verblinding & verlichting
19-06-2016 - Geplaatst door Andre PietPresentatie gehouden op 19 juni 2016 te Urk
In 2Korinthe 4 gaat Paulus dieper in op het fenomeen van de uiteenlopende reacties op het Goede Bericht dat hij mocht brengen. Hij bracht het onder bewijs, zonder sluwheid en zonder het woord van God te frauderen. En niettemin konden velen het niet zien en reageerden daardoor in ongeloof. Hoe komt dat? En aan de andere kant: hoe komt dat anderen het wel zien en dat de boodschap hen verlicht? Vanwaar dat verschil?
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- De Bediening van het Nieuwe Verbond
- Het Woord van God Niet Vervalsen of Marchanderen
- Het Bedekte Evangelie en de Bijbelse Betekenis van Verloren Gaan
- De God van Deze Aion en de Verblinding van Gedachten
- Waarom Mensen Niet Geloven: de Drie Niveaus
- De Heerlijkheid van Christus als het Icoon van de God
- Verlichting van de Kennis: Licht Schijnen uit de Duisternis
- Het Evangelie van de Gelukkige God (abba)
- Gemetamorfoseerd Door de Weerspiegeling van Zijn Heerlijkheid
De Bediening van het Nieuwe Verbond ↑ hoofdstukken
Een hele goedemiddag allemaal. Ik ben blij dat ik hier weer eens mag zijn. Ik zit alleen even te kijken of alle draadjes goed aangesloten zijn... ja, dat is het geval. Ik wil u vanmiddag heel graag meenemen naar hetzelfde gedeelte als waar zojuist uit voorgelezen werd. Dat wil zeggen: uit dezelfde brief, de tweede Korinthebrief. Jan las zojuist voor uit 2 Korinthe 3 en wij gaan ons vanmiddag eens bezighouden met de eerste verzen van 2 Korinthe 4. Waarom ik het deze titel heb meegegeven, 'Verblinding en verlichting', zal vanzelf wel blijken, want Paulus gebruikt die beide begrippen ook in deze verzen wanneer hij spreekt over het grote contrast daartussen.
Ik stel voor dat we gewoon beginnen bij het eerste vers van die tweede Korinthebrief. Dat noodzaakt mij er meteen ook toe om eerst wat te vertellen over het voorgaande, want de apostel begint met de woorden: "Daarom, hebbende deze bediening..." Overigens moet ik voor de goede orde nog even iets vermelden. U bent inmiddels van mij gewend dat ik altijd een interlineair onderaan de dia's vermeld. Daarbij is — wat mij een vrij overbodige mededeling lijkt — de bovenste tekst het Griekse origineel zoals Paulus dat heeft opgetekend. De onderste regel is de wijze waarop de NBG '51 dat heeft weergegeven. U moet vooral letten op die groene middelste tekst, omdat dat de meest letterlijke weergave is vanuit het origineel. De vertaling die ik hierboven heb weergegeven en die we vanmiddag zullen volgen, sluit hier zoveel als mogelijk op aan. In het verleden was ik gewend om de NBG-tekst of de Statenvertaling weer te geven, maar waarom zouden we niet meteen een vertaling gebruiken die zo dicht mogelijk bij die interlineair komt? Ik excuseer me dan af en toe voor het misschien wat ouderwets klinkende Nederlands, maar dat is simpelweg om het maximaal te laten aansluiten, één op één voor zover mogelijk, op wat er in het origineel staat.
"Daarom dan," schrijft Paulus, "hebbende deze bediening..." Dat verticale streepje in de tekst is nog even een grammaticale mededeling: dat betekent dat het de tegenwoordige tijd is. Hebbende déze bediening. Deze bediening is een verwijzing naar wat de apostel Paulus in het voorgaande hoofdstuk naar voren heeft gebracht. Hij had het over de bediening van dat Nieuwe Verbond, dat feitelijk al was aangekondigd door met name Jeremia. Dat wordt gecontrasteerd met het Oude Verbond, dat werd opgelegd en dat Israël niet in staat was te houden. Maar God zou in toekomende dagen een nieuw verbond sluiten met Israël en met Juda. Dat zou onvergankelijk zijn, een blijvend verbond, want God legt dan niets meer op; het is louter Gods belofte. God zegt: "Ik zal mijn wetten in hun harten schrijven." Dat wil zeggen dat het niet meer wordt opgelegd, maar ingeschreven, en ze zullen het van harte doen.
Alles wat van dat Nieuwe Verbond gezegd wordt, is geen opdracht, maar louter belofte. Ik meen dat je in Jeremia 31 wel zeven keer leest in die passage over het Nieuwe Verbond: "Ik zal" en "Ik zal" en "Ik zal". Er is geen enkele voorwaarde van de mensenkant aan verbonden. Dat betekent dat succes gegarandeerd is. God belooft, God kondigt aan, en het wordt niet afhankelijk gesteld van wat de mens zou moeten doen, in dit geval meer specifiek Israël en Juda. Het principe van dat Nieuwe Verbond is dat het onvoorwaardelijk is; God belooft zonder dat daar ook maar enige condities aan de mens ten eis worden gesteld.
Daarover had Paulus gesproken, nogal vrijmoedig, zoals hij dat ook zegt in 2 Korinthe 3. Hij noemt die bediening in vers 8 de bediening van de geest. Geest is feitelijk een synoniem van leven. Dat blijkt ook, want in het voorgaande vers had hij het over de stenen tafelen waarmee Mozes van de berg afkwam; dat noemt hij een bediening van de dood. De bediening van de stenen tafelen die Mozes aan Israël gaf, is een bediening van de dood. Daartegenover staat de bediening van de geest, en daarmee is geest dus ook leven. Het is werkelijk een bediening van geest, van leven, van onvergankelijk leven. Hij spreekt ook over de levendmakende geest, en elders in de eerste Korinthebrief stelt hij de vraag wie die levendmakende geest is: dat is de laatste Adam. De laatste Adam is een levendmakende geest. Hij is opgewekt uit de doden en Hij heeft leven aan het licht gebracht dat onvergankelijk is. Dat geeft de burger moed.
Het is een bediening van de geest, maar het is ook de bediening van de rechtvaardigheid. Dat staat in vers 9 van hetzelfde hoofdstuk. De NBG-vertaling geeft dat weer met een bediening die rechtvaardigheid brengt. De bediening van het Oude Verbond was een bediening van veroordeling. Dat heb je als de voorwaarde aan de mens gesteld wordt en de mens daar niet aan kan voldoen; dan is de consequentie, de ijzeren consequentie, veroordeling. Maar dit is een bediening die rechtvaardigt. Het is een bediening van rechtvaardigheid, van leven en rechtvaardiging, en bovendien overvloedig in heerlijkheid. Het is overvloedig van geest, van leven en ook overvloedig van rechtvaardigheid. Zowel wat de inhoudelijke kant betreft — God rechtvaardigt niet mondjesmaat, maar totaal — als wat het effect betreft. Die rechtvaardiging is namelijk bestemd voor alle mensen. Dat is Romeinen 5 vers 18: zoals door één mens de veroordeling gegaan is tot alle mensen (alle mensen zijn veroordeeld om sterveling en zondaar te zijn), welnu, de bediening van geest en van rechtvaardigheid die overvloedig is in heerlijkheid, strekt zich net zo uit tot alle mensen. Dat is nogal overvloedig in heerlijkheid en bijzonder veelbelovend.
