▶ 01:44 Aandacht voor Nieuwe Boeken ↑ hoofdstukken

Ik wil graag, voordat we de Bijbelstudie aanvangen, nog even het woord geven aan Hermien Dannenberg. Maar voordat ik dat doe, wil ik iets doen wat ik tot dusver vergeten ben: aandacht vragen voor een tweetal boeken.

In de eerste plaats liggen hier nog een stuk of zes, zeven exemplaren van het boek Hel, fictie of werkelijkheid?. Ik kan u alvast vertellen wat het antwoord is: het is fictie. Maar waarom en hoe dat precies zit, dat staat heel mooi beschreven in dit boek van Sylvia Fiedelen. Voor vijftien euro kunt u er eentje meepakken – of nee, voor vijf cent minder zelfs! Ja, we pakken flink uit hoor.

En dan heb ik nog een boek. Nou ja, in werkelijkheid is dit een flyer, maar het betreft een dik boek en dat boek heet Eén voor allen. Het is de eerste van een tweedelige serie. Het volgende boek gaat heten... Ah, het ligt daar! Geweldig! Ja, dan is het wel even mooi om dat te laten zien. Kijk, dan kunt u echt zien dat het meer is dan alleen maar een flyer en hoe dik het is. Het is nog dikker dan de Masculiene Man. Het heet dus Eén voor allen en het volgende deel gaat Alle voor één heten. Een schitterende vondst!

Ik moet eerlijk bekennen dat ik er zelf nog nauwelijks wat in heb kunnen lezen, maar ik heb er al zulke enthousiaste verhalen over gehoord. Wat ik ervan gelezen heb, is echt een schitterend boek. Als u wat meer wilt weten over de inhoud, lees dan even deze flyer als intro. Er liggen er genoeg, dus deel ze uit en wees daarin niet bescheiden. Ja, dat heb ik dan bij dezen gedaan.

▶ 03:46 Getuigenis van Hermien Dannenberg ↑ hoofdstukken

Hermien, zou jij ook even naar voren willen komen? We hebben tot dusver al een paar verhalen gehoord vanmorgen van Peter, en ik wist dat een dame als deze, die nu naar voren komt, ook wel wat te vertellen heeft. Daar wilde ik graag even uw aandacht voor vragen. Hermien.

Dank je, André. Uit betrouwbare bron heb ik vernomen dat Petra heeft gezegd: "Laat de beurt maar aan mij voorbijgaan." Vandaar dat ik nu het haasje ben. Overigens heeft ze het me zelf verteld. André overviel me ermee, want ik had nooit kunnen bedenken dat hij mij zou vragen. Maar goed, ik heb "ja" gezegd en ik had al even de gelegenheid om na te denken over wat ik dan zou kunnen vertellen. Misschien een klein beetje van het "hoe" en ook een beetje van het "wat".

Als ik kijk naar mijn leven, dan heb ik een reformatorische achtergrond en ben ik tot mijn achttiende naar de Oud-Gereformeerde Gemeente gegaan. Ik heb daar dubbele gevoelens bij. Aan de ene kant ben ik ontzettend blij met de basis die ik daarmee heb gekregen. Het is ongelooflijk hoeveel Bijbelkennis je meekrijgt en hoeveel je daar geleerd wordt. Aan de andere kant heb ik ook weer heel veel af moeten leren. Uiteindelijk ben ik in een evangelische gemeente terechtgekomen. Ik heb in principe van alles en nog wat uitgeprobeerd. Op een bepaald moment kwam ook Joseph Prince op mijn pad en daar heb ik een stukje mogen leren over de genade. Dat was een hele mooie basis.

Toen kwam er een vriendin bij me die met wat zorgen zat. Zij was ook bezig met Efeziërs 1 en zei op een bepaald moment tegen mij: "Hermien, ik weet niet meer of ik in deze God wil geloven." Ik zei: "Ach joh, maak je niet druk. God maakt af wat Zijn hand begon; Hij is al zo lang met jou bezig. Ik zie het helemaal zitten en als je een beetje wiebelt, is dat helemaal geen probleem, dat komt helemaal goed." Dat heeft een paar maanden geduurd, totdat ze tegen me zei: "Nou, ik denk dat ik er zo ongeveer doorheen ben, maar ik heb alvast wat boeken voor je." Ze kwam aanzetten met Martin Zender: "Opzettelijk defect" en "Vrije wil". En daar ging ik onderuit. Ik dacht: "Ik weet niet of ik in zo'n God kan geloven." Want Hij wist alles al van tevoren, en wat moet ik dan met mijn wil?

Maar goed, leergierig als we beiden waren, hadden we zoiets van: "Nu we dan toch eenmaal op dit pad terecht zijn gekomen, laten we dan ook maar kijken wat er te vinden is en hoe de vork in de steel steekt." Ik ben op internet gaan zoeken naar veel meer werken van Martin Zender. Ik heb alles opgezocht en heel veel gelezen. Dan gaat het balletje aan het rollen. Je komt André Piet tegen, je komt allerlei sites tegen en je leest je helemaal te pletter. Dat hebben we dus ook gedaan. Vervolgens ga je zondagochtend niet meer naar de kerk, maar ga je met elkaar samenzitten. Je leest al die boeken door en je zoekt het op in de Bijbel. Dan kom je er gewoon achter: het klopt. Ik kon er niet meer onderuit. Het klopt.

Maar wat heeft het me dan gebracht? Elke keer dacht ik: ik heb die vrede gevonden die alle verstand te boven gaat. Ik ging van kerk naar kerk en dacht steeds: nu heb ik het gevonden, nu heb ik het gevonden. Maar als ik nu kijk naar mijn leven, dan kan ik dat — ondanks alles wat er gebeurt — echt zeggen. Want ik heb een bewogen leven achter de rug en ik zit er nog middenin, mag ik wel zeggen. Toch is er die vrede die alle verstand te boven gaat; dat fundament ligt onder mijn leven.

Met het kwaad heb ik enorm geworsteld. In mijn onnozelheid zei ik tegen God: "Het is wel zwart genoeg zo. Ik snap het, ik heb het gesnapt. Ik begrijp Uw punt, laat het alsjeblieft stoppen." Nu denk ik bij mezelf: wat een onnozelaar ben je eigenlijk. Want je kunt helemaal niet het hele verhaal overzien; je hebt geen idee waar God naartoe wilt. Dus laat het los, laat het bij Hem liggen. Zo kan ik nog duizenden voorbeelden noemen van wat Hij me gebracht heeft.

Als ik eraan denk dat God een plan heeft met deze wereld, dat Hij alles in Zijn handen heeft en dat Hij zal volvoeren wat Zijn hand begon... geweldig! Dat is echt een feest om te mogen geloven en om vanuit dat principe te mogen leven. Dat wilde ik graag met jullie delen.

Nou, dan gaan we nu koffie drinken. Want wat heb ik hier nog aan toe te voegen? Prachtig. Daar kan niks tegenop.

▶ 08:14 Terugblik op de Voorgaande Bergen ↑ hoofdstukken

We gaan verder met het betreden van de hoogte. We hebben inmiddels al wat hoogten betreden, dat zeker. Maar dat mocht u ook verwachten, want dat was nu helemaal het aangekondigde thema: 'Op de hoogte'. We doorwandelen zo het Bijbelse berglandschap, althans een aantal bergen. Ik kreeg maandag, of net daarvoor, nog een boekje in handen geduwd dat ook over bergen in de Bijbel ging. Ik kende het helemaal niet en er werden nog veel meer bergen genoemd dan wij dit weekend kunnen bespreken. Ik zei al: we beperken ons in eerste instantie even tot drie bergen, en morgenmiddag komen er nog zeven bergen ter sprake. Maar dan zijn er nog zoveel andere bergen. Het is geweldig wat al die bergen te vertellen hebben en welke sprake daarvan uitgaat.

