▶ 00:00 De Essentie van Vaderschap ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen allemaal, beste vrienden. Het is goed u hier te mogen treffen op deze derde zondag van de maand juni. Dat betekent dus – het zal velen van u niet ontgaan zijn – dat het vandaag Vaderdag is. Met de agenda zoals die gangbaar is in de wereld, hielden we in deze samenkomsten niet al te veel rekening. Wat mij betreft terecht, maar dit lijkt me toch een hele aardige opstap om eens wat dieper door te dringen tot de kern van de zaak. Namelijk: wat is dat nu eigenlijk, vaderschap? En wat is daarbij het model daarvan?

Het gaat dus niet zozeer om de vraag: hoe doe je dat nou? U kent de uitspraak of het spreekwoord wel dat zegt: vader worden is een gunst, maar vader zijn is een hele kunst. De kunstjes daarachter, als ik het zo oneerbiedig mag zeggen, zijn niet het onderwerp. Het gaat eigenlijk nog dieper. Niet zozeer hoe je vader bent, maar wat vaderschap ís. Niet hoe je als vader zou moeten zijn, maar wat het betekent dat men vader is, of wat het betekent dat iemand een vader heeft. Wat is daar nu de essentie van?

Het is om die reden dat we begonnen zijn met het Bijbelgedeelte in Efeze 3, dat zojuist is voorgelezen. Paulus heeft juist in het voorgaande zulke onvoorstelbaar grootse dingen naar voren gebracht over dat wat ons bezit is. Met 'ons' bedoel ik wij die mogen geloven, aan wie dat geschenk is gegeven. Ook dat staat in Efeze 2: het is geen enkele roem; als Hij je ogen heeft geopend, prijs Hem dan. Met het uitzicht dat Hij al die ogen gaat openen – maar daarover straks nog even meer.

Hij had geweldige dingen verteld over wat ons bezit is, wat ons eigendom is, wat onze positie en onze plaats is, maar ook daarmee onze toekomst voor wat betreft de komende wereldtijdperken: de komende aionen in Christus, te midden van de hemelsen. Het uitzicht is zo enorm wijds. En als Paulus al die dingen naar voren gebracht heeft, dan gaat hij zijn knieën buigen. Dat zegt hij ook; het is een feit in het navolgende vanaf vers 14 tot 21. Wat zojuist is voorgelezen, is eigenlijk gewoon een gebed.

Daarbij bidt hij dat zijn lezers werkelijk zouden beseffen wat zij hebben ontvangen en wat hun bezit is. Want het is natuurlijk één ding om gigantisch rijk te zijn, maar wat heb je eraan als je dat niet weet? Dan kun je nog straatarm leven en dat vind ik nou echt zonde. De geweldige waarheid is namelijk die enorme rijkdom die we hebben ontvangen, maar het gaat erom dat je het ook gaat realiseren, zodat je elke dag in je leven ook op dat niveau leeft. Niet armetierig, maar naar de status die je hebt ontvangen. Welnu, ten gunste daarvan buigt Paulus zijn knieën voor de Vader.

▶ 04:07 God Is het Prototype, Aards Vaderschap de Kopie ↑ hoofdstukken

Paulus zegt dat vanuit Hem elk vaderschap in de hemelen en op de aarde wordt genoemd. Dat moet ik even toelichten, want als u een NBG-vertaling hebt of een Statenvertaling – en ik denk ook andere vertalingen – dan staat het woordje 'vaderschap' daar niet. Maar in het origineel staat het wel, en dat wil ik graag even verduidelijken.

Laten we eerst kijken naar het woord 'vader'. Het Griekse woord daarvoor is, net als in het Latijn, pater. Dat is wat Paulus hier optekent: hij buigt zijn knieën voor God, en Hij is Vader. Vervolgens staat er dat vanuit Hem elk vaderschap in de hemelen en op de aarde wordt genoemd. In de brontekst staat hier in feite een vrijwel identiek woord: niet pater, maar patria. In dat woord zie je nog steeds datzelfde grondwoord terug; het betekent letterlijk 'het zijn van vader', oftewel vaderschap.

