▶ 00:00 Structuur van Psalm 110 en de Hemelse Positie van de Messias ↑ hoofdstukken

Het is voor de tweede keer dat wij ons vandaag gaan bezighouden met een psalm, namelijk Psalm 110. Twee weken geleden, toen we hier ook bij elkaar waren, hadden we daar de eerste bijeenkomst over. Het zijn maar zeven verzen, maar ik kan u nu al verklappen dat we er nog wel even mee bezig zijn. Minimaal, zou ik zeggen. Want over allerlei aspecten die direct met deze psalm verband houden, kunnen we niet eens al te diep uitweiden. Dat heb je met een woord dat zo'n goudmijn is met zoveel lagen; daar raak je niet in uitgestudeerd.

Laat ik eerst nog even wat vertellen voor degenen die het toen niet waren of dat niet hebben meegemaakt. En als u het wel hebt meegemaakt, dan is het altijd handig om toch nog even opgefrist te worden in de herinnering. De vorige keer heb ik laten zien dat deze psalm uiteenvalt in twee delen, en u ziet hier op de dia die stippellijn, dat is de scheidslijn. Ik heb toen wat meer verteld over de structuur, want er zit nog meer structuur in dan ik alleen nu in dit plaatje laat zien. Maar even voor de goede orde: het komt erop neer dat deze psalm uiteenvalt in twee delen die parallel aan elkaar lopen. Dat wil zeggen vers... Ik zou het rode puntje moeten zien, maar het is te zwak. Daar moet je geen punt van maken. Nee, zeker geen lichtpunt. Het eerste deel komt overeen: vers 1 met vers 4 en 5a. En vers 2 tot en met vers 3 komt dan overeen met het laatste deel van B, zal ik maar zeggen: vers 6 en vers 7.

Dit vers spreekt over de positie — we hebben dat de vorige keer besproken — van Christus vandaag, gezeten aan Gods rechterhand. En dat doet trouwens het vierde vers dus ook weer, want dit komt overeen met dit. Ook dit spreekt over de positie van Christus vandaag, terwijl vers 2 en 3, en omgekeerd ook vers 6 en 7, spreken over de toekomst. Dat wil zeggen over de wederkomst en alles wat daarop zal volgen, namelijk dat Christus zal gaan heersen. Dit vers hebben we, zoals gezegd, twee weken geleden besproken. Ik wil daar straks nog eventjes één ding aan toevoegen waar ik twee weken geleden niet aan toekwam, maar wat ik ontzettend belangrijk vind om goed te realiseren. Dat hebben we de vorige keer besproken. De volgende keer gaan we ons bezighouden met alleen vers 4, dus dat skippen we nu even. We beginnen dus vandaag met de bespreking van vers 2 en 3. We zullen vers 4 overslaan en dan gaan we vervolgens door naar het laatste gedeelte. Dit spreekt dus allemaal over de wederkomst en over wanneer Christus zal terugkeren naar deze aarde en Zijn heerschappij zal aanvangen in Israël en wereldwijd gaat uitbreiden. Dat is eigenlijk het belangrijkste onderwerp van vandaag.

Misschien is het ook nog even goed om een paar dingetjes die we de vorige keer besproken hebben te laten zien. Psalm 110, dat moet duidelijk zijn, is profetie. Het is David die dit gecomponeerd heeft, maar hij is veel meer dan alleen maar een poëet; hij is een profeet. Hij voorzegt dingen over een nakomeling van hem, namelijk degeen die op de troon van David zal zitten in Jeruzalem. Dat is dus een erfgenaam van David, maar ik moet erbij zeggen: het is veel meer dan dat. Trouwens, dat het profetie is, blijkt wel. Ik heb even een afbeelding gemaakt van mijn Bijbeltje die ik hier voor me heb liggen. Dan zie je ook gewoon in de Bijbel met wat tekstverwijzingen dat deze verzen heel vaak worden aangehaald. Met name dan vers 1: "Zit aan Mijn rechterhand", dat wordt maar liefst vier keer aangehaald in het Nieuwe Testament. En: "Totdat Ik Uw vijanden gelegd heb als een voetbank voor Uw voeten", dat wordt zelfs acht keer aangehaald in het Nieuwe Testament. Net zo goed als wat we de volgende keer gaan bespreken: "JAHWEH heeft gezworen, het berouwt Hem niet: U bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek." Dat wordt ook, met name in de Hebreeënbrief maar ook in de psalmen en het boek Openbaring, aangehaald, uitgelegd en toegelicht. Waarmee maar gezegd is dat deze psalm dus in het Nieuwe Testament een grote rol speelt.

Ik zei al: de Zoon van David is veel meer dan de Zoon van David. Ik heb u dat laten zien aan de hand van een conversatie, om niet te zeggen een polemiek of een conflict dat er was tussen Jezus en de leidslieden in Zijn dagen in Jeruzalem. Jezus zelf brengt dat, enkele dagen voordat Hij gekruisigd zou worden, onder de aandacht van de schriftgeleerden. Dan zegt Hij: David heeft al over de Messias gesproken, maar dan blijkt die Zoon van David toch veel meer te zijn, namelijk ook Davids Heer, Zijn meerdere. Want Hij erft niet slechts zijn troon; Hij wordt namelijk verhoogd aan Gods rechterhand, dat wil zeggen in de hemel. Dat wil zeggen dat die Messias niet alleen maar iemand hier op aarde is, maar kennelijk ook iemand in de hemel. En dat was en is een compleet blinde vlek tot op de dag van vandaag in het Jodendom. Men kent een Messias hier op aarde, maar één die in de hemel verhoogd is, is volstrekt onbekend en past niet in de theologie. En dus kijkt men daar overheen of kijkt men weg. Ja, zo werkt dat.

