▶ 00:00 De Steen Des Aanstoots: Introductie ↑ hoofdstukken

Vanmorgen wil ik u bepalen bij een aantal schriftplaatsen uit zowel het Oude als het Nieuwe Testament. Ze hebben allemaal als gemeenschappelijke karakteristiek dat ze gaan over de steen des aanstoots. Over die steen valt echter veel meer te melden, zoals de Bijbel op talloze plaatsen in illustratieve en typologische zin veel over stenen vertelt. Daar wil ik later ook nog wat over vertellen, want met stenen in de Bijbel is heel wat aan de hand.

De steen waar we ons vanmorgen vooral op focussen, is een steen des aanstoots, een struikelblok ook, maar voor God is het iets heel anders: het is namelijk een grondslag, een fundament. Gisteravond waren we bij een familie samenzijn en toen vroeg mijn broer: "Waar ga je het over hebben?" Ik zei dat het over de steen des aanstoots zou gaan en hij reageerde onmiddellijk: "Ah, dat is Jeruzalem." Ik moest even nadenken, maar ik begreep vrijwel onmiddellijk waarom hij dat zei.

In Zacharia 12 lees je over de eindtijd dat Jeruzalem door God gesteld zal worden tot een zware steen die alle natiën moeten heffen, waarbij zij zich deerlijk zullen verwonden. Dat wordt vervolgens in die hoofdstukken beschreven. Maar over die steen – de stad Jeruzalem waaraan alle volkeren zich zullen vertillen – daar gaan we het vandaag niet over hebben.

Waarover dan wel? Ik wil u eerst meenemen naar Jesaja 28, waar we een voorzegging vinden. Vervolgens neem ik u mee naar Jesaja 8, waar we wederom een voorzegging aantreffen. Als je het helemaal chronologisch bekijkt, moet je dat natuurlijk omkeren, want eerst heb je Jesaja 8 en daarna Jesaja 28. Die beide profetieën vormen echter een eenheid; dat zult u vanzelf ook wel zien. Uiteindelijk wil ik u ook nog meenemen naar Romeinen 9 en Romeinen 10, waar Paulus commentaar geeft op deze beide schriftplaatsen.

▶ 02:39 Een Levende en Beproefde Grondslag in Sion (jesaja 28) ↑ hoofdstukken

Wel, laten we eerst eens naar Jesaja 28 gaan. Dan kom je midden in een gedeelte terecht, in een heel betoog waar God al het een en ander bij monde van Jesaja had meegedeeld en ook voorzegd. En dan zegt hij: "Daarom, zo zegt mijn Heer JAHWEH" – zo staat het er eigenlijk ook letterlijk met de Godsnaam. Dat "daarom" betekent natuurlijk dat het verwijst naar de motieven die je in het voorgaande aantreft. En voor degenen die nu ook een Bijbeltje voor zich hebben: je zou eventjes moeten lezen in vers 13, waar Jesaja inderdaad ook al spreekt over het volk van Israël dat zou struikelen en sterker nog, zou vallen. Dat wordt vervolgens nader verklaard in vers 16, waar het over diezelfde metafoor gaat, namelijk datzelfde beeld van struikelen over een steen waarover je zomaar zou kunnen vallen. Goedemorgen Els. Nee, maakt niet uit. Hartelijk welkom, ik ben blij dat je toch nog je plekje gevonden hebt. Dus dat eventjes als opmerking over de hele samenhang, de context van dit gedeelte.

"Daarom, zo zegt mijn Heer JAHWEH." Nu gaat God vervolgens aan het woord: "Zie, Ik leg..." Ik, dat is JAHWEH, de Here. "Zie, Ik leg in Sion." Dat is een plaatsbepaling. En wat doet hij daar, wat legt hij daar neer? "Een steen ten grondslag." Dat betekent dus dat hier een profecie wordt uitgesproken; God voorzegt dat hij in Sion – dat kan de aanduiding zijn van één specifieke berg, de berg Sion, maar het kan ook de aanduiding van het gebergte van Sion zijn, of gewoon een algemene aanduiding van de stad Jeruzalem en alles wat daar zo bij hoort – een steen ten grondslag legt. God gaat fundamenteel werk verrichten in Jeruzalem, dat is wat hij hier aankondigt.

En die steen ten grondslag waar het hier over gaat, dat kan niet missen: dat is een steen die ten grondslag gaat liggen aan een bouwwerk. Maar daar moet ik bij zeggen: geen letterlijk bouwwerk. Natuurlijk, in Jeruzalem stond een letterlijke tempel en sterker nog, ik weet dat er in de toekomst opnieuw weer een tempel gebouwd zal worden, maar dat is een onderwerp apart. Hier gaat het echter over een geestelijk bouwwerk, dat weet ik heel zeker. Want als later de apostel Petrus ditzelfde gedeelte aanhaalt, dan zegt hij dat ook. Ik stel voor dat we daar meteen maar eventjes naartoe gaan. In 1 Petrus 2 zegt Petrus dit – en ik geef de wat letterlijke weergave zoals dat vanuit de grondtekst staat: "Komende tot Hem, een levende steen, onder mensen inderdaad verworpen zijnde, bij God echter uitgekozen en in ere gehouden." In de Statenvertaling staat geloof ik "kostbaar," maar letterlijk is het "in ere gehouden." Dat wil zeggen: een steen die voor God kostbaar is, hoewel door mensen verworpen. En dat verwijst trouwens ook weer naar andere Bijbelgedeelten. Ik ga daar vanmorgen verder niet op in, maar ik wil er alleen even op wijzen dat je ook in Psalm 118 al een soortgelijke profetie leest: namelijk dat de steen die de bouwlieden hebben afgekeurd, God nochtans tot een hoeksteen heeft gemaakt. Van de Heer is dit geschied en het is wonderlijk – dat wil zeggen: we begrijpen er niks van – in onze ogen. Over dat Bijbelgedeelte gaan we het vanmorgen dus niet hebben, maar het heeft er wel direct mee te maken en dat zul je zelf al zien als je die plaats in het Nieuwe Testament erop naslaat.

In ieder geval wordt hier door Petrus gezegd: "Komt tot Hem, een levende steen." Feitelijk weet je daarmee ook meteen wat die steen ten grondslag daar in Sion is. God zou een fundament gaan leggen in Sion, een steen neerleggen, en wel een grondslagsteen. Een fundament dus. En die steen blijkt een levende steen te zijn. Daarmee is dus gezegd dat het niet zomaar een baksteen is; nee, het is een levende steen. Het is iemand die mensen verworpen hebben. Nou, u begrijpt dat dit direct verwijst naar het feit dat Hij, die door God is aangewezen en uitverkoren, door mensen werd gekruisigd. Maar niettemin: God heeft Hem opgewekt uit de doden. Daarin hebben we meteen ook dat fundamentele werk van God. God zou in Jeruzalem een fundament gaan neerleggen. En wat is dat fundament? Wel, dat is het fundament van de verlossing. Hem, de Messias, die trouwens door Jesaja en de andere profeten ook was aangekondigd. De Messias die door God zou worden opgewekt als de eersteling. Dat is feitelijk de grondslag van een hele nieuwe schepping, van de verlossing, of hoe je het ook maar zeggen wil: de grondslag van nieuw leven.