De NBG-vertaling en de Statenvertaling – en datzelfde fenomeen zie je ook in het Engels en het Duits – geven dat niet zo weer. Dat is geen kritiek, want het klinkt in onze oren misschien wat vreemd, maar het punt is dat men het woord daar vertaalt met 'geslacht', 'stam' of 'familie'. Ik geloof dat de Telosvertaling het woord 'familie' gebruikt. Een gezin, een geslacht of zelfs een hele stam vindt zijn oorsprong in een vader. De vader is degene die aan het begin staat; hij is de oorsprong, de origine van dat wat hij heeft voortgebracht: zijn nazaat.

Vele woorden zijn daarmee gekoppeld. In feite is ook een grootvader een vader, net als een stamvader of een aartsvader. Het woordje 'aartsvader' is in het Grieks patriarch. Het is interessant dat wij vaak spreken over hoe zaken vroeger geregeld waren; families waren patriarchaal. In onze moderne, verlichte tijd kijken we daar soms wat 'paternalistisch' op neer, maar de kern van het patriarchale concept is de familie met de vader als de paterfamilias. Hij is degene die centraal staat in een familie. Dat is niet in de zin van 'de baas' die de boel dicteert – dat is juist het misconcept waardoor we er tegenwoordig negatief tegenaan kijken. Nee, hij is de oorsprong en daarmee de basis, het fundament. Hij is degene die verantwoordelijk is voor het gezin, voor de familie of zelfs voor de hele stam. Hij staat centraal als het begin en is daarmee verantwoordelijk voor het welzijn van het geheel. De rol van een vader is dus enorm groot. Daarom geeft men dat in vertalingen weer met 'geslacht', maar het idee blijft dat een geslacht of familie gecentreerd is rond een vader.

Als we goed naar de tekst kijken, zien we dat Paulus zijn knieën buigt voor de Vader en dan zegt dat vanuit Hem elk vaderschap in de hemelen en op de aarde wordt genoemd. Er zijn dus ook families in de hemelen – wat dat precies inhoudt, laten we nu even rusten – maar de families op aarde kennen we maar al te goed. Of het nu een gezin, een stam of een clan is, alles is gecentreerd rond een vader. Nu staat er dat elk vaderschap in de hemelen boven en op de aarde beneden wordt genoemd naar Hem. Vroeger dacht ik altijd dat wij God als Vader aanspreken als een soort metafoor of beeld, omdat we hier op aarde vaders kennen. Omdat we het fenomeen vaderschap hier kennen, zouden we God bij wijze van spreken 'Vader' noemen. Zo dacht ik altijd, en ik kan me voorstellen dat velen van u er ook zo over denken.

Maar Paulus zegt dat het precies omgekeerd is. Elk vaderschap, of dat nu hemels of aards is, is vernoemd naar God de Vader. Het is niet zo dat God de Vader wordt vernoemd naar het vaderschap dat wij hier kennen; nee, het origineel, het model, het prototype van vaderschap is God. Hij is de Eerste, Hij is de Vader. Het vaderschap dat wij hier op aarde kennen, is daar in het beste geval een kopie van, een type of een afbeelding. Ziet u hoe anders dat is?

Dit is ook in praktisch opzicht van groot belang. Ik weet dat veel mensen moeite hebben met de gedachte aan God als Vader vanwege hun eigen negatieve ervaringen met hun aardse vader. Misschien ben je wel mishandeld, misbruikt, of heb je altijd een afwezige vader gehad. Dan ligt het lastig om God 'Vader' te noemen. Wat je dan feitelijk doet, is het vaderschap dat je op aarde hebt leren kennen, projecteren op God. Maar het is precies omgekeerd, en dat vind ik een geweldige, verlichtende en verlossende gedachte.

Hij is het prototype, en het vaderschap op aarde is daar een projectie of kopie van. Het is daarnaar vernoemd. Het feit dat ik vader mag zijn en dat het zo genoemd wordt, is vernoemd naar het feit dat God werkelijk Vader is. Natuurlijk is er een wereld van verschil tussen het origineel en de kopie; in het beste geval benadert de kopie het origineel enigszins en mag het daarnaar verwijzen. De kern, de clou van vaderschap, is dan ook een enorme verantwoordelijkheid. Het heeft niets te maken met 'meer zijn' of al helemaal niet met 'de baas spelen'. Het geeft aan hoe groot de verantwoordelijkheid is die je hebt: jij mag een type zijn van God.

