▶ 00:00 Introductie en de Profetische Context van Psalm 2 ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen, ook van deze meneer die gisteren 58 jaar mocht worden. Hartelijk dank voor de felicitaties die ik van jullie heb mogen ontvangen. Peter had zojuist de moeite om de vijf en de acht uit elkaar te halen, maar ik heb ze gewoon naar elkaar geplakt. En dat is ook wel geinig. Dat is trouwens wel een mooi woord, want het Hebreeuwse woord voor gein is gen. Als je dat opschrijft, zijn dat twee letters in het Hebreeuws. Maar als je ze optelt, als je het opvat als een getal, wat krijg je dan? 58. Dus mijn leeftijd bepaalt mij erg bij gein, oftewel bij Gods genade. Tot zover mijn leeftijd, want er zijn belangrijkere dingen te melden. Hoewel, er zijn natuurlijk geen belangrijkere dingen dan de genade van God, want wat overtreft dat?

Wij gaan ons opnieuw bezighouden met de tweede psalm. Dat is niet eens de laatste keer, want over twee weken hoop ik hier opnieuw te zijn voor de derde keer binnen een maand. Dat gaf mij de gelegenheid om een Bijbelgedeelte eens wat diepgaander te bespreken. Dit is dus eigenlijk een korte serie, een trilogie, en dit is deel 2 daarvan. Misschien is het goed om nog even terug te blikken op de psalm als geheel. Ik heb dat de vorige keer ook gedaan, maar ik wil graag de herinnering weer scherpstellen en een overzicht van de hele psalm geven. De psalm telt slechts twaalf verzen en het is een psalm van David. De eerste drie verzen vormen een oproep van de natiën, gericht tegen JAHWEH en Zijn Messias, tegen Zijn Christus. In het Nederlands gezegd: tegen Zijn Gezalfde. Dat is precies de term die in dit verband ook hier wordt gebezigd.

Dan krijg je in het middengedeelte het antwoord dat JAHWEH zelf geeft, en dat antwoord is Zijn Zoon. De opstand die de natiën, de verenigde natiën, organiseren, wordt beantwoord door de grote koning van Sion, en dat is niemand minder dan Gods Zoon. Ten slotte krijg je het laatste gedeelte; dat is vervolgens een oproep áán de natiën en vóór JAHWEH en Zijn Gezalfde. Zo zie je dat het eerste deel samenvalt met het laatste deel, althans het loopt parallel. Maar er is ook een tegenstelling, want in het begin zijn de natiën aan het woord en aan het eind is God zelf aan het woord. Hier is het een pleidooi tegen God en Zijn Gezalfde en daar is het een pleidooi voor God en Zijn Gezalfde.

Wat de psalm in zijn geheel betreft: we hebben de bespreking zo ingedeeld dat we het in drie keer bespreken. De eerste zes verzen hebben we de vorige keer, twee weken geleden, met elkaar bezien. We hebben het toen vooral gehad over de profetische strekking van deze psalm. David spreekt over de uiteindelijke Zoon van David. David is een profeet; dat is een buitengewoon belangrijke waarheid wanneer we de psalmen openen. David spreekt heel dikwijls in de ik-vorm, maar die "ik" blijkt een nakomeling en erfgenaam te zijn. In dit geval gaat het over de tijd die nog steeds toekomstig is. Laten we er gemakshalve van uitgaan dat David dit 3000 jaar geleden componeerde – dat klopt aardig – en hij spreekt over gebeurtenissen die nu in de nabije toekomst beslag zullen krijgen. De natiën zullen zich inderdaad organiseren en zich letterlijk tegen JAHWEH keren. Dat zal zijn in de tijd dat de Messias inmiddels is teruggekeerd en Zijn koninkrijk gaat vestigen, eerst in Jeruzalem, in Israël, om het vervolgens uit te breiden over de natiën. Over die tijd hebben we het. Dit was het onderwerp van de vorige keer en de volgende keer, over twee weken, gaan we vers 8 tot en met vers 12 bespreken. Dan weet u dat ook alvast.

▶ 05:28 Vers 7 Centraal: de Juridische Betekenis van Zoonstelling ↑ hoofdstukken

En dat betekent dat we ons vandaag bepalen bij slechts één versje. Dat is heel weinig, zou je kunnen zeggen, maar ik denk dat ons bordje toch wel vol ligt. Want wat blijkt is dat dit zevende vers eigenlijk centraal staat in deze psalm — centraal thematisch, maar natuurlijk ook als je de hele structuur bekijkt. En dat komt omdat dit vers nogal eens een keer wordt geciteerd in het Nieuwe Testament. Kijk maar eens in uw eigen Bijbeltje; als u daar tekstverwijzingen in hebt staan, dan zult u zien dat het heel wat keren wordt aangehaald. Het speelt een grote rol. Er wordt niet alleen uit geciteerd, er wordt ook aan gerefereerd, zoals ik straks zal laten zien.