Laten we eventjes terugblikken en kort samenvatten waar we het tot dusver over gehad hebben. Gisteravond heb ik enkele inleidende opmerkingen gemaakt over bergen in de Bijbel en vooral over de symboliek en de typologie die daarachter schuilgaat. Met name heb ik u in het laatste deel van de bijeenkomst gewezen op 1 Samuël 9, waar met recht en letterlijk iedere keer weer sprake is van 'op de hoogte'. Hoe Samuël zich daar op de hoogte bevindt en hoe Saul daar ook op de hoogte gebracht wordt, tot koning gezalfd wordt en een priesterlijk aandeel krijgt. Het spreekt alles boekdelen – en dat is in ieder geval wat ik daarin heb willen duidelijk maken – want bij zulke bergen, als je dan op de hoogte gebracht wordt in alle dubbelzinnigheid die daaraan vastzit, wat krijg je dan te zien? Vergezichten. Altijd weer word je bepaald, dat kan niet missen, bij de koning-priester, bij Christus Jezus. Alle Bijbelse lijnen komen altijd op de een of andere manier weer bij Hem uit.

Dat zie je in zulke verhalen. In je onnozelheid – om even met Hermien mee te spreken – zou je denken, als je 1 Samuël 9 leest, dat het een merkwaardig verhaal is, zoals je zoveel merkwaardige verhalen kent. Een herder die op zoek is naar zijn ezelinnen en dan gezalfd wordt op de hoogte. Waar gaat dit over? Maar het blijkt allemaal betekenis te hebben. En niet alleen maar betekenis; het is verweven in dat hele grote plaatje, het is een stukje in die grote puzzel en niets daarvan kan gemist worden. Het past helemaal in die structuur waaruit ook weer bewezen wordt dat al die Schriften tezamen een eenheid vormen. Het zijn boeken, ja, maar het is een bibliotheek en al die zeventig boeken, als ik het eventjes zo tel, zijn door God geplaatst en geïnspireerd. Het is een eenheid; het zijn niet alleen maar de Schriften, het is de Schrift die niet gebroken kan worden.

Vanmorgen hebben we het gehad over de berg Sinaï, ook wel de berg Horeb genoemd, en die vooral bekeken vanuit het oogpunt van het oude verbond. De berg Sinaï staat voor het oude verbond. We hebben dat gezien aan de hand van Exodus 19, het grote introductiehoofdstuk voor Exodus 20, de wetgeving met de tien woorden. We zagen hoe die berg omgeven is door duisternis en dreiging: niet aanraken, doodsdreiging, veroordeling. Dat is ook precies waar het oude verbond door gekarakteriseerd wordt: een bediening van veroordeling, een bediening van de dood. We hebben het commentaar van Paulus daarop losgelaten, bijvoorbeeld uit 2 Korinthiërs 3 – hoewel dat slechts terzijde aan de orde is gekomen – maar vooral aan de hand van Galaten 4. Hagar is een uitbeelding van die slavin, die weer een uitbeelding is van de Sinaï in Arabië. Wij echter zijn kinderen van de vrije. Hoe belangrijk is het om in die vrijheid te staan!

Het is zo frappant – tenminste, zo heb ik het vandaag met name ervaren in de verschillende gesprekken en ontmoetingen die ik gehad heb. Je ontmoet elkaar niet alleen, maar je wordt ook 'ontmoet'. Het 'moeten' gaat eruit en je wordt in de vrijheid geplaatst. Dat is precies wat Christus doet. Wees daar zuinig op, sta daarin en daarop, en laat het je niet afpakken. Laat je geen slavenjuk opleggen. Dat was vanmorgen eigenlijk vooral de boodschap van de berg Horeb.

Vanavond wil ik u meenemen naar 'de berg', of zo u wilt: 'de bergen'. Want zo kun je het ook zeggen: over 'het gebergte'. Dan zeg ik het in ieder geval goed: het gebergte van Sion. Misschien is dat nog wel het meest uitgebreide onderwerp van alle bergen die ik dit weekend onder de aandacht breng. Als je het opzoekt in een concordantie, dan vind je werkelijk enorm veel voorkomens en vanuit zoveel verschillende perspectieven. We ruiken er vanavond dus alleen maar aan. Ook al spreek ik er pakweg een uur over, er zijn talloze aspecten die noodzakelijkerwijs onbesproken moeten blijven. Maar ik hoop in ieder geval de belangrijkste dingen die ik daarover gevonden heb voor het voetlicht te brengen. Op naar de berg Sion; we gaan eerst naar Genesis 22.

▶ 14:37 Genesis 22: Yahweh Zal Voorzien op de Berg Moria ↑ hoofdstukken

Hoewel merkwaardigerwijs de naam Sion daar niet voorkomt, noem ik hem toch, maar dat wordt vanzelf wel duidelijk. Genesis 22 is een bekend hoofdstuk dat de binding van Isaak wordt genoemd. We hadden het vanmorgen ook al even over Isaak, de zoon van de vrije. Lachen, die ene geborene. Maar het was niet allemaal lachen, want Abraham en Sara hadden Isaak ontvangen, die enige zoon op wie alle beloften betrekking hadden. En toen kreeg hij na jaren de opdracht die we hier in Genesis 22 vinden.

Het is een beetje lastig om zo'n hoofdstuk onbevangen te lezen. Wij weten de afloop al, maar dat is eigenlijk niet eerlijk. Je moet het gewoon lezen alsof je dat nog niet weet en bij vers 1 beginnen terwijl je nog helemaal niets weet. Ik ga natuurlijk niet het hele hoofdstuk behandelen, maar een paar dingen wil ik er even uitlichten. "Hierna gebeurde het dat God Abraham op de proef stelde. Hij zeide tot hem: Abraham. En hij zei: Hier ben ik. En Hij zeide: Neem toch uw zoon, uw enige, die gij liefhebt, Isaak..." Het is een soort opklimmende reeks die je hier vindt: het is uw zoon, ja, en wel uw enige. Die andere telt niet eens mee – ik bedoel Ismaël, waar we het over hadden. Uw eniggeboren zoon – ook dat is alweer zo dubbelzinnig – de enige zoon die gij liefhebt, Jitschak, hij in wie vreugde is, hij die doet lachen en hij die lacht. "En ga naar het land Moria en offer hem daar tot een brandoffer op één der bergen die Ik u noemen zal." Je ziet hier dat Moria inderdaad een berglandschap is. We weten verder nog helemaal niets over waar dat berglandschap precies was, wel weten we dat Abraham zich in Berseba bevond, in het zuiden van Israël, en vandaaruit wordt hij dus geroepen. Op een van die bergen zou hij dan zijn zoon moeten gaan offeren.

Nu kun je natuurlijk een heel bewogen verhaal gaan houden en vertellen over wat er allemaal in het hart en in de gedachten van Abraham geleefd moet hebben en hoe verschrikkelijk dat was. Dat kun je wel zo invullen, maar dat staat hier allemaal niet vermeld. Het wordt heel feitelijk zo meegedeeld. Laten we gewoon meelezen: "Toen stond Abraham des morgens vroeg op..." We gaan er snel doorheen. Hij zadelde zijn ezel, nam twee van zijn knechten met zich, benevens zijn zoon Isaak natuurlijk, kloofde het hout voor het brandoffer, begaf zich op weg en ging naar de plaats die God hem genoemd had. "Toen Abraham op de derde dag zijn ogen opsloeg, zag hij die plaats in de verte."