▶ 12:31 De Universele Vader van Heel de Schepping ↑ hoofdstukken

Laat ik nog eens wat dieper ingaan op dat vaderschap van God, want dat kun je op allerlei manieren beschouwen. Als we aan God als Vader denken, dan denken we in de eerste plaats toch aan het feit dat Hij de oorsprong is, de bron van heel Zijn schepping. Dat is een door en door Bijbelse gedachte.

Ik heb destijds wel eens kritiek gehoord op een lied waarin we zongen dat we allemaal kinderen van één Vader zijn. De kritiek daarop was dat dit niet juist zou zijn, want God zou slechts de Vader van de gelovigen zijn. Ik kom daar straks nog even op terug, want die gedachte is niet helemaal onterecht, maar ook niet volledig juist. Er zitten verschillende kanten aan en daarom wil ik daar nu op doorgaan. In de eerste plaats is het namelijk van oudsher de gedachte in de Schrift dat God een Vader is van heel Zijn schepping als geheel, maar daarmee ook van elk schepsel, elke creatuur afzonderlijk.

Ik zal u een voorbeeld geven, want u wilt natuurlijk de ‘bonnetjes’ zien. In Maleachi 2 lees je hierover. Er worden daar twee retorische vragen gesteld, wat wil zeggen dat in de vraag zelf het antwoord al besloten ligt. Maleachi zegt: "Hebben wij niet allen één Vader?" En dan herhaalt hij feitelijk de vraag, maar dan op een andere manier geformuleerd. Door het feit dat die zinnen parallel lopen, zie je meteen wat hij daarmee bedoelt: "Heeft niet één God ons geschapen?" De Vader is Degene die creëert, procreëert; Degene die voortbrengt. Waar is deze schepping uit voortgekomen? U zegt: "God is de Schepper." Ja, maar dat betekent dat Hij daarmee dus ook de Vader is. Heel de schepping komt uit Hem voort. Dat maakt Hem God, maar meer nog: Vader.

Hij is onze Schepper; dat is een geweldige gedachte. Het feit dat elke creatuur Hem zo mag noemen, is niet exclusief voor een bepaalde groep. Nee, dat is het geboorterecht van ieder schepsel. Iedereen mag Hem Vader noemen. Waarom? Omdat Hij je Bedenker is, de Ontwerper, de Designer, de Schepper. Wat wil je nog meer?

Nog een voorbeeld vinden we in Handelingen 17. Paulus bevindt zich daar in Athene en staat op de Areopagus, in een kring van allerlei filosofische scholen. Op een gegeven ogenblik wordt hij min of meer ter verantwoording geroepen en wordt hem gevraagd of hij misschien ook zijn verhaal wil vertellen. Nou, dat hoef je aan Paulus natuurlijk geen twee keer te vragen als hij echt een goed bericht te melden heeft. Wat zo mooi is in die toespraak, is dat hij refereert aan allerlei schriftuurlijke waarheden zonder de Schrift ook maar één keer letterlijk te citeren. In de synagoge doet hij de Tenach open, maar in zo’n gezelschap had het geen zin om te zeggen: "De Schrift zegt...", want dat zei hen helemaal niets.

Wat hij doet, is aansluiten bij het gedachtegoed dat die heidenen en die filosofische scholen hadden. Hij citeert een wijsgeer en poëet uit die dagen; het schijnt uit een gedicht te komen. Paulus kende zijn klassieken. Hij citeert: "Wij zijn ook van Gods geslacht." Dat is prachtig, want Paulus zegt dus tegen dat gezelschap van volstrekt onwetenden: "Ik, maar jullie ook, luisteraars, jullie zijn van Gods geslacht." Dat wil zeggen: jullie zijn voortgekomen uit Zijn wezen. Hij is jullie Vader; met andere woorden: wij behoren allemaal tot Zijn familie. Wij zijn uit Hem voortgekomen.

Paulus sluit dus ook zijn heidense toehoorders — op dat moment nog helemaal geen gelovigen — hierbij in. Later blijkt dat er maar een enkeling uit het gezelschap inderdaad gehoor heeft naar wat hij te melden heeft, maar dat maakt voor dit feit niet uit. Dit is namelijk niet iets wat je moet verwerven of wat je pas in tweede instantie door een bepaalde actie van jouw kant verkrijgt. Niets van dat alles. Het loutere feit dat je een schepsel bent — waar je zelf niets voor hoeft te doen, dat ben je gewoon — maakt dit waar. Voor zover dat een prestatie is, is het Zijn prestatie. Het is Zijn actie; Hij heeft jou bedacht en voortgebracht. En dat betekent: je bent van Zijn geslacht, Hij is jouw Vader. Ik had meer schriftplaatsen kunnen noemen, maar ik wilde het bij deze twee getuigen houden. Daarmee moet de zaak toch vaststaan?