Het is dit vers: "Ik verhaal van de bepaling van JAHWEH: Hij sprak tot mij: Mijn Zoon ben je, vandaag heb ik je verwekt." Laten we eens gaan inzoomen op wat daar nu eigenlijk staat. Eerst dat "Ik verhaal". Ik zei al: de "ik" hier is de schrijver, maar het is veel meer. De "ik" is de Zoon van David, want het is profetisch. Dat blijkt sowieso al als je even terugkijkt in de psalm; Hij is identiek aan de Gezalfde. Strikt genomen zou je natuurlijk kunnen zeggen dat David daar zelf ook aan voldoet, want David was ook gezalfd. Dat klopt; koningen waren per definitie gezalfd, priesters trouwens ook en profeten bij gelegenheid eveneens.

Maar goed, uiteindelijk is deze term, deze titel, in de hoogste zin natuurlijk van toepassing op één iemand. Namelijk degene die gezalfd wordt, maar niet met olie, maar met dat waar olie een beeld van is: de Geest. Olijfolie is natuurlijk een beeld van de Geest. Er is er maar één gezalfd met de Geest, en waar dat dan weer betrekking op heeft, gaan we straks zien. Het is de Gezalfde en bovendien wordt Hij in vers 6 de Koning van Sion genoemd. Dat was David ook, maar degene die Zijn erfgenaam is, is het eens voor altijd en definitief. Hij is de Koning van Sion om een heel eenvoudige reden: Hij gaat namelijk niet dood.

Normaal gesproken is koningschap of priesterschap tijdelijk, omdat de mens zelf een tijdelijk fenomeen is; hij komt en hij gaat. Maar deze wordt gesteld en is definitief Koning, omdat Hij namelijk onvernietigbaar leven heeft, zoals dat in de Hebreeënbrief wordt uitgelegd. Juist daar gaat dit vers ook over. Dus over dat "Ik verhaal" hoef ik verder niet zo heel veel te zeggen: de Messias zelf, de Koning van Sion, gaat nu iets vertellen, iets verhalen wat Hem is overkomen. Er staat in de NBG "het besluit", maar eigenlijk is het meer "de bepaling" van JAHWEH — dat wat God bepaald heeft.

Want ja, hoezo? Er wordt hier gesproken over: "Mijn Zoon ben je, ik heb je heden verwekt." Dan zou je zeggen: is dat dan een bepaling? In onze termen misschien niet, maar in de Bijbel is zoonstelling heel wat meer dan alleen maar een kind krijgen. Dat laatste is een natuurlijk gebeuren, maar zoonstelling is een officieel, juridisch ding. In het Nieuwe Testament is er zelfs een term voor die meestal wordt vertaald met zoonschap, maar letterlijk is het de zoonstelling. In de Hebreeuwse wereld was dat zo, maar in de Griekse wereld ook: een jongen werd op 12- of 13-jarige leeftijd tot zoon gesteld. Een kind wordt geboren, maar een zoon wordt gesteld.

Het is in feite een juridische term die betekent dat hij geacht wordt inmiddels in staat en geschikt te zijn om de erfenis te ontvangen, met alle rechten en plichten die daarbij horen. In de Joodse wereld is het nog steeds zo: als een jongen 12 of 13 jaar wordt, heeft hij zijn bar mitswa. Dat betekent letterlijk: dan wordt hij een "zoon van de wet". Hij wordt dan in alle rechten en plichten van de wet gesteld. Vanaf die leeftijd wordt hij verantwoordelijk geacht, maar ook geschikt om de wet te erven. Want dat is het hele idee: een zoon is iemand die de erfenis ontvangt. Een zoon is in de Bijbel nagenoeg identiek aan een erfgenaam.

In Galaten 4 wordt dat letterlijk zo gezegd: wie een zoon is, is een erfgenaam. Die twee zijn eigenlijk onderling uitwisselbare begrippen. Soms vind je in de Bijbel zelfs dat een zoon helemaal geen lijfelijke nakomeling is. Ik zou veel voorbeelden kunnen geven, maar laat ik er één noemen: van Elisa lees je dat hij tegen Elia zegt: "Mijn vader". Terwijl we allemaal weten dat Elia helemaal niet zijn natuurlijke vader was. Elia noemt hem op zijn beurt "mijn zoon". Waarom? Wel, Elisa was de erfgenaam van Elia; hij erfde zijn profeetschap. Hij kreeg de mantel van Elia, de profetenmantel, en die kwam hem vervolgens toe. Elisa werd de voortzetting van Elia. Dat is wat een zoon is.

