▶ 00:00 Introductie: Waarom Bidden Wij Eigenlijk? ↑ hoofdstukken

Ook van mijn kant een hele goede morgen, beste vrienden. Ik wil u vanmorgen graag bepalen bij het thema dat u hier op het projectiescherm ziet afgebeeld: Waarom eigenlijk bidden? Daarbij zou ik allerlei schriftgedeelten kunnen behandelen en allerlei plaatsen in de Bijbel kunnen laten zien waarin antwoord gegeven wordt op die vraag, maar ik wil me vanmorgen vooral toespitsen – eigenlijk uitsluitend toespitsen – op het gedeelte dat u hier ziet, namelijk Filippenzen 4 vers 4 tot en met 7.

Het is een bekend gedeelte, maar aan de andere kant – en dat heb je wel vaker met van die bekende gedeeltes – lijden ze onder hun bekendheid. Dat wil zeggen: je denkt al te weten wat er staat en dus let je niet meer echt op wat er staat opgetekend. Want je weet het al, denk je. Daarom is het zo belangrijk om weer heel fris tegen zo’n gedeelte aan te kijken. In wezen wordt in Filippenzen 4 niet eens zozeer de vraag gesteld waarom we bidden, maar ze wordt er wel beantwoord.

Ik weet niet wat voor gedachten u daarbij heeft en of u ook net zo’n denker bent als de kleinzoon van Huib. Dat je toch gewoon vragen gaat stellen. Ja, ik bedoel, dat brein heeft geen uitknop en dat blijft maar malen; je hebt zo in je gedachten je ideeën. Dat je ook gewoon kritisch de vraag stelt: "Ja, maar waarom zou ik eigenlijk bidden?"

Is dat om God te informeren? Om te vertellen: "Nou, zo hangt de vlag er momenteel bij en U moet dat weten, dat moet ik U toch even vertellen"? Alleen al het realiseren van die mogelijkheid, of van dat antwoord, geeft al aan dat het dwaas is, want Hij weet alle dingen. Er staat trouwens ook zoiets in het Mattheüs-evangelie, in Mattheüs 6, dat voordat wij bij Hem zijn, Hij al weet wat wij nodig hebben. Ja toch? Dus we hoeven niet te gaan bidden om Hem aan te spreken om Hem te vertellen wat de situatie is of om Hem informatie te verschaffen. Want Hij weet het, Hij kent de details door en door. Al onze haren zijn geteld. Dus dat kan geen antwoord zijn: om God te vertellen hoe de situatie is.

Een ander antwoord dat je zou kunnen geven is: ja, we bidden om God niet zozeer te informeren, maar wel te adviseren. Want we hebben toch wel hele uitgesproken ideeën over wat goed is en hoe het zou moeten gaan. Toch? Het kan niet schelen in wat voor situatie je je bevindt, maar je hebt altijd wel een heel uitgesproken idee waarvan je weet: als het zó gaat, dan is het helemaal top. En ja, waarom bidden we? Nou, om God dat toch vooral eens te laten overwegen, zodat Hij luistert naar ons advies. Want wij hebben toch wel hele wijze adviezen.

Maar terwijl we ook deze optie overwegen of benoemen, zie je eigenlijk tegelijkertijd de dwaasheid daarvan. Want wat voor God heb je dan? In het eerste geval dat ik noemde, heb je een God die niet alle dingen weet. Een God die je moet informeren, die weet niet alle dingen. Die is niet alwetend. Maar is Hij dan nog God? Maar een God die niet zou weten wat het beste is, dat is geen almachtige God. Dat is niet de alwijze God, dat is niet de God die we in de Bijbel tegenkomen. Hij weet exact wat we nodig hebben en we weten ook precies, zoals we dat zojuist al even hebben verwoord: het is de God die een volmaakte weg gaat met de wereld, de schepping in het algemeen, maar ook met ons persoonlijk.

Waarbij de vraag, terwijl we zo deze dingen overwegen, alleen maar nijpender wordt in die zin dat je nog steeds eigenlijk geen antwoord hebt op de vraag: waarom bidden we? Nou, in elk geval niet om God te informeren, ook niet om Hem te adviseren, maar waarom dan wel? Nou, voordat we nu meer specifiek naar dat antwoord gaan...