"Komende tot Hem, een levende steen, onder mensen inderdaad verworpen zijnde, bij God echter uitgekozen, in ere gehouden. En ook jullie zelf worden als levende stenen gebouwd als een geestelijk huis." Petrus schrijft dit trouwens in de eerste plaats direct aan Joodse mensen – hij was een apostel van de besnijdenis – maar daar ga ik nu ook eventjes aan voorbij. Lees nu alleen even verder in vers 6. Want u zegt: wat heeft dit nou te maken met Jesaja? Nou, alles, want dan staat er: "Dit is namelijk inbegrepen in geschrifte." Dat wil zeggen: dit staat al in een van de profeten. "Zie" – en dan openen de aanhalingstekens, want het is een citaat. Een citaat waaruit dan? Welk geschrift? Wel, Jesaja, dat kan niet missen. Want er staat: "Zie, Ik plaats in Sion een steen, een sluitsteen in de uiterste hoek, uitverkoren en in ere gehouden." Waarmee dus gezegd is dat die steen die God in Sion zou plaatsen, die levende steen is die door mensen werd verworpen, maar door God is uitverkoren. Hij is degene die opgewekt is uit de doden. Dat is het fundamentele werk.

En waar is dat werk verricht? Wel, dat heeft God te Sion gedaan. Daar juicht een toon, daar klinkt een stem die galmt door gans Jeruzalem. Want dat is trouwens ook profetisch. Maar waarom in Jeruzalem? Wel, daar heeft God Zijn Zoon laten sterven, maar daar heeft Hij Hem ook opgewekt uit de doden. Trouwens, het grote embleem daarvan is ook een steen: de steen die weggewenteld werd. Het is feitelijk ook weer een bewegende steen, en dus een levende steen. Want wat is "levend" anders dan een aanduiding van het feit dat het beweegt? Als je zegt dat het levend water is, dan wil dat zeggen dat het stromend, bewegend water is. Een levende steen is een steen die niet zomaar staat; nee, het is levend en bewegend. Het verwijst daarmee dus inderdaad naar die weggewentelde steen daar in Jeruzalem. Dat is het fundament dat God zou leggen en het is het fundament van een geestelijk bouwwerk. Waarom een geestelijk bouwwerk? Dat zullen we ook nog zien.

We gaan snel verder, want we hebben nog wat dia's te gaan. We zijn weer terug in Jesaja 28: "Zie, Ik leg in Sion een steen ten grondslag." Let er dan eens op: dit is niet iets waarbij iets gevraagd wordt aan een mens. God zegt: "Dit ga ik doen." Dit is een mededeling, een bericht. Wat je ermee doet is aan jou, maar dit is gewoon een voorzegging, een belofte. "Zie, Ik leg in Sion een steen ten grondslag." Het is een beproefde steen, dat wil zeggen: een steen die de toets kan doorstaan en die dus met recht geschikt is om als fundament te dienen. Het is bovendien een kostbare hoeksteen, een kostbare steen.

En bij een kostbare steen denken we al gauw aan een edelsteen. Het meest karakteristieke van een edelsteen is dat deze licht doorlaat.

En ik zei al: als je het hebt over stenen in de Bijbel... Ik zal me inhouden vanmorgen, maar dan kom je natuurlijk wel op een heel uitgestrekt gebied terecht. Want hoe vaak spelen stenen geen rol? Denk maar aan die hogepriester die het heiligdom inging en op zijn schouders en op zijn borst — gedragen in zijn kracht, maar ook op zijn hart — daar edelstenen droeg.

Hij is bij uitstek niet alleen een beproefde steen, maar ook een buitengewoon kostbare hoeksteen van een vaste grondslag.

▶ 13:25 Rusten op het Fundament: Hij Die Gelooft Haast Niet ↑ hoofdstukken

"En hij die gelooft, die haast niet." Die uitdrukking kent u wel. "Zij die geloven haasten niet." De meeste mensen zeggen het maar wat; de meesten weten denk ik niet eens dat het een Bijbelwoord betreft, laat staan waar het naar zou verwijzen of waarom dat zo gezegd wordt. Maar ik vind het wel leuk dat mensen dat zo zeggen: "Zij die geloven haasten niet... rustig aan."

Het idee is hier: wie niet haast, die vlucht niet weg. Kijk, waarom legt God daar een steen neer? Wel, het is een steen ten grondslag. En dat betekent dus dat je daarop zou gaan staan. Daarop, want daar dient een fundament voor. God legt daar iets neer, en waarom? Opdat er vervolgens daarop gebouwd zou worden. Dat is de gedachte, en dat zullen we straks ook vanzelf zien. Je zou daarop gaan bouwen, en dan is dat niet een kwestie van in actie komen; nee, het is een kwestie van daarop gaan staan, dus niet wegvluchten.

Je kunt wel zeggen: "Je moet er wel wat voor doen," maar op het moment dat je dat soort gedachten ontwikkelt, ben je weliswaar heel religieus, maar dan ben je juist bezig te struikelen. Dan ben je bezig je te stoten aan die steen. Ik zal dat vanzelf nog wel duidelijk maken aan de hand van andere Schriftplaatsen, maar één ding moet duidelijk zijn: God legt een steen neer, dat is een grondslag, en wat is de bedoeling van die grondslag? Dat daarop gestaan zou worden, dat daarop gebouwd zou worden.

Met andere woorden: niet daarvan wegvluchten. Hij die gelooft, die haast niet. Nee, die staat gewoon daarop. Dan heb je vrede, en je rust daarop.

▶ 15:32 Een Heiligdom Én een Valstrik voor Israël (jesaja 8) ↑ hoofdstukken

We gaan naar de volgende schriftplaats: Jesaja 8. Eigenlijk wordt daar al wat uitgebreider gesproken over diezelfde steen des aanstoots. Ik begin te lezen in vers 14. Ik kan u alvast verklappen dat de 'Hij' die hier genoemd wordt, de Messias is. Dat hebt u voor zover vanuit Petrus al gezien, maar hier wordt dus over 'Hij' gesproken: "Hij zal zijn tot een heiligdom." Dat is eigenaardig. Hijzelf zal zijn tot een heiligdom, en dan staat erbij: "tot een steen des aanstoots en tot een rots waarover men struikelt."