Het gaat dus veel verder dan alleen natuurlijke verwekking; het overtreft dat begrip. Het gaat om een erfgenaam, een lotbezitter van dat wat God te geven heeft. Hij is Gods Zoon en dat betekent dat Hij alles ontvangt wat van Godswege Zijn bezit is. God geeft Hem alles. Dat is de zoonstelling. Vandaar ook dat er gesproken wordt over de bepaling van JAHWEH. De Messias verhaalt daarvan en zegt: "Hij sprak tot mij: Mijn Zoon ben jij". Dat gaat heel ver. Het is juridisch, maar in dit geval ook in dubbele zin. Want in de normale gang van zaken — en dat begrijpen we allemaal — is een zoon in de praktijk vaak ook een natuurlijke zoon: verwekt, en op een zeker moment definitief tot zoon gesteld. Maar laten we eens naar het Nieuwe Testament gaan, naar Lukas.

▶ 14:03 De Zoon van God: Uniek Verwekt Door de Allerhoogste ↑ hoofdstukken

Dat is de geschiedenis van de verschijning van een hemelse boodschapper, Gabriël, aan de maagd Maria. Ze was ondertrouwd met Jozef en dan krijgt ze bezoek. En dan lees je dit, nadat de boodschapper haar al had verteld dat zij moeder zou worden en Maria zich verbaasd afvraagt: "Hoe kan dat nou? Want ik beken geen man." Ik heb geen gemeenschap met een man, dus hoe zou ik ooit moeder kunnen worden? En dan volgt vers 35, het grote antwoord. En de boodschapper, de engel, antwoordde en zei tot haar: "Heilige Geest zal op jou komen." Wat betekent dat? Nou, eigenlijk wordt dat in de parallelle zin min of meer verklaard: "En kracht van de Allerhoogste zal jou overschaduwen." Zodat de Heilige Geest die op haar komt, de kracht is van de Allerhoogste. En die zou op haar komen, over haar komen, haar overschaduwen. Dat zou de reden zijn dat zij zwanger werd. Volstrekt uniek uiteraard.

En let op wat er dan staat: "En daarom, vanwege dit gegeven, omdat dit jou zal overkomen. Niet jij bekent een man, maar de kracht van de Allerhoogste zal jou overschaduwen waardoor jij moeder wordt, en daarom zal het heilige dat verwekt wordt, Zoon van God worden genoemd." Het lijkt mij toch vrij duidelijk: we praten hier niet over menselijk vaderschap van een sterveling, van een zondaar. Nee, het is de kracht van de Allerhoogste waardoor jij, Maria, zwanger zult worden en daarom zal het heilige dat verwekt wordt, Zoon van God worden genoemd. Dat betekent dus dat de uitdrukking "Zoon van God" heel letterlijk is. Hij is de Zoon om een hele simpele reden: Hij is door God Zelf verwekt. De Zoon van God.

En dat moet ik er dan ook even bij zeggen: wat de theologie ervan gemaakt heeft. Hij is niet "God de Zoon". Dat lees je nergens. Ik denk dat we zulk taalgebruik moeten leren droppen waar het hoort. Laten we het gewoon vergeten. Nu herinner ik u er zelf aan, maar ik wil eigenlijk even wijzen op het contrast. Men zegt "God de Zoon", maar weet u, tientallen keren in de Bijbel lezen we de uitdrukking "God de Vader". Echt tientallen keren. Tientallen keren lezen we ook over de Zoon van God of varianten daarop. Nooit komen we de uitdrukking "God de Zoon" tegen. Dat is gewoon een vaststelling; kijk het maar na in de concordantie: nooit. Hij is altijd de Zoon van God.

Dat is ook vrij logisch, want wat je wel leest, bijvoorbeeld wat Paulus in 1 Korinthe 8 zegt: "Voor ons nochtans is er één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn." Zodat de Zoon de Zoon van God is. Er is één God, de Vader, en als Hij een mens verwekt, zoals in dit geval uit de maagd Maria – dus zonder mannelijke tussenkomst – als de kracht van de Allerhoogste Maria overschaduwt waardoor zij zwanger wordt, dan is Hij met recht de Zoon van God. Toch? En dat is een van de belangrijkste titels die de Heer Jezus Christus heeft in het Nieuwe Testament. Hij is de Zoon van God en dat is niet wazig, dat is niet mysterieus, dat is gewoon heel letterlijk.