▶ 04:40 Verblijd U in de Heer: de Mens als Omhoogkijker ↑ hoofdstukken

Ik wil u meenemen naar, ik zei het al, Filippenzen 4. Die passage begint eigenlijk in vers 4, waar een nieuw perikoop aanvangt. Daar schrijft Paulus: "Verblijdt u in de Here te allen tijde!" Dat is weer zo’n typische oproep waarvan je zegt: "Ja, die heb ik wel vaker gehoord." Maar als je deze brief leest, dan kom je dat ontzettend vaak tegen. Dat woordje 'verblijden', of alles wat met dat woord verband houdt, in welke grammaticale vorm dan ook, komt maar liefst elf keer voor in deze betrekkelijk korte brief. Deze brief stroomt over van blijdschap. Echt waar.

Vanaf het allereerste begin tot aan het einde komt niet alleen het woord blijdschap of aanverwante woorden vaak voor, maar het is ook een brief die inderdaad gekarakteriseerd wordt door blijdschap. Het mooie daarvan is dat als je de achtergrond van deze brief kent, je weet dat het geschreven is vanuit de gevangenis. Het is nog een beetje een lastig verhaal om precies te beantwoorden in welke periode dat geweest is, want Paulus heeft nogal wat keren in de gevangenis gezeten. Dat weten we vanuit het boek Handelingen; we weten sowieso van vier keer. De eerste keer dat dit beschreven wordt, was trouwens in Filippi, de plaats waar Paulus zich in deze brief tot de gemeente richt. In het huidige Macedonië ligt dat.

Deze brief wordt gekenmerkt door blijdschap. Ik zal daar een paar voorbeelden van geven. Paulus schrijft in Filippenzen 2: "Maar ook indien ik geplengd word bij de offerande en de eredienst van uw geloof..." Het is wat oud-Nederlands, misschien wat hoogdravende taal, maar als je daar doorheen prikt, dan begrijp je echt wel wat hier bedoeld wordt. Paulus heeft het erover dat zijn eigen leven op het spel stond. Hij zegt: "Zelfs al zou dat mijn leven kosten, dan verblijd ik mij en ik verblijd mij met u allen. Verblijdt gij u evenzo en verblijdt u met mij." Zo in één zin: vier keer blijdschap, vreugde. Een man die zoveel aan zijn hoofd had hangen, zoveel reden had tot zorg en bovendien in de meest benarde omstandigheden verkeerde. Het was een man die tegelijkertijd zo overliep van blijdschap, dat hij anderen aanspoort om zich te verblijden.

Dan stel je je toch de vraag: wat is het geheim van die man geweest? Nietwaar? Als je even verder leest in hoofdstuk 3 — inmiddels heb ik weer een paar stukjes overgeslagen — daar schrijft Paulus in vers 1: "Overigens, mijn broeders, verblijdt u in de Here! Hetzelfde aan u te schrijven is voor mij niet verdrietig en voor u is het veilig." Dat wil zeggen dat Paulus in herhaling viel door dat iedere keer te schrijven, maar hij excuseert zich. Hij zegt: "Voor mij is het niet verdrietig om juist daarop te wijzen." Er is niets wat zo belangrijk is als juist je bronnen te vinden in Hem en daar je blijdschap aan te ontlenen.

Ik bedoel, er is genoeg in de wereld, in uw leven net zo goed als in het mijne, wat je zou kunnen deprimeren en neerdrukken. Alles wat in deze wereld plaatsvindt, dat zakt naar beneden, toch? Ik heb het niet alleen over de zwaartekracht, maar hoe was het? Vanmorgen hadden we het er nog eventjes over: als je ouder wordt, dan gaat alles... hoe was het ook alweer, Peter? Alles gaat zakken, behalve je tandvlees. Hoe kom ik daar nou op? Het ging erover dat alles in deze wereld neerdrukt. Het is een neerwaartse beweging.