Wat we gezien hebben, en dat lijkt me heel belangrijk — ik wil de tijdlijn ook even tonen — is dat Psalm 110 niet zozeer expliciet, maar wel impliciet veronderstelt dat de Zoon van David, die telg uit het huis van David, de definitieve uit het koningshuis van David, op aarde zou zijn. Maar Hij wordt verhoogd aan Gods rechterhand. Want JAHWEH zegt met nadruk tot hem: "Zit aan Mijn rechterhand, totdat Ik Uw vijanden gesteld heb tot een voetenbank voor Uw voeten." Met andere woorden: die Zoon van David wordt verhoogd en krijgt een plaats aan Gods rechterhand in de hemel. Dat is de positie van Christus vandaag, in deze tijd dus. Eigenlijk is dit al 2000 jaar de situatie.

En wat doet Hij daar? We hebben dat ook gezien aan de hand van Hebreeën 10 met name, waar dat expliciet zo gezegd wordt: Hij wacht daar. Hij is daar gezeten. Dat is een positie van rust, van triomf ook, aan Gods rechterhand. Een positie van eer, onttrokken ook aan het oog. Ook dat is heel elementair en karakteristiek voor de hele tijd waarin wij nu al 2000 jaar leven: Christus, de Messias, is er wel, maar je ziet Hem niet. Maar ook dat is iets wat ik de volgende keer, als we het hebben over het priesterschap van Christus, nog veel uitgebreider wil laten zien. Ja, laten zien, want wij zien Jezus, hoewel Hij onttrokken is aan het oog. Rara, hoe kan dat? Maar we zien Hem gekroond met eer en heerlijkheid, zeggen we de schrijver van de Hebreeënbrief na.

Afijn, de Zoon van David wordt verhoogd aan Gods rechterhand. "Zit aan Mijn rechterhand", daar wacht Hij. En totdat het de tijd is — en ik kan u verklappen, die is aanstaande, want de termijn is bijna vervuld, maar dat is niet het onderwerp van Psalm 110, dus laten we dat nu ook voor wat het is — dan zal Hij namelijk terugkeren en in de openbaarheid treden. Dan zal Hij Zijn zetel gaan innemen in Sion. Dus Hij was aan Gods rechterhand, nou ja, dat is Hij nu nog steeds, maar dan zal Hij vervolgens gaan regeren in Sion. Dat wil zeggen in Jeruzalem, daar in het Midden-Oosten. Daar is de plaats immers waar de troon van David hoort te staan. Het is de stad van David. Regerend in Sion gaat Hij vervolgens alle vijanden aan Zich onderwerpen of onderschikken. Dat is eigenlijk de tijdlijn in Psalm 110.

▶ 10:33 De Verborgen Ecclesia Eengemaakt met Christus aan Gods Rechterhand ↑ hoofdstukken

Nog even één ding over vers 1. Dat wil ik per se nog even gezegd hebben; de vorige keer had ik dat al gepland, maar ik kwam er niet meer aan toe om dat uit te werken. In Psalm 110 vers 1 staat dat het een psalm van David is, waarin JAHWEH met nadruk tot mijn Heer zegt: "Zit aan mijn rechterhand, totdat Ik uw vijanden stel tot een voetbank voor uw voeten." Dat zitten aan Gods rechterhand spreekt van de positie die Christus heeft in onze tijd. Maar ik moet daar iets heel belangrijks bij zeggen: dat is een positie die Hij deelt met een gezelschap – een volk zo u wilt – namelijk de Ecclesia. Dat was in het Oude Testament verborgen, maar is onthuld en beschreven door de apostel Paulus: namelijk dat dit gezelschap eengemaakt is met Christus.

Ik zou u naar heel wat plaatsen kunnen meenemen, zoals Efeze 1, waar dat beschreven wordt. Maar laat ik me beperken tot één gedeelte in de brief aan de Kolossenzen, hoofdstuk 3 vers 1. Laten we die tekst eens letterlijk lezen: "Indien jullie dan samen werden opgewekt met de Christus..." Het idee is, en dat had Paulus juist uiteengezet, dat wij eengemaakt zijn met Hem. De positie van Christus is onze positie. Hij stierf, wij stierven. Hij stond op, wij zijn met Hem opgestaan. Zo ziet God ons. Dat is onze bestemming, maar zo ziet God ons nu reeds. Wij zijn nu reeds met Hem opgewekt en wij leven dus eigenlijk al in de toekomst. Dat is de gedachte. Indien jullie dan samen werden opgewekt met de Christus, zoek dan de dingen die daarboven zijn, waar de Christus is, gezeten aan de rechterhand van God.

Dit is zo’n tekst waarin Psalm 110 niet direct wordt geciteerd, maar er wordt wel degelijk aan gerefereerd. Waar is de Christus? Aan de rechterhand van God. En waar is dat? Daar omhoog, niet hier op aarde. Daar is Hij nu gezeten en aangezien wij met Hem zijn opgewekt in een nieuw leven, zijn wij daar ook. Paulus vervolgt: "Bedenk de dingen die boven zijn, niet de dingen op de aarde." Niet omdat die dingen op aarde nou zo fout zijn, daar gaat het niet om, maar dáár is Hij. Dáár is ons leven. Want jullie stierven en jullie leven is verborgen samen met de Christus in God.

Het feit dat Christus daar nu boven is aan de rechterhand van God, bepaalt ook onze plaats, want wij zijn met Hem verbonden in Zijn dood en in Zijn opstanding, maar ook in het feit dat Hij daar aan Gods rechterhand is. Wij zijn daar ook; Hij is ons leven. En dat betekent dat ons leven nu nog niet openbaar is. Het is een verborgen feit. Maar het feit ligt er: ons leven is met de Christus daar in God, daar boven. Dus Christus is aan de rechterhand van God, maar wij – en dan bedoel ik wij die vandaag al mogen geloven omdat ons hart en onze oren daarvoor geopend zijn – wij zijn met Hem verbonden en delen die positie als het lichaam van Christus.