En dat is ook volstrekt uniek. Laten we daar even een grote, vette streep onder zetten. Hij is namelijk de eniggeboren Zoon van God. Ook dat is trouwens een letterlijke term. Je leest in de Bijbel ook de term "zoon van God" in het meervoud gebruikt: "zonen Gods". Ook wij worden als gelovigen zonen Gods genoemd. Dat is waar, in een afgeleide zin ook erfgenamen van God. Maar Hij is op een unieke, letterlijke wijze de eniggeboren Zoon van God. Er is maar één mens uit al die miljarden sinds Adam tot nu toe, en wat er nog gaat komen, die werkelijk kan zeggen: "Ik ben de Zoon van God." Namelijk verwekt niet door een menselijke vader, maar door God Zelf. De kracht van de Allerhoogste heeft Hem voortgebracht. En dat geeft zo'n enorme concreetheid aan die titel. Hij is de Zoon van God, geboren inderdaad uit de maagd Maria.

Dan kun je zeggen: "Ja, maar dat kan toch helemaal niet?" Nou, waarom zou het niet kunnen? Peter en ik hebben het er wel eens over, want er wordt natuurlijk gezegd dat dit volstrekt onmogelijk is. Maar laten we wel wezen: is de geboorte uit een zaadcel en een eicel, de samensmelting daarvan, minder wonderlijk? Het komt meer voor, dat is waar. Maar dat is de gebruikelijke orde. Toch is dat ook een volstrekt godswonder, dat er uit twee onogelijk kleine celletjes, door de samensmelting daarvan, een mens of een levend wezen wordt gevormd. Dat is een compleet godswonder. In die zin zeg ik: de kracht van de Allerhoogste is wat spiritueler, onzienlijk, maar we zijn inmiddels zo vertrouwd geraakt met krachten die je niet kunt zien, maar die wel concrete dingen uitwerken met straling en radiogolven. Wij kennen dat fenomeen. Dat de kracht van de Allerhoogste een maagd overschaduwt en daar een mens uit voortkomt, is inderdaad volstrekt uniek, maar vindt u het zo'n moeite om daarin te geloven?

Ik persoonlijk heb daar niet de minste moeite mee, want ik zeg: alles wat wij om ons heen zien is een volstrekt wonder. Maar eigenlijk hoef ik dat natuurlijk ook niet uit te leggen; laten we wel wezen, we gaan gewoon uit van wat er staat geschreven. Zo is het nu eenmaal gegaan. En ook al heb je er moeite mee om dat zomaar te accepteren: de Schrift zegt het en ik ga er ook gewoon zonder meer van uit. Goed, nu weten we dat Hij de Zoon van God is en waarom Hij dat is.

▶ 22:21 Hemelse Erkenning bij de Jordaan en op de Berg ↑ hoofdstukken

Aan de uitdrukking 'Mijn Zoon ben je' wordt in het Nieuwe Testament herhaaldelijk gerefereerd. Het werd naar voren gebracht bij twee hele belangrijke hoofdmomenten in Jezus’ publieke bediening. Namelijk bij Jezus’ doop in de Jordaan, toen Zijn publieke bediening aanving, en bij een latere gelegenheid op een hoge berg – als u het mij vraagt was dat de berg Hermon – samen met een drietal discipelen. Bij die zogenaamde verheerlijking op de berg wordt er direct verwezen naar Psalm 2.

Ik neem u in de eerste plaats mee naar Zijn doop. Jezus was inmiddels dertig jaar oud en op dat moment ving Zijn openbare dienst aan. Die doop in de Jordaan werd voltrokken door Zijn neef, Johannes de Doper, die zijn naam dankte aan dat wat hij deed. Er was echter al wel wat aan voorafgegaan voordat Jezus gedoopt werd. Johannes had er in eerste instantie namelijk helemaal geen zin in; hij vond het ongepast dat hij Jezus zou dopen, want hij wist heel goed met wie hij van doen had. Hij zei: "Ik ben niet eens waard Zijn schoenriem vast te maken." Maar Jezus stond erop dat Hij gedoopt zou worden, en dat was niet voor niets. Die gebeurtenis daar in de Jordaan was een profetische gebeurtenis. Het was een uitbeelding van wat op een later moment in de volle zin de waarheid werd.

