▶ 00:00 Introductie: Israël in de Tijd van de Richteren ↑ hoofdstukken

Goedemorgen, beste vrienden. Inmiddels is het geen geheim meer waar we vanmorgen met elkaar over gaan nadenken. Het schriftgedeelte is zojuist voorgelezen uit Richteren 6 en 7 en wij hebben er een lied over gezongen, hoewel de tekst — het gedeelte waar we vanmorgen vooral op willen inzoomen — niet zozeer aan de orde kwam in dit lied. Maar we zijn in elk geval al wel in de stemming gebracht.

Het wollen vlies op de dorsvloer is een hele eigenaardige geschiedenis. Ik denk dat het tamelijk bekend is, al was het maar van de zondagsschool. Maar als je nu vraagt wat het werkelijk betekent... Ik bedoel, een teken heeft een betekenis en wat zit daarachter? Wat ligt daar allemaal onder? Nou, daar wil ik vanmorgen gewoon eens uw aandacht bij bepalen en schrift met schrift vergelijken. En ik kan u verzekeren dat we dan heel wat op het spoor zullen komen.

Ik zal eerst even wat vertellen over de achtergrond van deze geschiedenis. Want we zijn zojuist begonnen achterin het hoofdstuk Richteren 6, maar de geschiedenis van Gideon begint al aan het begin van dit hoofdstuk. Daar lees je — en dat is eigenlijk een telkens weer terugkerend refrein in het boek Richteren — dat Israël ongehoorzaam wordt aan de HERE. Het is de Richterenperiode, de periode die ligt tussen de intocht in het land Kanaän onder leiding van Jozua en de periode dat Israël ook daadwerkelijk van God een koning ontving. Het zijn de dagen die voorafgingen aan het koninkrijk van Israël.

Daarom is die periode ook in veel opzichten vergelijkbaar met de tijd waarin wij leven. Dat wil zeggen: het koninkrijk voor Israël moet nog aanbreken, en voor die tijd leven we in een periode waarin Gods hand zo moeilijk zichtbaar is. Dat was de Richterenperiode. Daarin zie je zo dikwijls dat Israël de HERE weer verlaat en vervalt in afgodendienst. Wat God dan iedere keer weer doet, is vijandige volkeren tegen Israël laten optrekken. Dan wordt het volk onderdrukt.

Dat lees je dus ook hier in Richteren 6. Dan komt het volk van Midjan en nog andere volken erbij. Die onderdrukken Israël en bovendien plunderen ze het land helemaal kaal. Zodra er weer wat gewas op het land is, dan komen die vijandige volken: Midjan, de stammen van het oosten en Amalek. Alles wordt geplunderd, zodat er zelfs geen schaap of rund meer te vinden is in het hele land, waardoor Israël in grote armoede terechtkomt. En dat gebeurt inmiddels al zeven jaar.

Nou, dan lees je dat Israël in tijd van grote nood de HERE aanroept. Dat is ook het beste wat je kunt doen, en wat God dan iedere keer weer doet, is hen een verlosser zenden. Je leest hier in Richteren 6 ook halverwege het hoofdstuk dat de HERE verschijnt, dat wil zeggen: de Engel des HEREN. De Engel van Yahweh verschijnt aan Gideon. We lezen vers 11 van dat hoofdstuk, eventjes nog ter introductie.

▶ 03:54 De Terebint als Herinnering aan Gods Trouw en Belofte ↑ hoofdstukken

Toen kwam de Engel des HEREN en zette Zich neer onder de terebint te Ofra. Ik weet niet hoe u dat ervaart, maar als je de Bijbel leest – vooral die verhalen in Genesis en Exodus, in het Oude Testament in het algemeen – dan kom je heel vaak een terebint tegen. Op een gegeven moment struikel je er bijna over. In de Statenvertaling staat vaak 'eikenboom', want een terebint is in feite een eik.

