven uitsluitend om Hem. En dat is waar het allemaal dan op gericht en georiënteerd is. Dat maakt hij — en ik kom er straks nog op terug hoor — maar dan staat er vervolgens nog bij (want ik moet bij vers 2 natuurlijk aankomen, ja, dit is alleen nog maar inleiding dit hè?): "Dit is uw redelijke eredienst."

En hier staat in het Grieks — ik hou van dat woord — dit is uw logische eredienst. Ons woordje logisch komt uit het Grieks, logikos. En dat betekent dan gewoon logisch, redelijk. Wat daaruit volgt? Ja, als alles van Hem is — de bron, het kanaal, de bestemming — als Hem alles toekomt als de auteur, als de Schepper, de Volleinder, wat is er dan logischer dan dat je inderdaad zegt: "Alstublieft, dit is van U, doet U ermee wat U wilt."

Dat is je lichaam beschikbaar stellen. Dat is niet gaan jakkeren of zeggen: "Nee, helemaal niet." Een offeraar stelt beschikbaar. Dat is je logische... Denk na! Het is opvallend hoe vaak, met name ook in de brieven van Paulus — want hij laat zich daar zo dikwijls over uit — hoe hij spreekt dat God ons een geest van bezonnenheid heeft gegeven. Gezond verstand. We hebben een brein gekregen. Denk logisch.

Als je God niet kent... ja, is dit niet logisch? Als je domweg helemaal niet weet of niet wilt weten dat Hij er is, dan is dit niet logisch. Maar op het moment dat God er is en je Hem als God erkent, dan is dit logisch. Dat staat dus haaks op alles wat er in deze wereld verteld wordt. En democratisch gezien heb ik hartstikke ongelijk. Ja, ik bedoel, wie weet dat nou of wie gelooft het nou? Je bent gewoon gek, of in ieder geval niet serieus te nemen als je uitgaat van God als God. Maar dat is nou precies waar we dan op uitkomen.

▶ 24:11 Gelijkvormig aan het Schema van Deze Aion ↑ hoofdstukken

Want zegt Paulus dan vervolgens in Romeinen 12 vers 2: "En wordt niet gelijkvormig..." Kijk, hier komen we uiteindelijk uit bij die uitdrukking waar ik het graag wat meer over wilde vertellen: wereldgelijkvormig. Wordt niet gelijkvormig aan deze wereld.

"Wordt gelijkvormig" – daar zit een woord in dat is samengesteld uit twee begrippen. Wij kennen een deel van dat woord nog wel, en dat is het woordje 'schema'. In het schema gepast worden van deze wereld. Dus gelijkvormig wil zeggen dat je in het schema gepast wordt, in het sjabloon gezet wordt. Dit staat als een imperatief; hier wordt gezegd: "en wordt niet". Eigenlijk volgt dit ook weer direct uit het voorgaande. Als je je lichaam stelt, beschikbaar stelt aan God, dan volgt daaruit dat je dus niet het schema volgt en niet in het sjabloon past van deze wereld.

En nu komen we op nog een andere uitdrukking, en dat is waar ik al even wat over zei. Want hier staat letterlijk niet "deze wereld", maar "deze aeon". Hier staat hetzelfde woord dat we twee verzen eerder ook tegenkwamen, alleen toen werd het vertaald met "eeuwigheid". U zegt: hoe kan dat? Nou ja, dat vraag ik me dus ook altijd al af, maar daarom wijs ik u erop. Hier staat gewoon dit woord "aeon", maar hier wordt gesproken over déze aeon. Wordt niet gelijkvormig aan deze aeon. Dat wil zeggen: aan dit wereldtijdperk, aan deze wereldtijd.

Want zo geweldig als de wereldtijden, de aeonen, zijn die nog gaan komen, zo boos – zo noemt de Bijbel dat ook – is deze aeon. De Bijbel spreekt over de "tegenwoordige boze aeon". Deze aeon is boos. En wat is dat nu, gelijkvormig aan deze aeon? Want dat is dan de uitdrukking: in het sjabloon passen van dit wereldtijdperk. Deze aeon, ja, daarin worden dingen verteld: opinies, meningen, kreten, voorkeuren, gedachten, uitgangspunten, humor, alles. Gewoon alles wat er hier aan maalstroom beleefd wordt in deze aeon.