Dat is dus ook de reden — en ik beperk me even tot deze opsomming: daarom hebben we deze bediening. Wat kan er dan nog stuk? Als je zo'n dienst hebt gekregen, zegt Paulus, zoals wij ontferming verkregen... want in die termen spreekt hij erover. Hij heeft een bediening die overvloedig is in heerlijkheid en die heeft hij zomaar ontvangen. Waarom? Omdat hem ontferming is bewezen. Nergens formuleert hij dat mooier dan in 1 Timotheüs 1. Daar zegt hij: "Ik was vroeger een lasteraar, een vervolger en een belediger." Maar, zegt hij in datzelfde vers, "mij is ontferming bewezen." En pal daarop lees je: "Overweldigend echter is de genade van de Heer." Overweldigend!
Wat overweldigend is, kan Lub Weerstam, die nu in Canada zit, ons vertellen. Ik zag namelijk een plaatje op internet voorbij komen dat hij bij de Niagara Falls was. Dat is een overweldigende waterervaring. Op het moment dat je daar bent, of je vaart daar, dan kies je er niet meer voor om nat te worden; je wordt daar gewoon door overweldigd. Welnu, zo was ook de ervaring van Paulus met de genade van de Heer: hij is erdoor overweldigd. Hij heeft niet gekozen, maar hij werd simpelweg door die genade gegrepen.
Die genade was echt zoals onze Calvinistische vaderen dat noemden: onwederstandelijk. En dat vind ik wel een mooie. Dat wil zeggen: niet te weerstaan. Dat vind ik erg mooi; dat is een kenmerk van die genade van de Heer, dat ze overweldigend is.
Paulus heeft een bediening ontvangen; hem is ontferming bewezen. Hij heeft ontferming verkregen en daarom zegt hij: daarom worden wij niet moedeloos. Als je nog even verder leest in hetzelfde hoofdstuk, dan staat er weer: daarom worden wij niet moedeloos. Dan herhaalt hij dat dus feitelijk – dat is ongeveer het laatste vers van dat hoofdstuk. Hij eindigt waar hij mee begon.
Maar indien ook de uitwendige mens van ons wordt aangetast, nochtans wordt de inwendige van ons vernieuwd, dag aan dag. Met andere woorden: het gaat erom wat erin zit en vandaar ook dat hij niet moedeloos wordt. Dus met zo’n bediening, met zo’n geweldige boodschap om door te geven... Laten we verder lezen.
Het Woord van God Niet Vervalsen of Marchanderen ↑ hoofdstukken
"Maar," zegt hij, "wij versmaden de verborgenheden van de schande." Dat klinkt misschien wat vreemd. In de NBG-vertaling ziet u: "Wij hebben verworpen alle praktijken die het licht niet kunnen zien." Schandelijke praktijken. Dat is een hele vrije weergave, maar hij spreekt dus in de meest letterlijke zin, zoals u dat ook ziet in deze interlineair: "Wij versmaden de verborgenheden van de schande." U begrijpt, als dingen schandelijk zijn, wat probeer je dan? Omdat het het daglicht niet kan velen, als het schandelijk is, dan probeer je dat dus te verbergen. Maar Paulus zegt: "Dat doen wij niet." Hij zegt dat de verborgenheden van de schande aan ons niet besteed zijn.
Integendeel, hij legt vervolgens op twee manieren uit wat hij met die verborgenheden van de schande bedoelt: "niet wandelende in sluwheid." Dat wil zeggen: geen list of allerlei tactische overwegingen om mensen te bewegen en te doen wat hij zou willen. Nee, hij zegt: "Wij zijn niet wandelend in sluwheid." Die sluwheid, of hoe wordt het ook wel genoemd: arglistigheid? Dat was niet de wijze waarop Paulus opereerde. Hij weigerde dingen te verbergen, want dat is wat je vaak doet met list: een verborgen agenda. Dat deed Paulus niet.
Wat hij ook niet deed – en die vind ik ook heel mooi, want ik denk dat "niet wandelende in sluwheid" min of meer een andere manier van formuleren is voor wat hij in het laatste zindeel zegt – is "noch frauderen het Woord van de God." Ja, u ziet in deze weergave het zwendelen, het frauderen. Dat woord "vervalsen" heb ik eens nagekeken; dat wordt eigenlijk gebruikt voor het mixen met waardeloze elementen. Daarom geeft het woord "frauderen" het heel goed aan. Wat je bijvoorbeeld doet als je wijn vervalst, dan doe je er water bij. Dat is dus frauderen. Je kunt daar rijk mee worden natuurlijk, want je voegt goedkope elementen toe aan dat wat kostbaar is en daarmee zit je de boel gewoon te belazeren, zoals we dat dan in gewoon Nederlands zeggen. Maar het is dus frauderen, zwendelen, vervalsen.
Het Woord van God daarmee frauderen... feitelijk is het zo dat je dat al doet op het moment dat je iets aantrekkelijk wilt maken. Dat wil zeggen: je voegt aan de pure wijn, aan het Woord van God, waardeloze elementen toe. En feitelijk is alles wat van de mens is – ook al heb je daar zo je achting voor – waardeloos. Het is heel bijzonder, maar als je de eerste Korinthebrief leest, de eerste hoofdstukken, dan zegt Paulus: "Ik ben niet gekomen met wijsheid van woorden of met overredende taal." Hij kwam niet met allerlei tactieken om mensen maar te bewegen of om hen in een bepaalde mindset te brengen zodat ze de boodschap zouden accepteren. Nee, gewoon puur de feiten. Puur het Woord van de God. Puur de waarheid. Feitelijk is het zo dat op het moment dat je het aantrekkelijk probeert te maken met emoties, heel attractief, want "het oog wil ook wat", dat dat in feite frauderen is.
Dat wil zeggen: je voegt elementen toe aan het pure Woord van God die daar domweg niet in thuishoren. Die hebben misschien een bepaalde plaats in een ander verband, maar als je het Woord brengt, heb je maar één ding te doen en dat is het Woord van de God brengen. Je bent in Zijn dienst. Paulus zegt het ook al: "Ik ben een slaaf van Hem." Hij zegt: "Als ik nog mensen trachtte te behagen, dan was ik geen slaaf meer van Hem." Een slaaf heeft maar één ding te doen en in dit geval heeft hij de taak om het Woord van God door te geven. Nou, dan moet hij dat doen, meer niet. En vooral ook niet minder, maar zeker ook niet meer, want dat is feitelijk frauderen.
Iets eerder in dezelfde brief had hij gezegd, in hoofdstuk 2 vers 17: "Wij zijn niet als de velen, marchanderende het Woord van de God." Ik ben even benieuwd hoe het er ook alweer stond in de NBG-vertaling: "Wij zijn niet als zovelen, die winst maken uit het Woord van God." Ja, er eigenlijk dus koehandel mee bedrijven. Dat is toch wat marchanderen is? Er winst uit proberen te halen. Dat kun je ook gewoon in de letterlijke zin opvatten: om daar geld mee te verkrijgen of om rijk mee te worden. In feite ben je dan ook aan het marchanderen. Maar deze weergave van dat marchanderende het Woord van de God heeft ook de gedachte in zich van... Hoe staat het in de Statenvertaling? Te koop aanbieden, zeg maar. Marchanderen wil eigenlijk zeggen dat je als een koopman optreedt en iets als koopwaar presenteert.