"Hij zal zijn tot een heiligdom." Dat kan ik op twee manieren opvatten. Hijzelf is dat heiligdom. Dat is ook zo; de Messias is een heiligdom, een tempel. Wat is een tempel anders dan een plaats waarin God woont? In wie woont God vandaag? Dat kun je op verschillende manieren en op verschillende niveaus beantwoorden, maar het eerste waar ik aan denk, is wat Paulus aan de Kolossenzen schrijft: dat in Hem, Christus Jezus de Opgewekte, al de volheid van de Godheid lichamelijk woont. In Hem woont God. Met andere woorden: Hij is dus een heiligdom. Hij zal tot een heiligdom zijn.

Maar dat niet alleen, en dat is hier denk ik vooral de gedachte: Hij is het fundament waar het heiligdom mee begint en waar het allemaal op gebouwd is. Hij is het fundament van een geestelijke tempel, een geestelijk bouwwerk. Het fundament werd gelegd in Sion, maar Hij zal zijn tot een heiligdom én tot een steen. Hier zie je weer die dualiteit. Aan de ene kant een heiligdom, door God uitverkoren, maar aan de andere kant een steen des aanstoots waarover men struikelt en die de mensen in het algemeen verwerpen omdat ze Hem ongeschikt achten. De steen die de bouwlieden hebben afgekeurd, heeft God gemaakt tot een hoeksteen. Hij zal zijn tot een heiligdom en tot een steen des aanstoots — waar men zich dus aan stoot — en tot een rots waarover men struikelt.

Dat is uiteraard niet de bedoeling in die zin dat God die rots en die steen daar neerlegt als een steenrots opdat daarop gebouwd zou worden. Maar wat gebeurt er? Men struikelt daarover. En wie struikelen daarover? Dat lezen we vervolgens: "voor beide huizen van Israël." Daarvoor moet u iets weten over de Bijbelse geschiedenis. Na de regering van Salomo splitste het rijk van Israël van de twaalf stammen in tweeën. Je kreeg toen het koninkrijk van de twee stammen en het koninkrijk van de tien stammen; het huis van Juda en het huis van Israël. Jesaja zegt hier dat het totale huis van Israël, oftewel de beide huizen van Israël, daarover zullen struikelen. Zowel de twee als de tien stammen zullen daarover struikelen. Ik ken ook een theorie die zegt dat alleen de twee stammen daarover zouden struikelen en dat de tien stammen Hem zouden accepteren. Daar heb ik heel fraaie studies over gehoord en gelezen — allemaal heel fraai, maar helaas veel fantasie. Het wordt hier in ieder geval direct weersproken: de beide huizen van Israël, oftewel de twaalf stammen, zouden struikelen over die steen. Israël als geheel, de twaalf stammen, zouden Hem niet accepteren.

Hij zal zijn tot een heiligdom, maar ook tot een rots waarover men struikelt voor beide huizen van Israël. En tot een strik — dat is dezelfde gedachte, een strik doet je ook vallen — en tot een valstrik voor de inwoner van Jeruzalem. De meeste vertalingen geven dit weer als een meervoud: degenen die in Jeruzalem wonen. Waarom juist daar? Dat is de plaats waar God dat fundament zou neerleggen: "Zie, Ik leg in Sion die steen neer." Waar struikelt men over die steen? Je kunt natuurlijk allerlei andere plaatsen aanwijzen waar men die steen evenmin wil, zoals Athene als de plaats van de menselijke filosofie, of Rome, waar in de Bijbelse dagen de macht gevestigd was. Maar nee, het gebeurt juist in Jeruzalem, de stad die God had uitverkoren. De stad waar men Hem kende en waar Hij zich geopenbaard had. Juist daar, in die orthodoxe, godsdienstige stad, zou men struikelen. De inwoner van Jeruzalem zou struikelen over dat fundament dat God zou neerleggen. Hier wordt dus gezegd dat God in toekomende dagen een fundament zou neerleggen en dat het totale Israël daarover zou struikelen en Hem niet zou geloven.

We lezen verder in vers 15: "En velen onder hen zullen struikelen en vallen." Let op: velen onder hen, niet allen. Dat wordt in het Nieuwe Testament ook uitgelegd; er is altijd een rest van wie de ogen geopend werden, die wel onderkenden wat dat fundament is en die daar wel op steunden. Maar velen onder hen, van de beide huizen van Israël en Jeruzalem, zullen struikelen en vallen. Waar denk ik vooral aan als ik dit hoor? Dan denk ik aan wat Paulus later schrijft in Romeinen 11 vers 11. Hij vraagt daar: "Zijn zij toch niet zo gestruikeld dat zij wel vallen moesten?" Met 'zij' wordt ook weer Israël bedoeld. En Paulus zegt: "Volstrekt niet!" Het ging er God niet om dat zij zouden vallen. Nee, zegt hij: door hun misstap is de redding tot de natiën gekomen. Met andere woorden: door dat kwaad heeft God juist een geweldig groot goed bewerkt.

Daar gaat Paulus op door met een prachtig vergezicht: als hun val al rijkdom en verzoening voor de wereld is, wat zal hun aanneming in toekomende dagen dan anders wezen dan leven uit de doden? Als hun val al zo'n groots effect heeft gehad voor de natiën, wat zal het dan wezen als Israël straks zal zien wie Hij is? Als ze zullen onderkennen wie dat fundament is dat God in Sion heeft neergelegd, dan wordt dat iets geweldigs. Dat zal niet minder zijn dan leven uit de doden. Letterlijk ook: Israël, dat na twee dagen — na twee millennia — op de derde dag zal opstaan uit de doden. Als u dit laatste niet begrijpt, laat u dat dan even rusten. Laat het rusten en besef dat het fundament er ligt om op te rusten.

"Velen onder hen zullen struikelen en vallen." Het is heel dramatisch wat hier gezegd wordt. Jeruzalem zou struikelen over de steen, het fundament dat God zou neerleggen. Zij zouden struikelen en vallen, en vervolgens zou het ook dramatisch voor de natie aflopen. Er staat dat ze worden verbroken, verpletterd, gestrikt en gevangen worden. Dat laatste is een aanduiding voor ballingschap. Dat is precies wat er gebeurd is. Precies één generatie later, veertig jaar nadat de Heer is gestorven, opgestaan en ten hemel gevaren. De Heer stierf en stond op in het jaar 30, en precies veertig jaar later, in het dramatische jaar 70, werd Jeruzalem compleet verwoest en met de grond gelijk gemaakt. De natie Israël verdween compleet van de kaart en zij werden verstrooid onder de volkeren.

Ze zijn in gevangenschap, in ballingschap gegaan. Dat is precies wat hiervoor gezegd wordt. Ze zouden struikelen over de steen en vervolgens zou dat ook dramatisch aflopen voor het volk als zodanig, en voor de stad Jeruzalem in het bijzonder. Nou, dat is wel heel perfect vervuld. God houdt Zijn woord. Dit is een aankondiging; alles wat we tot dusver gelezen hebben, is een aankondiging. Velen onder hen zullen struikelen, vallen, verpletterd, gestrikt en gevangen worden.