Ik zal u vertellen dat zo’n terebint een teken van hoop is. Wij weten dat misschien niet meer, maar ik weet zeker dat men dat vroeger nog wel wist. Een terebint, een eik, spreekt namelijk van de trouw van God. De Bijbel spreekt ook over de 'eiken van gerechtigheid'. Dat heeft te maken met het feit dat God recht doet; het zijn van die grote, majestueuze bomen die laten zien dat God recht doet aan Zijn Woord. Hij vervult wat Hij belooft.

Ik kan het u nog wel duidelijker zeggen, want dit zijn van die associaties die ons als Nederlandse lezers vaak ontgaan, maar in het Hebreeuws zie je dat wel. Het woord 'terebint' of 'eik' is in het Hebreeuws hetzelfde woord als voor 'eed' of 'eedzwering'. En dan gaat er een lampje branden, want dat betekent dat het herinnert aan de eed bij uitstek, die God ooit aan Abraham had gezworen. Het is exact hetzelfde woord; in het Hebreeuws zie je niet eens het verschil. De eik herinnert aan de belofte – wat zeg ik: aan de eed die God gezworen heeft aan Abraham – namelijk dat Hij Abraham zou zegenen en in zijn zaad, zijn nageslacht, alle volkeren van de aardbodem zou zegenen. Dat heeft God beloofd. Dat heeft Hij gezworen bij de hoogste Naam, namelijk bij Zichzelf. Daar herinnert die eik aan.

Daarom lees je ook zo vaak in het leven van de aartsvaders over terebinten. Ga maar na: of het nu Jakob was, of zijn vader Izak, of diens vader Abraham; iedere keer gingen ze zich weer vestigen bij een eik. Ook werden de doden daar begraven, of vond er rechtspraak plaats bij de eik. Dat zie je trouwens niet alleen in Israël, maar in de hele antieke oudheid terug. Dan lees je dat God de belofte had gegeven en dan staat er: "en Abraham vestigde zich bij de eikenbossen van Mamre." Of bij een andere gelegenheid zette hij zich neer bij de eikenboom van Moreh. Dat is trouwens een heel mooie, want 'Moreh' betekent eigenlijk 'onderwijzer'. Van die eikenboom gaat namelijk onderwijs uit.

Waarom ging Abraham nou bij een eikenboom wonen of zitten? Waarom vestigde hij zich daar en sloeg hij daar zijn tent op? Wel, het herinnerde hem aan de eed die God ooit gezworen had. En ik zal u vertellen: het heeft zelfs nog alles te maken met het teken van de besnijdenis. Maar daar moet u nog maar eens goed over nadenken als u kijkt naar de vrucht van de eik. Ja, ja, het herinnert... Explicieter zal ik het niet zeggen, maar voor de goede verstaander: het heeft te maken met de eed die God gezworen heeft.

Als je dan, zoals Israël in de dagen van Gideon, in grote problemen verkeert – geplunderd, berooid, in armoede – en je weet het niet meer... weet je wat je dan moet doen? Ik bedoel het overdrachtelijk natuurlijk: dan moet je gewoon naar de eikenboom gaan. Weet je waarom? Omdat je daar herinnerd wordt aan de trouw van God. Daar word je onderwezen. Daar wordt je verteld waar hoop is. Daar gaat het niet om wat God van jou verwacht. Dat is namelijk niet zoveel hoor. Ja, er moet een heleboel ongeveinsd zijn, dat verwacht Hij van ons. Weet je wat er in de Bijbel staat? De mens... nee joh, "God waarachtig". Zo vat Paulus dat heel kort en bondig samen: God waarachtig en elk mens leugenachtig. Dat is wat Hij van ons verwacht. Nee, die eikenboom spreekt van wat een mens van God kan verwachten. En dat is altijd meer dan je denkt. Zelfs al verwacht je er heel veel van, dan is het nog meer. De trouw van God is solide. Dat staat.