Opmerkelijk is trouwens dat als de Bijbel spreekt over deze aeon, dan gaat het niet in de eerste plaats over bepaalde uiterlijke dingen, maar dan gaat het over de essentie, namelijk over het denken van deze aeon. Dat wat deze aeon bezighoudt. Ik heb het eens voor u opgezocht, want de uitdrukking "deze aeon" komen we een paar keer tegen. Ik zal u een lijstje geven. Dat is gauw gedaan, want we vinden hem drie keer. Nou, ik zeg het niet helemaal correct wat ik nu zeg, maar even samengevat.

▶ 27:49 De Bezorgdheden en de Wijsheid van Deze Aion ↑ hoofdstukken

In Mattheüs 13 en Marcus 4 wordt gesproken over de bezorgdheden van deze aeon. Dat wil zeggen: over alles waar deze aeon, de mensheid in deze wereldtijd, zich druk over maakt. Het gaat daar trouwens om een gelijkenis. U kent dat wel, van dat zaad dat gezaaid is en dan opkomt, maar vervolgens verstikt wordt. Die gelijkenis is het. En dan staat er dat de bezorgdheden van deze aeon het goede zaad verstikken.

De bezorgdheden van deze aeon: dat is alles waar deze aeon zich zorgen om maakt en zich druk over maakt. Met name in de Evangeliën is het de Heer Jezus die daar dikwijls op wijst. Het gaat over zorgen: "Wat zullen we eten? Wat zullen we drinken? Hoe zal onze toekomst zijn?" Het gaat over je zorgen maken over morgen, over zorgen in je eigen leven, of over wat de wereld doet. Gewoon in het algemeen. Ik heb het nu niet over de gelovigen; ik heb het juist over wat karakteristiek is voor deze aeon. Dat is dat mensen zich voortdurend zorgen maken. Waarom zouden mensen er anders zo vaak somber en depressief uitzien? Dat is vanwege de zorgen van deze aeon.

Laten we nu wel wezen... Want als je zegt: "Van deze aeon, daar horen wij niet bij, dus hebben wij hier helemaal niets mee van doen. Dat zijn de zorgen van de wereld, niet de onze." Dat zou je zeggen, dat is ook logisch, maar u weet terwijl ik het zeg dat het in de praktijk heel anders is. Want wij maken ons allemaal zorgen, toch? Nou, laat ik het anders zeggen, op veilige afstand: hoe gemakkelijk loop je niet in die val? Dan ga je gewoon in hetzelfde sjabloon leven als de wereld. Zo wordt het Woord verstikt – want dat is de context, kijk het maar eens na. Het Woord wordt verstikt door de zorgen van deze aeon. Want er moet zoveel gebeuren en je maakt je druk om dit en je maakt je druk om dat. Hoe zal het morgen gaan? Hoe gaat het met deze wereld? Ik weet niet of u zich daar ook zorgen over kunt maken, maar dan kun je in actiegroepen gaan zitten om de toekomst van deze planeet veilig te stellen. Nu pak ik het meteen even heel groot aan. Meestal is het zo dat onze horizon aanzienlijk kleiner is en is het vooral ons eigen leventje in de nabijheid daarvan waar we ons druk over maken.

Het is zo begrijpelijk, dat hoef ik u echt niet uit te leggen. Maar het zijn de bezorgdheden van deze aeon. Als je weet dat er één God is die alles een plaats geeft... Het is de apostel Paulus die zegt: "Weest in geen ding bezorgd." Dat is niet een last die wordt opgelegd, zo van: "ik mag me geen zorgen maken". Nee, het is een last die van je wordt afgenomen. "Wees niet bezorgd, Ik zorg voor je." Dat is een hele zorg minder. De logica van de wetenschap dat er Eén is die voor jou zorgt, die je geeft wat je nodig hebt en die jouw leven leidt... de logica daarvan is dat ik onbezorgd mag leven. In de wereld is het alleen maar een ideaal: "Don't worry, be happy." Maar daar moet je wel een basis voor hebben. Die basis hébben wij. Wij kennen een God die voor ons zorgt.