En er staat bij — er wordt tegen Jesaja gezegd: "Bind de getuigenis toe." De getuigenis is in de Bijbel trouwens in het algemeen de aanduiding van de Torah. De getuigenis, dat zijn de woorden die getuigen van Hem. En er staat bij: "Verzegel de wet, de Torah, onder mijn leerlingen," onder mijn discipelen, in degenen die door Mij worden onderwezen. Met andere woorden: die Schriften worden ontoegankelijk gemaakt. Ze worden toegebonden en ze worden verzegeld.

Nu moet u even opletten, want dit speelt zo’n grote rol bij Israël: dat er een bedekking op hun hart is gelegd. Bij de voorlezing van het oude verbond lezen ze het wel, maar het is bedekt; ze zien het niet. Dat heeft niet te maken met een gebrek aan intelligentie. Het is geen volk dat de reputatie heeft niet intelligent te zijn, integendeel. En toch, van Godswege — hun eigen profeten hebben dat al voorzegd — zijn ze niet in staat het te zien. Waarom? Wel, er ligt een bedekking op hun hart. Of nog een ander woord; ik lees dezelfde profeet Jesaja.

▶ 27:49 Een Geest van Diepe Slaap: Gods Verborgen Aangezicht ↑ hoofdstukken

We zijn nu in Jesaja 29. Daar lees je: "Want de HERE heeft een geest van diepe slaap over u uitgestort." Weet u trouwens wat een geest van diepe slaap is? Dat betekent dat je ogen dicht zijn, dat je ogen bedekt zijn. Kortom, dat je dus ook niet kunt zien. Dat is toch wat slapen is? Dan doe je je ogen dicht, je ogen zijn bedekt en je ziet niets. Je verstaat niets en je begrijpt niets. En dat doet God. Dat is nog zoiets: het feit dat Israël vandaag de Messias niet ziet en dat er een bedekking op hun hart ligt, hoe komt dat? Ik weet dat niet iedereen het aangenaam vindt als ik dat zeg, maar dat komt omdat de HERE een geest van diepe slaap over hen heeft doen komen en die heeft uitgestort. Dat doet de HERE. En Hij wekt hen trouwens ook weer op; Hij wekt hen ook weer te zijner tijd. Het is allemaal in Zijn goddelijke hand.

Want de HERE heeft een geest van diepe slaap over u uitgestort. En Hij heeft uw ogen – wat zijn de ogen van Israël? Nou, het staat er gewoon bij: de profeten – toegesloten. Dat wil zeggen: die begrijpen jullie niet meer. De profeten zoals we ze kennen, de woorden van de profeten, die zijn toegesloten. En uw hoofden, de zieners, zijn omhuld. En dan staat erbij: "Zo werd het gezicht van dit alles voor u als de woorden van een verzegeld boek." Daar heb je dat woord weer: een verzegeld boek. Wat is een verzegeld boek? Dat is een boek dat je weliswaar in je bezit mag hebben, maar dat toegesloten is; het is verzegeld, je kunt het niet openen.

Zo werd het gezicht van dit alles voor u – dat wil zeggen: alles wat ik heb meegedeeld en wat God heeft geopenbaard – als de woorden van een verzegeld boek. Het is een beeldspraak die Jesaja hier introduceert. Je geeft een boek dat verzegeld is; het is niet alleen dicht, maar je kunt het niet eens openen. Het is als een verzegeld boek dat men aan iemand geeft die lezen kan, terwijl men zegt: "Lees dit eens." Maar hij antwoordt: "Ik kan niet, want het is verzegeld." Dat wil zeggen dat ik er geen toegang toe heb. De beeldspraak gaat nog verder, maar het idee daarbij is dat de Schrift niet toegankelijk is. De woorden Gods zijn aan hen gegeven, maar in de tegenwoordige tijd is zij hun ogen bedekt. Ze hebben een geest van diepe slaap; het is toegesloten en verzegeld. Men kan er niet in komen. Dat is wat er voorzegd wordt.

Israël struikelt dus. Het loopt dramatisch af, het wordt verpletterd, het wordt gevangen genomen en komt onder de natiën terecht. En vervolgens worden de Schriften die aan hen gegeven waren, het getuigenis, toegesloten en verzegeld. Ze zullen niet in staat zijn het te verstaan. En dan staat er: "En ik zal wachten", zegt Jesaja dan. Dat wil zeggen: dit zijn de woorden van degene die het wel ziet en wel verstaat. "Ik zal wachten op JAHWEH." Ja, zo sluit het dan af: "Op Hem zal ik hopen." Waarom? Wel, God die dit doet, gaat ook weer de bedekking wegnemen. Weet u hoe dat in de Bijbel ook genoemd wordt? Niet alleen dat de ogen van de blinden worden geopend, maar ook dat hun hart wordt besneden. Een besnijdenis is feitelijk niets anders dan het wegnemen van een bedekking, toch? Er ligt een bedekking op hun hart en als God dus hun hart gaat besnijden – begrijpt u de beeldspraak? – dan neemt Hij de bedekking van hun hart weg.

En dat gaat Hij doen. Ook dat wordt in de Bijbel voorzegd, in Deuteronomium 30 en op andere plaatsen. Als God hen uit de volkeren zal verzamelen en zal brengen in het land, dan zal Hij de voorhuid van hun harten besnijden. Ook daar weer is het Gods belofte: "Ik zal dat doen." Dus daar zit de verwachting. Hoe donker dit ook is, daar is die verwachting en die hoop. En dan moet u opletten wat er in die tussenzin staat: "Ik zal wachten op JAHWEH, die Zijn aangezicht verbergt voor het huis van Jakob." Wat doet God nu? Het huis van Israël wordt hier aangeduid als Jakob. Jakob is feitelijk ook de naam van het ongelovige Israël. Ze zijn gestruikeld over de steen, de Schrift is ontoegankelijk voor hen geworden, ze zijn verstrooid onder de natiën en de natie is verpletterd; het is ten onder gegaan. Maar niettemin is er hoop.

Wat is het meest karakteristieke van de tijd die we nu beleven, waarin Israël verstrooid is en gestruikeld is over de steen? Wel, dat is dat God Zijn aangezicht verbergt voor het huis van Jakob. En weet u wat het aangezicht van JAHWEH is? Ook daar geeft de Bijbel antwoord op: het gezicht van JAHWEH. God is de onzienlijke God, maar God maakt Zich kenbaar. Hoe staat dat geschreven? Ik heb vorige week in Urk gesproken en toen ging het over 2 Korinthe 4. Daar lees je over de heerlijkheid Gods in het aangezicht van Christus. Waar zien we de heerlijkheid Gods? Wel, in Zijn gezicht. Hij is Gods gezicht. Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien.