En als je goed verstaat wat het Woord van God is, dan staat dat natuurlijk helemaal haaks op koopwaar. Want het Woord van God is juist het Woord van de genade, en het Woord van genade is gratis. Dus hoezo koopwaar? Hoezo dat als koopwaar aanbieden? Dat is echt marchanderen. Het is gratis voor niks en dat is het. Op het moment dat je er ook maar één voorwaarde aan gaat stellen, een voorwaarde aan de boodschap, dan ben je ook aan het marchanderen. Want je maakt er dan koopwaar van. "Ja, maar het is nog steeds heel goedkoop..." Maar ik zeg altijd: ik ben daarin heel zwart-wit en volgens mij is de Schrift daar heel zwart-wit in. Het is namelijk genade of het is geen genade. Een beetje genade bestaat niet. Een beetje gratis bestaat ook niet. Toch? Iets is gratis of niet. En al moet je er een stuiver voor betalen, dan is het niet meer gratis. Zo simpel is het.
Paulus zegt in Romeinen 11 dat het genade is óf het is geen genade. "Indien het door genade is," zegt Romeinen 11 vers 6, "dan is er dus geen werk, en uit werken is er geen genade meer." Die twee staan gewoon haaks op elkaar en er is een rasscherpe scheiding tussen die beiden. Op het moment dat de mens er iets voor moet betalen, in welk opzicht dan ook, dan heb je er een prijskaartje aan gehangen en dan ben je dus aan het marchanderen. Van het Woord van de God maak je koopwaar. En feitelijk is dat dus precies wat hij hier in 2 Korinthe 4 vers 2 noemt: het frauderen van het Woord van de God.
We lezen even door in dat tweede vers. Maar – dit is mooi, dit is echt heel mooi als je met precisie kijkt hoe Paulus dat dan formuleert. Hij had dus gezegd: "Wij versmaden de verborgenheden van de schande, niet wandelende in sluwheid, noch frauderen het Woord van de God, maar in de openbaarmaking van de waarheid onszelf aanbevelende." Met andere woorden: hoe beval Paulus zichzelf aan? Wel, op één manier, en dat is door de openbaarmaking van de waarheid. Want dat was zijn aanbeveling. Hij zegt eerder in hoofdstuk 3 vers 1: "Wij zijn niet als de velen die een aanbeveling nodig hebben." Hij had dus geen aanbeveling van anderen nodig en in hoofdstuk 10 vers 18 zegt hij: "Ik beveel ook mezelf niet aan." Behalve dan in het feit dat hij de waarheid openbaar maakt. Hij legt het uit, hij vertelt gewoon zoals het is. Hij is puur, hij is echt, hij heeft een boodschap en hij bracht het Woord gewoon zoals het is. Niet meer, niet minder, dat is het. Hij maakte de waarheid openbaar. En met waarheid bedoel ik niet een bepaalde mening waar hij van overtuigd was, maar gewoon feiten. Als hij de Schrift bracht, bracht hij gewoon de Schrift zoals het er staat. En als hij vertelt waartoe hij geroepen is en wat hij hoogstpersoonlijk van Christus Jezus – die hem afgevaardigd had – te horen had gekregen, wel, dan brengt hij de waarheid aan het licht.
Of die maakt hij dan openbaar. En dat is een aanbeveling aan zich. Dat wil zeggen: het was ook niet te ontkennen. Hij zegt in de Titusbrief – dat vind ik een prachtige uitspraak – tegen Titus, die ook de jonge mannen daartoe zou moeten oproepen en zou moeten trainen, dat zij een gezond, onweerlegbaar woord zouden brengen.
Een onweerlegbaar woord. Dat is ook als mensen er helemaal geen puf in hebben om te accepteren wat er verteld wordt. Dat is aan hen; dat is niet de zaak van degene die iets doorgeeft. Maar één ding is in ieder geval onmiskenbaar, en dat is dat het waar is. Het is onweerlegbaar. Kijk, dat is een aanbeveling: "in de openbaarmaking van de waarheid onszelf aanbevelende."
Paulus praat er verder niet over zichzelf. Hij is een slaaf – we zullen het straks ook nog zien – en een slaaf praat niet over zichzelf, die heeft ook helemaal niets in te brengen. Hij geeft iets door en hij hoeft zichzelf ook niet aan te bevelen; hij hoeft ook anderen niet aan te bevelen. Dat is allemaal niet zijn pakkie-an. Het enige wat hem te doen stond, was de waarheid openbaar maken. En dat is in zichzelf de aanbeveling, naar elk geweten van mensen toe, in het zicht van de God.
Dat wil zeggen: in de openbaarmaking van de waarheid bevelen wij onszelf aan bij elk menselijk geweten. Iedereen die eerlijk is en dit onder ogen ziet en hoort wat wij te melden hebben, die moet weten dat wat ik meld – dat wat ik in mijn bediening naar voren mag brengen – inderdaad de waarheid is. "Naar elk geweten van mensen toe in het zicht van de God." Dat wil zeggen: voor het aangezicht van God. "Ik lieg niet," zoals hij dat elders noemt. Mensen kunnen dat checken en kunnen dat toetsen.
De vraag is dus niet of iets attractief is, of het emotioneel is, of dat het zelfs mooi is. Het gaat erom: is het waar? En de waarheid hoef je niet te versieren. De waarheid in zichzelf is namelijk mooi genoeg. Dat lijkt me nog een eufemisme. De waarheid is zo overweldigend, overvloedig in heerlijkheid. Hoezo versieren? Dat doet het alleen maar teniet. Daarmee ondermijn je dat woord alleen maar.
Het Bedekte Evangelie en de Bijbelse Betekenis van Verloren Gaan ↑ hoofdstukken
Dan zegt hij – en hier krijg je een wending in de gedachte: "Indien echter ook bedekt is het goede bericht van ons" – dat evangelie van ons, of die blijde tijding – "dan is het bedekt in degenen die verloren gaan." Eerst even dit: indien het ook bedekt is, hoezo? In het voorgaande geeft dat woordje "echter" aan dat er nu een andere gedachte ontwikkeld wordt, of dat er in ieder geval een tegenstelling wordt gesuggereerd. Namelijk: ieder die eerlijk is, elk mens wiens geweten zuiver is, zou moeten weten dat wat Paulus vertelt niets anders dan de waarheid is. En hij maakt die waarheid ook openbaar. Dat zou ieder voor zichzelf kunnen vaststellen.
Maar, zegt hij, dat neemt niet weg dat wat wij te melden hebben, dat goede bericht, niettemin toch wel degelijk bedekt is. Dat wil zeggen dat het niet gezien wordt. Want dat is wat bedekt betekent: er ligt een bedekking op. Trouwens, dat woordgebruik van Paulus hier sluit natuurlijk direct aan bij het voorgaande hoofdstuk, waar hij het voortdurend had over die bedekking op het aangezicht van Mozes en wat daarmee gebeurde. Dat is ook nog een heel bijzonder verhaal. Ik herinner me trouwens dat we een hele tijd geleden hier een keertje nog veel uitvoeriger over dat hoofdstuk hebben gesproken. Maar in ieder geval wordt daar gesproken over die bedekking. En straks – ik hoop er ook nog mee af te sluiten – gaat het erover dat ook ons aangezicht, ons hart, onbedekt is. Dat wil zeggen dat de bedekking is weggenomen. En dat betekent dat het met recht een "ontdekking" is; iets wordt je gewaar.