Enfin, die Engel des HEREN verschijnt dus en zet Zich neer onder de terebint van Ofra. De Engel des HEREN verscheen aan Gideon en zei tot hem: "De HERE is met u, gij dappere held." Nou, dan lees je dat Gideon gaat tegensputteren. Hij zegt: "Ja, als de HERE nou met ons is, waarom dan deze hele situatie?" U moet dat hele hoofdstuk nog maar eens een keertje lezen als u thuiskomt, want het is nogal lang en het is een heel merkwaardige ontmoeting tussen de Engel des HEREN en Gideon. Dat gesprek en dat offer dat vervolgens plaatsvindt...

Ik ga gewoon stapsgewijs door dat hoofdstuk om uiteindelijk bij die geschiedenis aan te komen. In vers 14 staat: "Toen wendde de HERE Zich tot hem en Hij zei: Ga heen in deze uw kracht en verlos Israël uit de greep van Midjan. Ik zend u immers." Dat zou voor Gideon genoeg moeten zijn om te weten dat God hem inderdaad zou bijstaan en zou vervullen wat Hij had beloofd. Daar waren, zoals we zojuist hebben gezongen en zoals je leest in die prachtige geschiedenis, geen eens wapens voor nodig. Alleen maar kruiken en fakkels, weet u nog? Geen wagens, geen paarden, helemaal niks. En als er dan een hele legermacht is, dan moet dat eerst nog enorm worden ingekrompen tot driehonderd man, opdat Israël in elk geval niet zou zeggen dat de verlossing door haar eigen hand tot stand was gekomen. Nee, God zegt: "Ik houd de eer aan Mijzelf. Ik beloof het, Ik geef het. Ja, Ik zal voor u strijden en jullie zullen gewoon stil zijn."

Goed, Gideon wordt dus gestuurd en dan komen we uiteindelijk bij die geschiedenis. Inmiddels heeft Gideon de Geest des HEREN – je leest dat die hem heeft aangegrepen – en onder leiding van Gideon gaat een hele mensenmenigte en strijdbare mannen naar de vlakte van Israël, waar Midjan met die vijandige volkeren was verzameld. Trouwens, 'Israël', dat is dat gebied in het noorden van Israël – die vlakte bij Megiddo, bij de berg Megiddo, bij Har-Megiddo. Als ik het in het Grieks zeg, dan zeg ik: Armageddon. Ja ja, in die vlakte waren al die vijandige volkeren verzameld. Het is eigenlijk een plaatje van wat er in de toekomst ook weer gaat plaatsvinden. In het boek Openbaring lees je namelijk ook dat de volkeren zich daar zullen verzamelen. God zal dan trouwens ook met hen gaan afrekenen en hen neerhouden. 'Gideon' betekent trouwens ook gewoon 'houwer', dat wil zeggen: een hakker vanuit de hoogte. Oké, afijn.

▶ 12:14 Het Eerste Teken: het Bedauwde Lamsvel op de Dorsvloer ↑ hoofdstukken

Dan komen we bij die geschiedenis. Gideon heeft de woorden van God aangehoord, maar niets menselijks is hem vreemd. Hij wil daarin bevestigd worden. Hij wil een teken, en dat krijgt hij ook. We lezen in vers 36: "Toen zeide Gideon tot God: Indien Gij door mijn hand Israël wilt verlossen, zoals Gij gezegd hebt – zie, ik leg een vlies wol op de dorsvloer." Hij gaat van God een teken vragen. Hij zegt: "Ik leg een vlies wol op de dorsvloer."

Nu wil ik de vraag stellen: waar gaat dat over? We weten dat Gideon de belofte van God had gekregen; God had hem aangezegd dat hij de verlosser van Israël zou zijn. Maar ik ga er eigenlijk stilzwijgend vanuit dat u weet dat alles in de Bijbel, welke lijn je ook trekt, altijd uitkomt bij Hem van wie heel de Schrift spreekt. Het komt uit bij Hem die het hart is van de prediking: de Heer Jezus Christus. Waar je de Schrift ook opent, altijd gaat het om Hem. Hij is degenen van wie al de Schriften getuigen. Zo zegt de Bijbel dat ook letterlijk: "Al de Schrift getuigt van Hem."