Ik kan het niet helpen, maar het treft me weer zo dat we het over de derde dag hebben. Je zou haast zeggen dat deze conferentie of dit weekend helemaal gaat over de derde dag; daar stuit je iedere keer op. Dat bedoelde ik zojuist ook aan te geven met die structuur: iedere keer vind je het op een of andere manier verborgen of juist heel erg aan de oppervlakte terug. Op de derde dag. Er zijn mensen die zeggen: "Ja, goed, het was gewoon feitelijk zo, een mededeling dat het de derde dag was." Welnee, natuurlijk was het de derde dag, maar waarom wordt dat dan zo bij vermeld? Als je denkt dat het verder helemaal geen betekenis heeft en op die manier de Bijbel leest, dan ontgaat je gigantisch veel, dat kan ik u wel vertellen. Niets staat er zomaar. Op de derde dag sloeg hij zijn ogen op. We komen daar straks nog even op terug, maar we onthouden hem alvast.

Hij zag die plaats. De plaats. In het Hebreeuws is dat ha makom. Je kunt het ook nog wat platter zeggen, wat Nederlandser of Jiddischer, dan zeg je gewoon: Mokum. Dat is de naam die Amsterdam heeft meegekregen van de Joden, maar het betekent dus eigenlijk gewoon 'de plaats'. Wat Joden in godsdienstig spraakgebruik ook met Mokum of ha makom bedoelen, dat is dé plaats: Jeruzalem, Sion, de plaats waar God Zijn naam zou laten wonen. Er zit een veelheid van gedachten achter; 'de plaats' is met recht een bepaald trefwoord. Je leest later dat Israël ook op zoek zou gaan naar 'de plaats' en dat werd inderdaad deze plaats. Dat zou je in Genesis 22 nog niet vermoeden en het is ook eigenlijk nog niet aan de orde, maar hier wordt het al genoemd: de plaats. En hij zag dat op die derde dag in de verte.

Abraham zeide tot zijn knechten: "Blijft gij hier met de ezel, terwijl ik en de jongen daarginds heengaan; wanneer we hebben aangebeden, zullen WIJ tot u terugkeren." Dat 'wij' staat er met kapitaalletters, daar moet je echt over struikelen. Daaruit maak ik ook op dat al die verhalen die vaak verteld worden – en dat bedoel ik helemaal niet als sneer naar zondagsschoolleiders – om de zielenroerselen van Abraham bloot te leggen, nog maar zeer de vraag zijn. Abraham is hier heel laconiek, of laat ik zeggen: ik lees gewoon wat er staat en ik neem hem serieus. Als Abraham meende wat hij hier zegt, dan betekent het dus dat hij geloofde dat zij samen zouden terugkeren. Wanneer hij de opdracht krijgt om zijn enige zoon te offeren, terwijl God heeft gezegd dat door Isaak men van nageslacht van hem zal spreken, dan heeft Abraham overwogen dat het niet anders kan dan dat God hem weer uit de doden zou opwekken.

Nu denkt u misschien dat dit wel erg ver gaat, maar dan moet u voor de aardigheid eens het commentaar van de schrijver van de Hebreeënbrief lezen, want daar staat dat exact. Ik ontkom er niet aan om het toch even te lezen uit Hebreeën 11. Juist in Rijnsburg zijn we momenteel ook bij die geschiedenis aangeland in de bespreking van de Hebreeënbrief. Daar staat in vers 17: "Door het geloof heeft Abraham, toen hij verzocht werd, Isaak ten offer gebracht; en hij, die de beloften ontvangen had, wilde zijn enige zoon offeren, hij tot wie gezegd was: Door Isaak zal men van nageslacht van u spreken. En hij, Abraham, heeft overwogen, dat God bij machte was hem zelfs uit de doden op te wekken." En daaruit heeft hij hem ook bij gelijkenis, bij wijze van spreken, teruggekregen. Zo staat het er, zwart-op-wit. Dat heeft Abraham overwogen. Dit is het geïnspireerde commentaar op de geschiedenis in Genesis 22. Dus als Abraham tegen zijn knechten zegt: "Wij zullen tot u terugkeren", dan heeft hij deze overweging gehad. Wij zullen weer tot u terugkeren. En hij heeft hem bij gelijkenis ook weer uit de doden gekregen op de derde dag.

Nu begrijpt u dat ik het over een Andere Iemand heb die daadwerkelijk is geofferd. De enige zoon. De enige zoon, de zoon van Abraham. Dat is de eerste regel in het Nieuwe Testament; daar staat in het geslachtsregister van Jezus Christus: de zoon van Abraham. De enige die geliefd was door Zijn Vader, aan wie alle beloften gegeven en verbonden waren. Door Hem zou het allemaal gerealiseerd worden, en Hij werd geofferd.

Hij die Zijn eigen Zoon niet gespaard heeft, maar Hem voor ons allen overgegeven heeft – dat is Romeinen 8. Daar spreekt het van. Dus inderdaad, Hij is verrezen op de derde dag. Dat staat daar natuurlijk niet voor niets.

Nou goed, ik ga nu een heel aantal verzen overslaan, want we moeten wel ter zake blijven bij die berg Sion natuurlijk. We lezen dan de geschiedenis dat Abraham inderdaad zijn zoon daar vastbindt en dat hij zijn hand opheft met het mes in zijn rechterhand, en dat hij dan geroepen wordt en weerhouden wordt om dat daadwerkelijk te doen.

In de plaats daarvan was daar een ram die verward was in de doornstruiken. In de plaats daarvan wordt deze geofferd. En dan lees je in vers 14: "En Abraham noemde die plaats..." De plaats weer: ha makom. De HERE zal erin voorzien. En dan staat erbij: "Waarom nog heden gezegd wordt: Op de berg des HEREN, op de berg van Yahweh zal erin voorzien worden."

Ja, maar hij noemt deze plaats: de HERE zal voorzien, Yahweh Jireh. Hij voorziet. Dat is trouwens ook een prachtig woord. Hij ziet, Hij zal zien, Hij zal erin voorzien. Wat trouwens ook een heel dubbelzinnige term is: voorzien. Want voorzien betekent dat je, als ik iets voorzie, vooruit kan kijken. Dan ben je een ziener als je vooruit kan kijken. Maar juist omdat God voorziet, voorziet Hij, als u begrijpt wat ik bedoel.

Hij kent de dingen, Hij weet alles. Hij is de Alwetende, voor Wie niets verborgen is. En Hij verkondigt van het begin de afloop. Hij voorziet dus. Maar juist omdat Hij voorziet en de tijden overziet, kan Hij ook daadwerkelijk voorzien. Dat wil zeggen: in alle behoeften. En waarin voorziet de Heer? Nou, u zegt het met de apostel Paulus in Filippenzen 4: in al uw behoefte naar Zijn rijkdom in Christus Jezus. Amen.

Maar nu even met de taal en de woorden van Genesis 22. Waarin voorziet de Heer? Nou, hier staat het: op de berg van Yahweh. Meteen wordt hier ook aangegeven dat op één van die bergen daar in het landschap van Moria de HERE voorziet. En dat is niet alleen een lokale uitspraak, dat wil zeggen: die Abraham heeft gedaan met het oog op wat er toen gebeurde. Hij moest zijn zoon offeren en in plaats daarvan bevond zich daar die ram, die gewoon als het ware al klaarstond om geofferd te worden. Dan zeg je: "Nou ja, de Heer voorzag in een ander offer."

Ja, maar zegt de schrijver hier, het gaat veel verder. Want tot op de dag van heden wordt er gezegd: "Op de berg van Yahweh, op deze berg zal erin voorzien worden." In het offer uiteraard. Hoe duidelijk en hoe compleet wil je het hebben? Want je ziet hier in feite in een notendop heel de boodschap van het Nieuwe Testament: de enige Zoon die geofferd is daar op die locatie, op die plaats. En de enige Zoon die geofferd is, is daadwerkelijk niet gespaard en op de derde dag verrezen uit het graf.