Juist dan heb je het zo nodig om de ogen precies te richten daar waar een mens ook voor gemaakt is en wat je werkelijk tot mens máákt. Ik moet er ineens aan denken — ik kan het niet helpen — maar het woord voor mens in het Grieks is 'anthropos'. Als je dat ontleedt, betekent het letterlijk 'omhooggekeerd'. In het Grieks duidt het op iemand die zich omhoog keert om te kijken. Een 'omhoog-gekeerd-kijker', zo moet ik het zeggen. Dat is dit. Dit is misschien de wijze waarop de mens meestal kijkt; in een wat positiever geval kijkt hij nog zo om zich heen. Maar wat je echt tot mens maakt, is dat je dit doet: dat je je hoofd opheft naar boven. Als ik u nog een tip mag geven: vergeet dat nooit. Dat is de 'anthropos'. Er wordt veel over antropologie en antroposofie gesproken, maar 'anthropos' betekent simpelweg: iemand die omhoog kijkt. Dat is de richting waarin de mens kijkt die hem ook werkelijk tot mens maakt.

Paulus schrijft maar voortdurend door en nogmaals, hij excuseert zich voor de herhaling. Hij zegt: "Voor mij is het niet verdrietig om juist telkens weer bij die vreugde bepaald te worden." En hij zegt: "Bovendien is het voor u veilig." Verblijdt u in de Here te allen tijde!

▶ 10:45 Afrekenen met Religieuze Traditie: de Heer als Bron van Vreugde ↑ hoofdstukken

Nou moet ik erbij zeggen dat dat ons vanuit de traditie ook weer niet zo is bijgebracht. Dat geldt altijd, dat is alles hè? De traditie brengt je gewoonlijk op een verkeerd spoor. Ook juist de godsdienstige tradities. Wat ons verteld is over de Bijbelse boodschap, is zo dikwijls verdraaid, en dat geldt ook bij zoiets als dit: "Verblijd je in de Heer."

Maar weet u wat het punt is? Het is mij ook heel dikwijls zo verteld. Ik heb mijn wortels van huis uit in de reformatorische wereld, maar later ben ik in de evangelische kringen terechtgekomen en daar werd me verteld: "Ja, weet je wat het is? Het is wel van belang dat Jezus Christus je Redder is en daarin kun je je verheugen, maar vergis je niet: Hij is niet alleen je Redder, Hij is ook je Heer." En daarmee bedoelt men: het is niet alleen maar mooi. Dat is de andere kant van de medaille: je moet ook naar Hem luisteren, je moet Hem ook gehoorzamen. Het is wel heel erg mooi dat Hij je redt en geweldige beloften voor je heeft, maar... dat "maar", dat is de andere kant. In wezen maakt dat woordje "maar" het eerste meestal altijd ongedaan. Dat is zo. Als je "maar" zegt, dan weet je al: nu gaat het komen. En het eerste wordt vervolgens ondergesneeuwd en verdwijnt. "Ja, Jezus Christus is Redder, jawel, maar Hij is ook je Heer."

Maar zo maak je een karikatuur van de Bijbelse boodschap. Weet u waarom? Omdat juist het feit dat Hij Heer is, niet een "maar" is. Het is niet de schaduwzijde, niet de andere kant van de medaille. Nee, het is juist een bron van vreugde, iets waar je blijdschap aan onttrekt en ontleent. Vandaar ook dat Paulus iedere keer zegt dat je dat wel kunt vergeten; het is niet een bedroefd gezicht. Nee, het is juist een bron van vreugde. Als u goed naar de achtergrond kijkt, ziet u het nog. Let maar eens op hoe Paulus... ik beperk me nu eventjes voor een paar voorbeelden alleen maar tot deze ene brief waar we het vanmorgen over hebben. Maar als Paulus spreekt over de Heer, dan is dat altijd een bron van vreugde. Niet een schaduwzijde, niet die nare andere kant van de medaille. Nee, iets waaraan we juist zoveel vreugde ontlenen. Dat moet je leren. Ja, ook dat is een kwestie van omdenken. Ons te ontdoen van dat wat ons altijd verteld is over de Bijbel, waarbij altijd weer een sluier gelegd wordt over het werkelijke goede bericht, het goede nieuws, het werkelijke Evangelie.