Maar goed, dat goede bericht. Kijk, wat Paulus vertelt is een bericht. Het is een mededeling, het zijn feiten, het is de waarheid. Maar het wordt gekarakteriseerd als positief: het is een goed bericht. Overvloedig in heerlijkheid en echt een goed bericht. Maar hoe komt het dan, als het zo onmiskenbaar de waarheid is, dat het niettemin toch bedekt is? "Indien echter ook bedekt is het goede bericht van ons, het is bedekt in degenen die verloren gaan." Ziet u?
Hier zie je een waarheid waar Paulus het trouwens ook in de voorgaande brief al over had. In hoofdstuk 1, over het woord van het kruis, dat een dwaasheid is voor degenen die dat niet verstaan en die daarmee dus ook verloren gaan. Trouwens, dat woord "verloren gaan" wil ik wel even gezegd hebben: dat staat in de tegenwoordige tijd. Dat betekent eigenlijk – als je het in gewoon Nederlands echt wilt benadrukken – dat er staat: "die bezig zijn verloren te gaan" of "die aan het verloren gaan zijn". Het is dus iets wat nú gaande is. Het is niet "die verloren zullen gaan", want dat is toch het idee waar we traditioneel christelijk mee zijn grootgebracht: dat als je verloren gaat, je verdoemd wordt (wat de Bijbel niet kent) of naar de hel gaat (wat de Bijbel evenmin kent).
Dat is het idee, waarbij de gedachte vooral is dat verloren gaan iets is voor de toekomst. Dat is dan zo’n vreselijk perspectief, omdat er namelijk nooit een einde meer aan komt. Aan dat hele begrip "verloren gaan" hangt een gewicht dat echt gitzwart is, omdat er helemaal geen enkel lichtpuntje meer in zit. Maar daar heeft Paulus het niet over. Verloren gaan is een Bijbels gegeven. En het blijft me verbazen hoe mensen, ook als je een boodschap doorgeeft, die boodschap blijven misrepresenteren. Dan zeggen ze over wat je uitdraagt: "Ja, dat zijn die lui die geloven niet dat een mens verloren kan gaan." Nou, als ze niet beter weten, dan is het een misverstand. Soms verdenk ik mensen er echter van dat het pure laster is, omdat het tegen beter weten in is.
Waar het om gaat is niet dat we zouden ontkennen dat een mens verloren zou gaan, trouwens zelfs ook in toekomstige zin. Maar is dat het eindpunt? Het punt is dat de Bijbel leert dat het verlorene altijd weer gevonden wordt. Maar dat is wat anders! Het verlorene – dat is een universeel Bijbels principe – wordt altijd weer gevonden. Dan moet je trouwens nog iets bedenken bij dat begrip verloren gaan. Ik moet dan vooral denken aan die bekende gelijkenis in hoofdstuk 15 van het Lukas-evangelie, waar de gelijkenis verteld wordt van het verloren schaap, van de verloren penning en van de verloren zoon. De essentie daarbij is niet dat het zo erg is voor het verlorene in kwestie, maar het probleem is altijd dat de eigenaar iets kwijtgeraakt is. Het idee is niet dat dat schaap zo zielig is omdat het verloren is gegaan; nee, die herder is een verliezer zolang hij iets mist. Hij is iets kwijt en het is daarom ook het belang van die herder om dat verlorene te zoeken. Daarom is het ook zijn vreugde als hij dat verlorene gevonden heeft. Dan is het feest. Dat was met die vrouw die haar penning kwijt was ook. Waarom? Omdat de eigenaar iets kwijt was en die vindt het weer. Dat is het feestje voor de eigenaar. Het is dus de eer van de eigenaar.
U hoort mij natuurlijk en u denkt met mij mee: het is God die inderdaad even een van Zijn schepselen kwijt is. Maar dat is betrekkelijk, in die zin dat Hij het verlorene zoekt. Ik hoorde ooit een keer een predikant zeggen – het stond in de EO-Visie, ik heb hem daar toen nog op aangesproken ook – en die predikant zei in een meditatie naar aanleiding van Lukas 15: "Het evangelie is dat het verlorene in de Bijbel weer gezocht wordt door God." Nou, dat is niet het evangelie. Of nou ja, het is wel evangelie, maar het is de helft van het verhaal. Want wat heb je aan een eigenaar die het verlorene zoekt maar niet vindt? Dat schiet nog niet op. Nee, het is evangelie omdat Hij het verlorene zoekt totdat Hij het gevonden heeft. Dat is de essentie. En succes is verzekerd. Hij zoekt net zo lang totdat Hij het gevonden heeft.
Dus dat hele gitzwarte en monsterlijke idee van die eindeloze verlorenheid en die helse straf, die mensen koppelen aan dit begrip, is volstrekt onbijbels. Daarom begrijp ik ook wel dat sommige mensen een weerzin tegen zulke woorden en begrippen hebben, maar dan moet je er eigenlijk weer fris tegenaan kijken. Je moet je het Bijbelse woord weer eigen maken. Paulus spreekt hier ook over mensen die verloren gaan, die bezig zijn om te komen. Waarom? In welk opzicht zijn zij dan bezig verloren te gaan? Laten we eerst even verder lezen, want hij zegt nog wat meer over degenen bij wie het evangelie bedekt is. Dat wil zeggen: ze zien het niet. Trouwens, als je dat goede bericht, die blijde boodschap mist, dan mis je echt een essentie. Ben je dan niet al aan het omkomen? Als je het licht van God mist, en dus leven en hoop en liefde – kortom alles wat een mens mens maakt en waardoor je echt omhoog kunt kijken – als je dat mist, dan ben je toch bezig verloren te gaan? Dan is dit leven toch niks? Eigenlijk heb ik daarmee het begrip ook al uitgelegd.
De God van Deze Aion en de Verblinding van Gedachten ↑ hoofdstukken
Eerst even dit eerste zinsdeel: "In wie de god van deze aeon". En hij noemt hem, de god van deze aeon, god. Ik bedoel dé God en Vader, uit wie, door wie en tot wie alle dingen zijn; die heet de Koning der aeonen. 1 Timotheüs 1, maar er zijn heel wat meer teksten waar dat ook staat. Die is de God van alle aeonen. Maar hier wordt terecht in de vertaling gesproken over de god – maar dan met een kleine letter. Degene die zich slechts kan koppelen aan deze aeon, want in de toekomende aeon zal hij plaats moeten maken en dan wordt hij gebonden.
Maar hoe heet hij nog meer? Wel, hij is de overste van de volmacht van de lucht. Dat is een mooie aanduiding, hè? Hij is de god van deze aeon, dat wil zeggen dit wereldtijdperk, want dat is wat een aeon is. Dit wereldtijdperk is boos en de waarheid verdraagt men niet. Je leest zelfs in Romeinen 1 dat Paulus zegt dat een kenmerk van deze wereld is dat men de waarheid in ongerechtigheid ten onder houdt. De waarheid heeft altijd de neiging om weer boven water te komen, net als met een bal die je onder water houdt; dat kun je wel doen, maar daar moet je moeite voor doen. De natuurlijke neiging is dat die waarheid altijd weer aan het licht komt. Over de waarheid hoef je je nooit zorgen te maken, die komt altijd aan het licht, vroeg of laat. Maar de god van deze aeon verdraait die waarheid, die houdt die waarheid ten onder. Dat is een hele stelselmatige deceptie die daarachter schuilgaat.