Wel, dat is in deze geschiedenis ook zo. In deze geschiedenis wordt eigenlijk de vraag gesteld: wie is nu de verlosser van Israël? En hoe bewijst God dat? Ik hoop dat u begrijpt dat het in wezen een dubbelzinnige vraag is. Want Gideon was een verlosser van Israël, maar als we het hebben over de vraag wie dé Verlosser van Israël is, dan komen we linea recta uit bij de Heer Jezus Christus.

Wat nu zo bijzonder is aan het teken dat Gideon vroeg – pakweg 3500 jaar geleden – is dat dit teken alles te maken blijkt te hebben met de Verlosser van Israël en het bewijs dat God heeft gegeven waarmee Hij bewezen heeft dat Hij de Verlosser van Israël is. Het eerste wat je leest in die geschiedenis, is dat Gideon een vlies wol op de dorsvloer legt. Een vlies wol is niets anders dan een lamsvel of een schaapsvel. Waar herinnert dat aan? Aan een lam of een schaap dat geslacht is. Een geslacht lam. Of aan een schaap dat naar de slachtbank gevoerd wordt. Wat ik nu zeg, zijn uitspraken die rechtstreeks uit de Bijbel komen en die allemaal spreken van de Heer Jezus Christus. "Als een lam ging Hij ter slachting, als een schaap dat stom is voor zijn scheerders, zo deed Hij Zijn mond niet open" (Jesaja 53).

Gideon zegt: "Ik leg een lamsvel neer." Iets wat nog overgebleven is van een lam of van een schaap dat geslacht is. Zo'n vel legt hij op de dorsvloer. Wat is nu een dorsvloer? Dat woord vind je heel vaak in de Bijbel. Pak de concordantie maar eens en zoek het woord 'dorsvloer' op om te zien hoe vaak dat een rol speelt. U zegt misschien: "Ja, dat is nogal logisch, want Israël was een agrarisch volk." Natuurlijk speelde dat bij de oogst een grote rol. Maar het komt voor in zulke eigenaardige contexten en met soms zo'n vreemde achtergrond, dat je je afvraagt: hoezo?

Hier ook: een dorsvloer is niets anders dan een terrein waar het kaf van het koren wordt gescheiden. Dat is een heel proces. Tegenwoordig gaat het allemaal machinaal, maar in vroegere tijden was dat een enorme klus. Eerst dat dorsen en dan kreeg je nog het wannen. Dat is ook een merkwaardige gang van zaken die je in de Bijbel vindt. Maar een dorsvloer is de plaats waar het kaf van het koren gescheiden wordt. Houd dat even vast.

Waar de dorsvloer vooral in de Bijbel bekend om is geworden, is vanwege de tempel die gebouwd is op een dorsvloer. Je leest in de geschiedenis van David dat hij op een gegeven ogenblik van Ornan of Arauna een dorsvloer koopt. Dat was allemaal ter voorbereiding, want later is het zijn zoon Salomo, de zoon van David, die daar op die voormalige dorsvloer de tempel bouwt. In 2 Kronieken 3 vers 1 lees je dat heel letterlijk. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat Jeruzalem zijn betekenis ontleent aan de tempel. Maar wat is de tempel? Dat is niets anders dan een dorsvloer. Dat is Jeruzalem. De dorsvloer verwijst daarom inderdaad naar de tempel, of meer specifiek naar Sion of naar Jeruzalem.