Hij is ons leven en Hij is daar verborgen; er wordt nu niets van gezien. Dat is ook de bedoeling. Mensen vinden dat soms een gebrek, maar dat is het niet, het is juist het karakter van deze tijd dat alles nu verborgen is. Er valt in die zin dus ook helemaal niets te bewijzen. Dat is karakteristiek voor iets wat geheim is. De Christus is daar verborgen en wij zijn daar met Hem en in Hem verborgen. Maar bedenk wel wat dat betekent: als Hij straks openbaar zal worden, dan zullen wij dat ook met Hem delen. Want er staat: "Wanneer dan ook de Christus openbaar gemaakt zal worden – jullie leven – dan zullen ook jullie samen met Hem openbaar gemaakt worden in heerlijkheid."

Het staat er gewoon; ik hoef het niet zelf te zeggen, Paulus schrijft het. Wanneer Hij openbaar wordt, worden wij het ook. Dat is ook logisch: als wij inderdaad eengemaakt zijn met Hem en Zijn lichaam zijn, dan kan het niet anders dan dat wij met Hem in heerlijkheid geopenbaard worden op het moment dat Hij openbaar wordt. Hij verblijft nu aan Gods rechterhand en Hij wacht, en in deze tussentijd zijn wij met Hem verbonden. Maar wanneer Hij die positie gaat verlaten en openbaar gemaakt zal worden hier op aarde, dan wordt Zijn koninkrijk manifest en zichtbaar. Dan is de tijd van de verborgenheid voorbij en begint de tijd van de openbaring.

Je kunt dus rustig stellen dat wij ook vermeld worden in Psalm 110. U zegt misschien: "Maar dat is toch verborgen?" Dan zeg ik: dat is precies het punt! Het ligt erin verborgen. Want als in Psalm 110 staat dat de Christus gezeten is aan Gods rechterhand, dan geldt dat ook voor ons. Dan is dat niet alleen het Hoofd, maar ook het Lichaam. De Christus is immers Hoofd en Lichaam samen. En als het Hoofd openbaar wordt, dan worden wij met Hem geopenbaard in heerlijkheid. Dat betekent ook dat wij een aandeel hebben in de vestiging van dat koninkrijk en dat wij als Ecclesia vooral een plaats en een taak hebben in verband met het hemelse.

Maar goed, dat is echt weer zo’n ander uitgebreid onderwerp. Het is machtig om dat te overdenken en na te zoeken in de Schriften. Het gaat mij er nu om dat ik dit geaccentueerd wil hebben: in vers 1 van Psalm 110 wordt over de Christus gesproken, maar vat "de Christus" dan niet alleen op als het Hoofd, Jezus Christus, maar ook als de Ecclesia, Zijn lichaam, die met Hem verbonden is. Met dat gegeven gezegd hebbend, wil ik het voor nu even hierbij laten. Bij een andere gelegenheid komen we daar ongetwijfeld nog wel op terug.

▶ 19:04 De Scepter uit Sion en Jeruzalem als Navel van de Aarde ↑ hoofdstukken

We gaan nu verder met het vervolg van Psalm 110. Ik zei al: dat zijn die passages, die verzen – het zijn er eigenlijk maar een paar – die spreken over zijn parousia, het moment dat hij openbaar gaat worden en hier op aarde gaat verschijnen. In vers 2 van Psalm 110 staat: "JAHWEH zendt uw krachtige scepter uit vanuit Sion." David spreekt hier over de Zoon van David, over hem die hij noemt 'mijn Heer'. Het is profetisch. Het is JAHWEH zelf die uw krachtige scepter – dat wil zeggen: de koningsstaf – uitzendt. Een staf is altijd een beeld van opstanding, maar ook van heerschappij. Dat kan ook een hamer zijn, een voorzittershamer, maar het is altijd een staf: de scepter. Vanuit Sion.

Vanuit de hemel, dat wil zeggen: aan Gods rechterhand waar Christus nu wacht, zal hij straks verschijnen. Eerst aan Sion. Ik excuseer me even, want ik kan dat nu natuurlijk niet uitvoerig aantonen, maar bij andere en eerdere gelegenheden hebben we dat veel uitgebreider gezien. Ik herinner me dat we een jaar of twee geleden een aantal keren over Zacharia 14 hebben nagedacht. Daar lezen we inderdaad dat de Messias aan het einde van een grote verdrukking zal verschijnen aan Jeruzalem, aan Sion. Hij zal verschijnen op de berg die aan de oostkant ligt, de Olijfberg. Waar hij ooit de aarde verliet, daar zal hij straks zijn voet weer neerzetten. Dan gebeurt er iets catastrofaals met de Olijfberg – in ieder geval iets dat echt 'breaking' is: de berg gaat splijten. Er zal een vluchtweg ontstaan en het volk dat is overgebleven, zal vluchten naar de woestijn.

Ja, de Messias zal verschijnen aan Sion. Vervolgens zal het volk van Israël vanuit de hele wereld verzameld worden in de woestijn en van daaruit zullen ze optrekken naar het land. Dat gebeurt niet allemaal op één late namiddag, dat begrijpt u wel. Dat is een heel proces. De Messias zal zijn zetel innemen in Jeruzalem, dat inmiddels trouwens een verwoeste stad zal zijn. Maar die stad gaat weer herbouwd worden en daar zal de Zoon van David zijn troon vestigen. Dat is in een notendop wat er gaat gebeuren: daar in het Midden-Oosten zal hij zijn heerschappij aanvangen, uiteraard in Sion. Sion is de stad die hij daarvoor heeft uitgekozen: Jeruzalem.