Daarvan zegt hij in Efeze 2 – en dan heeft hij het over al die duisternis waarin ze ooit wandelden – dat zij wandelden naar de aeon van deze wereld. Dat wil zeggen: deze wereld en dit tijdperk van deze wereld. En dan zegt hij er nog iets bij: naar de overste van de autoriteit van de lucht. Dat wil zeggen, er is dus in de lucht, in dat wat wij niet zien... hoe wordt dat ook genoemd? In de eter. Dat vind ik ook wel een goede trouwens. Alles wat zich in de eter afspeelt. Daar kunnen we onze handen en vingers niet op leggen, maar er komen zoveel boodschappen tot ons. En die eter is vervuild. Want die macht van de lucht – en daar is ook een hiërarchie in – de overste van de macht der lucht, die zorgt ervoor dat deze wereld en deze aeon inderdaad compleet de weg kwijt is en daarmee ook weer verloren gaat.
In welke jullie eens wandelden naar de aeon van deze wereld, naar de overste van de autoriteit van de lucht, van de geest die nu inwerkende is in de zonen van de ongezeggelijkheid. Dat wil zeggen dat deze wereld daardoor gekenmerkt wordt: ongezeggelijk. Maar dat komt omdat daar een geest inwerkende is in de lucht, waar een overste voor verantwoordelijk is. Nou, die heet dus de god van deze aeon, die achter de schermen het hele denken en de geest van deze wereld bepaalt. Daar hebben wij verder geen zicht op, maar dat is wat er achter de schermen gebeurt.
De god van deze aeon verblindt de gedachten. En verblinden, dat was ook een van de termen uit de titeldia: verblinding en verlichting. Wel, hier wordt gesproken over de god van deze aeon. Wat doet hij? Wel, de waarheid wordt in deze aeon aan het licht gebracht. Dat wil zeggen, die wordt verteld. Paulus is daar zelf een dienaar in. Jawel, maar wat heb je daaraan als je gewoon verblind wordt? En dat is wat er allerwege gebeurt. De god van deze aeon verblindt de gedachten. Verblinden is immers niets anders dan het bedekken van de ogen, toch? In dit geval de ogen van het hart, zodat je de dingen niet ziet en niet verstaat – dat is dan weer dat de oren bedekt worden.
Hij verblindt de gedachten van de niet-gelovenden, degenen die niet geloven. Dat wil zeggen: die niet beamen, die niet vertrouwen. De echte fundamentele betekenis van het woord geloven is immers je vertrouwen stellen op. En waar Paulus het over heeft is: indien ons evangelie, dat goede bericht van ons, bedekt is, dan is het bedekt bij degenen die bezig zijn verloren te gaan. Dat wil zeggen dat ze dat goede bericht dat ik vertel, niet vertrouwen.
Daar moet je eens goed over nadenken, want wat Paulus hier feitelijk zegt is dat hij een goed bericht brengt. Er liggen bonnetjes op tafel, de feiten stelt hij in het licht. De waarheid verkondigt hij gewoon controleerbaar, en toch geven mensen niet thuis. Hoe komt dat? Wel, dat komt omdat ze verblind worden. En hoe komt dat dan weer? Wel, de god van deze aeon, die in deze aeon nogal de scepter zwaait – de leugen regeert – die zorgt ervoor dat mensen dit niet vertrouwen, niet geloven.
En is dat nou zo’n moreel onding? Ik bedoel, als we het hebben over moord, over diefstal... er gebeurt zoveel wat moreel gezien onze afschuw oproept. Maar wat is iets niet geloven? Je gelooft iets wel of je gelooft iets niet. Het feit dat je het goede bericht mag geloven, dat het je overtuigt, dat is totaal geen prestatie. Hij is het die jou overtuigt. Maar ook als je het niet gelooft, dan vertrouw je je daar niet aan toe. Dat je het niet vertrouwt, komt omdat je verblind bent.
Waarom Mensen Niet Geloven: de Drie Niveaus ↑ hoofdstukken
Maar nou kom je natuurlijk op een hele lastige vraag. Je voelt hem aankomen. Voordat ik deze samenkomst en dit thema aankondigde, hadden we gisteren nog eventjes een gedachtenwisseling met elkaar, Nima Jani, over dit onderwerp en over de vraag hoe het nou komt dat je niet gelooft. Dat kun je op diverse niveaus bespreken en benaderen. Laat ik eerst eventjes gaan naar Romeinen 11. Hier in Romeinen... even voor de goede orde: 2 Korinthe 4 zegt: hoe komt het dat mensen niet geloven? Dat komt omdat hun ogen bedekt zijn. Daardoor zien ze het niet. En hoe komt dat? Omdat de god van deze aeon, de tegenstander achter de schermen, mensen verblindt. Hun ogen zijn domweg bedekt, zodat ze het niet kunnen zien.
Dan gaan we even naar Romeinen 11, maar je kunt nog een treetje hoger gaan. Dat wil zeggen: dan zit je aan de top van de piramide. Want wat staat daar dan? Paulus heeft een heel betoog over Israël, dat vandaag de dag notabene een orthodox volk is. Bijbelgetrouw. In Paulus' dagen hielden ze zich aan de Tenach, de Hebreeuwse Bijbel; tenminste, dat dachten ze, hoewel ze die krachteloos hadden gemaakt door hun eigen overlevering. Maar goed, die naam hadden ze. Wat zegt Paulus dan? Hetgeen Israël zoekt om rechtvaardig te zijn, om rechtvaardig te wandelen, dat verkreeg zij niet. En als je dat nog even terugbladert naar vers 32 van hoofdstuk 9, dan beantwoordt hij ook de vraag waarom niet. Dan zegt hij: omdat het niet uitging van geloof. Dat is het. Israël — maar laat ik het gewoon doorlezen — "maar van vermeende werken." Ze hebben zich daardoor gestoten aan de steen des aanstoots. Ze gingen niet uit van geloof.
Kijk, geloof is: God belooft. Het grote voorbeeld is altijd Abraham. Abraham krijgt een belofte en er werd niets aan hem gevraagd: "Zo zal jouw nageslacht zijn." En Abraham geloofde God, en daardoor was hij een rechtvaardige. Israël dacht: om rechtvaardig voor God te zijn, moet je dingen doen. Ongeacht wat, maar de mens moet iets doen. Maar God vroeg helemaal niets aan Abraham. God beloofde onvoorwaardelijk en Abraham zei: "Amen, U zegt het." En dat was de rechtvaardigheid van Abraham. Maar goed, ik lees weer even verder in Romeinen 11: "Wat dan? Hetgeen Israël zoekt, dat verkreeg ze niet, maar de uitverkiezing — of het uitverkoren deel — verkreeg het. De overigen echter werden verhard, versteend staat er eigenlijk. Werden versteend."