Ik kan het u nog duidelijker vertellen, maar ik zal dat schriftgedeelte verder nu niet meer aanhalen; u moet het maar eens teruglezen in Micha 4, aan het einde van dat hoofdstuk. Daar lees je een profetie dat God – en dat is in onze dagen nog steeds toekomst – alle volkeren zal verzamelen. Daar had ik het al even over: Israël, Armageddon. Hij zal alle volkeren verzamelen en dan lees je: "als schoven op de dorsvloer te Sion." Dat wil zeggen dat die toekomstige gebeurtenis waar de profetieën zo dikwijls over spreken, dat God de volkeren bij elkaar zal brengen in het Midden-Oosten. De hele Verenigde Naties komen daar samen. En waar? In het land van Israël, meer specifiek bij Sion. Die volkeren doen dat om Israël in de pan te hakken, maar in werkelijkheid is het God Zelf die ze daar verzamelt als schoven op de dorsvloer. Hij verzamelt ze daar voor de grote oogst.

Dan gaat Hij – bij bepaalde gelegenheden lees je dan over het scheiden van de schapen en de bokken – het kaf van het koren scheiden. Dan zie je meteen waarom Sion die dorsvloer is. Sion is de dorsvloer omdat het de plaats is waar het kaf van het koren gescheiden wordt; waar het koren, het brood, zichtbaar wordt. Dat heeft verschillende lagen als ik het zo zeg. Eén ding moet u onthouden: de dorsvloer spreekt van Sion. De plaats waar de tempel gebouwd is. De plaats waar God de volkeren zal verzamelen als schoven op de dorsvloer. Die dorsvloer spreekt van Sion.

Dan gaan we nog even verder. Gideon zegt: "...wanneer er alleen op dat vlies dauw zal zijn." Daar moeten we nog een vraag stellen: waar spreekt dauw van? We hebben het gehad over het lamsvel en over de dorsvloer. Nu over die dauw. Want dat vraagt hij specifiek. Hij zegt: "Wanneer er dan alleen op het vlies dauw zal zijn." Wel, dauw vind je in de Bijbel heel vaak als een beeld van zegen. "De dauw des hemels van boven" wordt dat genoemd. Het komt namelijk van boven.

Misschien kent u Psalm 133 wel, waar je leest over hoe lieflijk het is als broeders tezamen zijn. Die korte psalm eindigt ermee dat het is als de dauw van Hermon die neerdaalt op de bergen van Sion. Op de bergen van Sion, en dan staat erbij: "Daar gebiedt de HEER Zijn zegen en leven tot in eeuwigheid." Dan zie je drie dingen zo bij elkaar komen en dan weet je ook meteen waar dauw van spreekt: er wordt gesproken over dauw, er wordt gesproken over zegen en er wordt gesproken over leven. Wel, dat is precies wat dauw is. Dauw komt, net als de zegen, van boven. Alle zegen komt van boven, toch? Dat weten we. Die dauw ook; die komt van boven en dat is wat het land en het gewas vruchtbaar maakt. Het is in wezen leven. Het is water, net als regen; niets anders dan dat middel waardoor nieuw leven ontstaat, waardoor vruchtbaarheid ontstaat, waardoor het gewas groeit en alles tot leven komt. Die dauw van de hemel spreekt van zegen, van vruchtbaarheid en van leven dat alleen van boven kan komen. Het is trouwens frappant dat de dauw ontstaat bij zonsopgang, vroeg in de morgen. Ik hoop dat ik daar nu meteen de link kan leggen.

Want kijk, in wezen spreekt de dauw van niets anders dan van het leven dat God geeft en waardoor Hij inderdaad vruchtbaarheid laat ontstaan, waardoor Hij nieuw leven verwekt. Het kan niet meer zijn; het spreekt en het verwijst naar Hem, naar het Lam dat geslacht is.