Vandaar ook dat eigenlijk de hele wereldpolitiek – daar is niemand zich van bewust, dat is ook weer zoiets verborgens – om Jeruzalem draait als je het op de keper beschouwt. Zeker de laatste eeuw draait alles om Israël, maar specifieker nog om Jeruzalem en nog specifieker om die berg: de berg Sion. Daar gaat het allemaal om; alle conflicten zijn daar. Daarom staat er ook in Zacharia dat Jeruzalem een zware steen is die alle natiën moeten heffen, waarbij staat dat ze zich deerlijk zullen verwonden. Ze weten niet wat ze met die stad aan moeten. Ook dat is trouwens de bedoeling. Maar ik vind het geweldig om met zulke ogen en met die profetische bril naar de actualiteit te kijken. Dan weet je ook: er gaat niks mis. Het is precies zoals het is beschreven.

Afijn, de Messias zal zich daar in Sion vestigen en gaan regeren. Er wordt tegen hem gezegd: "Heers te midden van uw vijanden!" Dat is de aanvankelijke situatie: Christus heerst in Sion, maar op dat moment is de rest van de wereld nog steeds vijandig en niet onderworpen. Vandaar dat er tegen hem gezegd wordt: heers vanuit Sion te midden van je vijanden. Velen hebben het misverstand dat als Christus straks terugkomt – op welk misverstand zullen we nu eerst inzoomen? – dat dan ineens alles goed is. Nee, dat begint in Jeruzalem, in Israël dat hersteld wordt, en vanuit die plaats wordt het Koninkrijk vervolgens gevestigd.

Om het even uit te beelden: dit is het land waar het allemaal om draait. De Bijbel noemt dit de navel der aarde. De navel is de plaats waar het kind gevoed wordt, en zo is het ook met de hele wereld: die ontvangt haar voeding via Israël, via dat volk en via dat land. Hier zal de troon gevestigd worden bij de wederkomst, en vanaf zijn troon gaat de Zoon zijn heerschappij vestigen en het Koninkrijk gaandeweg uitbreiden. Dat is een proces. Ik zeg niet dat dit in exact deze concentrische cirkels plaatsvindt, zo bedoel ik het niet, maar landen zullen achter elkaar worden onderworpen tot op een gegeven moment alles ondergeschikt is gemaakt. De hele wereld is dan feitelijk een Israëlitisch wereldrijk geworden. Het begint bij Israël en vervolgens worden alle volkeren daaraan ondergeschikt gemaakt en geïncorporeerd, zoals dat netjes heet. Ze krijgen een plaats binnen dat Koninkrijk. Het Koninkrijk van God is dus feitelijk een Israëlitisch wereldrijk. Dat is waar Psalm 110 vers 2 over spreekt.

Ik wil graag een vers laten zien waarin die tegenstelling getoond wordt, het feit dat er geheerst wordt in Jeruzalem terwijl de rest van de wereld daar nog niet in deelt, maar dat wel gáát doen. Ik neem u mee naar Jesaja 60. Daar wordt tegen het volk Israël gezegd: "Sta op, word verlicht, want uw licht komt en de heerlijkheid van JAHWEH gaat stralend over u op." Er staat: "Want zie, duisternis zal de aarde bedekken en donkerheid de volkeren, maar over ú zal JAHWEH stralend opgaan en zijn heerlijkheid zal over u gezien worden." Ziet u hier het contrast? Israël wordt opgeroepen tot opstanding, het licht gaat over hen op en de nacht is voorbij. Een nieuwe dag breekt aan. Maar terwijl Israël al in het licht baadt en de heerlijkheid van JAHWEH daar gezien wordt, zijn de natiën aanvankelijk nog in duisternis. Zij zullen geconfronteerd worden met de gerichten en onderworpen worden.

Ik heb momenteel een aantal spreekbeurten in Den Haag lopen en die heb ik gereserveerd voor Psalm 2. Ik zit erg in de Psalmen. Dat is ook een Messiaanse psalm die over deze situatie gaat. Ik denk wel eens: het kan eigenlijk niet missen, je struikelt er gewoon over. Het verbaast me hoe onbekend deze dingen vaak zijn. Maar in ieder geval is de gedachte: terwijl de hele wereld in duisternis is, zal Israël in heerlijkheid gezeten zijn. De heerlijkheid van JAHWEH zal daar gezien worden. Vervolgens zullen de natiën opgaan naar uw licht en koningen naar uw stralende opgang. Zij zullen daar gaandeweg in gaan delen. Dat zal niet allemaal zachtzinnig gaan, maar dat is de toekomst. Zo zal het gebeuren. Het idee is dus: vanuit Jeruzalem gaat de heerschappij gevestigd worden. Eerst in Israël en vervolgens over de hele volkerenwereld.

▶ 29:45 De Dag van de Strijdmacht en de Bekering van Jakob tot Israël ↑ hoofdstukken

We lezen even verder in vers 3. Hij heeft een nieuw leven ontvangen en maakt deel uit van dat koninkrijk, maar de rest van de wereld nog niet. Dat blijkt trouwens uit het tweede deel van de zin: "in de dag van uw strijdmacht". Aha, er is dus nog strijd. In vers 5 wordt deze dag trouwens "de dag van zijn toorn" genoemd. Dat loopt parallel. Het is een dag van strijd, van conflict en ook letterlijk van oorlog.

Oorlog, letterlijk. Want ja, ik geef toe dat dit soms lijkt op sciencefiction, maar de Schrift spreekt hierover. Deze dingen worden voorzegd. Kijk naar de Verenigde Naties; dat is Psalm 2. De natiën gaan een complot vormen of samenspannen; ze gaan een barricade opwerpen. Tenminste, dat willen ze. Nou ja, Hij die in de hemel zetelt, die lacht zich... ja, sorry dat ik het zo zeg, rot hoor. Dat klinkt misschien wat oneerbiedig, maar echt, het is een lachertje. De natiën willen de vestiging van het koninkrijk verhinderen en proberen daar een stokje voor te steken. De Verenigde Naties spannen dan samen tegen de Heer en Zijn Gezalfde.