▶ 18:39 De Unieke Vader van Jezus Christus ↑ hoofdstukken

Er is nog een speciaal aspect dat heel dikwijls in de Bijbel benadrukt wordt, en dan in het Nieuwe Testament natuurlijk in het bijzonder. Dat is dat God op een heel bijzondere wijze de Vader is van Jezus Christus. De reden daarvoor hoeft niet zo moeilijk te zijn; er zijn trouwens zelfs verschillende redenen voor. Maar laat ik me beperken tot wat de hemelse boodschapper ooit tegen Maria zei toen haar werd aangekondigd dat ze zwanger zou worden.

In Lukas 1 lezen we het volgende. De boodschapper – die engel dus – antwoordde op de vraag van Maria en zei tot haar: "Heilige geest zal op jou komen." Dat is niet zomaar een menselijke geest, nee, dat is de geest van God. "Kracht van de Allerhoogste zal jou overschaduwen." Let op: daarom komt er geen menselijke tussenkomst aan te pas. Er is geen sprake van een menselijke vader. Dit is volstrekt uniek. Maria zou zwanger worden, en haar vraag was natuurlijk: "Hoe zal dat dan gebeuren?" Hij antwoordde haar dat de heilige geest op haar zou komen en dat de kracht van de Allerhoogste haar zou overschaduwen. Dat is volstrekt uniek; geen mens kan dat nazeggen. Jezus had wel een moeder, een menselijke moeder, maar geen menselijke vader.

Daarom zegt die boodschapper tegen haar: "Daarom zal het heilige dat verwekt wordt, Zoon van God worden genoemd." Dat is uniek. Dat verklaart ook meteen wat we met name in de brieven van Johannes nogal eens vinden: dat Jezus de eniggeboren Zoon van God wordt genoemd, de unieke Zoon van God. Dat is vaderschap op een heel exclusieve wijze. Niemand anders is op die wijze zoon of kind van God. Hij is namelijk door God zelf verwekt bij een vrouw, doordat de geest en de kracht van de Allerhoogste over Maria kwam.

Sommige mensen hebben veel moeite met zo’n wonder, maar ach, ik denk altijd: waarom zou dat zo moeilijk zijn? Juist aan het begin van de week heb ik nog een prachtige timelapse gezien over de zwangerschap. Ik zie zoiets heel graag. Hoe dat zich in negen maanden voltrekt en hoe ze dat tegenwoordig prachtig op de beeldplaat kunnen vastleggen. Het is onvoorstelbaar hoe een mens – u en ik dus – ooit tot stand is gekomen door twee onogelijke celletjes die bij elkaar kwamen. Dat ontstaat zomaar en na negen maanden is het zover. Dat is een volstrekt Godswonder. En als mensen dan vragen hoe God dat op deze manier kan doen... oké, dit is uniek. Maar is het ene op zich wonderlijker dan het andere? Ik aarzel om de vraag zo voor te leggen, maar je zou kunnen zeggen dat het ene een wonder is en het andere een wonder boven wonder. Laten we het daarop houden.

Dit is inderdaad een wonder, maar het maakt de Heer Jezus Christus tot een heel bijzonder Persoon. We hebben het zojuist trouwens ook gezongen: "Wij zingen van Jezus... de Zoon van God is Hij." Ja, dé Zoon van God, namelijk de unieke, de eniggeboren Zoon van God. Ik kan het niet nalaten om er ook nog bij te vertellen dat er later in de psalmen – in Psalm 2 – al geprofeteerd wordt dat God tegen Hem zegt, Yahweh zegt tegen Hem: "Mijn Zoon ben jij, ik heb jou heden verwekt." Ik ga het nu niet bewijzen, maar het blijkt dat dit gaat over de opstanding. Toen heeft God Hem opnieuw verwekt, namelijk uit de doden. Dat maakt Zijn zoonschap nog unieker.