Zo zal Hij ook alle beloften die God aan Abraham, aan Isaak en Jakob gegeven heeft via Hem, het zaad van Abraham, ook realiseren en zo alle geslachten van de aardbodem zegenen. Zodat dit een schitterend plaatje is, hier al 2000 jaar voordat de Messias geboren zou worden en daadwerkelijk in dat landschap op die bergen geofferd werd en opstond uit de doden. 2000 jaar vóórdat deze geschiedenis plaatsvond.

En wij bevinden ons nu precies aan de andere kant van die gebeurtenis, ook weer 2000 jaar daarvandaan, maar dan later inmiddels. Het is 4000 jaar geleden. Maar hier wordt die berg aangewezen. Daar voorziet Yahweh. In wat? Nou, in wezen in alles wat er nodig is. In elk geval in het offer.

2 Kronieken 3...

▶ 29:59 Salomo en de Tempelbouw op de Dorsvloer van Ornan ↑ hoofdstukken

Ja, en dan gaan we inmiddels ook weer een hele tijdreis maken. We zijn dan inmiddels duizend jaar verder; we kijken niet op een jaar of vijftig, zestig of een eeuw eventueel. We maken een stap in de geschiedenis. Dit is ongeveer duizend voor Christus en dan is het de zoon van David, wat natuurlijk ook een lekkere dubbelzinnige term is. De zoon van David: Salomo. Sjalom, de man van vrede, de vredevorst.

In het vierde jaar van zijn regering lees je... Ja, dat is wel mooi, want dat is een prachtig chronologisch handvat wat daarin aangereikt wordt in een parallel vers, 1 Koningen 6 vers 1. Daar wordt nog vermeld dat het juist in het vierde jaar was toen Salomo met dat werk begon; dat was het 480ste jaar na de uittocht uit Egypte. Ja, een heel belangrijk gegeven, zo'n chronologische mededeling die belangrijk is om een tijdstabel van de Bijbel vast te stellen.

Goed, toen begon Salomo met de bouw van de tempel, uiteindelijk, te Jeruzalem. Jeruzalem, dat heeft trouwens ook te maken met de naam: Hij zal voorzien in vrede. Salem is gewoon vrede. Er was trouwens in de dagen van Abraham – daar moet ik dan ook weer aan denken – ook een koning van Salem. Hij was trouwens ook priester en gaf hem brood en wijn. Dat is diezelfde locatie, wonderlijk hè?

Maar in ieder geval: Jeruzalem, de plaats waar voorzien zal worden in vrede. Het is dus geen stad die zo vaak verwoest is geweest, waar zoveel oorlog om geweest is en waar nog steeds tot op de dag van vandaag eigenlijk alle wereldproblematiek geconcentreerd ligt. Want je kunt zeggen: het hele Midden-Oostenconflict, waar eigenlijk de hele wereldpolitiek zo ongeveer om gecentreerd is, dat gaat allemaal om dat kleine landje, en in dat kleine landje gaat het om dat ene stadje. Zo groot is het allemaal niet.

Jeruzalem. En waarom Jeruzalem? Wel, daar is de berg. Daar gaat het uiteindelijk allemaal om; daar zit een heel geestelijk conflict achter. Maar goed, Salomo begon met de bouw van de tempel te Jeruzalem op de berg Moria. Of eventueel, je kunt namelijk net zo goed vanuit het Hebreeuws zeggen: op het gebergte van Moria. We zagen zojuist al in Genesis 22 dat dit het land van Moria was en de bergen daar; op één van die bergen. Dus de tempel wordt gebouwd op de plaats waar ooit de zoon van Abraham werd geofferd, bij wijze van spreken, en die bij wijze van spreken op de derde dag weer opstond.

Goed, houd hem vast: het is de berg of het gebergte van Moria. Hetzelfde dus als het altaar van Genesis 22, waar de HERE, waar Yahweh, aan zijn vader David verschenen was op de plaats die David daarvoor had bestemd. En dat was op de dorsvloer van de Jebusiet Ornan. Voorheen heette die stad dan tijdenlang Jebus. Maar goed, dat lees je ook nog, dat vindt u allemaal vermeld in het boek Samuël. Dat daar een dorsvloer was... dat is een mooie geschiedenis hoor.

In elk geval koopt David daar een dorsvloer. En op die dorsvloer, de dorsvloer van Arauna of van Ornan, wordt de tempel gebouwd. Zo wordt het hier gezegd: de dorsvloer van de Jebusiet Ornan. Zodat... ik noem het nu nog even Moria, want dat is de taal die hier gebezigd wordt, dat gebergte van Moria. Of meer specifiek waar de tempel dan gebouwd wordt: dat is een dorsvloer. Een dorsvloer die we in de Bijbel nogal vaker tegenkomen.

En natuurlijk, oppervlakkig gelezen zeg je dan ook: "Nou ja, dat heeft verder ook niks te betekenen." Als bijvoorbeeld een Gideon daar op de dorsvloer een lamsvel neerlegt. Of wat dacht u van Boaz, die op de dorsvloer zijn vrouw treft? Ja, hoe gemakkelijk kan het je gemaakt worden dan? Maar het was ook op de dorsvloer; dat wordt belangrijk, daar vindt dat verbond ook plaats. Het boekje Ruth gaat eigenlijk helemaal over die dorsvloer.

Goed, de tempel wordt gebouwd op een dorsvloer. En waarom dat zo is... nee, nu nog niet, maar ik kom er straks nog even op terug, want het heeft echt een schitterende betekenis.

▶ 35:42 Psalm 2: Gods Gezalfde Koning op de Heilige Berg Sion ↑ hoofdstukken

We gaan nu eerst even naar Psalm 2. Ik vond het een beetje puzzelen deze avond hoe ik het moest opbouwen met zo’n veelheid aan gegevens, maar ik kies nu voor deze lijn. We gaan nu naar Psalm 2, ook een psalm die een grote rol speelt in het hele Bijbelse getuigenis. In het Nieuwe Testament wordt deze psalm vaak aangehaald. Heel veel keren zelfs; als u een Bijbel met schriftverwijzingen hebt, dan zult u zien dat er een hele rits teksten als schriftverwijzing worden vermeld. Laten we even bij het begin beginnen. Ik moet er een beetje snel doorheen om in elk geval de draad een beetje vast te houden. Er staat: "Waarom woelen de volkeren en zinnen de natiën op ijdelheid?" Dat was toen al zo, in de dagen van David, want het was een psalm van David; dat weten we ook. Dat zegt Petrus namelijk, en Paulus volgens mij ook. Het is de tweede psalm en het is een profetische psalm, laat ik dat op voorhand ook alvaststellen. Het gaat over de dagen — ik zal het u straks ook echt laten zien — het gaat over de eindtijd als God Zijn Man, Zijn Gezalfde, Zijn Mashiach zal stellen op de plaats die Hij daarvoor bestemd heeft om heel de volkerenwereld te onderwerpen.