De uitverkiezing... ik weet dat dit ook heel tricky is voor mensen, zeker als ik deze woorden nu uitspreek op Urk. Als we het hebben over uitverkiezing en over versteend of verhard worden, dan hebben mensen daar heel gemakkelijk andere associaties mee. Maar Paulus spreekt erover: God kiest mensen uit en de overigen van Israël zijn verhard. Lees nou even verder, dan zegt hij in Romeinen 11 vers 8, waar hij zijn betoog ondersteunt met een Schriftwoord zoals het is geschreven. Nu citeert hij dus de Hebreeuwse Bijbel: "God geeft aan hen een geest van verdoving, ogen van het niet kijken en oren van het niet horen tot de dag van vandaag." En hier heeft hij het echt over God. Over de God uit Wie, door Wie en tot Wie alle dingen zijn. Dat is onmiskenbaar.
Dus hoe komt dat nou? Specifiek hebben we het al over Israël, dat niet gelooft in haar Messias. Ze zijn vijanden, zegt hij ook in Romeinen 11, vijanden van het evangelie. Met al hun orthodoxie staan ze vijandig tegenover het evangelie. Hoe komt dat? Omdat ze niet uitgaan van geloof, maar zelf iets willen doen, iets willen bijdragen. Dat blokkeert hen voor het evangelie. Je kunt het benaderen vanuit de god van deze aeon, die verblindt, maar de hoogste waarheid is natuurlijk deze — ik zou geen hogere waarheid weten — namelijk dat God Zelf hen een geest van verdoving heeft gegeven en ogen van het niet kijken. Ze hebben ogen, maar ze zien niets; ze hebben oren, maar ze horen het niet. Met andere woorden: het is ook Gods script.
Dat blijkt ook heel duidelijk in Romeinen 11, want er staat bij dat het een "totdat" heeft. Totdat God de bedekking van hun aangezicht wegneemt. Dat is trouwens ook 2 Korinthe 3. Ze zijn verhard totdat God de bedekking zal wegnemen en dat wordt dé ontdekking van Israël. Dan zullen ze zien Wie hun Messias is. Maar tot die tijd is het ongeloof. Hoe komt dat? Je kunt, als je de Bijbel daarop naleest, niet volstaan met één antwoord. Dat zijn namelijk antwoorden op verschillende niveaus. De onderste is: de mens gaat uit van werken. Dat is puur als je het bekijkt als de reactie van de mens. Waarom wil men dat niet? Gewoon, de mens wil zelf ook wat bijdragen. Oké, dat is de mens.
Je kunt het ook op een wat hoger niveau bekijken, en dat is wat er achter de schermen speelt: de invloeden waar men aan blootgesteld wordt, waardoor mensen domweg niet iets kunnen begrijpen en verstaan. Dan praat je over het niveau waar Paulus het over heeft in 2 Korinthe 4: de god van deze aeon, dit wereldtijdperk, die beheerst. De vader der leugen, die leugen heerst. Daardoor is men niet in staat om dat goede bericht van Paulus te verstaan, te begrijpen en te aanvaarden. Maar de hoogste waarheid is natuurlijk deze: God geeft een geest van verdoving. Trouwens, dit is de negatieve manier van formuleren waarom ze niet geloven. Je kunt het natuurlijk positief zeggen: hoe komt het dat een mens wel gelooft? Wel, omdat Hij jou overtuigt. Hij — dat staat ook in Efeze trouwens — Hij geeft geloof. Het is een gave Gods, niet uit werken, opdat niemand roeme. Met andere woorden: ook daar is het loutere feit dat je deze dingen mag zien gewoon pure genade. Een gift van Hem. Hij geeft jou de ogen om het wel te zien.
Dus u ziet: het is gecompliceerder. Ik weet niet of dat de juiste formulering is, maar in ieder geval kun je het op verschillende niveaus bekijken. Zo heb ik dat tenminste inmiddels vanuit de Schrift verstaan. Dus als we nog even teruggaan naar 2 Korinthe 4: "In wie de god van deze aeon de gedachten van de niet-gelovenden verblindt, opdat hen niet bestrale..." U ziet trouwens in de NBG-vertaling staan: "opdat zij niet ontwaren." Ik denk dat dat heel goed de zin weergeeft. Want wie verblind is, is niet in staat om iets te zien; die ontwaart het licht niet. Opdat hen niet bestrale de verlichting van het goede bericht. Wat daaruit blijkt, is dat het goede bericht, het evangelie wat Paulus vertelt, verlicht. Dan hebben we ze beide: de verblinding waarbij de ogen geopend moeten worden, en aan de andere kant het goede bericht dat verlicht. Als je ogen daarvoor geopend worden, dan geeft dat licht in de ogen. Dat is een geweldig effect. We zullen daar straks nog even op terugkomen. Ik wil nu eerst eventjes nog verder lezen: "opdat hen niet bestrale de verlichting van het goede bericht."
De Heerlijkheid van Christus als het Icoon van de God ↑ hoofdstukken
Welk goede bericht? Het is het goede bericht van de heerlijkheid van de Christus. Wat Paulus vertelt, is een blijde tijding, een goed bericht van de heerlijkheid van de Christus. In de volle zin van het woord, zoals Paulus daar altijd over spreekt: de Christus als hoofd en lichaam tezamen. Dat is de Christus, waarin ook de Ecclesia, die vandaag gevormd wordt, deelt. Het gaat Paulus niet zomaar om wat dikwijls verteld wordt. Als mensen het standaard over het evangelie hebben, dan hebben ze het over de boodschap die Jezus hier op aarde vertelde. Trouwens, die boodschap was alleen aan Israël gericht, want Hij was uitsluitend gezonden tot het huis van Israël. Nee, Paulus heeft het niet over Jezus in Zijn vernedering; hij heeft het over de boodschap, het evangelie van de heerlijkheid van de Christus. Dat wil zeggen: niet over Hem die hier in vernedering wandelde, maar over Hem die inmiddels verheerlijkt is.
Hij is in heerlijkheid gezeten, wat betekent dat Hij is getransformeerd in heerlijkheid. Dat was zodanig dat toen Hij verscheen aan Paulus, deze een paar dagen niet kon zien. Zo'n oogverblindend, heerlijk licht is dat. De Christus is nu in heerlijkheid opgewekt uit de doden aan Gods rechterzijde, de positie van voorrang boven alles. Bovendien is Hij het die vandaag met recht "Jezus" is, en ook straks zal blijken te zijn. In de naam van Jezus — wat betekent: "Yahweh redt" — redt Hij. Hij maakt mensen gezond, gewoon, zonder prijskaartjes en zonder condities. Natuurlijk gebeurt dat gefaseerd, niet allemaal tegelijk, maar Yahweh redt. Dat is de naam van Jezus. Als je de naam van Jezus verkondigt, dan verkondig je dat Yahweh, de God, redt. Punt — of liever: uitroepteken! Dat is de heerlijkheid van de Christus, en nog zoveel meer. Ik weet wel dat Hij straks de Koning van Israël zal zijn en over de volkeren zal heersen, maar dit is de heerlijkheid van de Christus die Hij nu al heeft.