Laat ik het dan meteen maar concreet zeggen: het spreekt van het Lam dat geslacht is, daar in Jeruzalem, in Sion op de dorsvloer, maar die vroeg in de morgen opstond uit het graf en nieuw leven ontving. En dan lees je in vers 37 dat Gideon er nog bij zegt: "Maar als het gehele land droog blijft...", hij zegt: "dan zal ik weten dat Gij door mijn hand Israël verlossen wilt, zoals Gij gezegd hebt." Met andere woorden: als het hele land gewoon nog droog is, maar daar op die dorsvloer alleen dat lamsvel bedauwd is, wel, dan weet ik dat ik de verlosser van Israël ben.

En dan lees je in vers 38: "En zo geschiedde het; de volgende morgen stond hij vroeg op." Of: de volgende morgen stond hij vroeg op. Denk even door, hè. De volgende morgen stond hij vroeg op. Het heeft te maken met wat hij dan gaat zien, met wat er ooit op die morgen gebeurde in de vroege ochtend, bij zonsopgang, toen het Lam dat geslacht werd verrees uit het graf en nieuw leven aan het licht bracht.

Kijk maar, er staat daar nog bij: "hij wrong het vlies uit, hij perste dauw uit het vlies, een schaal vol water." Terwijl het hele land droog is door de dood, is alleen dat lamsvel vol met dauw. Vol met leven. Vol met water des levens. Hij wringt het uit en er is een hele schaal vol met water. Niet een beetje, nee, een overvloed daarvan. Een volheid van zegen van boven, inderdaad. Een volheid van leven.

Wel, spreekt dat nou niet schitterend van onze Heer Jezus Christus? Hoe Hij is aangewezen als de Verlosser van Israël. God heeft een teken gegeven. Wel, God heeft gezegd: "Het Lam wordt geslacht daar op die ene specifieke plaats, even buiten de poorten van Jeruzalem." Vandaar te Sion. Maar dat Lam dat geslacht is, dat is niet het einde; integendeel, daar begint het pas. Want: "Ik geef dat Lam dat geslacht is, dat laat Ik verrijzen uit de dood." Hij ontvangt leven van boven, dauw van boven uit de hemel. En Hij bracht leven inderdaad aan het licht. Leven dat de dood namelijk achter zich heeft: onvergankelijk leven.

Kijk lieve mensen, dat is precies de blijde boodschap. Het spreekt terwijl misschien de hele wereld nog — en dat is toch in wezen de actuele situatie — de hele wereld mag dan droog zijn en dor en vergankelijk. Vergankelijk, ik bedoel: we zijn allemaal stervelingen. Dat is ons lot. Meer zijn wij niet: vlees, vergankelijk. We lopen met de dood in onze schoenen, jawel. Jawel, maar waar de Bijbel op wijst, is op Hem die verrezen is uit het graf: het Lam dat geslacht is. Blijft het daar dan bij? Nee.

▶ 26:40 Het Tweede Teken: Dauw op het Omliggende Land ↑ hoofdstukken

Want, en dan lees je in vers 39, toen zei Gideon tot God: "Uw toorn ontbrande niet tegen mij, moge ik nog slechts ditmaal spreken. Laat mij nog eenmaal met het vlies een proef nemen. Laat nu alleen het vlies droog blijven — het vlies dat immers al bevochtigd was — maar laat op het hele land dauw zijn." En God deed alzo in die nacht: alleen het vlies was droog, maar op het hele land was dauw.

Dat is het tweede teken dat God aan Gideon gaf ter bevestiging dat hij de verlosser van Israël zou zijn. We gaan meteen naar de echte betekenis, naar de diepste betekenis: wat er in de toekomst gaat gebeuren. In eerste instantie is dat de situatie in onze dagen nog steeds. Kennen wij het Lam dat geslacht is en dat leven heeft ontvangen? Maar de rest van deze wereld is nog droog, dor en sterfelijk.