En wat doet God nu? Hij verbergt Zijn aangezicht. Dat wil zeggen dat de Christus vandaag verborgen is. Dat is precies ook het grote probleem dat Israël heeft met de Messias en met de claim van de Messias. Want ze zeggen: "Hoezo, Jezus de Christus? Waar is Hij dan? Als de Messias zou komen, dan zou Hij toch hier op aarde in Jeruzalem gaan heersen, de troon van Zijn vader David in bezit nemen en niet alleen over Israël, maar ook over de volkeren heersen? Dan zou er toch een vrederijk aanbreken? Kijk eens om je heen!" Dat is tot op de dag van vandaag het bezwaar van het Jodendom tegen de claims dat Jezus de Christus is. Maar het is precies wat de Bijbel ook voorzegt. Zelfs zeven eeuwen van tevoren was door Jesaja al gezegd dat God hun harten zou toesluiten voor de Schrift en ook Zijn aangezicht voor het huis van Jakob zou verbergen. Dat wil zeggen: ze zouden Hem niet zien.

Paulus zegt dan iets moois: "Zoek de dingen die boven zijn, waar Christus is." Hij is uw leven. Want uw leven is met Christus verborgen bij God. En als Hij straks openbaar zal worden, dan worden wij openbaar met Hem in heerlijkheid. Dat is een ander verhaal. Maar nu verbergt Hij Zijn aangezicht. Dit is daarom ook de tijd van de verborgenheid. God laat Zich niet zien. Zodat je zelfs onder theologen nu een richting hebt – al heel lang trouwens – die zegt: "God is dood." Waarmee men bedoelt te zeggen dat Hij geen teken van leven geeft. Als je de Schrift kent, dan weet je natuurlijk hoe het zit. Maar de waarneming klopt wel: dat Hij Zich nu niet doet kennen, dat Hij Zijn aangezicht verbergt en Zich niet laat zien; ja, dat is precies wat de Schrift zegt.

Dus, wat we nu gezien hebben in Jesaja: God zou een fundament leggen in Sion. Laten we het even op een rijtje zetten. God zou een fundament leggen in Sion: de opstanding van Jezus Christus in Jeruzalem. Beide huizen van Israël – de twaalf stammen dus – en Jeruzalem zouden over de steen struikelen. Israël zou vallen, sterker nog, ze zou worden verpletterd. JAHWEH zou Zijn aangezicht gaan verbergen, in het bijzonder voor het huis van Jakob. Voor het huis van Jakob – en Jakob wordt weer Israël, trouwens.

▶ 37:12 Jakob te Bet-el: het Hoofd Neerleggen op de Gezalfde Rots ↑ hoofdstukken

Ik kan niet nalaten te herinneren aan Jakob. Weet u nog dat hij ooit zo druk in de weer was in de wereld om zijn eigen hachje te verdedigen? Hij beduvelde zijn vader en haalde zich daarmee de haat van zijn broer Ezau op de hals, waardoor hij moest maken dat hij wegkwam. Jakob vluchtte en kwam op een plaats die eerst Luz heette. Daar legde hij zijn hoofd op een steen.

Het is natuurlijk een schitterend beeld: Jakob die zijn hoofd te rusten legt op een steen. Terwijl hij zijn ogen dicht doet en het pikkedonker is, ziet hij juist iets van Gods wegen. Hij ziet een verbinding tussen hemel en aarde; een trap, een stenen trap, die vanaf de aarde is opgesteld tot in de hemel. Wanneer Jakob in de morgen wakker wordt, is hij zo ontzet dat hij zegt: "Dit is niet anders dan een huis van God." Daarom noemde hij die plaats Bet-el, Bait-El, wat betekent: het huis van God.

Hij nam die steen en zei: "Deze steen is niet anders dan een huis van God." Hoort u nog wat ik zojuist zei? God zou Hem stellen tot een heiligdom. En wat deed Jakob met die steen? Hij zette die steen recht overeind. Die steen lag, en vroeg in de morgen doet hij die steen staan. Hij maakt daar een opgericht teken van; die steen wordt een staande steen. De steen staat op. Nu hebt u hem toch wel? Goedemorgen! Ja, met recht: vroeg in de morgen.

De steen staat op en vervolgens leest u dat hij die steen zalft. Wij denken weleens dat die aartsvaders verder helemaal geen idee hadden van typologie en symboliek. Nou, dat had u gedroomd! Wij zijn het kwijt, maar Jakob wist dat er iets aan de hand was met die steen. Hij zet hem overeind en maakt hem tot een opgericht teken, vroeg in de morgen. Hij zalft die steen en maakt hem daarmee tot een gezalfde. Als ik het op zijn Hebreeuws zeg: hij maakt die steen tot een Messias. Als ik het op zijn Grieks zeg: hij maakt die steen tot een Christus. Een gezalfde. Dat is de steen waar Jakob zijn hoofd op had gelegd. Dat is toch schitterend?

Jakob was altijd zo druk in de weer geweest, maar wat hij werkelijk moest doen, was zijn hoofd leggen op die steen en daarop rusten. Dat is het. Zo gaat God alsnog Zijn belofte waarmaken. Terwijl Jakob daar op de vlucht is en zijn hoofd op die steen legt, gaat God in een droom tot hem spreken. En er klinkt geen enkel verwijt. God herhaalt alleen Zijn belofte: "Ik ga dat doen." Dat zal ongetwijfeld bij Jakob zijn binnengekomen: "Wat ben je toch in de weer? Je bent zo druk doende, maar het gaat nergens over. Ík doe het namelijk." De Heer zal voor u strijden, en u mag lekker slapen. Rust daar en wees stil.

Dit is wat er voorzegd wordt: Israël zou vallen en zelfs worden verpletterd. JAHWEH zou Zijn aangezicht verbergen voor het huis van Jakob. U begrijpt dat dit allemaal een beschrijving is van de tegenwoordige tijd. Gods onderwijs, de Schriften, zouden voor hen verzegeld en toegesloten worden. Vrede en rust is slechts weggelegd voor wie op de steen zou rusten. Logisch, want daar was die steen voor neergelegd: als een grondslag om op gebouwd te worden. Dat is de steen. Dit wordt allemaal al in Jesaja voorzegd. We hebben zojuist ook al even kort een commentaar van Petrus erop gelezen.

