▶ 00:00 Inleiding: Navolging als het Bijbelse Nabootsen (mimetai) ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen. Op deze stralende zondagmorgen wil ik u graag bepalen bij een kernbegrip, zo mag ik het denk ik wel noemen. Want als we het hebben over het feit dat je een gelovige bent of een christen, dan kom je al heel snel op het spoor van dat woord wat u hier op het scherm ziet geprojecteerd: een navolger zijn, navolgers met elkaar zijn. Maar het zou zomaar kunnen dat dit een wat clichématig begrip is geworden. Juist omdat het zozeer tot de vanzelfsprekendheid behoort, denk je daar niet zo gauw meer over na. Ik wil het vanmorgen eens wat scherper stellen en daar hele concrete vragen over stellen. Bijvoorbeeld, zoals u hier ook ziet: een navolger van wie? En een navolger waarin? In welk opzicht volg je dan na? Maar dan ook de vraag: hoe dan wel? In feite komen er nog andere vragen bij aan de orde, zoals: waarom bijvoorbeeld, en wat levert het op? Dat is natuurlijk ook niet onbelangrijk voor de gemiddelde Nederlander. De gemiddelde Nederlander houdt, zoals Mirjam al zei, van all-inclusive. Trouwens, als het gaat om het evangelie heb ik daar mijn twijfels over, maar goed, dat is weer een ander punt.

Laten we het eens wat scherper stellen. Wat u nu op het volgende plaatje ziet, is een Concordant View. Zo heet dat in het Bijbelprogramma dat ik gebruik. Wanneer je in zo'n concordantie kijkt waar dat woord 'navolger' vandaan komt, dan blijkt dat wanneer je het terugbrengt naar het Griekse woord waarvan het is afgeleid, het zeven keer voorkomt. De grondbetekenis van dat woord is nabootsen, zoals u dat ook op dat plaatje ziet van dat ventje dat zijn vader nabootst bij het scheren. Dat is nabootsen. Het kan in het gewone Grieks zelfs een negatieve betekenis hebben van iets wat onecht is, namaak. Maar in de Bijbel heeft het altijd een positieve betekenis, het nabootsen.

Het specifieke Griekse woord wat hiervoor wordt gebruikt is mimetai. Als je een klein beetje fantasie hebt, dan kun je het haast zelfs met je Nederlandse ogen lezen. Ons woord 'mime' is daarvan afgeleid, of 'mimiek', en zelfs ook het woord 'imitatie'. Ik weet niet of u erg op de hoogte bent van de kerkgeschiedenis, maar er is in de Middeleeuwen een heel groot werk verschenen van Thomas a Kempis. Hij schreef een boek dat onder de Latijnse titel Imitatio Christi verscheen, in het Nederlands: 'De navolging van Christus'. Dat woord 'imitatie' is inderdaad de meest zuivere weergave van dat woord navolgen. Het is dus niet alleen maar 'in de sporen gaan van', maar echt nabootsen. Het gaat dus verder dan dat.

Er zijn zeven schriftplaatsen waarin dat woord gebruikt wordt. Ik reken de Hebreeënbrief voor het gemak even als Paulijns mee; in de slotverrekening van de oorspronkelijke manuscripten staat deze brief tussen de brieven van de apostel Paulus in. Dan blijkt dat dit woord alleen gebruikt wordt door Paulus. Ik wil ze graag allemaal eens met u behandelen. We hebben zojuist alleen 1 Korinthe 4 gelezen, dat komt ook nog aan de orde, maar er zijn in werkelijkheid dus nog zes andere schriftplaatsen die daarover spreken. Om een totaalbeeld daarvan te krijgen — ik zeg een beetje, want dat lukt in een half uur met iemand niet zoveel meer dan dat — wil ik u meenemen naar al die schriftplaatsen waar het gebruikt wordt en daarbij ook enigszins de context in acht nemen. Wat staat er nou eigenlijk? Ik doe dat trouwens niet chronologisch van het eerste naar het zevende voorkomen, maar ik doe dat een klein beetje anders om het betoog zo te kunnen opbouwen.

▶ 05:10 Korinthe 11: de Verheerlijkte Christus in de Hemel Navolgen ↑ hoofdstukken

De eerste is uit 1 Korinthe 11, vers 1. Allemaal enen, dus dat lijkt me in die zin ook wel passend om dat als eerste te noemen. Maar dat is eigenlijk maar heel erg bijkomend. Want in werkelijkheid is wat Paulus in dat vers naar voren brengt, heel essentieel. En dat is vooral ook waar ik u vanmorgen bij wil bepalen. Hij zegt daar dit: "Word mijn navolgers." Of "Word móíjn navolgers" – het is maar waar je de klemtoon op legt – "word mijn navolgers, gelijk ook ik Christus navolg."