Ja, maar God gaat via dat volk – dat wil zeggen: de Messias zal met Zijn volk een strijdmacht vormen. En die strijdmacht is dus hetzelfde als dat volk, en dat is Israël. En wat dacht je? De naam Israël refereert daar ook aan. Dat is een hele oude naam die Jakob ooit kreeg toen hij een strijd had, een worsteling, en toen hij geslagen werd. Hij bevond zich toen bij de rivier de Jabbok. Dat is leuk om te onthouden: Jakob was bij de Jabbok, een riviertje, een wadi, en daar vond die strijd plaats.

Daar vindt ook de bekering van Jakob plaats. Ik vind het wel leuk dat dat een bekering is, een omkering. Want Jakob wordt bij de Jabbok Israël. Daar krijgt hij die naam: "je zult een strijder Gods zijn". God gaat een strijd aan, succesvol, en dat doet Hij via het door Hem uitverkoren volk. Dat is een voorrecht voor dat volk, maar het is trouwens ook een loodzware last. Ik heb Joden wel eens horen zeggen – en ik heb het ook gelezen –: "Had Hij ons nou maar nooit uitverkoren!" Want zo'n lolletje is het niet altijd. Dat is waar, en het verklaart ook het hele fenomeen van antisemitisme. Maar het gaat erom dat God dat volk verkozen heeft. Dat volk dat Jakob is – een hielenlichter – wordt bekeerd en wordt Israël. Daarover gaat het: over die tijd dat Jakob bekeerd is en gemaakt wordt tot een strijder Gods, gewoon wat de naam dus ook betekent.

"En uw volk is gewillig in de dag van uw strijdmacht, in heilige eer." Heilig is apart gezet; eer, dat is heerlijkheid. Ja, wat is die eer dan? Nou, zij zijn namelijk het eerste volk en bij de aanvang dus ook het enige volk. Dat is een eer. Wat die eer dan is? Wel, dat ze de eerste zijn – leuk hè, in het Nederlands – maar ook een koninklijk priesterdom. Dat is waar ze toen voor uitverkoren zijn; lees het maar eens na in Exodus 19. Ik had 1 Petrus 2 er ook nog bij kunnen vermelden. Dat is waar gezegd wordt dat het volk van Israël bestemd is tot een koninkrijk van priesters. Via dat volk, de navel, gaat God de hele wereld aan Zich onderwerpen, maar ook zegenen en van voeding voorzien. Dat gebeurt via dat volk en dat is die heilige eer. Over de dag dat dat proces zich voltrekt – dat wil zeggen dat via Israël de volkeren worden onderworpen – over die dag, die periode, gaat het. En dan staat erbij...

▶ 35:06 Nieuw Leven uit de Schoot van de Dageraad en de Dauw van de Jeugd ↑ hoofdstukken

En het staat er erg poëtisch: "Vanuit de schoot van de dageraad zal voor u de dauw van uw jeugd zijn." Je moet het eigenlijk twee keer lezen, want het klinkt nogal raadselachtig, dat geef ik direct toe. Maar laten we deze tekst eens met precisie bekijken. "Vanuit de schoot van de dageraad." De dageraad is een wat ouder Nederlands woord voor zonsopgang; de nieuwe dag die aanbreekt. Voor "de schoot" staat er letterlijk een woord dat de baarmoeder betekent: rechem. Dat betekent overigens ook barmhartigheid.

Vanuit de schoot ontstaat nieuw leven. Die dageraad en die schoot hebben alles met elkaar te maken. Want als de nieuwe dag aanbreekt, oftewel wanneer de zon opkomt... Een van de laatste verzen in het Oude Testament, in Maleachi, spreekt erover dat de zon der gerechtigheid over Israël zal opgaan. Vanuit het oosten — ik zei het al, hè? Vanuit het oosten zal de zon opgaan en de nacht zal verdreven worden. Als je erover nadenkt, is het ook vrij logisch, want in het oosten is het eerder licht dan elders. Dus eerst komt dat licht in Israël; dat is de dageraad, de nieuwe dag die aanbreekt. Maar dat is ook nieuw leven. "Sta op! Word verlicht!" Dat is nieuw leven. Dat is die schoot waar de Bijbel zo vaak over spreekt: wedergeboorte.

Een nieuw leven zal het volk dan ontvangen. Het leven van de Messias. Ze zullen oog in oog komen te staan met de Messias van wie zij totaal geen idee hadden, en dan zullen ze Hem erkennen. Ze zullen een nieuw leven ontvangen; het leven dat Hij ooit aan het licht bracht, zal hun deel worden. "Vanuit de schoot van de dageraad zal voor u de dauw van uw jeugd zijn." Uw jeugd, dat is uw volk, die jonge, herboren natie.

Houd goed in de gaten wie hier aangesproken wordt. In deze hele psalm is dat Davids Heer, de Messias. "Vanuit de schoot van de dageraad zal voor u de dauw van uw jeugd zijn." Die jeugd is die jonge, herboren natie, en dat wordt vergeleken met de dauw van een nieuwe dag. Ook dat staat weer voor nieuw leven, voor water. Zeker in het Midden-Oosten is de dauw datgene waar de natuur op wacht en waardoor zij haar leven ontvangt. Dauw is nieuw leven. Het hoort ook bij een nieuwe dag, want wanneer zie je de dauw? Juist bij de dageraad. Dus schoot, dageraad, dauw en jeugd zijn allemaal begrippen die aan elkaar gekoppeld zijn.