Jezus werd ondergedompeld – want dat is wat dopen is – en terstond nadat Hij gedoopt was, steeg Hij op uit het water. Dat fenomeen kennen we allemaal, het is vrij bekend. Ik meld geen nieuws wanneer ik zeg dat de doop in de Bijbel, het doopwater, ook een beeld is van het graf. Onder water gaan is feitelijk een uitbeelding van een begrafenis; je gaat in het watergraf. Nadat Jezus gedoopt was, steeg Hij op uit het water. Dat is logisch om in leven te blijven, maar geestelijk gezien is het precies wat het is: Hij ging onder in het graf, maar Hij stond op uit het water. Dat is opstanding. Ik heb het dan niet alleen over het fysiek opstaan uit het water, maar over het opstaan uit de dood, waar dit een beeld van is.

Dan staat er: "en zie, de hemelen openden zich". Johannes zag de Geest Gods. Normaal gesproken kun je geest natuurlijk niet zien, want dat is juist wat geest is: dat wat onzichtbaar is. Maar hij zag de Geest Gods in de gedaante van een duif op Hem neerkomen. Het was een hele bijzondere gebeurtenis: Hij staat op uit het water en op dat moment komt de Geest als een duif op Hem aanvliegen. Ik stel me zo voor: op Zijn schouder. De tijd ontbreekt me om dat nu uitgebreid aan te tonen, maar in Handelingen 10 vers 38 legt Petrus in het huis van Cornelius uit dat dit de zalving van Jezus was. Hij werd toen gezalfd met geest. De Geest kwam op Hem en zo werd Hij de Gezalfde, oftewel de Messias, de Christus.

Zijn zalving vond plaats bij Zijn doop, maar dat was een beeld van wat later zou gebeuren. Hij zou opstaan uit de dood, uit het echte watergraf. Hij zou Gods Geest ontvangen. Dat valt samen; je zou het zelfs kunnen omkeren. Later lag Hij in het graf, maar Gods Geest kwam op Hem en Hij ontving leven. De Geest ontvangen is eigenlijk leven ontvangen, zoals de Geest geven sterven is. Hij ontving de onvergankelijke Geest Gods en zo stond Hij op uit de doden. Deze gebeurtenis bij de Jordaan – het opstaan uit het watergraf en de Geest die in de gedaante van een duif op Hem neerkomt – is een uitbeelding van wat drieënhalf jaar later zou gebeuren toen Hij werkelijk uit het graf verrees, omdat de Geest Gods op Hem kwam en Hij onvergankelijk leven ontving.

Bij die gelegenheid klonk er ook een stem uit de hemelen, wat aangeeft hoe bijzonder dit moment was. Johannes is hiervan zelf getuige geweest. In hoeverre er nog meer omstanders zijn geweest weet ik niet, maar in ieder geval getuigt Johannes de Doper hiervan. De stem uit de hemel zei: "Deze is mijn Zoon, de geliefde, in wie Ik mijn welbehagen heb." Hier zijn we waar we moesten komen, want als je dit met Bijbelse oren beluistert, dan hoor je de tweede Psalm. In Psalm 2 staat: "Mijn Zoon ben je", en hier is diezelfde God aan het woord. Zijn stem klinkt uit de hemel en zegt: "Deze is mijn Zoon." Daarmee wordt Hij aangewezen. Deze, die zojuist verrezen is en de Geest ontving, wordt hier aangewezen als de Zoon.

Let op wat erbij staat: "de geliefde". Als ik dat op zijn Hebreeuws zou zeggen, weet u wat je dan zegt? David. Want David is de Hebreeuwse naam die 'geliefde' betekent. Dan komen de lijntjes bij elkaar. Je ziet inderdaad dat David profeteerde in Psalm 2 over iemand die zou komen; een nakomeling van David, maar nog veel meer de Zoon van God. Hij is inderdaad de Geliefde met allemaal hoofdletters: dé Geliefde. Hoeveel geliefden er ook mogen zijn, Hij is degene van wie God zegt: "In wie Ik mijn welbehagen heb." Hij is degene die ooit verwekt was uit de maagd Maria. Nu, dertig jaar later, zegt God: "In Hem heb ik al mijn welbehagen en al mijn plannen ga ik in en via Hem realiseren." Dat wordt bij de aanvang van Jezus’ bediening zo geëtaleerd.