Verblijd je in de Heer? In Filippenzen 3 vers 8 geef ik zomaar een paar willekeurige voorbeelden. Daar spreekt Paulus over de kennis van Jezus: "Mijn Heer gaat alles te boven." Hij heeft het daarbij over zijn eigen achtergrond en zijn verleden, en over het feit dat hij zich kon beroemen als godsdienstig mens. Het gaat toch wel goed hè? Ja, er liggen hier zoveel draden, daar zou je zomaar over struikelen. Hij spreekt over alles waar Paulus zich ooit op beroemde in het verleden: het feit dat hij een farizeeër was en dat hij naar de ijver zoveel gepresteerd had. Hij had het in het jodendom verder gebracht dan vele van zijn volksgenoten. Enfin, hij noemt dat allemaal op en hij zegt: "Ik heb het nu allemaal voor vuilnis en drek leren achten." Want hij zegt dat het nu maar om één ding gaat in het leven, en dat is Hem te kennen: Jezus, mijn Heer. Het kennen van Hem gaat alles te boven. Ik bedoel dit ook aan te geven als voorbeeld: hij spreekt over de Heer, maar dat is een bron van blijdschap. Niet iets wat een domper is op de vreugde, niet die schaduwzijde, integendeel.

In Filippenzen 4 vers 13 schrijft Paulus... ja, daar kun je mooi over zingen, maar wat zegt hij? Hij zegt: "Ik vermag alle dingen in Hem die mij kracht geeft." Dan heeft hij het over de Heer. "Ik vermag alle dingen in Hem die mij kracht geeft." Dat wil zeggen: ik ben krachtig. Letterlijk staat er: "Ik ben sterk." Te midden van alle omstandigheden – en daar kan wat op je afkomen – te midden van al die omstandigheden ben ik sterk. Hoezo? Nou, dat lijkt een beetje een "Tsjakka-verhaal" van Emile Ratelband: "Ik vermag alles!" Jawel, maar wat Ratelband je er niet bij vertelt – hij vertelt je een heleboel trouwens niet – is dat Paulus zegt: "Ik vermag alles in Hem die mij kracht geeft." Letterlijk staat er: "Die mij daartoe in staat stelt, die mij de competentie geeft, die mij daarvoor capabel maakt." Het kennen van Hem geeft kracht, een zodanige kracht dat ik opgewassen ben tegen de omstandigheden van het leven. En dan heeft hij het, kijk het maar na in het verband, over rijkdom, maar hij zegt ook: "Ik weet net zo goed wat het is om armoede te hebben en gebrek te lijden." Hij zegt: "Maar ik vermag alles." Hij wil zeggen: "Ik ben sterk in al die situaties." Het is het kennen van Hem die mij daartoe capabel maakt, die mij daar kracht voor geeft, zoals het in de NBG-vertaling staat.

In hoofdstuk 3 vers 20 spreekt hij over de verwachting: de verwachting van de Heer uit de hemel. Wij verwachten Hem uit de hemelen. Want Hij is nu nog steeds daar, achter het voorhangsel, onttrokken aan het oog. Maar Hij komt te zijner tijd uit het hemels heiligdom, uit de hemelen, en dan gaat er een heleboel gebeuren. Het eerste wat er gaat gebeuren is dat ook ons vernederd lichaam zal worden veranderd. Letterlijk staat er: "getransformeerd", zodanig dat het gelijkvormig zal zijn aan het lichaam van Zijn heerlijkheid. Het staat er allemaal bij. Ik noem zomaar wat voorbeelden waar Paulus spreekt over de Heer. En telkens kun je er weer iets bij noteren: allemaal redenen om dankbaar te worden, allemaal redenen om blij te worden door je die dingen te realiseren.