Hoe vaak zei ome Govert niet: "De Heer zal voorzien"? Het staat niet voor niets hier op dit preekgestoelte: "De Heer zal voorzien." Hij voorziet. Dat wil zeggen: Hij kan niet alleen vooruitkijken en weten wat er allemaal gaat gebeuren, maar 'voorzien' betekent ook dat Hij gééft. Hij geeft. Wij maken ons zorgen en achteraf zeggen we altijd: "Het heeft ons alleen maar geblokkeerd, het was helemaal niet nodig geweest, het ging toch anders." Dat weten ze in de wereld trouwens ook wel. Waarom zou je je zorgen maken? Dat zei meneer Van der Valk van die restaurantketen: "Ik maak me geen zorgen," zei Gerrit van der Valk. Hij zei: "Het loopt toch anders." Dat is trouwens ook logica.

Als je de weet hebt dat er één God is die voor je zorgt, dan heb je hier geen last van. Ik praat nu over logica, ik heb het niet over emoties of gevoelens, want dat is een heel ander verhaal. Nee, ik heb het nu gewoon over logica. Als er één God is die voor je zorgt, denk na mensen, wees logisch, wees consequent. Als er Eén is die voor je zorgt, dan ben je dom bezig wanneer je je zorgen maakt. Want waarom? Ken je Hem dan niet? Dan geef je Hem niet de eer. Als je Hem de eer geeft en je wilt niet gelijkvormig zijn aan deze aeon...

Mensen, het lijkt wel eens – en dat denk ik heel vaak – dat mensen het ook heerlijk vinden om zich zorgen te maken. Iemand zei dat een keer heel mooi, hij zei: "Zorgen, dat is niet iets wat je moet máken, dat is wat je moet dóén." Je zorgt voor mensen, oké, dat zijn verantwoordelijkheden. Maar zorgen máken, dat is nergens goed voor. Toch is het interessant, want weet je wat het is? Op het moment dat jij je zorgen maakt, word jij zielig. Vervolgens word jij het middelpunt van jouw universum, zeg maar, want dan kun je aandacht vragen. Denk daar maar eens over na, maar het is echt zo.

Maar als er Eén is die voor je zorgt – en niet alleen voor mij, "He's got the whole world in His hand" zingen we dan – denk dan na. Wees logisch. Onze redelijke eredienst is: "Alsjeblieft Heer, dit is mijn lichaam. Dat is mijn zorg niet meer, dat is Uw verantwoordelijkheid. Het is van U, ga Uw gang." Het eerste wat er dan gebeurt, is dat de zorgen van je worden afgenomen. Dan kun je omhoog kijken. Be happy! Hoe kun je nu 'happy' zijn als je je zorgen maakt? Nogmaals, ik stap nu met een hele grote stap over emoties en allerlei andere gevoelige bezwaren en ervaringen heen. Ik heb het nu puur over onze logische eredienst waar Paulus het ook over heeft. Het mooie is: juist door daar zo overheen te stappen, daar word je zo blij van.

De bezorgdheden van deze aeon, dat was het eerste wat ik even gezegd wilde hebben. In 1 Korinthe 1, 2 en 3 – ik moet hoofdstuk 3 er eigenlijk ook nog bij noemen – gaat het over de wijsheid van deze aeon. In dat verband wordt er gesproken over de redetwister, de discussieerder van deze aeon die zijn wijsheid debiteert. Maar weet u wat de Bijbel zegt, wat Paulus zegt in 1 Korinthe 1, 2 en 3 over de wijsheid van deze aeon? Het is dwaasheid voor God.

Weet u waarom? Niet omdat de wereld zo onintelligent is. Er zit zoveel intelligentie in de wereld, ook bij ongelovigen. Maar het heeft één reden. Het is niet omdat ze dom zijn of geen goede hersenen hebben. Ik denk wel eens: wie ben ik om hier nu te staan? Er zijn zoveel knappere mensen. Maar weet je wat het probleem is? Het uitgangspunt deugt niet. Ik zal het straks nog even laten zien, maar hou me even vast: God heeft de wijsheid van deze wereld tot dwaasheid gemaakt. Dat zal ook gedemonstreerd worden.

Omgekeerd is het trouwens ook zo. Dat is een reden waarom je wel gelijkvormig aan deze aeon zou willen worden: om niet op te vallen. Dat is wel plezierig; je valt niet op want je loopt gewoon met de hele massa mee. Je doet hetzelfde. Dat is waar. Bovendien, als je met de wijsheid van het Woord gaat rekenen, dan ben je omgekeerd een dwaas in de ogen van de wereld. Weet u dat? Zoals de wijsheid van deze wereld dwaasheid is voor God...