Dus ook daar zitten nog verschillende kanten aan. U ziet wel dat als je het hebt over het feit dat God Vader is, daar allerlei aspecten aan zitten. Het is een diamant met vele kanten, en een paar van die zijden, van die facetten, wil ik belichten om daar wat bijbels licht op te werpen. Want ja, waarom doe je anders de Schriften open, nietwaar? En dan is er nog één aspect.

▶ 24:10 De Vader van de Nieuwe Schepping en Uiteindelijk van Allen ↑ hoofdstukken

God als Vader van het nieuwe leven, namelijk van de gelovigen nu. Hier komen we alsnog uit bij dat kritiekpunt op het lied 'kinderen van één Vader zijn wij allemaal'. De tegenwerping is dan vaak: "Ja, maar zegt de Schrift ook niet dat Hij juist de Vader is van de gelovigen?" In sommige kringen is het heel bekend wat je leest in Johannes 1: allen die Hem aangenomen hebben of allen die Hem ontvangen hebben, heeft Hij recht gegeven om kinderen Gods te worden. Dat is een bijzonder kindschap, maar dan hebben we het over het feit dat Hij de Vader is van de nieuwe schepping. Dat wil zeggen: een schepping die de dood voorbij is, van het nieuwe leven.

Ik wil u een voorbeeld geven. Ik zou Titus 3 kunnen noemen, maar de mooiste vind ik in 1 Petrus 1. Daar schrijft Petrus in de aanhef van zijn brief: "Gezegend de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die naar Zijn grote ontferming ons opnieuw verwekt tot een levende hoop door de opstanding van Jezus Christus vanuit de doden." In de NBG-vertaling staat 'heeft doen wedergeboren worden', maar er staat letterlijk dat Hij ons opnieuw verwekt. Hier blijkt dus dat Hij verwekt tot nieuw leven, en dat maakt Hem Vader in een hele bijzondere zin. Hij is niet alleen de Vader van de oude schepping – in die zin is Hij de Vader van elk schepsel – maar Hij maakt ook een nieuwe schepping. En die nieuwe schepping is feitelijk begonnen bij de opstanding van Jezus Christus vanuit de doden. Toen is nieuw leven aan het licht gekomen. Degenen die vandaag geloven, zijn nu opnieuw verwekt. Paulus noemt dat vooral een nieuwe schepping. Dat geeft aan dat God niet alleen de Vader is van de oude schepping, maar ook van de nieuwe schepping. Maar dat Hij de Vader is van de nieuwe schepping, is iets wat alleen gelovigen nu nog maar weten. Alleen gelovigen zijn een nieuwe schepping, de rest nog niet. En dat maakt dat gelovigen op een bijzondere wijze kinderen van God zijn.

Ziet u? Hij is de Vader van alle schepselen sowieso, en Hij is ook de Vader van de nieuwe schepping. Dat is op dit moment alleen nog maar weggelegd voor gelovigen; dat bijzondere vaderschap is weggelegd voor degenen die Hem vandaag mogen kennen. Maar ik zeg er meteen bij dat dit een momentopname is, want dat is de huidige situatie. Hij is de Vader van het nieuwe leven, maar dat betekent dat Hij dat straks zal zijn van alle mensen. Ik citeer hier de apostel Paulus in Filippenzen 2 en dan zegt hij dit – u kent het vers ongetwijfeld, het heeft hier al zo dikwijls geklonken, maar het is zo'n geweldige waarheid. Ik noem het graag het slotakkoord van de hele Bijbelse historie, van de heilshistorie om zo te zeggen. Dat wil zeggen dat het uiteindelijk eindigt in een geweldig halleluja. Elke knie gaat buigen. Paulus boog zijn knieën nu al en dat doen wij ook, maar er komt een moment dat álle knieën gaan buigen. En ook elke tong. Dat is geen lippendienst, de lippen is de buitenkant, maar de tong is de binnenkant. Dat geeft aan dat het inderdaad van binnenuit komt. Elke tong zal toejuichen dat Jezus Christus Heer is, tot heerlijkheid van God de Vader. Tot heerlijkheid van God, let op: de Vader. Dan is het moment aangekomen dat al die tongen en al die schepselen die hun knieën buigen en dit belijden en juichen, inmiddels ook dat nieuwe leven hebben ontvangen. Dan is Hij inderdaad ook de Vader van heel de nieuwe schepping. Dan is er namelijk geen eens een oude schepping meer.