Want ja, hoe gaat dat? Hoe kun je je in iets verheugen? Hoe doet een mens dat? Mijn kinderen zijn een paar dagen naar Frankrijk geweest, naar Disneyland. Daar hebben ze zich dagenlang op verheugd. Hoe gaat dat in zijn werk? Ik hoef trouwens niet eens te zeggen: "Verheug je erin", want het gaat namelijk allemaal vanzelf. Je weet het, en daar denk je aan. Je praat daar voortdurend over: "Hoe zou dat zijn?" En al ben je er nooit geweest, dan kun je je er nog in verheugen, want je hebt er verhalen over gehoord en je denkt eraan. Je gedachtenwereld vult zich ermee en je stelt het je allemaal levensgroot voor. Kijk, dat is je in iets verheugen.

Welnu, je in de Heer verheugen betekent dat je je realiseert wat het betekent dat Hij Heer is. En dat blijken dus allemaal redenen te zijn om je te verblijden. Alles wat Hij als Heer is, is een bron van vreugde, niet een domper. Want het feit dat Hij onze Heer is, betekent niet: "Wij moeten naar Hem luisteren." Nee, als je het zo zegt, dan ken je de Heer nog niet eens hoor, sorry. Nee, dat Hij onze Heer is, betekent dat we voor Zijn rekening zijn. Hij is onze Heer, Hij beheert ons. We zijn van Hem, Hij zorgt voor ons, Hij geeft aan ons en wij mogen naar Hem luisteren. Kortom: we zijn Zijn eigendom en voor Zijn rekening. Dat is niet een domper, dat is een reden te meer om je te verblijden. Kijk, en dat bedoel ik u nu ook aan te geven. Als Paulus schrijft: "Verblijdt u in de Here te allen tijde", kan dat dan altijd, dat verblijden? Ja, want die Heer blijft namelijk altijd hetzelfde. En Hij blijft altijd in Zijn rijkdom jouw Heer en Hij geeft je wat je nodig hebt. Nou, ik lees nog even verder.

▶ 20:31 Een Werkelijk Blijde Boodschap: Alle Tong Zal Hem Belijden ↑ hoofdstukken

Oh, dat is ook een mooie trouwens, om je in de Heer te verblijden. Als er zoveel mensen zijn... Juist van de week had ik daar nog een heel gesprek over. Dat ging over het verdriet dat je kunt hebben als je zelf de Heer Jezus Christus mag kennen, maar de mensen om je heen – mensen die je lief zijn, dierbare familieleden – Hem niet kennen. Wat is ons altijd verteld? Ja, dat loopt heel slecht af. Want als je Hem niet kent, dan ga je naar de hel. U weet het wel: twee wegen, de ene weg gaat naar de hemel en de andere gaat naar de hel. En als je op die verkeerde weg terechtkomt, dan komt het never nooit meer goed.

Dat is helemaal geen blijde boodschap, beste mensen. Je kunt er wel zo’n etiket op plakken, maar wat mij betreft heeft de wereld daar terecht van gezegd: "Zo’n blijde boodschap? Loop gauw heen zeg!" Dat is helemaal geen blijde boodschap en het verblijdt ook niet. Trouwens, kijk maar eens een keertje naar de gezichten van de mensen die die 'blijde boodschap' hebben. Begrijpt u wat ik bedoel? Dat maakt niet blij. Het beste bewijs dat het inderdaad geen blijde boodschap is, is dat het kenmerk van een blijde boodschap juist is dat het je verblijdt.

Op het moment dat je er niet aan denkt, maakt het je natuurlijk niet blij, dat begrijp ik ook wel. Maar op het moment dat je die boodschap tot je neemt en het is een blijde boodschap, dan zal het je blij maken. Dat kan niet missen. Dat is niet omdat jij daar zo je best voor doet. Dat kan helemaal niet, want dat is één van de dingen die je nooit bij jezelf kunt bereiken: blijdschap creëren. Dat kun je helemaal niet; je kunt jezelf niet blij maken. Nee, die boodschap is een blijde boodschap omdat ze de potentie, de kracht, alles in zich heeft waardoor degene die ernaar luistert, die het gewoon hoort en tot zich neemt, blij wordt. Het is een boodschap die je blij maakt.