Overigens, voor degenen voor wie het niet helemaal duidelijk is: wat u hieronder ziet, is een zogenaamde interlinear, waarbij de bovenste regel het oorspronkelijke Grieks is, zoals Paulus dat optekende. De tweede regel is de meest letterlijke weergave, en daaronder staat de wijze zoals de NBG-vertaling dat heeft weergegeven. Dan kunt u dat zo ook wat vergelijken, terwijl u dat met mij meeleest.

Per slot van rekening moet je altijd erg kritisch zijn. Als je luistert naar iemand die het woord doorgeeft, wordt er dan inderdaad precies gezegd wat er ook staat geschreven? Niks voor zoete koek aannemen. Zo, dan heb ik u meteen gewaarschuwd voor mezelf – dat is de disclaimer, zeg maar. Ja, welke spreker doet dat nog, hè? Maar goed.

"Word mijn navolgers," zegt Paulus. Wat bedoelt hij daarmee? "Word mijn navolgers, gelijk ook ik Christus navolg." Dus het gaat er feitelijk niet zozeer om dat je Paulus navolgt. Het gaat er niet om dat je een Paulinist wordt, alsof het om Paulus gaat. Nee, maar Paulus zegt wel: "Ik volg Christus na. Doen jullie dat nu ook, net zoals ik Christus navolg." En daarbij moet je je één ding heel goed realiseren, en dat is dat Paulus Christus op een bijzondere wijze kende. Hij zegt ook niet voor niets: "zoals ik óók Christus navolg." Hij zegt niet, zoals dat heel vaak gedaan en gezegd wordt: "wij volgen Jezus na." Meestal bedoelt men daarmee dat wij de Jezus navolgen die hier op aarde rondwandelde en als rabbi onderwijs gaf. De Jezus die daar aan het meer van Galilea de scharen onderwees en vertelde over allerlei dingen. Dat zou dan het navolgen van Jezus zijn.

Ik zal u dat ook even wat schematisch voorstellen. Onder 'navolging van Christus' verstaat men vaak iets specifieks. Het boek waar ik zojuist naar verwees – ik heb het niet gelezen, maar ik heb er wel wat óver gelezen – daarvan blijkt dat inderdaad ook de centrale gedachte te zijn van Thomas a Kempis. En ik heb daar ook veel over gehoord: mensen, christenen, die bij navolging van Christus denken: dat is navolging van Jezus, die hier op aarde wandelde, zoals we dat in de evangeliën beschreven vinden, en de woorden die Hij heeft gesproken. Je hebt zelfs speciale uitgaven van het Nieuwe Testament – met name in de Engelstalige wereld – waarbij de woorden van Jezus rood gekleurd zijn, in tegenstelling tot alle andere woorden die gewoon zwart op wit staan. Dat doet men om daarmee speciaal even de aandacht erop te vestigen: dát zijn de woorden van Jezus, en als we Jezus willen navolgen, moet je op die woorden in het bijzonder letten.

Maar wat ik u wil vertellen, is dat de navolging van Christus veel verder gaat. Want feitelijk heb je dan toch echt een update nodig hoor, als je denkt dat dat de navolging van Christus is! Want over navolging van Christus kun je heel veel zeggen, maar Hij die hier op aarde rondwandelde, daar is sindsdien toch wel wat mee gebeurd. Laat ik u dat zo eens laten zien.

Ik moet er nog iets bij zeggen. Die Jezus die hier op aarde rondwandelde, sprak tot, en was ook uitsluitend gezonden – zoals Hij dat meer dan eens zegt – uitsluitend gezonden tot de verloren schapen van het huis van Israël. Jezus sprak niet tot de natiën. En als iemand uit de natiën bij Hem kwam, dan wees Hij dat af: "Ja, dat is mijn missie niet. Mijn missie hier en nu is om te spreken tot Israël. Ik geef dat brood wat ik uit te delen heb, het woord, aan de kinderen Israëls en dat is niet bestemd voor de hondjes." Dat wil zeggen, dat zijn u en ik dus, zeg maar hè; dat zijn de natiën, de heidenen.

Goed, maar die Jezus, we weten het allemaal: Hij stierf. Hij stierf aan het kruis, stond drie dagen later op uit het graf en is vervolgens opgestegen en opgevaren. Hij werd onttrokken aan het oog en neemt nu sindsdien – inmiddels al tweeduizend jaar – dáár de hoogste plaats in. Boven alle overheid en macht is Hij daar. Inderdaad niet zichtbaar, maar wel gekroond, zegt de Schrift. Gekroond met eer en heerlijkheid. Vandaag is Hij verborgen in het hemels heiligdom en daar vervult Hij ook een functie. Maar dat is de Christus nú.

