▶ 00:00 Ons Leven Is met Christus Verborgen bij God ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen ook van mijn kant, vrienden. Ik ben blij dat ik hier in deze zomerperiode ook weer eens mag wezen. Ik wil u vanmorgen graag bepalen bij wat we lezen in Kolossense hoofdstuk 3. Het plaatje dat u ziet — dat doet er niet zo heel veel toe hoor, het komt op het projectiescherm niet zo goed uit de verf — heeft te maken met 'jong en vernieuwd'. Beide begrippen worden gebezigd in Kolossense 3. Het lijkt mij verstandig om bij het begin te beginnen met het voorlezen. Ik wil met name naar vers 10 en 11 toe, maar om dat te begrijpen moet je ook de omgeving van die verzen kennen. Vandaar dat ik begin te lezen in vers 1. U bent van mij gewend dat ik altijd zo dicht mogelijk bij de brontekst wil zijn. Dat betekent dat de vertaling die ik geef soms wat afwijkt van de wijze waarop dat in de NBG of Statenvertaling staat weergegeven. Ik hoop niet dat u me daar lastig over valt.

Paulus schrijft in Kolossense 3 vers 1: "Indien jullie dan samen werden opgewekt met Christus, zoekt de dingen boven, waar Christus is gezeten in de rechterkant van de God." Het feit dat Paulus zo begint, geeft al aan dat hij voortborduurt op wat hij in het voorgaande heeft gezegd. In de eerste twee hoofdstukken heeft hij gesproken over wie Christus vandaag is: verborgen. Degene die ooit stierf met alle consequenties van dien, degene die werd opgewekt en die vervolgens, onttrokken aan het oog, daarboven is. Paulus zegt: "Zoekt dan die dingen boven." Waarom? Omdat wij met Hem verbonden zijn. Hij stierf, wij stierven met Hem. Hij werd opgewekt, wij werden met Hem opgewekt. En bovendien: waar Hij nu is, daar zijn wij ook met Hem. Dat is een waarheid die in Paulus' brieven altijd weer zo sterk benadrukt wordt.

"Zoekt de dingen die boven zijn." Dat betekent niet dat je de hele tijd maar een beetje fantaseert en probeert voor te stellen hoe het daarboven is. Zo heb ik dat vroeger onbewust weleens opgevat, maar dat is het niet. Zo zul je ze trouwens ook nooit vinden. Het zoeken van de dingen die boven zijn, heeft alles te maken met het Woord. Zoals dat ook in vers 16 van ditzelfde hoofdstuk staat: "Het woord van Christus wone rijkelijk in u." Het is dat Woord, het Woord van Christus, dat de Christus die dáár is aan Paulus heeft bekendgemaakt. Paulus zegt: "Bedenkt die dingen." We worden dus niet losgelaten in onze eigen fantasieën. Dat leidt tot niets; bovendien fantaseert de één precies het tegenovergestelde van de ander. Het gaat erom dat je bedenkt wie Hij daar nu is en wie wij in Hem mogen zijn, met alle consequenties van dien. Bedenk die dingen. Dat is iets wat gezocht moet worden, want het ligt niet op straat. Het is onttrokken aan het oog, maar in het Woord is het allemaal te vinden.

"Waar Christus is gezeten in de rechterkant van God, bedenkt de dingen die boven zijn, niet de dingen op de aarde." Alles wat met die aarde verbonden is — en daarmee doelt hij, zoals we straks zullen zien, juist ook op de onreine dingen op de aarde — maar in het algemeen: ons leven is daar en aangezien dat zo is, focus je je daarop. Paulus motiveert dat: "Want jullie stierven." Hoezo, jullie stierven? Wij lopen hier toch? Jawel, maar Paulus zegt: wij zijn geïdentificeerd. Om het eens heel netjes te zeggen: we zijn eengemaakt met Hem. We worden met Hem ingerekend. Toen Hij stierf, zag God dat wij met Hem stierven. En wat Hij nu is, dat zullen wij straks zijn. Het moet allemaal nog openbaar worden, maar zo rekent God. Wij worden ook geacht en opgeroepen om zo te rekenen en te denken.