Het is eigenlijk precies waar we het gisteravond ook over hadden naar aanleiding van Daniël 2. U weet wel, dat die vier koninkrijken allemaal geveld worden en dat die steen dan de hele aarde gaat vullen. Gods Koninkrijk, het vijfde, zal de plaats gaan innemen van al die wereldkoninkrijken die er tot dusver geweest zijn en nog moeten komen. Maar er is wat aan de hand onder de volkeren. Dat is nu zo, maar het wordt nog veel erger. "Waarom woelen de volkeren en zinnen de natiën op ijdelheid?" Want ze denken natuurlijk dat ze met verschrikkelijk veel belangrijke dingen bezig zijn, maar de Bijbel zegt: het is gewoon 'empty'. Leeg. Het is niks. IJdelheid, lucht, leegte. En er staat bij: de machthebbers spannen samen tegen de HERE, tegen Yahweh en Zijn Gezalfde. Hier staat in het Hebreeuws het woord Mashiach. Zijn Messias. Het gaat hier over één Gezalfde van Yahweh. Dit is een eindtijdelijk verhaal. Dit moet nog steeds gebeuren, dat wil zeggen, we zullen dat morgenochtend ook nog zien en we vinden dat op heel wat plaatsen in de Bijbel. Je moet een beetje bekend zijn met de Bijbelse profetie dat in het laatst der dagen de volkeren zich inderdaad zullen vergaderen en naar het Midden-Oosten zullen optrekken, meer specifiek naar dat landje Israël. Ze zullen dan samenspannen tegen Yahweh en ze zullen dan ook Jeruzalem innemen. Het is dus met recht een wereldoorlog: de verenigde naties die optrekken tegen dat land. Maar het is tegen de HERE en Zijn Gezalfde. Over hoe dat precies zal gaan en het meer chronologische verhaal — als je wat meer wilt inzoomen — dat gaan we vanavond echt niet doen. We houden het algemeen. Maar dit gaat gebeuren: dat de volkeren zullen samenspannen en zullen optrekken naar Jeruzalem. Laten we het even precies zeggen, gewoon zoals dat hier staat: ze zullen optrekken tegen Yahweh en Zijn Gezalfde. En dan zeggen ze: "Laat ons hun banden verscheuren en hun touwen van ons werpen!" Want Zijn koninkrijk willen ze helemaal niet. Nou, dan trekken ze mooi aan het kortste einde, want dat gaat wel gebeuren. Dan maakt God ook werkelijk korte metten met al die plannen, al die gedachten en al die overwegingen. Dat kunnen ze in een duur communiqué hebben vastgelegd en weet ik wat voor resoluties hebben aangenomen, maar dat kan God allemaal niet schelen. De HERE werkt namelijk niet democratisch. Sorry. Nee, Hij zegt niet: bij meerderheid van stemmen gaat de Gezalfde dan regeren. Nee, het gaat niet democratisch. Hij heeft Zijn Koning gewend en wat jullie mening is, dat interesseert Hem geen bal. Nou zeg ik het eventjes met mijn eigen woorden, maar dat zult u zien.

Zij zeggen dan dit, maar het is gewoon belachelijk. En dat het belachelijk is, dat blijkt ook wel, want er staat in vers 4 — en dat vind ik een prachtig vers, echt een mooi vers. We hadden het er vanmorgen al over en nu vanavond weer: als je steunt op de Bijbelse belofte die God geeft, en je bent dus niet bij de Sinaï gelegerd — want dan lach je niet hoor — maar als je leeft uit Gods belofte of wat Hij doet, dan ga je echt lachen. Dan ga je ook met God meelachen, want dan ga je ook heel erg vanuit 'de hoogte' kijken. Dan moet u wel goed luisteren naar wat ik zeg en ook goed begrijpen wat ik nu zeg. U zegt misschien: je staat al zo hoog, en dan ga je nu ook nog zeggen dat wij 'uit de hoogte' moeten doen? Maar kijk nu eens een keer met Gods ogen naar deze wereld. Het is volstrekt belachelijk. Alles wat u in de krant leest: belachelijk. Ja, dat vindt Jannie Molenaar natuurlijk niet zo leuk, want er stond afgelopen week een prachtig stukje van Jannie Molenaar in het Reformatorisch Dagblad over wat zij vindt van de verkiezingen. Ja, dit vond ik leuk. Jannie zit in ons midden. Wil je dat morgenochtend even vertellen, Jannie? Dat moet je even vertellen, dat is echt een mooi verhaal. Nou, ik 'push' je nog eventjes hoor, want die was ook mooi. Ze was het straatje aan het vegen en toen kwamen er journalisten aan die vroegen: "En, de verkiezingen?" "Verkiezingen? Daar heb ik geen verstand van, ik ben maar een burger," zei ze. Maar het was dus wel heel zinnig wat daar in het Reformatorisch Dagblad stond. Je wordt namelijk heel laconiek. Laconiek over alle wereldproblemen. Hij die in de hemel zetelt, lacht. Die kijkt daar gewoon op neer en dat vind ik zo prachtig als je met God mee gaat lachen. Gewoon vanuit de hoogte, omdat je bij Zijn persoonlijke rekening ook 'op de hoogte' bent gesteld en eventueel 'in de hoogte' bent gesteld. Wij delen de positie toch met Hem? Nou, dan kijken we dus ook zo neer op al die plannen van de mensheid. Die in de hemel zetelt, lacht, en de HERE spot met hen. Dat is gewoon satire. Het is cabaret. Hij spot met hen; het is belachelijk waar ze mee bezig zijn.

En dan spreekt Hij tot hen in Zijn toorn. Dan wordt het echt menens. Dat doet Hij nu niet. De HERE zwijgt nu in Zijn liefde. Er is een woord trouwens in Sefanja: "De HERE zal zwijgen in Zijn liefde." Er is een tijd, u weet het, volgens Prediker is er voor alle dingen een tijd, ook een tijd van zwijgen. Dat is nu. De HERE zwijgt nu. Hij zegt niks. Dat wordt Hem hoogst kwalijk genomen natuurlijk. Maar áls Hij gaat spreken, dan gaat er dit gebeuren: dan spreekt Hij tot hen. Dat is een heel ander beheer, een heel andere huishouding. Dat zijn nu niet onze dagen. Maar dan spreekt Hij tot hen in Zijn toorn en Hij verschrikt hen in Zijn gramschap. En dan zegt Hij: "Ik heb immers Mijn koning gesteld..." Heb je hem? "...over Sion, Mijn heilige berg." Want er kan nu nog van alles daar op die berg plaatsvinden — of laat ik het eventjes in het algemeen zeggen, want hoe het precies zit met die locatie van de tempel en Sion is een schitterend verhaal, maar als je dat goed wilt vertellen, moet je er uren over uitweiden. Dat gaan we dus nu vanavond niet doen. Maar goed, God heeft Zijn Koning gesteld over Zijn heilige berg. Dat is Sion, een vesting of een burcht. Dit is een wat omstreden verhaal hoe dat precies zit met de betekenis van die naam, maar daar houd ik het dan maar even op. In elk geval zegt God: daar op die berg wordt Mijn dynastie gevestigd. Tot op de dag van vandaag is het daar leeg, maar er zal een nieuw wereldrijk komen. Ik bedoel: vanuit de hoogte.

U weet wel, dan rolt die steen van de bergen af, zonder toedoen van mensenhanden. Vergis u niet: als God zal gaan optreden, dan gaat Hij Zijn Zoon — de Zoon van David, de Zoon van Abraham — stellen op Zijn heilige berg Sion. Van daaruit zal de wereld geregeerd worden. Dat zegt God tegenover al die machthebbers van de hele wereld, al die volken en al die natiën. Het is allemaal ijdelheid en de Heer maakt er korte metten mee. Waarom? Hij heeft Zijn Koning gesteld. Dat is Gods plan. Zij kunnen allerlei beraadslagingen hebben, maar dat kan niet schelen; Gods raad zal vervuld worden. Daar op Sion, op Zijn heilige berg.

Die moet ik er even bij betrekken: "Ik wil gewagen..." Dat is de Messias die hier sprekend wordt ingevoerd. Je zou hier in het Nederlands eigenlijk de aanhalingstekens moeten openen. "Ik wil gewagen van het besluit van Yahweh." U moet even door het plechtige en wat statige oud-Nederlands heen prikken. "Ik wil gewagen van het besluit van Yahweh." Hij, God, Yahweh, sprak tot Mij, de Messias, Zijn Gezalfde. En wat zei Hij? "Mijn Zoon zijt Gij, Ik heb U heden verwekt." Hier is de Messias aan het woord en Hij spreekt over het feit dat Yahweh tot Hem gesproken heeft: "Je bent Mijn Zoon."