Ik moet hierbij ook denken aan een andere Davidische psalm, Psalm 133. Sommige mensen — en ik ook — kunnen dat in het Hebreeuws zeggen of zelfs zingen. Er staat in vers 1: "Ziet, hoe goed en hoe liefelijk het is als broeders ook tezamen wonen." Dat gaat over het herstel, over het feit dat Israël weer verzameld zal worden. De zonen van Jakob worden verzameld en zullen tezamen wonen. In vers 3 staat dan — en daarom haal ik het aan: "Het is als dauw van de Hermon die neerdaalt op de bergen..." Let op: "...de bergen van Sion." Dat verzamelde Israël, dat herstelde Israël, zal dauw ontvangen op de bergen van Sion, daar waar de heerschappij van de Messias zal aanvangen. Want, zo staat er, daar op die plek bepaalt JAHWEH de zegen: leven tot in de aeon. Ja, want er gaat een nieuwe aeon aanvangen. Van daaruit zal de zegen worden gegeven aan Israël en de volkeren.

Herinnert u zich nog dat we het eens over Gideon hadden? Hij moest een lamsvel op de dorstvloer leggen en dat werd bedauwd. Later, bij de tweede keer, werd niet alleen dat lamsvel bedauwd, maar ook alles wat eromheen lag. De eerste keer was het alleen het lamsvel — de Messias, degene die geofferd is, die geslacht is, maar die vervolgens leven ontving. Maar bij de tweede gelegenheid ontvangt ook al het andere, de rest, diezelfde dauw: dat nieuwe leven.

Als u zegt: "Ik vind het een beetje onsamenhangend, André", dan bied ik daarvoor mijn excuses aan. Maar dit zijn van die linken, van die associaties. Wat ik er altijd zo wonderlijk aan vind, is dat heel de Schrift met elkaar samenhangt en op alle mogelijke manieren wordt geïllustreerd. Het is één wonderbaar geheel, een harmonie.

Goed, we gaan weer terug naar Psalm 110. Ik lees even het vers voor dat nu eenmaal volgt, maar we slaan het vandaag over. Dat verklaart ook meteen dit plaatje, want de volgende keer gaan we het uitsluitend hebben over deze woorden: "JAHWEH heeft gezworen en het zal Hem niet spijten: U bent priester tot in de aeon, naar de orde van Melchizedek. Mijn Heer is aan uw rechterhand." Geweldig. Wat dat betekent? Als u daar nieuwsgierig naar bent, nodig ik u uit voor over twee weken, op 10 maart als ik me niet vergis. Maar nu slaan we dat even over, want dit heeft namelijk alles te maken met de positie van Christus vandaag.

▶ 42:15 De Vestiging van het Koninkrijk: Top-down Wereldvrede en Gerechtigheid ↑ hoofdstukken

We gaan dus verder. Hij, de Messias die Zijn triomftocht maakt, die Zijn koninkrijk gevestigd heeft in Sion — en dan staat er: Hij doorboort koningen. Dat is geen zoetsappige taal hoor. Het is dezelfde taal als die je ook in Psalm 2 leest, namelijk dat Hij hen, degenen die opstaan en die zich niet wensen te onderwerpen, zal stukslaan als pottenbakkerswerk.

Ik kan u dit vertellen: het koninkrijk dat straks gaat komen — ik weet niet of ik u daarmee teleurstel, maar helaas — dat is niet democratisch. Er wordt niet bij meerderheid van stemmen besloten. Totaal niet. En dat koninkrijk wordt... Nee, kijk, democratie komt van onderaf. Het gezag komt van onderaf. Dat betekent democratie: het komt van het volk. Maar het koninkrijk van God is 'top-down'. Het komt van boven. Gezag komt van boven, zoals alle zegen ook van boven komt, u weet het. Het komt met recht van boven. Dat is eigenlijk heel dubbelzinnig wat ik nu zeg: het komt van boven en het vestigt zich hier en zal vervolgens worden uitgebreid, maar dat is gewoon een gegeven.

En wie niet buigen wil, die moet barsten; daar komt het eigenlijk een beetje op neer. Ik moet er even bij zeggen: dit gaat dus... Dit is een plaatje, een film over het begin van de toekomende aeon hier op aarde. Want ik weet natuurlijk — maar dat is nu niet het onderwerp — dat uiteindelijk ook alle vijanden worden onderworpen. Zelfs de dood zal worden onderworpen. De vorige keer hebben we dat ook nog overwogen. Dat is het einde van het verhaal. Als zelfs de laatste vijand, de dood, gaat worden onderworpen, betekent dat dat alle dieren die inmiddels dood zijn of gedood zijn, alsnog tot leven zullen komen en tot hun bestemming komen. Maar goed, die moeten wachten tot het hun tijd is, ieder in zijn eigen rangorde.

Dan zal het zijn, als Hij Zijn koninkrijk gaat vestigen: Hij zal de koningen doorboren in de dag van Zijn toorn. Dat wil zeggen dat Hij korte metten zal maken met allen die zich keren tegen dat koninkrijk, tegen Israël. Daar zal Hij de tegenstand absoluut niet dulden en ze zullen in de pan gehakt worden. Hij doorboort koningen in de dag van Zijn toorn. En die uitdrukking komen we ook nog tegen op heel wat andere plaatsen. In Openbaring 6 vers 17 begint dat na het zesde zegel. Terwijl ik dat zo zeg, denk ik: nou, laat dat maar nu even rusten, André. Maar dat is in elk geval, en dat moet nog begrepen worden lijkt mij, als de Heer straks verschijnt op de Olijfberg tot verlossing van Zijn volk. Dan zal Hij het op gaan nemen voor Zijn volk en tegen de volken strijden. Dat is die dag van Zijn toorn. In het boek Openbaring wordt die periode ook beschreven; dat is de periode van de bazuinen. Dus dat is een heel proces waarin dat koninkrijk wereldwijd gevestigd wordt.