▶ 42:00 Paulus' Uitleg over Gods Ondoorgrondelijke Plan (romeinen 9 en 10) ↑ hoofdstukken

Maar nu gaan we vervolgens naar de laatste schriftplaats toe, namelijk naar Paulus' commentaar in Romeinen 9. Ik moet me vanmorgen beperken, want dit onderwerp is eigenlijk vele malen uitgebreider. Maar goed, Paulus' commentaar in Romeinen 9 en 10... sla het eens met mij op. Ook hier moeten we... ja, dat ben je genoodzaakt als je in Romeinen 9 begint: je moet midden in zo'n passage landen. Waar had hij het over? Wel, hij had het over de lotgevallen van het Joodse volk. Het grote probleem waar Paulus in deze hoofdstukken 9, 10 en 11 van de Romeinenbrief over spreekt, is dat de Joden vijanden zijn van het evangelie. Waarom dan wel? Dat legt Paulus uit aan de hand van de Hebreeuwse Bijbel. Hij laat zien dat het al in de wet stond; Mozes had erover gesproken en ook Jesaja heeft erover gesproken, waarbij hij talloze andere schriftplaatsen aanhaalt.

Hij laat ook zien dat het een 'totdat' heeft. Is Israël nu vijandig ten opzichte van het evangelie? Jazeker, ze zijn vijanden van het evangelie 'om uwentwil', zegt hij erbij. Dat wil zeggen: voor de natiën. Maar vergis je niet: ze zijn 'geliefden om der vaderen wil'. Er staat nog iets anders: God heeft een plan met hen. Dacht u nu werkelijk dat doordat Israël struikelt, Gods plan daarmee in de war raakt? Sterker nog, het is precies omgekeerd: dat Israël gevallen is, stond al eeuwen van tevoren beschreven. Trouwens – en dat zeg ik even voor degenen die vanmiddag nog eens daarover willen nadenken – u moet dat eens lezen in 1 Petrus 2 vers 5 ofzo. Daar lees je ook dat Israël gestruikeld is, en dan staat erbij: 'waartoe zij ook bestemd waren'. Ik weet dat ook dat weer een heel heftig woord is, maar er staat echt bij: 'waartoe zij ook bestemd waren'. Hoezo? Wel, dat stond namelijk al eeuwen van tevoren beschreven in de profeten.

Daarom herhaal ik graag nog een keer – en als u zegt: 'ik heb het al zo vaak van je gehoord', dan zeg ik: 'als u nog vaker naar mij komt luisteren, dan zult u het nog veel meer horen' – ik blijf het zeggen: bij God gaat nooit iets mis. Nooit. Alles gaat in overeenstemming met Zijn plan. Daar kunnen wij problemen mee hebben, maar Zijn doel is het beste en ook Zijn weg is altijd de beste. De route die Hij kiest... oké, de wegen Gods zijn ondoorgrondelijk, die zijn niet na te speuren. Dat is allemaal tot uw dienst, maar Zijn weg is de beste. Altijd de beste. Kijk, als je daarop rust, dan heb je rust. Dan heb je vrede. Paulus rustte daarop.

Paulus zegt dan: 'Wat zullen wij dan uitspreken?' Dat is een letterlijke weergave: wat zullen wij dan uitspreken? Dat natiën, die de rechtvaardigheid niet najoegen... neemt u het wat ouderwetse taalgebruik maar even niet kwalijk, maar zo staat het er letterlijk... Die natiën waren niet bezig om rechtvaardigheid na te jagen. Het gaat hier om het contrast. Israël was er namelijk altijd druk mee doende. De natiën hebben zich nooit beziggehouden met, of zijn nooit druk geweest en hebben ook nooit gezocht om rechtvaardig voor God te zijn. Weet u voor wie dat de 'core business' was? Dat was voor het Joodse volk, tot op de dag van vandaag: om rechtvaardig voor God te zijn en te leven. De natiën hebben daar nooit een punt van gemaakt; die hebben dat nooit gezocht of nagejaagd. Wat zullen we dan uitspreken? Dat de natiën, die de rechtvaardigheid niet najoegen, die rechtvaardigheid juist grepen. Ze kregen het te pakken! Is dat niet heerlijk?

Als we dan naar Romeinen 10 gaan, dan geeft Paulus weer een citaat uit Jesaja – ik hoop dat u het allemaal nog een beetje volgt. Daar lees je dat Jesaja het waagde te zeggen... met andere woorden: die had de moed hoor! Die zei dit: 'Ik ben gevonden door wie Mij niet zochten; Ik ben openbaar geworden aan wie naar Mij niet vroegen.' Kijk, dat is genade. God zegt: het volk dat zo claimt omdat ze zo verschrikkelijk hun best doen om Mij te vinden, die vonden Mij niet. Maar zij die naar Mij niet zochten, die niet naar Mij vroegen, juist aan hen heb Ik Mij bekendgemaakt. Waarna vervolgens – en dat is weer een andere schriftplaats – de vraag gesteld wordt: maar waar blijft dan het roemen? Nou, dat is uitgesloten, want de natiën pakten iets – eigenlijk staat er inderdaad het woord 'grijpen' – zij kregen iets te pakken wat ze nooit hebben gezocht. Zij werden rechtvaardig voor God.

▶ 48:00 Geloof Is Geen Prestatie: Abraham en Rechtvaardigheid Om Niet ↑ hoofdstukken

Weet u hoe u rechtvaardig voor God wordt? Paulus had dat trouwens al veel eerder in de Romeinenbrief uitgelegd, in Romeinen 4. En dat wordt al in de eerste hoofdstukken van het boek Genesis gezegd. Ik blijf het zeggen: dat is zo fundamenteel.

Denk aan Abraham, aan wie nageslacht beloofd wordt op een moment dat hij niets meer kon. Hij was niet meer in staat om bij Sara nageslacht te verwekken. Hij was daartoe simpelweg niet in staat. En dan begint God. Abraham wordt in de nacht naar buiten geleid — daar heb je de nacht weer — en God zegt: "Zie je dat? Al die sterren? Zo zal jouw nageslacht zijn." En dan staat er: "En Abraham geloofde God." Dat wil zeggen: hij vertrouwde God. Letterlijk staat er: hij beaamde God. En het werd hem tot gerechtigheid gerekend. Dat wil zeggen dat Abraham een rechtvaardige was. Dat is wat God tot gerechtigheid rekent. Als je rechtvaardig wilt zijn, betekent dat niet dat je iets doet, maar dat je "amen" zegt op wat Hij belooft. Dat is geloof; dat is rechtvaardigheid.

De natiën, die de rechtvaardigheid niet najoegen, grepen de rechtvaardigheid; de rechtvaardigheid echter die uit geloof is. En wat is geloof? Het contrast is hier iedere keer vooral met werken. Geloof wil zeggen dat je iets accepteert; een bericht accepteert, of beter gezegd: een goed bericht, een blijde boodschap. Neem weer Abraham: hem werd niets gevraagd. God zei tegen hem: "Zo zal jouw nageslacht zijn." Dat was een onvoorwaardelijke belofte. Gewoon, dat is het. En Abraham geloofde dat: "Als U dat zegt, dan is dat zo. Amen."