We hebben het dus niet over Degene die hier op aarde rondwandelde. Paulus zegt in 2Korinthe 5: "Wij kennen Christus niet meer naar het vlees. En mochten wij Hem al gekend hebben naar het vlees, dan nu niet meer." Nee, het gaat om de heerlijkheid van de Christus, van wie hij zegt dat Hij een beeld is van de God. Mooi hè? Wie is Christus? Wat is die heerlijkheid van Christus? Dat Hij een beeld is van de God. Ik doe dat iedere keer met opzet: dat lidwoord voor God plaatsen. De God. Die ene. Dat is te mooi om weg te laten.
Wat is die heerlijkheid van Christus? Dat Hij een icoon is. Ons woord icoon komt uit het Griekse eikoon en dat betekent een afbeelding. Christus' heerlijkheid is dat Hij een afbeelding is van de God. In Matteüs 22 staat een mooi voorbeeld van een twistgesprek waarin Jezus verzeild raakt. Hem wordt gevraagd of het geoorloofd is om aan de keizer belasting te betalen. Hij vraagt om een muntje en zegt: "Van wie is deze afbeelding en de inscriptie?" Ze antwoorden: "Van de keizer." Je kunt dan zeggen: "Dit is de keizer," maar iedereen begrijpt dat dit beeldspraak is. Het is niet echt de keizer zelf; het is een beeld van de keizer.
Deze heerlijkheid van Christus — dat Hij het beeld, de icoon van de God is — is al heel vroeg in de kerkgeschiedenis compleet verduisterd. Eerst werd de ene God veranderd in een triniteit en werd het eigenlijk een soort goddelijke familie van meerdere personen. Maar de Bijbel zegt: "Voor ons nochtans is er één God, de Vader." Later werd dat heel ingewikkeld met "God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest." En weg is deze heerlijkheid van Christus! De heerlijkheid van Christus is juist dat Hij het beeld is van de God. Zijn heerlijkheid is niet dat Hij "de God" is, maar dat Hij de God representeert. In Kolosse 1 vers 15 staat: "Hij is een beeld van de God, de onzichtbare." De God is namelijk de onzichtbare. Kunnen we God dan kennen? Laat Hij Zich kennen? Jazeker, doordat Hij een icoon heeft, een beeld. Zo zien wij Hem alsnog en laat Hij Zich zien. Hij is de eerstgeborene van elke schepping; dat is Zijn positie als erfgenaam.
De heerlijkheid van Christus is dat Hij Gods icoon is. Op het moment dat je daarvan maakt dat Hij God Zelf is, dan gebeurt er iets ernstigs: dan zijn je ogen bedekt voor het evangelie van de heerlijkheid van Christus, die een beeld van God is. Dat zie je dan niet meer. In vers 4 staat dat de god van deze aeon de gedachten verblindt, zodat mensen dingen niet meer begrijpen. Dat is een hele effectieve manier om te zorgen dat mensen het evangelie van die heerlijkheid niet begrijpen: door een concept te bedenken waardoor het onmogelijk wordt om überhaupt nog te verstaan dat Christus het beeld van de God is. Als je de leer van de drie-eenheid aanhangt, kun je niet meer begrijpen dat Christus het beeld is van de God. Dat kan niet. Ik zou niet weten hoe je dat dan nog kunt verstaan. Want ja, dan krijg je ook vragen als: hoe kan Christus dan sterven? En wie "runde" het heelal toen Hij in het graf lag?
De heerlijkheid van Christus is dat Hij het beeld, de icoon van de God is. Paulus vervolgt in vers 5: "Niet onszelf herauten wij, proclameren wij — dat spreekt voor zich — maar Jezus Christus als Heer." Dat woord Heer betekent niets anders dan eigenaar; Hij die alle eigendomsrechten heeft. Hij is Heer van allen. Ben je Zijn eigendom? Het antwoord is: ja. Hij heeft de prijs betaald voor allen. Hij is eigenaar van alles. Zo wordt het ook vertaald in Galaten 4. Paulus zegt: "Wij proclameren Jezus, de God gemaakt tot Christus, en als Heer." En onszelf presenteren wij als slaven van jullie, vanwege Jezus. Dat wil zeggen: wij staan helemaal in dienst van jullie, om aan degenen aan wie dat geheraut wordt dit bericht door te geven. Om te vertellen wie Hij is: de heerlijkheid van Jezus Christus. Paulus vervolgt nu met nog een citaat.
Verlichting van de Kennis: Licht Schijnen uit de Duisternis ↑ hoofdstukken
Hij spreekt over de God die zegt: "vanuit duisternis zal licht schijnen". Waar denkt u trouwens dat Paulus het hier over heeft? In Genesis 1 vers 3 lees je natuurlijk al de eerste woorden: "er zij licht", als het gaat over Gods wegen. Maar daar staat niet: "vanuit duisternis zal licht schijnen". Maar als je in Jesaja 9 vers 3 kijkt, dan lees je over dat volk dat in duisternis wandelt — trouwens ook Israël — het volk dat in duisternis wandelt, zal een groot licht zien. Meer specifiek nog in Job 37; daarvoor moet je vooral de Griekse vertaling van het vers nemen, de Septuaginta. Daar staat inderdaad: "vanuit duisternis zal licht schijnen". Wel, dat is de God die licht is en wiens woord ook licht en leven is.
De God die zegt: "vanuit duisternis zal licht schijnen", die doet het schijnen in de harten van ons. Ja, u moet trouwens opletten: er wordt gesproken over "vanuit duisternis zal licht schijnen" en vervolgens doet God vanuit onze duistere harten licht schijnen. In de NBG-vertaling — laat ik het nog even verder lezen — daar lees je dit: "gericht om ons te verlichten met de kennis". Maar zo staat het er niet. Het zegt niet dat God ons verlicht met de kennis, maar er staat: "om de kennis te verlichten". Het gaat dus niet om ons; nee, het gaat om de kennis die verlicht wordt en daarmee ook het licht. God doet het schijnen vanuit ons hart, dat wil zeggen: om de kennis te verlichten.
Laat ik de zin nog even goed lezen: dat de God die ooit sprak "vanuit duisternis zal licht schijnen", die doet het schijnen in de harten van ons. Hij doet het schijnen in de harten, maar daarmee ook vanuit de harten. Vanuit duistere harten schijnt licht. Dat dit inderdaad een gedachte is van reflectie, zal ik straks ook laten zien. Het gaat allemaal om de verlichting van de kennis. Ziet u hoe belangrijk begrip is?
Aan de ene kant is er de god van deze aeon die de gedachten verblindt, zodat mensen dingen niet meer begrijpen of zelfs niet kunnen begrijpen. Dat is geen kinderwerk, hoor. De god van deze aeon is een meesterbrein die precies weet wat hij doet. En het is helemaal effectief wanneer je natuurlijk het volk dat geacht wordt het evangelie, het goede bericht, te beheren, weet te misleiden. Als je in staat bent om hen te misleiden en om er een zwenking aan te geven, zodat mensen totaal niet meer in staat zijn om dat evangelie te begrijpen. Hij verblindt de gedachten.
Maar wat God vervolgens doet, is ook de kennis verlichten. Dat wil zeggen: de kennis gaat om begrip. Ik weet dat sommige mensen daar heel minachtend over spreken van: "Ja, dat is maar kennis." Maar dit is nu juist een bericht; dat versta je, dat begrijp je. Het evangelie van de heerlijkheid van Christus, die het beeld van God is, gaat erom dat we dat ook gaan begrijpen. En op het moment dat een mens dat gaat begrijpen, dat wil zeggen: daar begrip van krijgt, gaat dat ook zijn werk doen; het gaat je verlichten. Zodat de duisternis in je hart verdwijnt en zodat je zicht krijgt op de dingen. Dat is wat verlichting is. Het heeft alles te maken met bewustwording, met begrip, gericht op de verlichting van de kennis.