Later – ik blijf even in het Matteüsevangelie, hoewel je het ook in de andere evangeliën aantreft – lezen we in Matteüs 17 over de verheerlijking op de berg. Er staat zelfs bij op welke dag dat was. Kijk het maar na in Matteüs 17 vers 1: dat was "na zes dagen". Dat betekent dat het op de zevende dag was. En als je dat zegt, dan weet je ook meteen welke dag van de week het was: het was de sabbat. Dat is veelzeggend. Wat er op die sabbat gebeurde, was een uitbeelding van wat er zal gebeuren op de grote wereldsabbat, wanneer de Zoon in heerlijkheid zal regeren. Mozes en Elia waren daar bij die gelegenheid ook van de partij. Het was een visioen dat plaatsvond op die hoge berg.

Ik vind het zo markant dat er expliciet bij staat dat het op de zevende dag was. Dan gaat er bij mij van alles resoneren, want dan prijs ik mezelf en u als luisteraars gelukkig dat wij inderdaad aan het einde van die zes dagen leven, gerekend vanaf Adam. De zevende dag is aanstaande. Waar Psalm 2 van spreekt – namelijk dat de Zoon zal heersen vanuit Jeruzalem en Zijn koninkrijk gaat vestigen – dat gaat gebeuren, en wel binnen niet al te lange tijd. De termijn is daar. Dat is Matteüs 17.

Die verheerlijking op de berg, ook dat is weer in hoge mate symboliek. Het is letterlijk, het is gewoon historie, jawel, maar de historie zelf beeldt alles uit.

Laten we eventjes dan lezen. En zie, dan staat er dat Petrus een onzalig voorstel had gedaan, namelijk om tenten te bouwen — loofhutten zeg maar — en daar te blijven, want het is goed daar te vertoeven. Maar dan ineens wordt hij geïnterrumpeerd, want er staat: zie, daar overschaduwde hen een lichtende wolk. En zie, een stem uit die wolk die zei... en nu krijg je in feite een soort herhaling van wat ooit eerder plaatsvond, namelijk bij Jezus’ doop. Opnieuw een stem uit de hemel.

Dit was een gebeuren waar maar een paar getuigen bij waren: Jacobus, Petrus en Johannes. Ja, die hebben dit inderdaad meegemaakt op een hoge berg en die hoorden dit: "Deze is mijn Zoon." Een herhaling van wat ooit plaatsvond bij de Jordaan: "Deze is mijn Zoon, de geliefde in wie Ik mijn welbehagen heb." Er wordt nog aan toegevoegd: "Hoort naar Hem."

Dat wil zeggen: als je wat wilt ontvangen, als er wat te beluisteren valt, dan zegt God zelf: "Als je van Mij wat wilt vernemen, dan moet je naar Hém luisteren. Bij Hém moet je wezen." En deze, déze is mijn Zoon, de geliefde in wie Ik mijn welbehagen heb.

Dus het kan niet missen. Als daar in Psalm 2 door David gesproken wordt van een nakomeling van David, maar Hij is tegelijkertijd de Zoon van God, dan is het niet moeilijk over wie we het hebben. Het is een unieke titel, een unieke aanduiding van inderdaad de Heere Jezus Christus die verrezen is uit het graf. Nou, de bewijzen daarvoor stapelen zich op, want nu krijgen we nog een term of een zinsnede en daar staat: "Mijn Zoon ben Je, vandaag heb Ik Je verwekt."

▶ 35:35 Vandaag Verwekt: de Opstanding uit de Doden ↑ hoofdstukken

Ik houd ervan om teksten gewoon heel concreet te lezen. Dat wil zeggen: wat staat er en wat betekent dat letterlijk? Want de tekst roept in ieder geval een vraag op wanneer er staat: "Vandaag heb ik je verwekt." Je gaat je dan afvragen of God Zijn Zoon aansprak op de dag van Zijn geboorte of van Zijn verwekking. Verwekken slaat niet alleen op het moment van de conceptie, maar eigenlijk op het hele genereren; dus inclusief de zwangerschap en de geboorte, van het begin tot het einde. Bij ons heeft verwekken vooral de betekenis van het begin van de zwangerschap, maar in de Bijbelse gedachtegang is de term veel breder.

Maar dan blijft de vraag: sprak God Zijn Zoon aan op de dag van Zijn geboorte? Wat voor zin heeft dat? En hoe kon Hij daarvan verhalen? Toen hoorde Hij immers nog helemaal niets; de Zoon was nog een baby. Ik weet niet of u het een goede vraag vindt, maar ik vind het persoonlijk een hele goede vraag. Hoe kon de Messias hierover verhalen? "Hij sprak tot mij: Mijn Zoon ben je, Ik heb je heden verwekt." Slaat dat dan op het feit dat Hij als baby verwekt was? Ik ga u nu het bewijs leveren dat het inderdaad niet te maken heeft met Zijn verwekking uit Maria.