Nou, dat is rusten. En daarmee begint rechtvaardigheid. Is dat een prestatie? Dat is helemaal geen prestatie. Is geloven een prestatie? Je houdt iets voor waar; iedereen gelooft de hele dag. En we geloven bepaalde dingen ook niet de hele dag. Bepaalde dingen accepteer je wel. Als ik een ladder op loop, dan geloof ik daarmee. Hebben we er zo al bij stilgestaan? Dan geloof je namelijk dat die ladder in staat is jou te houden. Dat is bij sommige mensen nog een heel punt natuurlijk, maar daar vertrouw je dan op, toch? Als u in een vliegtuig stapt, dan vertrouwt u erop dat dat vliegtuig in staat is om u naar de plaats van bestemming te brengen. Zelfs als u op een stoel gaat zitten, dan gelooft u nog. Dat doet u alleen maar omdat u gelooft: "Die stoel is in staat om mij te laten zitten." Nou hoor ik mijn schoonfamilie lachen, want dat is een heel verhaal apart. Ik heb het al diverse keren gepresteerd om bij mijn schoonfamilie in de tuin op een stoel te gaan zitten en er dan prompt doorheen te gaan. Maar goed, als je erop gaat zitten, dan is dat een bewijs van geloof. Dat is geen prestatie; dat doe je gewoon de hele dag.

Aan geloof kun je geen moreel labeltje hangen. Je kunt van een moord zeggen dat het slecht is. En als je een zieke helpt of iemand die het moeilijk heeft, dan zeggen we dat dit moreel goed is. Maar is geloof goed of slecht? Nee, geloof is niet goed of slecht; geloof is gewoon wat het is. Je accepteert iets. Het is geen prestatie. De waarde ervan hangt helemaal af van hoe solide en betrouwbaar degene is die je gelooft. Daar gaat het om; dat is het enige wat van belang is. Rechtvaardigheid echter vanuit geloof. Denk nog maar even aan Abraham.

Ik zei al: het gaat hier de hele tijd over dat contrast tussen de natiën, die naar God niet hadden gevraagd en helemaal niets hadden gezocht, en het Jodendom dat juist zo druk in de weer was. "Israël echter, najagende een wet van rechtvaardigheid..." Zij joegen dat echt na. Dat was hun 'core business', hun hele focus: om voor God rechtvaardig te zijn. Dat is op zich een deugd dat zij daar zo ijverig mee bezig waren, maar met deugden red je het niet. Israël, die een wet van rechtvaardigheid najoeg, is tot de wet niet gekomen. Zo staat het er letterlijk.

Als u nu in gedachten neemt waar we het zojuist over hadden uit Jesaja, dan begrijpt u dit ook meteen. Want hoe stond het ook alweer in Jesaja? "Bind de getuigenis toe, verzegel de wet — de Torah, het onderwijs — onder mijn leerlingen." Met andere woorden: Israël is met al haar ijver en al haar najagen niet tot die wet gekomen. Ze kunnen er niet bij. Sterker nog, datgene waar het allemaal om gaat in heel die Torah, in heel die Hebreeuwse Bijbel — namelijk om het fundament dat God zou leggen in Sion, de Messias — daar zijn ze overheen gestruikeld. Hoe is het mogelijk? Juist Jeruzalem, juist dat volk. Het bewijst dat het niets te maken heeft met prestaties. Israël is met al haar najagen van de woorden Gods die aan haar waren gegeven, niet tot de wet toegekomen. Ze heeft het niet begrepen; ze zijn niet binnengetreden. Het is toegesloten.

Paulus vraagt nu: "Vanwege wat dan?" Waarom dan niet? Hoezo dan? Waarom is Israël aan die wet niet toegekomen met al hun ijveren? Laten we Paulus zelf antwoorden: "Omdat het niet vanuit geloof ging, maar als vanuit werken." Werken, of "vermeende werken" zoals de NBG-vertaling zegt. Waarom is dat religieuze, ijverige volk gestruikeld? Waarom hebben ze er geen toegang toe? Wel, omdat het niet vanuit geloof gaat, maar als vanuit werken. Zij zijn altijd maar bezig om dingen te doen, te presteren en te verdienen. Maar er valt niets te verdienen, want God geeft namelijk gewoon om niet. Gratis.

God zegt — ik herhaal het, net als bij Abraham die als eerste het evangelie hoorde —: "Zo zal jouw nageslacht zijn." Op het moment dat je gaat presteren, dat je meent zelf iets te doen, dan ben je kennelijk doof voor Zijn belofte, voor dat wat Hij medeelt: "Dat gá ik doen." Geloof wil zeggen: "U zegt het, daar rust ik op." Ik vlucht er niet van weg, ik ga niet mijn best doen; nee, ik rust daarop. Waarom is men niet tot de wet gekomen? Omdat het niet vanuit geloof ging, maar als vanuit werken. Daarom stoten zij zich aan de Steen des aanstoots. Daarom de Steen die God had neergelegd om op te rusten. Zij gingen er niet op rusten, maar zij gingen aan de slag. En met al hun ijver vielen ze juist daarom over die Steen. Zoals geschreven staat — en daar hebben we het de hele morgen over gehad in Jesaja 8 en Jesaja 28 —: "Neem waar! Ik plaats in Sion een steen van aanstoot en een rots van een valstrik." Dit citaat is inderdaad een samenvoeging van beide schriftwoorden.

"Neem waar! Ik plaats..." Dat woord 'plaatsen' is ook waar het woord 'God' van afgeleid is. Het woord God betekent eigenlijk 'de Plaatser'. Ik plaats. Dat is Mijn werk, Mijn voornemen; Ik doe dat. "Ik plaats in Sion een steen van aanstoot en een rots van een valstrik." In het Nederlands kun je dat ook nog opvatten zoals we zeggen: "een dijk van een valstrik". Een rots van een valstrik. Die steen blijkt dus een rots te zijn, een vaste grondslag.

"En wie op Hem vertrouwt, zal niet beschaamd worden." In het Nederlands kan je dat heel mooi weergeven: wie gelovende op Hem is, vertrouwt op Hem. Geloof is vertrouwen. Je vertrouwt op Hem, zoals je rust op een steen. Denk weer aan Jakob. Dat is die Steen. En wie op Hem vertrouwt, zal niet beschaamd worden. Dat is zelfs eigenaardig, want in de Hebreeuwse versie staat hier: "zal niet haasten". Hier staat: "zal niet beschaamd worden", wat in de praktijk alles met elkaar te maken heeft.

In de Griekse vertaling waar dit uit geciteerd is, komt het in de praktijk op hetzelfde neer. Want degene die wegvlucht van die steen, die wordt beschaamd. Die steen heeft God daar neergelegd. Daar is vrede, daar is rust, en Israël is erover gestruikeld. Ze is haar best gaan doen en ze is er eigenlijk vandaan gevlucht. Ze is erover gestruikeld, of hoe je het ook maar zeggen wilt, en daarmee werden ze dus beschaamd.