Het geweldige van de blijde boodschap is dat er een moment komt dat ook degenen die Hem nu nog niet als Heer erkennen – en laten we wel wezen, het is nu nog maar een piepklein aantal mensen dat Hem werkelijk kent – Hem zullen gaan kennen. Ik heb het dan nog niet eens over mensen die naar de kerk gaan, nee, ik heb het over mensen die Hem werkelijk kennen. Er komt een moment dat wat wij nu al mogen belijden – en ik ga er nu even gemakshalve vanuit dat we hier als gelovigen onder elkaar zijn – en wat wij nu al kennen en erkennen als Heer... daar komt een moment dat alle tong dat gaat belijden.

Nee, dat is geen lippendienst. Dat is niet alleen de buitenkant. De tong is wat er binnen zit. Lippendienst in de Bijbel is altijd de buitenkant; met je lippen kun je van alles doen. Maar de tong heeft te maken met dat wat van binnenuit komt. "Tot eer van God de Vader," staat er dan ook bij. Alle tong gaat belijden dat Hij Heer is. Is dat geweldig of niet? Om al die mensen waar je je nu misschien nog zorgen over maakt, van wie je je afvraagt hoe het zal aflopen... daar hoef je je helemaal geen zorgen over te maken. Want één ding weet ik zeker: er komt een moment dat degene die jij liefhebt de knieën gaat buigen. Van harte, en met de tong zal hij of zij belijden: Hij is Heer, tot eer van God de Vader. En zo wordt Hij ook alles in al Zijn schepselen.

Kijk, alleen al het overdenken van zomaar vier van die betrekkelijk willekeurige voorbeelden in deze ene brief waarbij Paulus spreekt over de Heer, dat zijn allemaal antwoorden op de vraag hoe je je kunt verblijden in de Heer. En Paulus zegt er dan nog het volgende bij.

▶ 24:39 Inschikkelijkheid en Lofzang Temidden van Verdrukking ↑ hoofdstukken

Wederom zal ik zeggen: verblijdt u! Ik heb er een plaatje bij gedaan. Wat zou dat voorstellen? Ja, dat zij in de gevangenis zitten. Het is niet een al te helder plaatje; de foto was waarschijnlijk niet zo goed genomen, maar het stelt Paulus en Silas voor. De eerste keer – ik refereerde daar zojuist al even aan – dat Paulus en Silas in de gevangenis verbleven. In Handelingen 16 lees je dat. Ze waren eerst zo afgewezen; kijk het maar eens na in dat hoofdstuk. Dan lees je vervolgens dat ze nog geslagen en gemarteld worden, en dan worden ze vervolgens in de kerker gegooid. Hun kleren werden afgerukt, zo wordt erbij gezegd. Na alles wat ze al hadden meegemaakt daar in Filippi – dat is ongeveer tien jaar voordat Paulus deze brief geschreven heeft, nu opnieuw vanuit de gevangenis trouwens – zie je dat hun voeten in het blok werden gezet. Ze konden geen kant op, zo goed als ontkleed.

En dan lees je: "En het geschiedde dat zij te middernacht liederen zongen tot Gods lof." Terwijl het pikkedonker was, waren het Paulus en Silas die midden in de nacht liederen zongen. En daar lees je nog bij dat de gevangenen die daar ook in dat huis waren, hen toehoorden. Toen ging er nog van alles gebeuren. Wat ik zo mooi vind, is dat Paulus ook hier weer demonstreert wat het betekent om je te allen tijde te verblijden, terwijl de omstandigheden daar compleet niet naar zijn. Midden in de nacht, pikkedonker, maar het was licht in het hart en het leven van deze twee mannen. Wederom zal ik zeggen: verblijdt u! Ik bedoel, dit komt niet zomaar uit de hemel rollen. Nee, dit zijn woorden van een ervaringsdeskundige, zal ik maar zeggen. Dan moet je niet zeggen: "Wat een geweldige vent was die Paulus, dat hij dat allemaal kon." Nee, daar gaat het niet om. Paulus is niet die geweldige vent; hij had een geweldige Heer. Dat is het geheim. Hij had een geweldige Heer en hij had een geweldige boodschap die zo blij maakt. En daarom zegt hij voortdurend: "Wederom zal ik zeggen: verblijdt u!"