Let op, dan hebben we het dus niet meer over Jezus, de naam van de man die hier op aarde rondwandelde. Die naam kreeg Hij bij zijn geboorte. Men noemde Hem Jezus, en dat heeft een hele bijzondere betekenis. Hij stierf als Jezus, maar is vervolgens ook opgestaan uit de doden. Hij heeft een titel gekregen, eer en heerlijkheid: Christus, de Gezalfde, de Machiach. Hij is verrezen als de Levensvorst en Hij is nu daar. Welnu, vanuit de heerlijkheid waarin Hij nu nog steeds is, boven alles – en met dat wolkje op de dia wil ik ook aangeven: onttrokken aan het oog – vanuit die heerlijkheid is die Christus verschenen aan Paulus. Dus zó kende Paulus deze Persoon. Paulus kende die man hier op aarde niet.

In de tweede Korinthebrief zegt hij dat zelfs nog sterker. Hij zegt: "Wij kennen Christus niet naar het vlees, en als we Hem al gekend zouden hebben, thans niet meer." Paulus refereert ook zelden aan de woorden die de Heere Jezus hier op aarde heeft uitgesproken. Dat is niet laatdunkend, maar dat heeft te maken met het feit dat het een speciale setting heeft. Het is gesproken met een bepaald doel, en dat moet je voor ogen hebben. Paulus kende Christus in die heerlijkheid. Zó spreekt hij erover. Hij is aan hem verschenen in een oogverblindend licht. En hij is niet alleen maar geroepen: "Saul, Saul, wat vervolg je Mij?" – maar vervolgens is hij ook door diezelfde Christus vanuit de hemel onderwezen.

Dat is niet zo erg bekend, maar het is echt zo. Als hij geroepen wordt, dan zegt diezelfde stem ook: "Ik zal nog aan jou verschijnen." Dat wil zeggen: in de toekomst. Vermoedelijk is hij in Arabië onderwezen door Christus. Hoe? Dat weet ik niet. Maar in elk geval is de Heere nog aan hem verschenen en heeft Hij hem zoveel meer verteld over wie Hij nu is en wat Hij nu doet. De boodschap die vandaag verkondigd wordt, nu Israël tijdelijk terzijde staat – het is een onderbreking in heel de heilshistorie – wel, dat is zúlke belangrijke informatie! En Paulus zegt: "Ik volg Christus na." Díe Christus. En dat is veel meer dan die Jezus die hier op aarde rondwandelde. Kunt u het nog volgen?

Ja, Hij is gestorven, en wat Paulus bijvoorbeeld in zijn brieven ook telkens zo sterk benadrukt en onderwijst, is dit: wij die geloven, wij die in ons hart van harte amen zeggen op wie Hij is en op zijn woord... wel, wij die geloven, zijn ook met Hem gestorven. Gestorven voor de zonde. Daar rekenen we niet meer mee, daar strijden we niet tegen; daar zijn we van bevrijd. Dat zijn van die dingen die een heleboel christenen eigenlijk helemaal niet weten. Of in elk geval kennelijk niet willen geloven, dat we daarvan bevrijd zijn en dat we leven. We zijn niet alleen met Christus gestorven, we zijn ook met Hem opgewekt in heerlijkheid. Het gaat nog verder: we zijn met Hem gezeten, dáár in de hemel. Zo rekent God ons. We staan hier op aarde, we komen hier samen en je hebt zo je leven hier. Maar feitelijk – als ik het nu even sterk mag zeggen – is dat voor spek en bonen. Ons echte leven is dáár.

Daarom zegt Paulus ook in Colossenzen 3: zoek de dingen die boven zijn. Waar Christus is, die ons leven is. Dat is ons leven. Ons leven is niet hier. Paulus zegt een paar verzen daarvoor in Colossenzen 3: waartoe laat gij u, alsof gij in de wereld leefde, geboden opleggen? Raak niet, smaak niet, roer niet aan. Alsof gij in de wereld leefde. Met andere woorden: daar leef je niet. Je leven is dáár! Kijk, zo rekent God. Zo ziet Hij ons.

En de bedoeling is, als je Christus volgt en volgt zoals Paulus Hem ook onderwijst, dan realiseer je je dat je met Hem vereenzelvigd bent. Geïdentificeerd. Je bent verbonden met Hem. Dood voor de zonde, je leeft voor God. En de hoogste heerlijkheid is voor ons weggelegd. Dat is geweldig. Dat is namelijk een gegeven. Hem volgen wil ook zeggen dat je dat gaat zoeken. Je oriënteert je.