Hoezo was Hij Zijn Zoon? Nou, Hij is door God Zelf ooit bij de maagd Maria verwekt; in die zin is Hij met recht de eniggeboren Zoon van God. Maar daar blijft het niet bij, want die Zoon van God stierf en vervolgens is Hij uit de doden verwekt. Daar gaat dit over. Hij was de Zoon van God en Hij sprak tot Mij: "Mijn Zoon, Ik heb U heden — deze dag — verwekt." Waar slaat dat "heden" op? Op de dag van de opstanding. Dat verzin ik niet; in Handelingen 13 staat dat er inderdaad bij. Het precieze vers weet ik even niet uit mijn hoofd, dat moet u maar een keer nakijken. Het is een lang hoofdstuk, dus dan hebt u nog wat te doen. Paulus houdt daar een toespraak en dan haalt hij ook deze tweede Psalm aan. Hij zegt dat dit gaat over het feit dat de Zoon van David, de Zoon van God, hier verwekt werd uit de doden. Het is dus een dubbele verwekking: eerst verwekt uit de maagd Maria en vervolgens verwekt uit de doden.

En dan zegt Yahweh tegen deze Zoon, tegen Zijn Gezalfde, Zijn geliefde Zoon: "Vraag Mij en Ik zal volken geven tot Uw erfdeel, tot Uw lotsdeel, en de einden der aarde tot Uw bezit." Hier ziet u precies waar we het al vaak over gehad hebben: het verhaal dat het Koninkrijk zich wereldwijd zal vestigen. Deze Zoon zal inderdaad vanaf Zijn troon daar op de heilige berg Zijn heerschappij gaan vestigen over de hele aarde. Ja, dan ziet u ook wat ermee gebeurt: "Hij zal hen verpletteren met een ijzeren knots en hen stukslaan als pottenbakkerswerk." Dat laatste is trouwens nog heel erg hoopvol, want u weet wat een pottenbakker doet. Hij maakt er weer iets nieuws van, toch?

Maar goed, Hij maakt er korte metten mee. Het boek Openbaring gaat daar ook over; over wat er zal gebeuren met al die volkeren die zich daar hebben vergaderd. In dat land is er zelfs een hele vlakte voor bestemd waar de volkeren samen zullen komen en waar de Heer vanuit de hoogte zal neerhouwen. Ik zeg nu al heel veel hoor, want ik was van plan morgen nog wat te vertellen over Har-Mageddon. De gedachte is vaak dat dit "de berg van Megiddo" betekent, maar u moet weten: er bestaat helemaal geen berg van Megiddo. Megiddo is een enorme vlakte, echt een grote vlakte daar in het noorden van Israël. Maar Har-Mageddon betekent "vanuit de hoogte neerhouwen". En God zal inderdaad dat doen; dat is Har-Mageddon. Dat heb ik nu vast voor vandaag gezegd, maar ik neem u ook nog even mee naar Micha 4.

▶ 50:15 Micha 4: de Volkeren Verzameld als Schoven op de Dorsvloer ↑ hoofdstukken

In Micha 4 wordt ook gesproken over Sion en gaat het over de beraadslagingen van de volkeren. Zoals ik al zei, dat element, die gedachte van de volkeren die vergaderd worden daar in het land en waar de Heer dan met hen zal afrekenen, dat vind je op vele plaatsen. Micha 4 is zo’n plaats. Ik heb ze niet geteld, maar het is een beetje riskant wat ik nu doe, maar ik maak me sterk dat je wel een dozijn schriftplaatsen kunt vinden waar dat gewoon rechtstreeks zo vermeld wordt. Dat is een heel belangwekkend profetisch gebeuren. Een van de grootste dingen als de Heer Zijn koninkrijk gaat vestigen, is dat Hij dat met de volkeren gaat doen.

Dan lees je in Micha 4 vers 11 – dat is niet zo bekend, Micha 5 vers 1 is wat bekender: "Gij Bethlehem Efrata, zijt gij klein onder de geslachten, uit u zal Mij voortkomen..." Maar al daaraan voorafgaand lees je dit in Micha 4 vers 11: "Wel zijn nu vele volkeren tegen u vergaderd." Het gaat over Sion en ook dit is profetisch en voorzeggend. Zij zeggen: "Zij [Sion, Jeruzalem] worde ontwijd en mogen onze ogen zich aan Sion verlustigen." Het gaat er uiteindelijk om, of men zich daar nu bewust van is of niet, dat het om Sion gaat, die heilige berg. Het is eigenlijk allemaal gericht tegen de Heer Zelf, tegen Zijn Naam.

Ik vind het woord antisemitisme een heel veelzeggend woord, want het betekent letterlijk 'anti-Sem'. En Shem is het Hebreeuwse woord voor 'de Naam'. Als Joden het hebben over HaShem, dan hebben ze het over de Naam die ze niet eens willen en durven uit te spreken. Anti-Shem betekent eigenlijk 'tegen de Naam'. Ik weet wel dat negenennegentig procent van de antisemieten helemaal geen idee heeft dat het in werkelijkheid gaat tegen de God van de Joden, tegen de God van Israël, maar dat zit erachter. De tegenstander met zijn brein en zijn listen weet dat donders goed. Dat is anti-Shem. Zij willen zich op Sion werpen, dat zich eigen maken en daar hun eigen plannen mee maken en realiseren.

Wel, dan lees je een goddelijk commentaar op wat zij zich voornemen, die volkeren die samenspannen en naar Israël en Jeruzalem trekken, tegen Sion: "Maar zij kennen de gedachten van Yahweh niet" – weten zij veel? – "zij verstaan Zijn raadslag niet, dat Hij hen verzamelt als schoven op de dorsvloer." Dan heb je hem weer. Die volkeren – het is schitterend als je het ziet – onwetend als zij zijn, werpen zich op en zijn gekeerd tegen Sion. Ze zijn antisemitisch met welke achtergrond dan ook; dat kan allerlei verhalen en verklaringen hebben. Maar zij weten niet wat erachter zit en zij denken dat ze uit eigen initiatief optrekken tegen Sion om dat te verdelgen.

Wat er in werkelijkheid gebeurt, dat is wat je hier ziet: dat God Zelf hen verzamelt. Zij denken op eigen initiatief Sion te verwoesten, maar in werkelijkheid is het God die hen trekt. Je moet meteen denken aan waar Hermine het zojuist nog over had, over dat dwaze idee van de vrije wil. De mens denkt dan iets te willen. Hier zie je zelfs de hele volkerenwereld die een bepaald plan heeft. Misschien hebben ze dat allemaal op schrift gesteld en resoluties aangenomen met bepaalde opzetten en hele diepe gedachten erachter: "Wij gaan ons meester maken over dat land en over die stad, en meer specifiek nog over die heilige berg." In werkelijkheid – ach, weten zij veel – is het God Zelf die hen verzamelt als schoven op de dorsvloer.

U voelt hem natuurlijk al. We hadden het net over Sion, over het gebergte van Moria waar de tempel gebouwd is, de berg van de Heer. Wat was dat ook alweer? Dat was een dorsvloer! Dus Hij verzamelt hen als schoven op de dorsvloer, en dat is precies wat die berg is. Daar verzamelt Hij ze. Dat weten zij niet, maar God wel. En wat er dan gebeurt? Ja, ze worden daar gedorst. Dan wordt het kaf van het koren gescheiden, want dat is wat dorsen namelijk is. En dan worden ze gewand: "De wan is in Zijn hand als Hij zal komen." Het zijn allemaal van die profetische uitspraken die ik zo links en rechts wegpluk; kijk het maar eens na. Hij zal hen vergaderen als schoven op de dorsvloer, daar op het gebergte van Sion, het gebergte van Moria. En dan lees je Jesaja 2.

▶ 56:27 Jesaja 2: de Berg van het Huis van Yahweh als Hoogste Der Bergen ↑ hoofdstukken

Ja, want er zijn geweldige beloften aan die stad en dat gebergte van Sion verbonden. Sion is de plaats waar de Heer Zijn naam doet wonen. Het is de plaats waar de Heer Zelf zal voorzien in het offer. Het is de plaats waar de volkeren samengebracht en verzameld zullen worden als schoven op de dorstvloer.