Hoe dan ook, Gods vaderschap is universeel. Ik neem u nog mee naar een andere Schriftplaats: Efeze 4 vers 6. Paulus bezingt daar de geweldige eenheid die God tot stand heeft gebracht en wat de kenmerken zijn van die eenheid die wij vandaag mogen vormen: één lichaam, één geest, één Heer. En zo sluit hij dan ook af. Hij noemt zeven kenmerken van die eenheid en het zevende is feitelijk niet alleen het eindpunt, maar ook het hoogtepunt. Hij zegt: "één God en Vader van allen." Eén God. Dat is de echo die overal in de Schrift weerklinkt. Eén God, dat is de meest fundamentele belijdenis van allen. Dat zei de Heer Jezus ooit al toen een schriftgeleerde bij Hem kwam met de vraag wat het eerste gebod van allen was. Als een goed orthodoxe Jood zei de Heer Jezus: "Heb je niet gelezen? Hoor Israël, de Heere is onze God, de Heere is één." Er is maar één God. En omdat Hij uniek is en er geen anderen zijn, moet Hij wel de oorsprong en daarmee de Vader zijn van allen. Dat unieke, dat 'één' zijn, heeft alles te maken met het universele. Als je het ene ziet, zie je het andere ook. Als je niet ziet dat er maar één God is, dan zie je ook dat universele vaderschap niet. Dat is trouwens een doordenkertje; dat heeft alles met elkaar te maken. Eén God. Als je eenmaal weet dat er één God is, dan weet je dat er ook maar één kan zijn die alles beschikt, die alles plaatst, die alles leidt en die alles tot een goed einde brengt. Wie zou dat kunnen verstoren? Bij God, als er maar één God is, dan kan er nooit iets misgaan. Als je dat weet, dan heb je rust, dan heb je vrede.

Let op: "één God en Vader van allen." Of je dit nou betrekt op de oude schepping of op de nieuwe schepping, in beide gevallen is het uiteindelijk sowieso waar. God is inderdaad universeel Vader. Trouwens, eventjes tussendoor: dat woord 'universum' is geen Bijbels woord, maar het is wel mooi om dat te bedenken als aanduiding van het heelal. Het al is heel, wij noemen dat ook universum. Letterlijk betekent dat, als je kijkt naar 'uni' en 'versum', dat 'uni' het ene is en 'versum' te maken heeft met wenden, keren of draaien. Letterlijk betekent universum dus: gekeerd tot de Ene. Wauw! Dat is een belofte, mensen. God is inderdaad de God en Vader van het universum, en het al keert zich tot de Ene. Waarom? Wel, het is uit Hem voortgekomen. Hij is de Vader van allen. Hij is daarom ook boven allen – dat lijkt mij nogal wiedes – en Hij is door allen. Dat is wat moeilijker, maar ik versta het zo dat Hij ook degene is die door alles en door allen alles dáár brengt waar Hij het hebben wil. Uit Hem, door Hem, tot Hem. En inderdaad ook in allen. Ziet u? Hij is de Vader van allen, boven allen, door allen en in allen. Dat is trouwens Gods grote ultieme doel: dat Hij zal wonen in elk schepsel. God alles in allen.

▶ 33:40 De Hebreeuwse Symboliek: de Vader (ab) en de Liefde (ahav) ↑ hoofdstukken

Ik wil u dan nog wat vertellen over de Hebreeuwse symboliek. Want het woord voor vader in het Grieks heb ik u al verteld, dat is pater – dat is het trouwens ook in het Latijn. Maar in het Hebreeuws is dat Ab. En dat bestaat uit de eerste twee letters van het alfabet: alef, beth. Je ziet het ook terug in allerlei Bijbelse namen. Abraham, dat betekent vader van vele volken. Of Absalom, dat betekent vader van vrede. Of Abner, dat betekent vader van licht. Enzovoorts. Ab is de korte vorm van het woord vader.

Het mooie daarvan is dat het Hebreeuws de taal van de 'andere kant' is. Dat is niet zomaar een taal uit deze wereld; het komt van de andere kant, van God Zelf. Dat zie je ook in de symboliek terug. De spraak die daarvan uitgaat is werkelijk geweldig. Ik noem een paar diamantjes daarvan die ik toch even wil laten schitteren vanmorgen. Ik kan het niet nalaten om dit op deze vaderdag met u te delen.