En dan staat erbij: Hij zal recht verschaffen te midden van natiën. Dan gaat er eindelijk iets gebeuren wat nu al eeuwen, millennia lang niet gebeurt, namelijk gerechtigheid. Gerechtigheid ook wereldwijd, ook politiek en publiekelijk. Er zal publiekelijk recht worden gedaan en ook dat is 'top-down'. Hij zal recht verschaffen te midden van natiën. Daar wordt nogal eens over gesproken: dan zal gerechtigheid eindelijk gaan wonen en heersen op aarde. In het Nederlands hebben wij hier zeven woorden voor nodig, want in het Hebreeuws staat het hier met twee woorden, ziet u? Dit zijn twee woorden. Het Hebreeuws is een hele compacte taal.

Waar je dat bijvoorbeeld ook vindt, is in Jesaja 2, in vers 4. Daar staat: Hij zal richten tussen volk en volk. Als er conflicten zijn — je moet het je heel concreet voorstellen — als er conflicten zullen zijn tussen natiën, wel, dan is daar het internationaal rechtshof, om zo te zeggen. En daar gaat Hij over. En Hij zal rechtspreken over machtige natiën. Dan gaat er trouwens ook een geweldige periode van vrede aanbreken. Want ja, als het allemaal centraal geregeerd wordt, dan kan dat ook. En wat er dan gebeurt is: dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden. Weet u dat deze tekst die hier afgebeeld staat, en die trouwens ook in Micha 4 voorkomt, geschreven staat op de steen van de Verenigde Naties in New York? Ja, op de wand van de Verenigde Naties in New York, ja. Dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden en hun speren tot snoeimessen.

Dat is de grote droom van de Verenigde Naties. Ik moet zeggen: hoe komisch. Ja, komisch. Kijk, het drukt het verlangen van de mensheid uit dat er eindelijk eens een tijd van vrede gaat komen voor de wereld. Al duizenden jaren jaagt de mens daarnaar. Om precies te zijn zijn we vanaf Adam al zesduizend jaar bezig om vrede te bereiken. En je zou zeggen: als we dat nou allemaal willen, dan is dat toch opgelost? Ja, dat dachten we. Ik moet erbij zeggen: al 6000 jaar zijn we daarmee bezig. Zes dagen arbeiden en dan zegt God: 'Nu is het genoeg. Nu is het Mijn dag.' Dat is de zevende dag, het nieuwe millennium, het zevende millennium. Als dat gaat aanbreken, ja, dan gaat dat gebeuren. Maar dat is niet vanwege de activiteiten van de natiën.

Nee, er staat in Jesaja 9 dat de heerschappij groot zal zijn en de vrede eindeloos op de troon van David, doordat Hij het sticht met recht en gerechtigheid. Je moet het maar eens nalezen in Jesaja 9, prachtig: 'De ijver van de JAHWEH van de legerscharen zal dit doen.' Aha, dan weet je meteen waar het vandaan komt: JAHWEH gaat dit realiseren. En wel op de wijze en via degene die Hij daarvoor heeft aangewezen. En anders niet. Ben je het er niet mee eens? Jammer, het gaat toch zo gebeuren.

Dan gaat dus de droom in vervulling die de mensheid al duizenden jaren koestert: vrede. Dan zullen zij hun zwaarden — dat wil zeggen: al het oorlogsgereedschap — voor vredesdoeleinden omsmeden. Je kunt je voorstellen dat als al die kapitalen die nu in de oorlogsindustrie gedumpt worden — er is geen kostenpost zo groot als de oorlogsindustrie — als al die kosten nou eens voor vredesdoeleinden worden ingezet, de wereld een paradijs wordt. En dat gaat ook gebeuren. Dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden en hun speren tot snoeimessen. Geen volk zal tegen een ander volk het zwaard opheffen en ze zullen de oorlog niet meer leren. Ah, eindelijk dan dus.

▶ 51:27 Overvloed van Voedsel en het Doorboren van het Beestrijk ↑ hoofdstukken

Ja, weer even terug naar Psalm 110. Daar staat nog iets bij, en eigenlijk vind ik dat het moeilijkste deel van de hele psalm om recht te lezen. Er staat letterlijk dit: "Hij vult of vervult lichamen." In de NBG-vertaling wordt dit vertaald met: "Hij hoopt lijken op." Dat is niet echt een vertaling, dat is een interpretatie. Maar goed, dat zou dan idiomatisch de betekenis zijn en dan wordt het negatief opgevat. Ik zeg dat overigens niet om het zomaar van tafel te vegen of te beweren dat het nergens op slaat. Dat kan inderdaad de gedachte zijn; in deze context gaat het immers over het feit dat met harde hand de Messias, de zoon van David, zijn koninkrijk gaat vestigen en dan inderdaad de natiën en alle tegenstand zal stukslaan als pottenbakkerswerk.

Dus deze gedachte zou op kunnen gaan, maar als ik het gewoon heel letterlijk neem, waarom dan niet gewoon positief? Namelijk: "Hij vult, Hij vervult lichamen." In de zin dat Hij lichamen verzadigt. Dat wil zeggen dat Hij zijn voedsel verstrekt. Ik zeg niet met volledige stelligheid: dit is de betekenis. Ik geef hem gewoon mee. Eigenlijk is de simpelste uitleg om het niet uit te leggen en het gewoon onvertaald te laten, en dan is de eerste associatie met het vullen van lichamen denk ik toch echt het verstrekken van voedsel. Maar wat dacht je wat? Dat is ook wat Hij gaat doen. Hij gaat vrede vestigen en Hij zal recht verschaffen te midden van de natiën, maar er zal dan ook weer voedsel zijn in overvloed. Hij verstrekt voedsel; Hij is trouwens de ware Jozef. Dat deed hij destijds toch ook? Hij zal inderdaad de voorraadschuren vullen en Hij zal iedereen overvloed geven. Ik houd erop dat dat inderdaad de gedachte is.