In Jesaja 2 vind je een van de prachtigste passages als beschrijving van het Messiaanse koninkrijk. Diezelfde passage wordt trouwens ook in Micha vermeld. Daar lees je dit: "En het zal geschieden in het laatste der dagen: dan zal de berg van het huis des Heren, het huis van Yahweh, vaststaan als de hoogste der bergen." Ik geloof ook inderdaad dat die berg daar in die omgeving met recht de hoogste zal worden. Er gaat nog heel wat gebeuren in dat berglandschap. Als u daar meer over wilt weten, moet u morgen de Bijbelstudie ook bijwonen – de mensen van nu doen dat automatisch – maar ja, er gaat bijvoorbeeld nog een berg splijten. Er zullen aardbevingen plaatsvinden. Maar in ieder geval: die berg waar het huis van Yahweh op gebouwd zal worden, dat zal de hoogste der bergen worden. Hoe weet je dat? Nou, het staat hier: het zal vaststaan.

Het is natuurlijk letterlijk waar, maar het is ook figuurlijk, geestelijk, symbolisch of typologisch waar. Het is de hoogste, de top, het hoogtepunt, de piek. Het is de plaats van waaruit het allemaal gebeurt; daar zal de Heer Zijn naam laten wonen. Daar in Jeruzalem zal het in de nabije toekomst plaatsvinden. Er komt overigens ook nog een andere tempel, die door mensenhanden gebouwd zal worden en waarin de mens der wetteloosheid zich zal vestigen; wel, die zal verwoest worden. Maar in dat Messiaanse Rijk zal er inderdaad opnieuw door de werkelijke Zoon van David – de Vredevorst met Zijn duizend jaren – een koninkrijk hervestigd worden en een huis gebouwd worden. De hele bouwtekening ligt al helemaal klaar; kijk het maar na in Ezechiël 40 tot en met 48. Het is misschien buitengewoon saai om zo'n heel bestek te lezen, maar al die dingen hebben betekenis. De hele bouwtekening die daar klaarligt, ligt daar natuurlijk niet zomaar. Die is nog nooit gerealiseerd, maar God gaat er Zelf voor zorgen dat dit huis, wat daar tot in de puntjes en details beschreven staat, gebouwd gaat worden als een zichtbaar model van wie God is.

Dit is niet meer onder een oud verbond. De offers die daar bijvoorbeeld gebracht zullen worden, is niet omdat ze enige betekenis hebben in zichzelf; offers hebben nooit enige betekenis gehad in zichzelf. Die offers die dan ook weer gebracht zullen worden, zullen slechts dienen om het grote offer te demonstreren en te illustreren. Ik ben ooit eens in de buurt van Arnhem geweest, in De Steeg, waar een levensechte tabernakel op ware grootte was neergezet. Aan de hand van die tabernakel werd uitleg gegeven over de kleuren en waar het allemaal betrekking op had. In dat huis dat daar gebouwd zal gaan worden, zal onderwijs gegeven worden over waar het werkelijk om gaat. Als de bedekking weggenomen wordt, ga je met recht heel veel ontdekken, en dat zal allemaal onderwezen worden in dat Messiaanse koninkrijk.

Ik zal het u ook laten zien, want er staat nog bij dat die berg zal vaststaan als de hoogste der bergen en verheven zal zijn boven de heuvelen. Alle volkeren zullen derwaarts stromen en vele natiën zullen optrekken. Het wordt echt een pelgrimsoord. Vele natiën zullen optrekken en zeggen: "Komt, laten wij opgaan naar de berg van Yahweh, naar het huis van de God van Jacob." Daar zongen we net nog over: "Zalig hij die in dit leven Jacobs God tot hulp heeft." Die man die je niet kon vertrouwen, nee, maar zijn God wel! Daar kun je op steunen.

Ik denk altijd bij het lezen over de God van Jacob: als je Jacobs God ter hulp hebt, dan weet je al dat je het niet moet hebben van je eigen prestaties. Jacob kon niet anders doen dan hielen lichten en onbetrouwbaar zijn, en toch had God gezegd: "De oudste zal de jongste (Jacob) dienstbaar zijn." Dat heeft niets te maken met werken, dat is Gods voornemen. Ook hier zie je weer dat je die vrije wil gewoon op je buik kunt schrijven; die is er helemaal niet. Het is geen keuze, het is geen prestatie. Het is allemaal Zijn keuze, Zijn voornemen en Zijn plannen. Dat van jezelf kun je maar gewoon aan de kant gooien, het stelt niets voor.

Goed, ze zullen opgaan naar het huis van die God van Jacob, opdat Hij ons lere aangaande Zijn wegen en opdat wij Zijn paden bewandelen. Want uit Sion zal de wet uitgaan en het woord van Yahweh uit Jeruzalem. Dat wordt met recht de bron waaruit het hele onderwijs, de Torah, zal uitgaan. Vanuit Sion, het wereldcentrum. Geestelijk, maar ook politiek, want daar zal de Koning zetelen. De dynastie die wereldwijd gevestigd zal worden, zal daar haar beslag krijgen; daar zal de vervallen hut van David zetelen.

Vanuit Sion zal de Torah, het onderwijs, uitgaan en des Heren woord uit Jeruzalem. Het wordt in het boek Ezechiël de navel van de aarde genoemd. U weet, de navel is de plaats van waaruit gevoed wordt; het is de voedingsstreng. De wereld zal voeding krijgen via Jeruzalem, de navel der aarde. Het is niet alleen het centrum, maar ook de plaats waar de volkerenwereld voeding van ontvangt. Dat is het Messiaanse koninkrijk. Er gaan nog geweldige tijden aanbreken. Door de crisis heen zal dit gerealiseerd worden.

▶ 01:04:41 Psalm 133: het Leven en de Zegen op de Bergen van Sion ↑ hoofdstukken

Dan neem ik u ook nog even mee naar Psalm 133. Dat is natuurlijk een heel gewaagd project, want het is weliswaar een heel kort psalmpje, maar er staat ontzettend veel in. Toch kan ik hem eigenlijk niet onvermeld laten. Sommigen van u zouden hem zo in het Hebreeuws kunnen zingen: Hineh ma tov u’ma nayim, shevet achim gam yachad. Dat is, daar hadden we het gisteren al even over, een bedevaartslied. Letterlijk is het een 'lied van de treden', uit de bundel van Hiskia, de koning die iets met het getal vijftien had. Het zijn vijftien psalmen in die bundel, waarvan er overigens vijf van David of van Salomo zijn. Dit is een lied van de treden, van David.

Ziet hoe goed en hoe lieflijk het is. Naim. In ons huis klinkt dat nog weleens, want onze dochter heet Naomi: lieflijk, aangenaam. Ziet hoe goed en hoe lieflijk het is als broeders ook tezamen wonen, als de broeders samen zijn en eenheid vormen. Er is wat verschil van inzicht over wie die broeders zijn. Gaat het hier over het huis van Jakob? Dat kan heel goed en het geeft ook in het leven van David veel betekenis. Je leest immers dat David zeven jaar in Hebron regeerde en zich daarna vestigde in Sion, in Jeruzalem. Daar werd hij koning over alle twaalf stammen, het hele huis van Jakob. De broeders wonen daar dan samen. Dat is natuurlijk een plaatje van wat er in de toekomst onder de Zoon van David echt gaat gebeuren; dan zullen de broeders van het huis gezamenlijk wonen.