En dan voegt hij eraan toe: "Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend." Als u een Telos-vertaling hebt of de Voorhoeve-vertaling, dan ziet u: "Uw inschikkelijkheid zij alle mensen bekend." Dat is een veel beter woord. Want het woordje 'vriendelijkheid' is namelijk weer een ander Grieks woord. Het zit er dichtbij, maar vriendelijkheid heeft vooral te maken met een eigenschap die je hebt ten opzichte van andere mensen. Inschikkelijkheid is een eigenschap die je niet alleen hebt ten opzichte van mensen, maar ook ten opzichte van omstandigheden. Het woord 'inschikkelijk' is net even anders. Dat blijkt ook wel, want dat woord komt bijvoorbeeld ook voor in Handelingen 24 en daar wordt het in de vertaling weergegeven met 'welwillendheid'. Men heeft dat dus niet consequent weergegeven en dan krijg je nooit een goed idee van zo'n woord. Maar er staat dus eigenlijk niet: "Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend", maar: "Uw inschikkelijkheid zij alle mensen bekend."

Inschikkelijkheid, dat is een eigenschap waarbij je... ja, wat is inschikkelijk? In het Nederlands zit daar het woordje 'schik' in, maar dat is alleen in onze taal het geval. Toch is het een leuke bijkomstigheid. Inschikkelijkheid heeft te maken met aanpassen, het vermogen je te kunnen aanpassen, flexibel zijn. Inschikkelijkheid komt juist dan van pas wanneer je onder druk komt, wanneer je weinig ruimte hebt. Stel je voor, je zit met zes of zeven man op een kerkbank. Dan kom je al gauw onder druk te staan, zeker als er nog iemand bij komt. Dan moet je wat krappen. Dan vraagt men: "Wilt u zich eventjes inschikken?" of: "Wilt u zich even schikken?" Je komt dan wat meer onder druk te staan. Welnu, inschikkelijkheid is het vermogen om je gewoon te schikken in de omstandigheden.

Paulus zegt: laat dat nou een eigenschap zijn die aan alle mensen bekend is. Het is niet een eigenschap waarbij je op je strepen gaat staan; het staat eigenlijk tegenover het staan op je rechten. Eigenlijk staat het ook tegenover mopperen en altijd maar klagen. Iemand die klaagt, die schikt zich niet. Ze zeggen wel: "Nou, ik moet me erbij neerleggen", maar dat is geen inschikkelijkheid. Want dat geldt voor zoveel dingen; uiteindelijk moet je je er toch bij neerleggen. Maar inschikkelijkheid heeft te maken met hóé je het doet. Er zijn een heleboel dingen die je gewoon als een voldongen feit hebt aan te nemen in het leven, die overkomen je; dat is geen keuze. Inschikkelijkheid is het vermogen dat je je eigenschap van binnenuit aanpast. Flexibel zijn. In de omstandigheden waarin je verkeert, je kunnen aanpassen. Welwillendheid, ja.

Maar hoe kan dat dan? Paulus had daar eigenlijk al de reden voor gegeven. Vlak hieraan voorafgaand had hij geschreven: verblijdt u in Hem die jouw Heer is. Wel, als Hij jouw Heer is, ben je voor Zijn rekening en Hij gaat Zijn weg met jou. En Zijn weg heeft niet alleen de beste uitkomst, maar is bovendien ook de beste route naar het doel. Dan betekent dat dus dat ik reden heb om mij aan Hem over te geven en dat ik me geen zorgen hoef te maken. Die Heer is namelijk altijd nabij. Hij is niet ver weg, nee, Hij is nabij. En dan vervolgens – de dingen grijpen allemaal erg in elkaar – zegt hij:

▶ 31:26 Wees in Geen Ding Bezorgd: Hij Zorgt voor U ↑ hoofdstukken

Wees in geen ding dus bezorgd. Ik zeg dat er nu bij, want feitelijk volgt het al uit het voorgaande. Als je reden hebt om je altijd te verblijden in de Here, voor wiens rekening wij zijn, dan kun je je aanpassen aan de omstandigheden van het leven en dan hoef je ook in geen ding bezorgd te zijn.