Nou, en dat is... ik heb dat wereldbolletje erbij gedaan, ook om als tegenstelling aan te geven. Paulus is gezonden tot de natiën. Dat is de boodschap die vandaag actueel is. Nu, in 2014, hier in Rotterdam. Die boodschap die Paulus ooit heeft opgetekend, wat hij allemaal uit de hemel heeft ontvangen van Christus Zelf. Wel, hij is een navolger van die Christus. En Paulus zegt dus: "Word mijn navolgers, zoals ook ik Christus navolg." Goed, dat was de eerste Schriftplaats.

▶ 16:47 Korinthe 4 & Filippenzen 3: Verwekt Door het Evangelie van Genade ↑ hoofdstukken

We gaan verder met 1 Korinthe 4. Dat is niet erg chronologisch natuurlijk, want we waren net in 1 Korinthe 11. 1 Korinthe 4, daar hebben we zojuist ook een gedeelte uit gelezen. Daar schrijft Paulus in het vijftiende vers: al had u duizenden, eigenlijk zegt hij myriaden, tienduizenden opvoeders, pedagogen, kindergeleiders, mensen die jullie allemaal de weg wijzen. Daar zit ook een ironie in, en soms zou je haast zeggen een soort van sarcasme dat daarin doorklinkt. Want Paulus had zo zijn aantekeningen bij het onderwijs wat ze genoten.

Maar goed, al had u tienduizenden opvoeders in Christus, hij zegt: jullie hebben niet veel vaders, want ik heb u in Christus Jezus door het evangelie verwekt. Want door het evangelie, die blijde tijding, dat goede bericht heb ik jullie verwekt. Dat wil zeggen, ik ben jullie vader, menselijkerwijs gesproken. Dat wil zeggen, ik heb jullie verwekt. Ik heb het geweldige goede bericht van Christus Jezus aan jullie verteld. 'Christus Jezus'. Een typische Paulus-term ook weer. Je vindt hem alleen bij hem. Dat wil zeggen, Zijn heerlijkheid die Hij nu heeft, staat voorop. En Jezus, natuurlijk, Hij is die man die hier op aarde rondwandelde. Maar voorop staat de heerlijkheid die Hij nu heeft als de Verrezene, als Degene die verheerlijkt is en de hoogste positie heeft.

Wel, Paulus heeft hen dat goede bericht verteld. Wie die Christus Jezus vandaag is. Wat Hij doet. En het goede bericht dat Hij de Redder is van deze wereld. Een boodschap van genade. Voor iedereen. Dat is echt een goed bericht. Ik stapte vanmorgen hier de auto uit. Toen kwam ik een zuster tegen, ik zal haar naam maar niet noemen, en toen vroeg ik: "Hoe is het ermee?" Ze zei: "Ja, hartstikke goed. De hemel is blauw, de zon schijnt." En ze zegt – en dat vond ik zo mooi dat ze dat zei: "De wereld hangt niet aan een draadje." Zo is het nou maar net. Hij heeft de wereld in Zijn hand. Niets gebeurt bij toeval. Hij werkt Zijn plan uit en de uitkomst staat op voorhand volkomen vast. Ja, dat is blijde tijding. Dat verblijdt wel.

Paulus had hen dat evangelie verteld over de rijkdom in Christus Jezus. En daardoor had hij hen dus verwekt. En daar zegt hij: ik vermaan u dus. Nou, dat 'vermanen', dat is meteen weer met het vingertje, hè. Maar het is gewoon dat ik je oproep. Het is eigenlijk 'ernaast roepen'. Ik denk wel eens, bij het feit dat men dat zo vertaald heeft: hebben die vertalers er iets van begrepen? Of het begrip 'vermanen' moet toen een heel andere betekenis gehad hebben, maar vandaag heeft het een heel andere klank. Ik bemoedig je, ik moedig je aan, ik roep je erbij. Dus, het is een conclusie uit het voorgaande. Het evangelie van Christus Jezus, hij zegt: dat heb ik jullie verteld. Daardoor zijn jullie verwekt, gelovig geworden. Hij zegt: ik roep je op.