Anderen hebben echter gezegd: nee, het gaat niet over het huis van Jakob, het gaat over het huis van Abraham. Het gaat over alle zonen naar het vlees, dus ook de Arabische volkeren; dat Ismaël en Izaäk allemaal samenwonen. Hoe lieflijk zal dat zijn? En nog weer anderen trekken de kring nog breder en zeggen dat het niet alleen over het huis van Jakob of het huis van Abraham gaat, maar over het huis van Noach. Kortom: de hele mensheid, de hele volkerenwereld die in die zin ook allemaal broeders zijn. Ik hoef geen keuze te maken; wat mij betreft is het allemaal waar. Want deze belofte van liefelijkheid en eenheid onder de broeders van dat ene huis zal hoe dan ook gerealiseerd worden voor het huis van Jakob. Het geldt voor het hele Midden-Oosten, waar van Godswege vrede zal komen, maar het geldt ook voor de hele volkerenwereld. Het is maar hoe je het bekijken wilt. Het staat er hier niet specifiek bij en ik denk dat de ruimte waarin het geformuleerd wordt ons de vrijheid geeft om het zo breed in te vullen.

Het is — ja, dat is een wonderlijke beeldspraak — als de kostelijke olie op het hoofd, nedervloeiende op de baard van Aäron, die nedergolft op de zoom van zijn klederen. Dan moet je het eigenlijk gaan hebben over Aäron, over kostbare olijfolie, over de baard en de klederen van Aäron, en dan ook nog over de zoom van die klederen. Wat was daar nou mee aan de hand? Gaat er al een belletje rinkelen bij u? Ik realiseer me dat niet iedereen deze woordspeling direct oppakt, maar aan de zoom van het kleed van de hogepriester hingen granaatappels. Aan zijn 'jurk' als het ware. En tussen die granaatappeltjes hingen belletjes. Granaatappel is in het Hebreeuws rimmon. En weet u wat rimmon eigenlijk betekent? Ik heb gisteren al gezegd dat rimmon of rama 'hoge plaats' betekent. Het is heel eenvoudig: die granaatappeltjes aan de zoom van zijn kleed hebben te maken met die hoge plaats.

Wanneer de hogepriester in het heiligdom was, werd hij natuurlijk niet gezien, maar hij werd wel gehoord. Terwijl hij daar liep, klonken al die belletjes. Dat is precies de positie van de Hogepriester in onze dag: Hij wordt niet gezien. De hele Hebreeënbrief gaat erover. We hebben een Hogepriester daar in de hoogte, op een hoge plaats. Hij bevindt Zich in het heiligdom en Hij komt er straks uit. Nu is Hij in dat hemels heiligdom, maar Hij laat wel van Zich horen. We zien Hem niet, maar we horen wel van Hem. En wat is dat? Dat is het Woord dat klinkt; zo laat Hij van Zich horen.

Die olie heeft alles te maken met dat leven. Morgen gaan we het hebben over de Olijfberg, de berg van de olijf. Die boom is altijd groen en gaat niet dood; dat heeft alles te maken met leven. Laat ik het heel kort zeggen: dit is een schitterend beeld over het leven, het opstandingsleven dat de Hogepriester aan het licht zal brengen. Top-down, vanuit de hoogte zal het neerkomen en alles doordrenken. Daar wil ik het even bij houden, want ik wil ook nog wat anders vertellen over vers 3.

Het is ook als de dauw van de Hermon — daar hebben we meteen weer een berg te pakken. De berg van de Hermon, die witte berg met de eeuwige sneeuw. Het is als de dauw van de Hermon die neerdaalt op de bergen. Dat is eigenaardig, er staat echt een meervoud: de bergen van Sion. Dauw heeft ook te maken met leven, waardoor de aarde bevochtigd wordt en groen voortbrengt. Waar is dat een uitbeelding van? Er wordt gesproken over olijfolie op die hogepriester en over dauw die in rijkdom neerdaalt op de Hermon, maar nu gaat het over de bergen van Sion. Want daar gebiedt de Heer de zegen.

Nu heb je weer zo'n omschrijving waarvan je kunt vragen: wat bedoelt hij met "daar"? Bedoelt hij daar waar broeders tezamen wonen, of bedoelt hij de bergen van Sion? Opnieuw zeg ik: het maakt geen bal uit, want in beide gevallen heb je het over hetzelfde. Waar gaat de Heer alle zonen van Noach, alle zonen van Abraham en alle zonen van Jakob samenbrengen? Daar, op het gebergte van Sion. Daar gaat Hij hen zegenen. Daar gebiedt de Heer de zegen. Vanuit die locatie, op de door Hem geplande plaats, door de door Hem gestelde Zoon, Koning en Priester, zal de zegen uitgaan op een rijke wijze, zoals de dauw van de Hermon en de kostelijke olie op de baard van Aäron.

Want daar gebiedt de Heer Zijn zegen. U weet het hè: alle zegen komt van boven. Dat komt niet van beneden. Daarom moet je ook omhoog kijken. "Ik hef mijn ogen op naar de bergen, vanwaar mijn hulp komen zal." Want daar gebiedt de Heer de zegen: leven tot in — nou, er staat niet "de eeuwigheid", maar tot in de aion. Het gaat hier namelijk over die aion, dat Messiaanse Koninkrijk.

▶ 01:14:04 Afsluiting: Wie op de Heere Vertrouwt, Is als de Berg Sion ↑ hoofdstukken

Ter afsluiting kijken we naar weer een bedevaartslied. Ja, het is eigenaardig – en ik heb ze nog lang niet allemaal vermeld – dat juist in die 'Liederen der Treden', uit die bundel van Hiskia, Sion zo'n enorm prominente plaats inneemt. Dat zie je ook weer in Psalm 134, en er is nog een psalm die ik even niet uit het hoofd weet, maar Sion is het centrale punt. Dat wordt op zoveel plaatsen gezongen.

Goed, een lied der treden: "Wie op Yahweh zijn vertrouwen stelt, die zal zijn als de berg Sion." Nou, dan zit het goed. Want dat is namelijk de berg van Gods keuze; de berg waar Hij Zijn koning gesteld heeft en waar Hij Zijn Naam zou laten wonen. Wie op de Heere vertrouwt, zal zijn als de berg Sion, die niet wankelt maar tot in de aion blijft. Zo staat het er. Dan weet je ook meteen hoe vast het is en hoe goed je zit wanneer je je vertrouwen niet op een mens stelt, maar omhoog kijkt naar waar de zegen vandaan komt en je vertrouwen vestigt op Hem en Zijn Woord. Want dat komt uit. Alle menselijke gedachte is allemaal larie – ik wou nog iets anders zeggen, maar het is allemaal leuterkoek. Het is ijdelheid van de mens. Zijn Woord houdt stand. Wie op de Heere vertrouwt, is als de berg Sion, die niet wankelt maar voor altoos blijft.

En dan staat er nog bij: "Rondom Jeruzalem zijn bergen." Wel, dat is waar; Jeruzalem is omgeven door bergen. En al die bergen hebben betekenis. We hebben het nu over Sion, maar we gaan het, zoals gezegd, ook nog hebben over bijvoorbeeld de Olijfberg. Rondom Jeruzalem zijn bergen; zo is Yahweh rondom Zijn volk – hier specifiek natuurlijk Israël. Maar ik zal u vertellen: wie op Hem zijn vertrouwen stelt, ongeacht wie, die komt never nooit beschaamd uit. Van nu aan, zo staat er, tot in de aion. En dan staat er op andere plaatsen nog bij: "Olam Ba-ed", tot in de aion en in het vervolg.

Ja, dat was de laatste. Dit waren zomaar wat plaatsen over Sion, zodat we één ding in elk geval hebben vastgesteld: Sion is van oudsher, minimaal vanaf de dagen van Abraham, de plaats die de Heere Zich verkozen had. De plaats waar Hij Zijn Naam zal laten wonen en vanwaaruit ook daadwerkelijk de Koning zal heersen uit het huis van David. Zullen we het daarbij laten voor vanavond?