Jawel, maar daar blijft het niet bij. Want bij het tweede teken gaat God aan het omliggende land ook datzelfde leven geven wat ooit al eerder was gegeven aan dat schaapsvel — aan dat Lam dat geslacht was. Je hebt dus twee tekenen: het eerste teken van het lamsvel dat bedauwd is, en het tweede teken waarbij het omliggende land bedauwd is. Het is niet moeilijk om dat vervolgens in te kleuren als je de boodschap in zijn geheel kent en weet dat het allemaal gaat om de Heer Jezus Christus en om wat God door Hem aan deze wereld gaat geven. Dan begrijp je zo'n teken ook. Je moet graven en Schrift met Schrift vergelijken, maar daar ontvouwt zich een geweldig panorama.

Wat je dan ziet, is dat het eerste teken spreekt van de eerste komst van Christus, toen Hij als enige en als eerste verrees uit het graf — het Lam dat geslacht is. Hij is verrezen en Hij heeft de dood overwonnen. Datzelfde leven dat Hij inmiddels ontvangen heeft, gaat Hij straks in Zijn tweede komst geven. Ja, aan wat? Daar kan ik verschillende dingen invullen, want het wordt namelijk steeds mooier.

In de eerste plaats gaat Hij leven geven aan de Gemeente. Ik bedoel nu ook gewoon opstandingsleven, heel concreet, zoals Hij opgestaan is uit de dood. Straks zal Hij de Gemeente dat leven geven. Paulus zegt in 1 Korintiërs 15 dat zij die van Christus zijn, levend gemaakt worden in Zijn parousia. Dat is de Gemeente. Maar niet alleen wij zullen onvergankelijkheid aandoen; ook Israël is het volgende. Wanneer God de draad weer met dat volk op gaat pakken en dat volk tot erkenning zal komen van Hem die zij ooit hebben geslacht — als zij Hem zullen gaan kennen — wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden? Dan gaan zij dat leven ook ontvangen.

Uiteindelijk zal ook de hele volkerenwereld in het Messiaanse Rijk dat leven gaan krijgen, zomaar gratis en voor niets. Sterker nog, als we echt met de verrekijker naar het einde van Gods plannen gaan turen, dan zien we dat uiteindelijk de dood compleet tenietgedaan wordt. De dood werd overwonnen toen het geslachte Lam verrees uit het graf; toen werd de dood per definitie overwonnen. Maar de dood zal pas echt tenietgedaan zijn als er helemaal geen sterveling meer zal zijn, als alle doden zijn opgestaan en allen die in Adam gestorven zijn, leven zullen hebben ontvangen.

Dan zal het gehele omliggende land — niet alleen maar dat lamsvel, maar het hele omliggende land — bedauwd zijn met de zegen en met het leven van God. Dat is wat God voornemens is, dat gaat Hij doen. Ik vind het zo geweldig om dat in deze tijd nu al te mogen weten en om daaraan herinnerd te worden. Om de link weer even te leggen met waar ik mee begon: om herinnerd te worden aan de trouw van God.

God spreekt onvoorwaardelijke woorden waar een mens werkelijk houvast aan heeft, een rotsgrond onder de voeten waar je werkelijk op kunt steunen. Het is niet een boodschap waarbij Hij iets van ons verwacht; het is niet een product dat we moeten verkopen. Nee, het is een bericht. Dit is een bericht. Vanmorgen heb ik niets verteld over wat God van u verwacht of wat wij zouden moeten doen. Nee, we openen de Bijbel en we lezen gewoon wat God zegt, wat Hij belooft en wat Hij geeft als teken en als bewijs van de Verlosser van Israël. We zien hoe dat leven dat Hij aan het licht gebracht heeft, niet alleen de Gemeente, maar ook Israël, de volkeren en uiteindelijk de hele schepping zal bedauwen.

Dat is een bericht, een goed bericht. Zoals een gospelgroep dat ooit zei: "Ik heb een bericht, een goed bericht, voor de ladies en de hoeren, voor de vissers en de boeren, en voor de laffen en de stoeren." En zo eindigde het: "Maar speciaal voor jou." Zo is het. Amen.