"Volgt mijn voorbeeld." Maar hier staat weer exact hetzelfde woord. De vertalers hebben het nu anders weergegeven, maar er staat gewoon letterlijk: wordt mijn navolgers. Exact hetzelfde als wat we ook in 1 Korinthe 11 tegenkomen: wordt mijn navolgers. Dat wil zeggen, zoals ik jullie dat goede bericht van Christus Jezus heb verteld, volg mij daarin. Dat wil zeggen: realiseer je wie je in Hem bent. Verbonden met Hem, met die Christus. Oriënteer je op Zijn onderwijs. Het lijkt haast hoogmoedig, hè, dat Paulus dat dan zo bij herhaling zegt: mijn navolgers. Ja, dat zou hoogmoedig zijn als hij daarbij op zichzelf zou wijzen. Maar hij realiseerde zich: ik ben geroepen. Hij zegt: ik ben de minste van de apostelen, de grootste der zondaren. Maar juist dáárom heeft God mij geroepen om te gaan etaleren en te vertellen wat Gods genade vermag. En dat het totaal niet van een mens afhangt. Weet dat. Word mijn navolgers.

Nou, Filippenzen 3. Dat is de derde keer dat hij dat gebruikt. Een derde tekst die ik u wil noemen. Daar zegt hij weer iets soortgelijks: weest allen, of eigenlijk: wordt tezamen navolgers van mij, mede-navolgers. Het woord wat hij hier gebruikt, daar is nog iets aan toegevoegd. Dat gezamenlijke element is er. Het is niet alleen maar individueel. Maar word nu gezamenlijk navolgers van mij. Heb je weer hetzelfde. Waarbij je even de context ook in gedachten moet nemen. Die hebben we niet gelezen, die laat ik nu ook niet zien, maar ik kan het wel even kort aangeven. Als je het voorgaande leest in Filippenzen 3, dan zie je dat Paulus erop wijst dat er ooit allemaal dingen waren waar hij zich enorm op liet voorstaan. Hij had het enorm ver geschopt in het Jodendom en hij stond erop voor dat hij een Jood was en besneden op de achtste dag en dat hij een enorme ijveraar was. Hij zegt elders: ik heb het verder gebracht in het Jodendom dan velen van mijn voorvaderen.

En hij zegt, naar de gerechtigheid van de wet was ik onberispelijk. Er was geen natte vinger door welke judaïst dan ook op mij te leggen. Onberispelijk. Maar, voegt hij eraan toe, alles wat mijn winst was, waar ik ooit zo trots op was, ik acht het voor drek, voor vuilnis. Hij wilde er niet eens meer aan terugdenken of naar verwezen worden. Het was zelfs niet meer iets waar hij zich op beroemde. Zijn eigen gerechtigheid was nu iets waar hij zich voor geneerde. Want hij was nu gerechtvaardigd. Hij spreekt over de gerechtigheid in Christus. Je zou het voorgaande moeten lezen om echt een goede indruk te hebben van wat hij allemaal bedoelt. Maar dan zegt hij in vers 10 en 11: alles vergeet ik. Alles vergeet ik, ik doe één ding. Eén doelwit heb ik voor ogen, en dat is: Hem te kennen en de kracht van Zijn opstanding. Dan heb je dat geopende graf, die weggewentelde steen. De kracht van Zijn opstanding en ook daarbij de gemeenschap aan Zijn lijden. Dat is ook een rode draad die daar doorheen loopt. Want als je dat evangelie kent, als je ervoor uitkomt, zul je merken dat het haaks staat op alles wat een mens bedenkt. Op menselijke filosofie, menselijke godsdienst, ook christelijke godsdienst. Gods genade, daar ging het om. Wel, zegt Paulus, die boodschap heeft hij uitgedragen. "Weest allen mijn navolgers, broeders, en ziet op hen die evenzo wandelen." Dat wil zeggen: die net als ik dat model voor ogen hebben, gelijk jullie ons tot type, tot voorbeeld, tot model hebben. We gaan naar een vierde voorbeeld.

▶ 24:38 Thessalonicenzen 1 & 2: Navolgers in Zware Verdrukking en Blijdschap ↑ hoofdstukken

In 1 Thessalonicenzen 1 lezen we dat Paulus in Thessalonica was geweest, in het huidige Saloniki. Waar hij ook kwam, hij zweeg niet. Hij sprak van die geweldige dingen en de mensen werden gegrepen door dat geweldige, goede bericht dat hij te melden had. Als hij daarop terugblikt, lees je in vers 6 het volgende: "En gij zijt navolgers geworden." Weer datzelfde woord! Jullie zijn navolgers geworden van ons, van ons die dat woord, dat goede bericht predikten. Jullie hebben dat nagebootst, je daarop georiënteerd en dat als model gehanteerd. "Van ons en van de Here." Het lijkt helemaal hoogmoedig om het in die volgorde te zeggen: "Van ons en van de Here." Maar hij kon dat zo schrijven, omdat hij het woord dat hij doorgaf rechtstreeks vanuit de hemel van de Heer had ontvangen. Zij hadden daar gehoor aan gegeven; hun hart was daarvoor geopend.