Maar om dat even mee te geven: die steen beschaamt niet. Ik moet trouwens ook ineens denken aan Romeinen 1: "Ik schaam mij het evangelie niet." Er werd mij ooit iets verteld – dat klinkt misschien wat diepgaand grammaticaal, maar ik vind het toch mooi om te vertellen. Iemand vertelde mij dat er in het Grieks een werkwoordsvorm staat die ze de middle voice noemen. Dat wil zeggen dat het zowel actief als passief is. Dat kennen wij niet; wij zeggen dat een werkwoord ofwel actief ofwel passief is. Je rijdt, dat is actief, of je wordt gereden, dat is passief. Maar het Grieks heeft nog een vorm daartussenin, die én actief én passief is.

Daarmee zou je die woorden "ik schaam mij het evangelie niet" net zo goed kunnen weergeven als: "het evangelie beschaamt mij niet." "Ik schaam mij het evangelie niet", dat is actief. "Het evangelie beschaamt mij niet", dat is passief. En wat is het nu? Nou, het is beide. Ik schaam mij het evangelie niet, maar waarom niet? Waarom schaam ik mij voor het evangelie? Omdat het mij niet beschaamt. Het overkomt mij; ik weet dat het mij niet beschaamt.

Juist omdat ik weet dat het evangelie mij niet beschaamt, schaam ik mij het evangelie niet. Je kunt er echt voor uitkomen. Waarom? Omdat het me niet beschaamt. Snapt u hem nog? Ja, daar kom je nooit bedrogen mee uit. Ik lees nog even dit verder, want ik sla nu een vers over.

▶ 01:00:37 Religieuze Ijver Zonder Verstand: Stoten aan de Ware Redder ↑ hoofdstukken

Want Paulus zegt dan: "Ik geef getuigenis aan hen." Dat wil zeggen dat hij nu over zijn volksgenoten gaat spreken. Hij zegt: "Ik getuig van hen dat zij geestdrift voor God hebben." Letterlijk in de NBG staat er als vertaling: "ze hebben ijver voor God." Hij getuigt van die Joden, van zijn volksgenoten. Hij was er zelf immers ooit één van; hij was ooit een kampioen van die ijver. Hij zegt in Galaten 1 dat hij het verder geschopt had in het jodendom dan vele van zijn tijdgenoten. Ja, hij getuigt dat ze geestdrift hebben voor God. Ze hebben echt ijver, hoor, maar het is niet overeenkomstig besef.

En dan begeven we ons op een pad zonder verstand. Is dat ergens in Spreuken? Dat is een mooi woord: "Zonder verstand deugt zelfs ijver niet." Je hebt van die mensen die heel druk in de weer zijn en denken dat ze goed bezig zijn, maar als je niet het van God gegeven verstand gebruikt, dan leidt dat tot niets. Nou, daar is dit wel een heel fraai voorbeeld van — fraai tussen aanhalingstekens natuurlijk. Paulus zegt: "Ik getuig dat ze geestdrift hebben." Geweldig, petje af! Ze doen er zoveel voor. Dat is precies ook wat mensen als bezwaar hebben tegen het evangelie: het is allemaal zo makkelijk. Geef hen dan maar een godsdienst waar je echt een maand lang helemaal niets mag eten en drinken, of waar je vijf keer per dag moet neerknielen, of weet ik wat voor rituelen moet volbrengen waarbij elke stap die je moet zetten in het teken staat van een enorme ijver. Dat is het jodendom, maar dat geldt eigenlijk voor elke religie. Dat kun je ook zeggen van de christelijke religie en van de islam. Ze doen er zo enorm veel voor, nietwaar? U kent dat beeld wel.

En dan vertel je een boodschap, dan vertel je het evangelie, en dat is dwaasheid voor hen. Daar struikelt men over. Dan zeg je: God heeft de Steen neergelegd. Daar. Rust er maar op. Zelfs van het evangelie heeft men weer koopwaarde gemaakt. Dan wordt het namelijk... God zegt: "Ik ben de Redder van deze wereld, van alle mensen. Ik ben jóúw Redder, Ik ben jóúw Redder." Ik ben de Redder van al die miljard Chinezen en Ik ben de Redder van al die moslims die Mij helemaal niet herkennen. Dat zou maar makkelijk zijn! Ja, dat is de Steen die Hij neerlegt. "Ik ben de Redder van deze wereld." Dat is het evangelie, joh! Nee, zeggen ze, wij veranderen dat iets. Dan wordt het religie door te zeggen: "Áls jij kiest voor Hem, dan wordt Hij jouw Redder." Ziet u hoe subtiel die leugen is? Weet je wat je dan doet? Dan struikel je over de Steen. God zegt: "Ik heb die Steen daar neergelegd, Hij ís de Redder. Rust daarop." Wat maakt de mens ervan? Daarmee struikelt hij erover. "Als jij dit doet, of als jij je hand opsteekt, of als jij je laat dopen — noem maar wat — dan wordt Hij jouw Redder." Nee, Hij is jouw Redder! Dat wil zeggen: Hij redt jou. Door geloof, dat is waar, maar dat geeft Hij trouwens ook. Maar Hij ís het! Dat is het evangelie.

Dat geldt trouwens voor alles. Hij heiligt! En wij zijn zo druk in de weer om ons te heiligen. Hij doet het, rust daarop. En ik zal u dit vertellen: het evangelie is een kracht Gods voor ieder die gelooft, voor ieder die daarop rust. Dan zul je beleven wat een enorme kracht en power dat is. Dit is werkelijk de blijde boodschap. Paulus zegt van Israël: "Ik geef getuigenis aan hen." Ze hebben geestdrift voor God, maar ze hebben geen besef. Ze weten niet waar ze mee bezig zijn. Want zijnde onwetend aangaande de rechtvaardigheid van God... Je zegt misschien: "Ach, ze zijn zo druk in de weer, ze zijn zo goed bezig en hun hart zit op de goede plek; ze begrijpen alleen bepaalde dingen niet." Nee, dat is nou precies wat ongeloof is! "Ze zijn alleen maar onwetend," hoor je dan. Ja, dat is nu juist wat ongeloof is: dat je niet weet dat God die Steen daar neergelegd heeft om op te rusten. Als je dat niet weet, dan struikel je erover. En dan ben je dus aan het werken. Dat is heel mooi, maar terwijl je werkt, struikel je dus. Die rechtvaardigheid van God houdt in dat God recht doet aan Zijn belofte. En terwijl zij hun eigen gerechtigheid zoeken te doen staan of op te richten, werden zij aan de rechtvaardigheid van God niet ondergeschikt. Dat wil zeggen dat ze struikelden over wat God had neergelegd.

Ik zou wat meer over dat laatste vers willen zeggen, maar ik zie dat ik al lang over de tijd heen ben, dus ik denk dat we het hier maar bij moeten laten. Ik stel voor dat we met elkaar nog een lied gaan zingen.