En dan staat er nog verder — en dat is ook weer dat hardhandige — dat Hij het hoofd van een immens land doorboort. U hebt natuurlijk inmiddels al opgemerkt dat soms de weergave wat afwijkt van de gangbare vertalingen, maar u kunt in de woord-voor-woordweergave zien dat dit er ook gewoon letterlijk zo staat. Het idee is — we gaan even terug, of nee, we gaan naar de tijd die nog toekomst is, back to the future — dat Hij zijn koninkrijk vestigt. Jawel, maar dan krijgt Hij te maken met enorm veel tegenstand van de verenigde natiën. De Bijbel spreekt over een beestrijk. Het is een confederatie van tien natiën, tien koningen, en die zullen de boel misleiden. En die hebben een leider en dat heet in de Bijbel "het beest". Menselijkerwijs gezien is hij het toppunt van de evolutie, maar God zegt dat het precies omgekeerd is: het is devolutie, het is een beest. Hij zal namelijk de vorst zijn van dat laatste wereldrijk van deze aeon.

Wat doet de Messias? Hij gaat recht verschaffen te midden van de natiën, maar Hij zal ook het hoofd, de koning van een immens land en ook van een immens rijk, namelijk dat beestrijk, doorboren. Hij zal hem met recht een koppie kleiner maken. Ook dat gaat gebeuren. Ik heb er maar geen tekst bij gedaan, want daar komen we niet aan toe. Ja Jeff, het wordt tijd jongen. Jeff moet zo meteen nog weg. Maar nu komen we bij het laatste vers nog.

▶ 55:58 Drinken uit de Waterstroom en het Opgeheven Hoofd ↑ hoofdstukken

Terwijl er dus gesproken wordt over de vestiging van dat koninkrijk, eindigt de psalm in vers 7 op een wat eigenaardige wijze. Er staat: "Hij zal uit de waterstroom onderweg drinken en daarom heft hij het hoofd omhoog." Daarmee eindigt Psalm 110.

Het is eigenaardig dat het er zo staat, maar het spreekt van iemand die voortvarend zijn weg gaat. Hij heft het hoofd omhoog. Dat is iemand die... ja, dat doet hij omdat hij onderweg drinkt uit de waterstroom. Hij vervolgt zijn weg met succes, optimistisch en hoopvol. Daarom heft hij het hoofd op. Zo zou je het inderdaad moeten lezen.

Want in het voorgaande zagen we: hij doorboort het hoofd van een immens land, maar hijzelf heft het hoofd omhoog. Er is dus een tegenstelling. Twee keer wordt er gesproken over het hoofd; het ene hoofd wordt doorboord en het andere hoofd richt zich op. Daar is perspectief. En vanwaar dan dat verschil? Het verschil zit hem hierin dat hij onderweg drinkt uit de waterstroom.

Logisch gezien is het niet moeilijk te begrijpen, want de waterstroom – we hebben er trouwens ook over gezongen – is een beeld van het Woord. Een beeld van het levende Woord. Hoe vaak wordt het Woord van God niet vergeleken met levend water dat maar blijft stromen? Het Woord van God is levend en krachtig. En dat is ook precies wat werkelijk de dorst lest als je dorst hebt. Het stilt de honger. Het is dat wat een mens nodig heeft om weer het hoofd op te richten; dat is precies wat het Woord geeft.

Daarom heb ik er typologisch en geestelijk gezien totaal geen moeite mee om die waterstroom zo te zien. Dat is precies wat het Woord doet: het geeft hoop en doet het hoofd weer oprichten. Maar ik ga u nog meer vertellen, want het is typologisch waar, maar het is ook letterlijk waar. Ik zou kunnen zeggen dat het geestelijk waar is, juist omdat het letterlijk ook waar is. Dat kun je trouwens ook omkeren, maar ik bedoel maar te zeggen: wat lees je namelijk? Wat zal er gebeuren?

De Koning gaat zijn koninkrijk vestigen in Jeruzalem. En wat gebeurt er in Jeruzalem? Dat wordt beschreven in Zacharia 14, Ezechiël 47 en ook in Joël 3. Er zullen rivieren ontstaan in Jeruzalem; twee stromen, één oostwaarts en één westwaarts. Er zullen levende wateren vloeien uit Jeruzalem. Dat is machtig! Die stroom zal ontstaan vanuit de tempel en daar zal hij ervan drinken. Ik neem dat dus ook heel letterlijk: de Messias zal heersen en hij zal inderdaad ook drinken uit de bron van levend water. Dat kun je zowel figuurlijk als letterlijk opvatten, maar daarom zal hij ook voortvarend zijn koninkrijk hier op aarde gaan vestigen.

Nou ja, dat zijn zo van die dingen die we mogen verwachten voor de komende tijd. Ik bedoel, deze aeon loopt op zijn einde. De zevende dag is aanstaande en dat betekent dat hij zijn koninkrijk gaat vestigen. We weten daar al heel wat van. Waarom? Omdat God duizenden jaren geleden reeds het Zijne daarover heeft gezegd. Daarom richten ook wij het hoofd omhoog. Want wij drinken ook, geestelijk gezien, uit die bron. Als je drinkt uit die bron, dan kun je altijd met een opgeheven hoofd in het leven staan. Met gemak, positief en inderdaad hoopvol. Als er één soort mens is dat reden heeft om hoop en verwachting te hebben, dan is het wel dat volk dat zijn God kent en dat weet dat wat Hij zegt, Hij ook onvermijdelijk zal vervullen.

Zullen we het daarbij laten vanmorgen?