"Gij zijt navolgers geworden van ons en van de Here, en gij hebt het woord onder zware verdrukking aangenomen." In de grondtekst staat het eigenlijk nog veel mooier, er staat letterlijk 'ontvangen'. 'Aannemen' is nog zoiets als: je krijgt het aangeboden en nu is het maar de vraag of jij dat inderdaad wilt aannemen. Nee, je hebt het gewoon ontvangen! Je hart is ervoor geopend, en er is er maar Eén die je hart kan openen. Dat was ook precies de aantekening die ik maakte toen ik dat lied zojuist zong. Ik vind het een schitterend lied, laat ik dat vooropstellen, over die liefde van God en hoe dat je leven verandert. Maar op een gegeven ogenblik wordt er gezegd: als je Jezus aanvaardt, dat je Zijn liefde dan ook in je hart krijgt. Ik geef het nu eventjes wat vrij weer. Maar wat de apostel Paulus telkens naar voren brengt, is dat de liefde van God in de harten van gelovigen wordt úitgestort. Daar vraag je niet om. Het zijn mensen die daar helemaal niet om vroegen. Had Paulus erom gevraagd? Nee, hij werd niet gevraagd, hij werd geroepen! De liefde Gods werd in zijn hart uitgestort en hij was in één keer verkocht. Daar is geen mensenwerk bij. Je ontvangt dat gewoon gratis. Het is allemaal genade.

Maar hij zegt erbij: jullie hebben dat woord onder zware verdrukking ontvangen, en dat met blijdschap des Heiligen Geestes. Met vreugde. Dat is trouwens ook een kenmerk, het bewijst dat het goddelijk is. Want als de mensen je afwijzen, als je verdrukking en vervolging ondergaat en dat woord niettemin met vreugde ontvangt, dan moet het inderdaad wel van Hem zijn. Menselijk gezien levert het je namelijk geen enkel voordeel op. Als het je menselijk gezien geen voordeel oplevert, maar je bent er wel zo verschrikkelijk blij mee, ja, dan moet het inderdaad wel vreugde van Gods Geest zijn. En zo was het bij die Salonikers gegaan. Zij hadden dat woord ontvangen en er was veel weerstand. In het boek Handelingen lees je ook dat het exact zo gegaan is. Wat was de weerstand groot, met name ook weer van godsdienstige zijde. Dat is altijd zo; nergens is de weerstand groter dan juist vanuit de religieuze kant. Maar met blijdschap van Gods Geest hebben jullie het ontvangen.

Ik gaf het al even aan bij de Filippenzenbrief, maar we zagen het ook in 1 Korinthe 4. Iedere keer als Paulus dat naar voren brengt, spreekt hij aan de ene kant over de enorme vreugde. Maar hij laat daarbij ook de ervaring doorklinken – het is een ervaringsgegeven – dat het zoveel weerstand oproept op het moment dat je ervoor uitkomt en het zuiver doorgeeft, precies zoals de Schrift het zegt. Denkt u nu werkelijk dat als je dat woord van de apostel Paulus vandaag de dag spreekt, de reactie anders zal zijn dan in die dagen? Als je gewoon leert zoals hij leert, en je vertelt wat hij zegt, denk je dan dat mensen je met open armen zullen ontvangen? Nee. Spreek het inderdaad precies zoals hij het gesproken heeft. Dat is machtig, dat heeft power! Maar naast die positieve power levert het ook heel veel weerstand op. Dat zie je altijd weer in die brieven. En in de zeven voorbeelden die ik u nu geef van dat woord 'navolger', klinkt dat er voortdurend doorheen.

Ik zal u nog een voorbeeld geven uit 1 Thessalonicenzen 2, het vijfde voorbeeld: "Want", zegt hij, "gij, broeders, zijt navolgers geworden van de ecclesia's van God in Christus Jezus die in Judea zijn, omdat ook gij hetzelfde te verduren hebt gehad." Dat wil zeggen: in welk opzicht zijn jullie nu navolgers van die ecclesia's daar in Judea? Wel, navolgers omdat jullie exact hetzelfde ondervonden hebben als wat zij daar ondervonden. Jullie van jullie eigen volksgenoten, en zij van de hunnen, van Joodse zijde. Die Thessalonicenzen hebben ook een enorme weerstand ondervonden. Hier zie je dus exact waar ik zojuist al even op wees: de verdrukking, de weerstand en het lijden dat het met zich meebrengt op het moment dat je ervoor uitkomt. Paulus prijst zichzelf, maar ook hen daarmee gelukkig, dat ze in die positie staan en dat ze voor dat getuigenis uitkwamen. Ik ga snel weer verder.