Die eerste letter is de alef. In het Grieks is dat de alfa. Onze letter 'A' komt daar eigenlijk ook vandaan. Letterlijk is de alef de kop van een rund; als je de letter omdraait, zie je de kop met twee hoorns. Die alef in het Hebreeuws is een beeld van God Zelf. Het staat ook voor de 1. Hebreeuwse letters zijn, net als Romeinse letters, ook cijfers. De eerste letter staat dus voor de 1. De alef is het getal van God, die Eén is. Daar zou je nog veel meer over kunnen vertellen en ik moet me beperken, maar toch even dit: het woord alef betekent dat Hij de eerste is, het Hoofd. Het is de letter van God. "Ik ben de alfa" of "de alef", dat is het.

De tweede letter is de beth. Alef-beth. Beth is ook het woord voor huis. Denk bijvoorbeeld aan de vele Bijbelse namen die zo beginnen, zoals Bethlehem: huis van brood. Dat woordje beth is huis en daarmee ook de aanduiding van een familie. "Ik en mijn huis, wij zullen de Heere dienen." Het is de familie. Het staat ook voor het getal 2. Als de alef de 1 is, dan is de beth de 2. Het staat ook voor de schepping die uit dualiteiten bestaat: hemel en aarde, wit en zwart, licht en duister, land en zee. Die schepping is ook een huis. God heeft deze schepping voortgebracht. Hij is de Ene en Hij bracht de schepping voort. Daar begint het boek Genesis trouwens mee: met de beth. De eerste letter van de Bijbel is een beth. De schepping, hemel en aarde, is er omdat God in die schepping wil wonen.

Het is trouwens ook een voorzetsel; voor de fijnproevers: het betekent ook 'in'. Dat is precies waar je in woont. Denk daar eens aan. Het woord Ab verwijst naar God die in Zijn huis woont, die daar centraal staat en die ook gaat over Zijn huis. Hij is niet alleen de oorsprong daarvan, maar Hij is ook verantwoordelijk voor het hele welzijn van het huis. Dat is wat vaderschap is. Het is toch geweldig als je daaraan denkt: dat we niet op God gaan projecteren wat wij doen – dat is allemaal zo zielig. Het is omgekeerd. Hij is de Vader, perfect, en wij mogen weten dat ons vaderschap daarvan is afgeleid en daarnaar is genoemd.

Nu wil ik u nog wat vertellen, want het woordje Abba, vader, is de volle vorm van het woord vader. Dat is feitelijk het verhaal van de schepping: het begint en het eindigt bij God. Hij is de alef. Daar begon het mee. In het Hebreeuws lees je van rechts naar links, dus het begint bij de alef. Dan krijg je de Vader die Zijn schepping ontwerpt, bouwt en daarin woont. En uiteindelijk woont Hij ook daadwerkelijk in Zijn schepping. Hij was vóór de schepping alles in Zichzelf, en aan het eind van het verhaal, aan het eind van de aionen van de hele historie, is Hij alles in allen. Dan heeft Hij de hele familie, alles wat Hij voortgebracht heeft in de oude en in de nieuwe schepping, tot een goed einde gebracht, zodat Hij in alles de eerste zou zijn. Dat is Abba. God, die wij zo mogen noemen, staat garant voor de goede afloop van de gehele schepping.

En dat is het allerlaatste wat ik erover wil vertellen. In dat woord Ab, vader, zit nog een letter tussen. Dat is feitelijk het kloppende hart dat centraal staat. Als je een venster opent, zie je dat dit in het middelpunt van de Vader staat. Hier staat in het Hebreeuws het woord ahav. En ahav is het woord voor liefde. In de liefde drukt God uit wie Hij is, namelijk een Vader voor heel Zijn schepping. Zo komt het in dat verhaal, in die hele historie van de aionen waarin goed en kwaad een rol spelen. Hij is de Beschikker; Hij maakt geen fouten. We begrijpen er soms helemaal niks van, of heel vaak niet, maar Hij is ook God. Hij is een Vader en Hem kunnen we volledig en restloos vertrouwen. Hij beschikt alles. Hij is boven allen, Hij is niet te vatten, maar Hij is ook door allen en uiteindelijk in allen. Hij gaat in Zijn schepping wonen en dan zal blijken dat heel Zijn wezen liefde is. God is liefde. Hij is Vader. Abba, Vader.