Zo is de wijsheid van God dwaasheid voor de wereld. Die twee matchen totaal niet. Dus op het moment dat je rekent vanuit het Woord, ben je dwaas in de ogen van de wereld. En vice versa. Die twee verdragen elkaar niet, ze matchen niet, want het is niet compatible, zoals dat heet.

En dan hebben we 2 Korinthe 4 nog. In vers 4 wordt gesproken over de god van deze aeon. En dat is expres met een kleine letter, want daar gaat het over de diabolos: de satan, de tegenstander die de denkzin van de ongelovigen verblindt. Heel deze aeon wordt gekenmerkt door leugen; de waarheid wordt ten onder gehouden. Dat is karakteristiek voor deze aeon. Daarom is deze aeon ook een boze aeon.

Dat wordt allemaal gezegd over deze aeon. Dat gaat vooral over wat er in deze wereld omgaat: haar denken en haar spreken ook, want ze waant zich wijs. En denk aan de zorgen van deze aeon... Maar ik ga even verder, want er staat:

▶ 38:39 Een Metamorfose Ondergaan Door de Vernieuwing van Je Denken ↑ hoofdstukken

Wordt niet gelijkvormig aan deze aeon, maar wordt hervormd. Dat is geen keuze. Dat is ook geen aanbeveling om je bij een bepaald kerkgenootschap aan te sluiten. Vroeger werd het vaak zo opgevat – niet echt uitgelegd, maar in ieder geval zo beleefd. Men dacht dan aan Nederlands Hervormd of, zoals je vandaag moet zeggen, Hersteld Hervormd. Maar nee, er staat: wordt hervormd.

Hier staat in het Grieks het woord metamorfose. Je herkent het hier zelfs nog in de lettertekens. Wij kennen dat woord vooral uit de biologie: een rups die een vlinder wordt, dat is een metamorfose. Een totale gedaanteverwisseling. Er zit een passief-actief element in, maar normaal gesproken kan zo’n rups er niets aan doen om een metamorfose te ondergaan. Op een gegeven moment heeft hij zich helemaal volgevreten en dan laat hij het als het ware hangen. Vervolgens ondergaat hij dit proces. Dat is niet iets wat hij doet; het is wat hem overkomt. Er zijn heel veel voorbeelden van in de biologie. Trouwens, feitelijk zijn wij allemaal het product van een metamorfose. We begonnen ooit als twee celletjes die bij elkaar samenklonterden en nu zitten we hier. Dat vind ik een aardige gedaantewisseling, neem me niet kwalijk.

Wordt hervormd, dat wil zeggen: onderga een metamorfose. Hoe dan wel? Dat woord metamorfose komen we vaker tegen. In de tweede Korinthebrief zegt Paulus hierover: "wij allen, die met een aangezicht waarop geen bedekking meer is..." Ik laat even voor wat het is, maar hij heeft het in ieder geval over de wet. We zijn niet meer onder de wet, niet meer onder een bedekking, maar we weerspiegelen de heerlijkheid van de Heer. Het idee is dat van een reflector of een spiegel. Wat doet een spiegel op het moment dat hij gericht is op de lichtbron? Dan gaat die spiegel ook datzelfde licht waar hij op georiënteerd is, weerspiegelen. Dat doet die spiegel niet zelf als een activiteit; nee, dat is een automatisme. Het enige wat hij doet, is het gericht zijn op de lichtbron en dat weerspiegelen. Dat is een automatisme omdat het een reflector is.

Daarover heeft Paulus het hier. Namelijk: daar waar wij gericht zijn op de heerlijkheid van de Heer – en waarin zouden we die heerlijkheid anders aantreffen dan in dat wat Hij daarover gesproken heeft en wat Hij heeft neergelegd in Zijn Woord? Daar waar een mens op die heerlijkheid georiënteerd is, daar zal die heerlijkheid ook gereflecteerd worden. Daar hoef je je helemaal geen zorgen over te maken. De enige vraag is: ben je op die heerlijkheid gericht, ja of nee? Want die reflectie gaat helemaal goedkomen; dat kan niet anders. Een mens weerspiegelt altijd datgene waar hij zich mee bezighoudt. Bent u bezig met zorgen, dan weerspiegelt u dat. Dan spreekt u daarover, dan denkt u daarover en dan straal je dat ook uit – voor zover dat nog uitstraling is, maar goed. Over onze uitstraling hoeven we ons helemaal geen zorgen te maken zolang een mens gericht is op de heerlijkheid van de Heer. Daar wordt dat weerspiegeld en, zo staat erbij, dan veranderen we naar hetzelfde beeld. En dat woord veranderen is hier weer dat metamorfose.