▶ 33:50 Afsluiting: Samenzang en Dankgebed ↑ hoofdstukken

We gaan een lied zingen over de opstanding. We hebben het gehad over het lamsvel op de dorsvloer dat bedauwd werd, en we gaan nu een lied zingen over de opstanding. "Daar juicht een toon, daar klinkt een stem" – daar op de dorsvloer! Die galmt door gans Jeruzalem. En die gáát daar inderdaad galmen in de nabije toekomst, als zij dat leven zullen gaan ontdekken. Een heerlijk morgenlicht breekt aan bij zonsopgang, weet u wel? Die dauw. Een heerlijk morgenlicht breekt aan, de Zoon van God is opgestaan! Zo’n lied zijn we niet zomaar uitgezongen hoor.

Zullen we met elkaar onze hemelse Vader danken? Trouwe God en Vader, we danken U aan het einde van deze samenkomst dat we Uw Woord mochten overdenken. En zo’n overdenking is altijd gebrekkig, al was het maar omdat het door een mensenmond moet komen. Maar we danken U dat Uw Woord zo geweldig is. Uw Woord dat levend en krachtig is als de dauw van de hemel. En Uw Woord spreekt van zegen. Uw Woord spreekt van die God op wie een mens werkelijk aan kan. De trouwe God; als een eik staat Zijn Woord.

Heer, we danken U dat we daar weet van mogen hebben. Dat we ons mogen laten onderwijzen door die eik, door die trouw van God. Wanneer we Uw Woord open doen, dan worden we daar altijd weer bij bepaald: bij wat U gesproken hebt, wie U bent en wat U beloofd hebt. En dat is allemaal gratis, voor niets. Juist daarom maakt het ons ook zo blij, omdat we er niets aan kunnen toevoegen, maar er evenmin iets aan kunnen afdoen. Juist dat geeft rust. Dat geeft vrede, blijdschap en hoop; al die dingen waar zo’n enorm gebrek aan is in deze wereld.

We prijzen onszelf gelukkig, Heer, dat we ons zo mogen laten onderrichten door Uw Woord. Dat we stil mogen gaan zitten en ons bezighouden met wat U gesproken hebt. En dat we altijd weer in die Bijbel – waar we ook opslaan, welke bladzijde we ook openen – altijd weer bepaald worden bij Hem die geslacht is. Die stierf en die Zijn leven gaf tot een losprijs voor allen, voor deze hele wereld. Wie we ook zijn, wat onze achtergrond ook is. En dat Hij die stierf, verrees uit het graf. Jezus Christus, de gestorvene, wat meer is: de Opgewekte, die leven aan het licht bracht!

Hier kunnen we inderdaad niet genoeg van zingen. Dit is namelijk een leven dat geen einde kent. Het is letterlijk en figuurlijk een eindeloos leven; leven dat de dood achter zich heeft. Heer, we danken U dat wij daar nu al weet van mogen hebben, dat wij nu al in dat nieuwe leven mogen wandelen. Maar vooral ook dat we uit mogen zien naar die tweede komst, zodat ook de rest van deze wereld, van de schepping, daarin gaat delen. In fasen, niet allemaal tegelijk, maar Heer, we danken U dat die kring steeds wijder wordt tot het niet meer wijder kan, omdat dan allen eenmaal zullen delen in die geweldige zegen die alleen U kunt geven: de dauw van de hemel van boven.

Heer, we danken U dat we zo daarbij bepaald mochten worden deze morgen en dat dat ook weer meer dan genoeg is om de week in te gaan. Om daaruit te leven en om daarvan te spreken, want er zijn er zoveel die snakken naar een woord dat werkelijk solide is. Heer, we danken U zo voor alles wat U vanmorgen aan ons hebt gegeven. Dat Uw Woord licht geeft in ons hart en dat we daar nooit teveel van kunnen verwachten. Zo bevelen we ons bij U aan en we danken U dat we voor Uw rekening zijn. Amen.