▶ 31:26 Hebreeën 6: de Volle Zekerheid van de Hoop ↑ hoofdstukken

Hebreeën 6. Dus, ja, dat is nog weer een iets ander verhaal. Want je leest daar in vers, wat is het? Nou, dat heb ik er nu niet bij vermeld, maar het zal waarschijnlijk vers 11 of 12 zijn. Daar schrijft hij dit. Ik zeg even 'hij', daarmee doelend op Paulus, maar dat is niet zeker, want de naam staat er niet onder en dat zal ook niet zonder betekenis zijn.

Maar goed, er wordt geschreven: "Maar het is onze begeerte, dat ieder van u dezelfde ijver, dezelfde inzet, hetzelfde elan betoont tot de verwezenlijking der hoop tot het einde toe." De verwezenlijking van de hoop? Dat wij dus ijver betonen om de hoop te verwezenlijken? Wat is dat? Als u een Statenvertaling hebt, staat het wel correct. Er wordt niet gesproken over een verwezenlijking, maar van volle zekerheid. En dat is een wereld van verschil.

Wij hebben volle zekerheid van de hoop, dat wil zeggen van de verwachting. Ja, waarom? En juist omdat we die volle zekerheid hebben, geeft dat ons ook elan, geeft dat ons ook inzet, dat geeft ons enthousiasme, daar zijn we blij om. Ja, maar stel je voor dat de verwezenlijking van de hoop van mijn ijver zou afhangen. Daar zou juist mijn enthousiasme alleen maar van afnemen. Want dan hangt mijn hoop, om even bij het spraakgebruik van zojuist te blijven... dan hangt mijn hoop echt aan een zijden draadje. En dat is dan nog erg optimistisch gezegd hoor. Want dat kun je gewoon op je buik schrijven. De hoop wordt juist verwezenlijkt ómdat het niet van mijn ijver afhangt. Dat woord kunt u gewoon hierdoor strepen, het is niet de verwezenlijking van de hoop, het is de volle zekerheid van de hoop. Daar gaat het over.

De volle zekerheid van de hoop tot het einde toe, en dan staat erbij: "opdat gij niet traag wordt, maar navolgers moogt zijn van hen, die door geloof en geduld de beloften beërven." Het gaat natuurlijk door en wat Paulus, wat de schrijver van de Hebreeënbrief, dan vervolgens doet is verwijzen naar de aartsvaders. In de eerste plaats Abraham. Abraham was ook zo'n man die volle zekerheid had van de hoop. En daarom ook inderdaad daarin leefde. Als je volle zekerheid hebt, als je ervan overtuigd bent, dan is het ook niet moeilijk om daar blij om te zijn en om daar ook naar te leven.

Waarom? God had het beloofd. God had het zelfs gezworen. In Hebreeën 6 gaat het juist daarover. God had een eed gezworen. Zodat het dubbel zeker is dat het waar is wat Hij zegt en wat Hij beloofde. Wel, juist omdat je die volle zekerheid hebt: Hij heeft het beloofd, Hij heeft het gesproken en Hij zal het dus ook vervullen. En juist dat geeft ons ook die inzet. En Paulus zegt: wees een navolger, juist ook van die mannen. Die stonden op dat woord van God en Zijn belofte en Zijn eed.

▶ 35:01 Efeze 5: Navolgers van God in Genade en Liefde ↑ hoofdstukken

Ik ga naar het laatste voorbeeld. Dat laatste voorkomen dat we tot dusver nog niet besproken hebben, waar ook dat woordje navolger gebruikt wordt: Efeze 5. Maar voordat ik daar aankom, wil ik eerst het laatste vers van Efeze 4 erbij betrekken. Hoofdstuk 5 vers 1 is daar namelijk direct aan gekoppeld. Je kan hoofdstuk 5 vers 1 niet goed begrijpen als je het voorgaande vers niet gelezen hebt. Daarom betrek ik dat er nu even bij.

Dan schrijft Paulus dit: "Weest jegens elkander vriendelijk, barmhartig, elkander vergevend." Dat is een hele vrije weergave en ik denk ook niet dat het een goede weergave is van waar het werkelijk over gaat. Het staat er letterlijk namelijk: elkaar begenadigend, genade gevend. Het woord genade staat erin, en elkaar genade geven heeft te maken met de ander blij maken. Als je een parallel vers daarvan neemt in de Kolossenzenbrief, dan lees je dat Paulus schrijft: en als de één nou tegen de ander een grief heeft, bewijs elkaar genade.