Ik neem u mee naar Handelingen 13. We zijn daar in de synagoge in Antiochië en Paulus heeft daar het woord; hij geeft daar een Bijbeluitleg. In de synagoge vertelt hij aan de hand van de Hebreeuwse geschriften wie de Messias is. Dat moeten ze weten. Paulus zegt daar, samen met Barnabas: "Wij evangeliseren jullie" — want zo staat het er letterlijk — "wij brengen jullie het goede bericht dat de belofte die aan de vaderen geschiedde, dat God deze volledig heeft vervuld aan hun kinderen." Hij refereert vervolgens aan de psalmen van pakweg duizend jaar eerder. Hij zegt dat God die belofte aan de vaderen heeft gegeven en deze nu volledig heeft vervuld aan ons, hun nakomelingen. En dan staat er: "door Jezus te doen opstaan, zoals ook in de tweede psalm staat geschreven." Paulus zegt dus zelf waarnaar hij verwijst, namelijk naar de tweede psalm waar wij het nu ook over hebben. En dan volgt het citaat: "Jij bent mijn Zoon, vandaag heb ik je verwekt."

Waar slaat dat "vandaag heb ik je verwekt" op? Dat slaat op het feit dat God Jezus heeft doen opstaan. Hij heeft Hem eerst verwekt uit Maria, maar later, drieëndertig jaar later, verwekt uit het graf; verwekt uit de doden. Dan begrijp je heel goed waarom er staat "vandaag". De Zoon kan daarvan verhalen op de dag van Zijn opstanding, want toen heeft de Heer Jezus het van Zijn God gehoord. Hij lag in het graf en God heeft Hem doen opstaan en toen hoorde Hij: "Mijn Zoon ben jij, Ik heb jou vandaag verwekt," namelijk uit het graf, uit de doden. Dat is geweldig, hè? Het betekent dat deze gebeurtenis, de opstanding van Jezus Christus uit de doden, al voorzegd is in de psalmen. Je zou in eerste instantie kunnen zeggen dat het van toepassing is op Zijn verwekking uit Maria, maar het blijkt uiteindelijk te maken te hebben met Zijn verwekking uit de dood.

Nu begrijp je ook waarom bij Jezus' doop die woorden klonken: "Deze is mijn Zoon." Dat werd toen gezegd nadat Hij oprees uit het watergraf en de Geest in de gedaante van een duif op Hem neerdaalde. Het heeft er namelijk allemaal mee te maken dat Hij de opgestane Messias is. Trouwens, de term "de Christus" is in feite ook een term die verband houdt met het feit dat Hij de Opgestane is. Petrus zegt in Handelingen 2 tegen zijn volksgenoten: "Deze Jezus, die júllie hebben gekruisigd, heeft God tot Heer en tot Christus, de Messias, gemaakt door Hem op te wekken uit de doden." Dus die titel Messias, maar ook Zoon van God, heeft juist in Zijn opstanding een bijzondere betekenis gekregen. Hij is de Zoon van God omdat Hij is verwekt door God uit de maagd Maria, maar bovendien omdat Hij is verwekt uit de doden. Daardoor is Hij opnieuw krachtig bewezen de Zoon van God te zijn.

Ik neem u tenslotte nog mee naar Romeinen 1, waar de brief van Paulus mee aanvangt. Paulus stelt zich daar voor en zegt: "Ik ben een slaaf van Christus Jezus, geroepen, afgevaardigd, afgezonderd voor het goede bericht van God." Hoezo het goede bericht van God? "Dat Hij tevoren beloofde door Zijn profeten in heilige geschriften." Het stond allemaal al genoteerd, zwart op wit, en wij leefden met die belofte. Wat is het goede bericht nu? Dat God die belofte inmiddels heeft waargemaakt. God doet recht aan Zijn woord; Hij vervult wat Hij belooft. En over wie gaat dat dan allemaal? Aangaande Zijn Zoon. Waar gaat het goede bericht over? Dat gaat niet over ons hoor, en ook niet over wat wij moeten doen.