En de zin loopt door, want ja, kennis van wat dan? Wel, van de heerlijkheid van de God. Dáár gaat het om: dat de kennis verlicht wordt — dat wil zeggen: in het licht gesteld wordt — van de heerlijkheid van de God. Dat de God heerlijkheid heeft.
Het Evangelie van de Gelukkige God (abba) ↑ hoofdstukken
Ik blijf een van de mooiste aanduidingen vinden in 1 Timotheüs 1. Dat is heel makkelijk te onthouden: 1 Timotheüs 1 vers 11, allemaal enen. Het gaat ook over de ene God en de ene boodschap. Paulus noemt dat evangelie het goede bericht van de heerlijkheid van de gelukkige God. Dan heb je het: de heerlijkheid van God. Wat Paulus in zijn bediening deed, was het in het licht stellen van de heerlijkheid van het evangelie; het goede bericht van de heerlijkheid van de God die gelukkig is. Dat is heerlijkheid. De God die alles bedacht heeft, alles in Zijn hand heeft en alles tot een goed einde gaat brengen en al het verlorene weer ook weet te vinden. En om die reden, vanwege dat verzekerde succes op voorhand, is Hij de gelukkige God.
Moet je beseffen dat de God die de Schrift Vader noemt, de oorsprong van alles, Abba is. Ik las daar vanmorgen nog een heel mooi stukje over. Over dat woord Abba, dat is in het Hebreeuws. Nelly, ik mag wel even zeggen dat het van jou gejat is, maar eerlijk bij deze. Nou, dat maakt niet uit, ik heb het ook niet voor mezelf. Maar dat gaat over het woord Abba. Abba, vader. Op Vaderdag mag je dat toch zeker wel in het licht stellen.
Abba begint met de Alef. De Alef staat voor God Zelf, die het begin is, de eerste, de alfa, de Alef. En dan vervolgens krijg je de Beet, dat wil zeggen het huis, de schepping, de tweeheid ook. God die de schepping voortbrengt. En dan vervolgens die Beet, die huis is; Hij woont in Zijn huis. Wat doet die God dan? Vervolgens brengt Hij alles wat er is, de schepping, dat huis, weer terug waar het was. Namelijk, het komt voort uit de Ene, de Alef. Vervolgens is daar die tweeheid, de Beet, de schepping met zijn contrasten en met hemel en aarde. Kortom, die dualiteit. En vervolgens brengt Hij die dualiteit allemaal weer tot één. En dat wil zeggen de Alef. Alef, Beet, Alef: dat wil zeggen Abba.
God, die wij kennen als Abba, dat is Degene uit wie alle dingen zijn en die alle dingen ook weer tot Zichzelf zal verzamelen, zal verzoenen en tot één gaat maken. Dat is Abba. De God die we zo mogen kennen. De heerlijkheid van de God, gericht op de verheerlijking van de kennis van de heerlijkheid van God in het aangezicht van Jezus Christus.
Ik zit even te kijken op mijn klokje. Ik wil nog op één vers wijzen. Dat is dat als hier gesproken wordt over die verlichting, kennis in het licht wordt gesteld van de heerlijkheid van de God. En hoe kunnen we die heerlijkheid van die God kennen? Wel, dat straalt allemaal in dat aangezicht van Jezus Christus. Ook hier weer trouwens, let op het contrast met het aangezicht van Mozes, dat bedekt moest worden. Maar het aangezicht van Jezus Christus niet. Dat hoeft niet bedekt te worden, dat is namelijk een blijvende heerlijkheid.
Gemetamorfoseerd Door de Weerspiegeling van Zijn Heerlijkheid ↑ hoofdstukken
Ter afsluiting neem ik u nog even mee naar het laatste vers van hoofdstuk 3. We gaan dus weer even terug en dan zegt Paulus dit over het effect van licht in ons leven: "Wij allen echter met een gezicht waar de bedekking is weggenomen." Dat wil zeggen dat het ontdekt is. Dat blijft een mooi woord in het Nederlands: bedekking en ontdekking. Wij allen echter, met een gezicht waar de bedekking is weggenomen, de heerlijkheid van de Heer weerspiegelende.
Moet u zich dat eens voorstellen. Het woord dat Paulus gebruikt, is inderdaad dat van een spiegel, van reflectie. Hoe stralen wij licht uit? Hoe wordt de kennis van de heerlijkheid van God door ons verlicht? Welnu, doordat wij het weerspiegelen. We horen ervan en hoe verlicht het ons? Dat gebeurt doordat we erop gericht zijn. Het licht komt ons in de ogen, het licht komt ons in het hart en het verdrijft de duisternis. Wij hoeven ons helemaal geen zorgen te maken over de vraag of we wel een uitstraling hebben. Dat vind ik zo mooi: het evangelie verlicht ons en wat doen wij? Wij doen helemaal niets. Je hoort dat en vervolgens weerspiegel je het. Je bent een reflector. Een reflector geeft zelf geen licht, die weerkaatst het licht.
Wij allen echter, met een gezicht waarvan de bedekking is weggenomen, de heerlijkheid van de Heer weerspiegelende, naar hetzelfde beeld worden wij getransformeerd. Ziet u, dit is puur het werk van God zelf. We worden getransformeerd. Er staat hier in het Grieks een woordje dat we trouwens allemaal kennen: we ondergaan een metamorfose. We worden gewoon omgevormd, getransformeerd of gemetamorfozeerd. Hoe je dat ook moet zeggen, dat weet ik niet precies, maar in ieder geval ondergaan we het. Een rups wordt een vlinder; dat ondergaat hij. Daar doet hij niets voor, dat gebeurt hem.
En hoe gebeurt die metamorfose nu, zoals de Heer ons nu ook verandert in ons denken van binnenuit? Dat is puur het licht van het goede bericht van de heerlijkheid van God. Als je dat mag horen, als je het gaat verstaan en als je het gaat ontdekken — of als het aan je ontdekt wordt, hoe je het ook maar wenst te formuleren — dan gaat dat zijn werk doen. Dan ga je dat weerspiegelen en dan word je getransformeerd naar hetzelfde beeld. Dus dan ga je datzelfde licht dat je in de ogen krijgt, ook weer uitstralen. Dan ga je stralen.
Het gaat van heerlijkheid tot heerlijkheid, namelijk zoals vanaf de Heer die geest is. Dat wil zeggen: het is de Heer die dat doet, namelijk door Zijn geest, door Zijn kracht, door Zijn krachtige woord. In ieder geval is het een transformatie van heerlijkheid tot in heerlijkheid. Dat is dus verlichting. Verblinding aan de ene kant, verlichting aan de andere kant.
Wat een voorrecht is het om vandaag nu al — en daarmee wil ik dan graag afsluiten — verlicht te mogen worden en begrip te mogen hebben van wie Hij is en hoe overweldigend groot die heerlijkheid is. Ik stel voor dat we het daarbij laten voor vanmiddag en dat we ook nog een lied zingen met elkaar.
UltimateGoodNews