Het is dan niet 'vergeven'. Vergeven is alleen maar zeggen: nou ja, ik zal er verder niet meer op terugkomen. Nee, elkaar genade bewijzen betekent: ik heb een grief tegen jou, of ik kan jou van alles verwijten over het verleden, maar ondanks dat maak ik je blij. Niet alleen maar 'ik reken het je niet toe', maar ik zie jou aan zoals God jou aanziet: volmaakt. Zo rekent God, dus we zullen het daadwerkelijk ook zijn. En God ziet ons nu al zo.

Dat is ons manco, wij zien die toekomst nog niet. Maar Hij spreekt erover en als we ons op dat woord oriënteren, als we dat woord navolgen, daarnaar kijken en daar helemaal op gefixeerd zijn, dan ga je dat nabootsen. Want God bewijst genade. Dat staat er ook: "zoals God in Christus". Heb je hem weer? Zoals God in Christus u genade geeft, u blij maakt. God ziet ons toch niet aan in ons verleden? God rekent ons toch niet datgene aan wat ons allemaal te verwijten is? En dat is ongetwijfeld een hele berg. Maar wat is het geweldig om in die genade te wandelen, waar de apostel hier op wijst als de realiteit!

Zo gaat God met mij om, en met ons om. Wat weerhoudt ons er dan van om niet net zo met elkaar om te gaan? En die verwijten gewoon door te strepen. Dat telt niet. Met recht, dat telt niet. We zijn met Christus gestorven en opgewekt. Een nieuw leven, dat is wat telt. Zo rekenen we. Dat zien we misschien niet, dat voelen we niet. Maar zo ziet God dat, zo rekenen we en dat is wat telt.

Kijk, dan heb je ook een leven, hè. Anders heb je geen leven hoor. Dat is natuurlijk vrij dubbelzinnig, maar je hebt pas echt een leven wanneer je zo in die genade mag staan. Dan hoeft de zon niet eens te schijnen, dan hoeft de hemel niet blauw te zijn, maar dan straalt Gods genade in je hart. Zoals God in Christus u genade geeft, keer op keer, uw verleden volledig wegcijferend. Ja, mooi woord hè. Hij rekent het niet toe, maar Hij rekent wie jij bent in Hem.

Wel, wees dan navolgers, of word dan navolgers van God. Kijk, dit is een aparte hoor. Ik heb hem ook voor het laatst bewaard. Tot dusver ging het vooral over navolgers van Christus of navolgers van Paulus. Maar hier staat: word dan navolgers van God. Zoals God in Christus jullie genade bewijst, bewijs zo ook elkaar genade. En word dan navolgers van God als geliefde kinderen, en wandel in de liefde, zoals Christus u heeft liefgehad.

Of eigenlijk staat het in een tijdloze vorm, de aoristus: zoals Christus u liefheeft. Gewoon als feit. Hij heeft u lief. Dat is een feit, en dat heeft niets te maken met onze ervaringen. Wat we zien, wat we meemaken, en onze gevoelens al helemaal niet. Dit is een feit: Hij heeft u lief. Dat kan niet meer worden doordat je je best doet, en dat wordt ook niet minder als je níet je best doet. Het is gewoon een gegeven. Hij heeft u lief.

Wel, wandel in die liefde. Die agape, de onvoorwaardelijke liefde van God. Wandel in de liefde, zoals ook Christus u liefheeft en Zich voor ons overgeeft. Ook hier weer die tijdloze vorm. Christus geeft Zich vandaag over aan Zijn Ecclesia. Hij is niet bezig de wereld te onderwerpen of het koninkrijk op te bouwen. Hij richt Zich vandaag op dat uitroepsel: u en ik. Ik ga er tenminste even vanuit dat u Hem kent.

Wel, Hij geeft Zich over als offergave en slachtoffer, Gode tot een welriekende reuk. Kijk, dat is Christus. En dan zijn we weer terug bij af, want Hij is niet meer hier op aarde, onder het huis van Israël. Hij is nu dáár. Hij is gestorven, Hij is het slachtoffer. Maar Hij is vervolgens ook opgestegen als een offergave, Gode tot een welriekende reuk. En wij die geloven, we hebben daar een neus voor gekregen. Ja, dat kan je ook nog zeggen: we hebben er een oor voor gekregen en je ruikt dat. Het welriekende aroma van die heerlijkheid die Hij nu heeft. En zoals de Christus volgen wij Hem na. Hem na, God na. Dat is de navolging van Christus.