Ja, wat zeg ik hier? Ik zou zomaar met gemak een heel aantal mensen naar voren kunnen halen – dat zou misschien wel boeiend zijn – om hen dan te vragen: "Heb jij reden om je zorgen te maken?" Ja, ik zie nu een heleboel mensen knikken. "Ja, ik heb een heleboel redenen." Dan kun je gaan denken aan het werk, als je dat hebt trouwens, want dat is ook allemaal niet vanzelfsprekend. Is het gek? Of denk aan de omstandigheden thuis, over je gezondheid of over relaties. Het maakt niet uit; er zijn zoveel onderwerpen die je hart terneer kunnen drukken. Je bent bang voor wat er gaat gebeuren. Dat is eigenlijk wat bezorgdheid ook is.

Wees in geen ding bezorgd. Maar hoezo? Neem Paulus. Legt hij hier een last op, zo van: "Je mag niet bezorgd zijn"? Nee, natuurlijk niet. Het gaat er niet om dat je niet bezorgd mag zijn. Het gaat erom dat hij zegt: "Je hebt geen reden om bezorgd te zijn." Waarom niet? Dat klinkt goedkoop. Maar het antwoord is heel simpel. Ik vraag mij af of we bereid zijn om echt de consequenties van die waarheid te aanvaarden.

Kijk, Petrus zegt – u kent misschien dat vers wel uit 1 Petrus 5 vers 7 – daar staat: "Werpt al uw bekommernis" – dat wil zeggen: alles wat je bekommert – "op Hem, want Hij zorgt voor u." Nou, wat Paulus hier in Filippensen 4 zegt, gaat trouwens nog veel verder hoor. Maar dat laatste is natuurlijk wel precies het antwoord waarom hij dit kan zeggen. Waarom niet bezorgd? Het gaat er niet om dat het niet mag. Het punt is dat Paulus hiermee aangeeft: er wordt voor je gezorgd. Dat wil zeggen: Hij geeft je alles wat nodig is, wat jij behoeft, waarvan Hij weet dat jij dat nodig hebt.

"Zeg dat nog eens een keer, André?" Graag, want dit is de clue: Hij weet wat wij nodig hebben en Hij zorgt voor ons. En omdat dat de waarheid is, hoeven we dus in geen ding bezorgd te zijn. Dat is heel heftig hoor, wat ik nu zeg. Maar het is wel de waarheid. Als het waar is dat Hij voor ons zorgt, dan is dit net zo waar. En hoe meer ik mij realiseer dat Hij inderdaad voor mij zorgt en daar ook gewoon blind op ga – daar kom je namelijk nooit bedrogen mee uit. Met je bezorgdheid kom je altijd bedrogen uit. Echt waar, zelfs menselijkerwijs gesproken, los van het feit dat Hij voor ons zorgt, dan weet ik nog dat het waar is dat zorgen maken nooit iets oplevert. Toch?

Het was een meneer Van der Valk – hij is vorig jaar geloof ik overleden – die zei: "Ik maak me nooit zorgen." Gerrit van der Valk heette hij, van die restaurantketen. Hij zei: "Ik maak me nooit zorgen, want het loopt toch anders." Iets soortgelijks had de Heere Jezus trouwens ook al in de Bergrede gezegd: "Want jij weet helemaal niet wat de dag van morgen gaat brengen." Kun je ook maar iets toevoegen aan je leven door bezorgd te zijn? Dat wil zeggen: voegt bezorgdheid ook maar iets toe aan je leven? Dat je achteraf zegt: "Nou, ik ben blij dat ik me toen zorgen heb gemaakt, dat ik er toen wakker van heb gelegen. Dat is een hele goede zaak geweest, dat ik daar zo mee in de weer ben geweest." Nee, altijd zeg je achteraf: "Ik ben bezorgd geweest, maar het was niet nodig geweest. Het heeft me heel veel tijd en vooral ook heel veel energie gekost."

Wees in geen ding bezorgd, want Hij zorgt voor u. Maar wat dan wel? Laten bij alles uw wensen door gebed en smeking met dankzegging bekend worden bij God. Uw wensen! Dat is wel mooi dat Paulus dat zo zegt. Hij zegt dus niet...