Hoe gaat die metamorfose in zijn werk? Hoe vindt die hervorming in je denken, die transformatie, plaats? Wel, daar waar een mens gericht is op de heerlijkheid van de Heer en georiënteerd is op wie Hij is en wat Hij gesproken heeft. Dat de ogen van je hart daarop gericht zijn. Dan zal diezelfde heerlijkheid – dat wat je aan heerlijkheid van Hem waarneemt – ook gereflecteerd worden. Wij worden omgevormd naar hetzelfde beeld, die heerlijkheid weerspiegelend van heerlijkheid tot heerlijkheid, immers door de Heer die Geest is.

Ik ga er heel snel doorheen omdat ik weer terug wil naar Romeinen 12, want de tijd gaat natuurlijk door. Je wordt hervormd, je wordt getransformeerd door de vernieuwing van je denken. Hier hebben we het weer: je denken. Luister goed, want het thema was 'gelijkvormig aan deze wereld', wereldgelijkvormigheid. Wat is dat? Gelijkvormig aan deze aeon is denken zoals deze wereld denkt. Het is dus niet in de eerste plaats doen zoals de wereld doet, laten we wel wezen. Verreweg de meeste activiteiten die wij doen, zijn exact hetzelfde als wat de wereld doet. Nu zit u hier in de samenkomst, dat doet de wereld nu niet; die ligt nog op bed of iets dergelijks. Maar laten we wel wezen: je volgt het nieuws, je eet, je drinkt, je hebt je besognes, je brengt je kinderen weg, je gaat naar je werk. Het zijn allemaal activiteiten die de wereld ook doet.

Maar dat is het niet. Het gaat er niet om wat je doet. Wereldgelijkvormigheid hier, gelijkvormig aan deze aeon, is niet doen zoals de wereld doet. Dat doen zijn vaak gewoon de verantwoordelijkheden en de taken die je op je schouders hebt, de plaats die je inneemt die God je heeft toegedacht. Maar gelijkvormig aan deze aeon, dat is denken zoals de wereld denkt. Zorgen maken zoals de wereld zich zorgen maakt. Georiënteerd zijn zoals de wereld georiënteerd is. En vandaar ook het denken overnemen van wat de wereld belangrijk vindt. Dat is het. Je ziet dat als je dit vers neemt zoals het er staat: gelijkvormigheid aan deze aeon staat in tegenstelling tot de vernieuwing van je denken. Gelijkvormig zijn aan deze aeon is denken zoals deze wereld denkt. Ik heb daar een prachtig voorbeeld van dat ik u graag nog genoemd wil hebben.

▶ 45:42 God Danken als de Plaatser van Alle Dingen ↑ hoofdstukken

Dat staat namelijk in Romeinen 1 vers 21. Daar zegt de apostel Paulus ook hoe deze wereld denkt, en dat is zo karakteristiek en past helemaal in de lijn van wat we tot dusver gezien hebben. Het gaat over de wereld die God in principe wel kent; ze weten dat God er is, maar men rekent niet met Hem. Dat heet dan praktisch atheïsme, maar het kan zelfs ook godsdienstig zijn. Hoewel zij God kenden... Het loutere feit dat een mens de schepping ziet, maakt dat je weet: er moet een Schepper zijn. Als je een horloge ziet, dan weet je dat er iemand is geweest die dat bedacht en gemaakt heeft. De wereld verraadt zo'n concept, zo'n structuur, zo'n ontwerp, zo'n design – intelligent design, zoals dat heet. Dat verraadt dat er Iemand is die dat bedacht heeft. Dat kan niet anders, dat is logica.