Er was onlangs op mijn verjaardag nog een heel gesprek over het feit dat het christendom in de praktijk — sorry dat ik het moet zeggen — in wezen gewoon weer religie is geworden. Het vertelt wat een mens moet doen en hoe hij moet leven. Daar zijn allerlei varianten op; nu is het bijvoorbeeld erg populair om te zeggen dat je goed moet omgaan met je auto en niet teveel moet vliegen. Dat heet dan allemaal christelijk, maar het gaat erom dat je je op een bepaalde manier gedraagt. Maar een goed bericht is niet iets wat jij moet doen; het is gewoon een mededeling van wat God doet, gedaan heeft en gaat doen, namelijk in Zijn Zoon. Daarom is het ook een goed bericht, want op het moment dat het van de mens afhangt, dan kun je het wel shaken. Ik vind het dramatisch als je met zo'n boodschap iedere keer de mensen gaat moraliseren: "Je zou eigenlijk dit moeten doen, joh, je kan het wel," om ze zo te motiveren of bepaalde doelen te stellen. Maar het is allemaal religie, het is godsdienst. Wat we van Godswege hebben gekregen is een mededeling: kijk naar mijn Zoon, en in en via Hem ga ik al mijn plannen realiseren. Dat is werkelijk een goed bericht.

Het gaat inderdaad over Zijn Zoon, die ontstond vanuit zaad van David naar het vlees. Als je de vleselijke afstamming neemt, dan was de Heer Jezus inderdaad een afstammeling in de rechte lijn van David. Dat is waar en dat moest Hij ook zijn, want het is een van de kenmerken van de stamboom van de Messias. Maar dat is naar het vlees. Als we verder lezen in vers 4, dan komen we bij het punt waar ik u mee naartoe wilde nemen: "die wordt bepaald" — heb je het weer, hetzelfde als wat we in psalm 2:7 zagen — "die wordt bepaald Zoon van God te zijn in kracht naar geest van heiligheid." Dus naar het vlees is Hij uit het zaad van David, maar naar de geest van heiligheid — dat wil zeggen een hele aparte geest, Gods Geest — wordt Hij bepaald Zoon van God te zijn vanuit opstanding van doden: Jezus Christus onze Heer. Wat is nu het bijzondere? Jezus Christus is inderdaad onze Heer, maar Hij is naar een vleselijke lijn Davidisch.

▶ 46:36 De Triomf van het Leven: Christus als Eersteling ↑ hoofdstukken

Het geweldige daarvan is dat omdat God Jezus Christus als eersteling verwekt heeft uit de dood, daarmee de garantie is gegeven dat de oogst, de complete oogst, gaat volgen. De dood is overwonnen in het verleden en wordt tenietgedaan. En heel de mensheid — zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus allen levend gemaakt worden — ieder in zijn eigen rangorde: Christus als eersteling, maar de oogst gaat volgen. Dat is het geweldige van Gods plan. Hij gaat het leven doen triomferen voor deze wereld, voor armzalige mensenkinderen, en daarom is dit aangaande Zijn Zoon zo’n geweldig goed bericht.

Ik stel voor dat we een lied gaan zingen met elkaar. Ik had hem hier eigenlijk nog bij staan, ik had hem al uitgezocht; zo brutaal ben ik dan geweest. Volgens mij is het — ja, helemaal aan het eind — Opwekking nummer 110 als ik me niet vergis: 'Wij zingen van Jezus'. Van Hem is alle macht. Waarom? Ik heb het vetgedrukt: De Zoon van God is Hij, de Allerhoogste Heer. Nou ja, en wat verder volgt. Geweldig.

Zullen we deze samenkomst nog afsluiten met dankgebed?

Vader God, wat is het heerlijk als we zo’n goed bericht van U mogen ontvangen en dat we de Schriften mogen hebben waarin dat alles staat opgetekend. Niet alleen de beloften zoals we dat in het Oude Testament vinden, maar ook de vervulling van die belofte die met precisie en volledig ook is in vervulling gegaan. Heer, we danken U dat U Uw woord waarmaakt en dat we een geweldig groot God kennen die door Zijn Zoon — verwekt uit Maria, maar verwekt uit de doden — nog meer leven gaat geven aan deze wereld. En dat is puur om niet.

Wat is het een geweldig voorrecht als we vandaag al tot die erkenning zijn gekomen, dat U onze ogen daarvoor opent. Heer, we zijn werkelijk gelukkig te prijzen als we zo’n blijde tijding, zo’n geweldige hoop en vooral zo’n grote God mogen kennen bij wie alles vastligt, bij wie nooit iets misgaat en die nooit mistast, die Zijn plan volledig vervult. Heer, daarin vinden wij vrede. Daarin vinden we rust. En wat een geweldige vreugde geeft dat ook.

Heer, we danken U dat we alles ook bij U kunnen laten en dat U op Uw tijd ook alle ogen gaat openen voor wie U werkelijk bent, zodat alle knieën ook gaan buigen en elke tong het zal belijden: inderdaad, deze Jezus, JAHWEH is Redder, is de Zoon van God.