Maar goed, die wetenschap en die waarheid – want dat is de meest belangrijke waarde die er bestaat – wordt ten onder gehouden. Dat staat trouwens ook in Romeinen 1: hoewel zij God kenden, hebben ze Hem niet als God verheerlijkt of gedankt. Het betekent trouwens nog niet eens dat men per se een atheïst is, maar het betekent wel dat men God niet als God erkent. Want er zijn talloze mensen die wel in God geloven en weten dat Hij bestaat, maar Hem niet als God verheerlijken of danken. Dat is een heel groot verschil. Je kunt God kennen, maar dan heb je een klein godje. Verreweg de meeste mensen in de religieuze wereld, wel 99,9 procent, kennen God wel, maar niet als God. Ze kennen een klein godje dat niet alles in de hand heeft en niet alles onder controle heeft, met als gevolg dat je Hem dus ook niet als God verheerlijkt of dankt.

Het Griekse woord voor God, theos, betekent eigenlijk 'Degene die stelt'. Degene die de dingen plaatst of neerzet. Dat is God: God is de Plaatser. En alles wat plaatsvindt, komt omdat er Iemand is die het een plaats geeft. Hij geeft het een plek. Zie de logica daarvan in: er gebeurt iets en als Hij de Plaatser is, dan zeg je: "Dank U wel, God." Niet omdat alles altijd direct positief voelt, want zoals gezegd zijn er vele 'minnen' in het leven. We zien soms tijden waarin je alleen maar minnen ziet. Kun je God danken voor die minnen en voor negatieve dingen? Nee, je dankt God niet voor het negatieve op zich, maar je dankt God voor het feit dat Hij al die minnen tot plussen gaat maken. Dat Hij alles doet medewerken ten goede, zoals Romeinen 8 zegt. Die minnen zijn er, maar Hij doet ze medewerken ten goede omdat Hij de Plaatser is. Kijk, dat is God verheerlijken en danken als God: "Dank U wel, God."

Zoals bezorgdheid een kenmerk is van deze aeon, zo is dankbaarheid in alles het kenmerk van geloof. Ik zou zo kunnen bewijzen hoe met name Paulus, maar ook anderen, benadrukken dat dit in alles geldt. God heeft alles in Zijn hand, en als dat zo is, dan is dankbaarheid het kenmerk van geloof. Wereldgelijkvormigheid is denken zoals de wereld denkt en bezorgd zijn zoals de wereld bezorgd is. Wij mogen God danken en Hem daarmee ook de eer geven en verheerlijken. Want op het moment dat je God dankt voor alles wat plaatsvindt omdat Hij het in Zijn handen heeft, dan verheerlijk je Hem. Dan geef je Hem de eer die Hem toekomt. Hem zij de heerlijkheid!

Als je dat niet doet, dan lopen je redeneringen en dialogen op niets uit en is het duister geworden in een onverstandig hart. Dit is nou typisch het denken van deze aeon: ze kennen God en weten dat Hij er is, maar ze rekenen niet met Hem. Ze verheerlijken Hem niet als God. Het gevolg is dat hun redeneringen vanwege dat uitgangspunt op niets uitlopen en vereideld worden. Bovendien wordt het donker in hun onverstandige hart. Hoe intelligent men ook is, omdat dit uitgangspunt er niet is, is alles ijdel en donker en wordt het onverstandig.

Het omgekeerde is natuurlijk ook waar: als je God als God kent, dan straalt het licht in je leven. Dan worden je redeneringen niet verijdeld, want dan heb je een juist uitgangspunt. Dan ga je logisch denken en wordt het juist licht in je verstandige hart. Ziet u de tegenstelling? Licht tegenover duisternis, dwaas tegenover wijs. Het staat haaks op elkaar: het denken van deze aeon versus het kennen van God als God en Hem als zodanig verheerlijken en danken.

Zo mogen we ook erkennen en toetsen – in de Statenvertaling staat 'beproeven' – wat de wil van God is. Als we zo gaan denken, dan gaan we de wil van God beproeven. En die wil is goed en welgevallig; dat wil zeggen: Hem welgevallig, maar ook welgevallig in het algemeen. Want het levert eigenschappen op als vrede, blijdschap, dankbaarheid en lankmoedigheid. Dat zijn welgevallige eigenschappen die zelfs in de wereld worden erkend. Maar er is een logische basis voor nodig. Juist door zo te denken, kunnen we beproeven wat het goede, het welgevallige en zelfs het volkomene is. Er staat letterlijk ook het woord voor 'volwassene'. Zo word je in je denken volwassen en getransformeerd. Hem verheerlijken en danken in alles, want uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen. Amen.