Jullie stierven, en het leven van jullie is verborgen. Vandaar ook dat het gezocht moet worden. Waar is dat leven dan? Samen met Christus in God. Dat geeft aan dat het heel solide, veilig en beschermd is. Wanneer dan ook, te zijner tijd, de Christus openbaar gemaakt zal worden — Hij is nu verborgen en Hij wordt eens openbaar of manifest gemaakt — dat is een moment waar we naar uitkijken: Zijn parousia, Zijn verschijning. Wat gaat er dan gebeuren? Omdat Hij ons leven is, zullen jullie ook samen met Hem openbaar gemaakt worden in heerlijkheid. Dat is het grote moment suprême. Dat is het grote heilsfeit dat nu op het programma staat: dat Hij openbaar zal worden en wij met Hem in diezelfde heerlijkheid openbaar gemaakt zullen worden. Ik begrijp dat ook letterlijk zo: als Hij straks verschijnt in heerlijkheid op de Olijfberg, dan zullen wij met Hem daar zijn. Dat is een onderwerp apart, maar dan wordt Hij immers openbaar gemaakt in heerlijkheid en daar zullen wij bij zijn. Waar het hoofd verschijnt, daar verschijnt het lichaam ook met Hem.

Ik heb dit van tevoren gelezen om aan te geven: hier is de toon gezet. Feitelijk is het zo: ons leven is daar en niet hier. Het is nog sterker, ik wil er even op wijzen, want ik heb er geen dia van. Als u terugleest in hoofdstuk 2 vers 20, daar schrijft Paulus: "Indien jullie dan met Christus stierven aan de eerste beginselen, aan de elementen van de wereld, waartoe laat gij u..." — en nu komt het — "...alsof u in de wereld leefde, geboden opleggen: raak niet, smaak niet, roer niet aan?" Het gaat om dat ene zinnetje: "alsof jullie in de wereld leefden." Dat betekent dat Paulus het echt zo ziet dat wij dáár zijn. Dáár is ons leven. Wij zeggen vaak: "Wij zijn hier, en in zekere zin zijn wij ook nog daar." Nee, het is precies omgekeerd: wij zijn daar, daar is ons leven, en in zekere zin zijn wij hier nog op aarde.

Paulus zegt in Galaten 2 iets soortgelijks. Ik vind dat mooi, dat noemen ze 'omdenken': de dingen in een totaal ander perspectief plaatsen. Aan het einde van Galaten 2 zegt hij: "Met Christus ben ik gekruisigd en toch leef ik, dat is niet meer ik, maar Christus leeft in mij." En dan zegt hij erachteraan: "en voor zover ik nu nog in het vlees leef..." Voor zover! Want dat zou je ter discussie kunnen stellen. Als ons leven daar is, is de gedachte eigenlijk: wij zijn hier nog, maar wat hier is, telt niet meer echt mee. Dáár is ons leven. Ik weet dat je daar verkeerde conclusies uit kunt trekken, maar daar gaat het nu niet om. U begrijpt de gedachte: daar is ons leven. En dan kun je natuurlijk de vraag stellen: wat dan voor zover we hier nog op aarde zijn? Welnu, dan zie je meteen ook het belang van een goede weergave.

▶ 09:47 Niet Bestrijden, maar Doen Versterven Door te Negeren ↑ hoofdstukken

Want als je in de NBG-vertaling kijkt – trouwens, vrijwel alle vertalingen doen dat – dan staat daar: "Dood dan de leden die op de aarde zijn." Dood dan de leden die op de aarde zijn. Ik heb daar altijd, ook een beetje onbewust, het idee bij gehad dat dat vloekt of dat het niet matcht. Aan de ene kant worden we geacht daar in de hemel gerekend te worden, en dan zijn we hier weer op aarde. Ik zie het al voor me als je dat zo leest... Het is uiteraard beeldspraak dat je dan de leden... en wat Paulus daaronder verstaat, dat staat in het navolgende. Maar de gedachte dat je dan actief bezig bent om dat allemaal af te kappen, te doden. Je ziet jezelf bij wijze van spreken al met een zwaard rondzwaaien om dat allemaal te doden. Die leden die op de aarde zijn, en die zijn er genoeg, in alle varianten, in soorten, maten en kleuren. Maar dat staat er niet.

Er wordt hier namelijk een woord gebruikt – en ik geef het dan meteen maar goed weer: "Doet dan versterven." Ik kan dat ook eigenlijk wel vrij goed bewijzen, want dit woord... u kent het bijvoorbeeld wel als u een bijbelprogrammaatje hebt en je kijkt naar het Strong-nummer. Dan zie je dat dat woord dat hier gebruikt wordt drie keer voorkomt in het Nieuwe Testament. Dat is hier dus in Kolosse 3, en de twee andere keren zijn in Romeinen 4 en Hebreeën 11. In Romeinen 4 gaat het over Abraham. Er staat daar in vers 19: "En zonder te verflauwen in het geloof heeft hij opgemerkt..." Het gaat daar over de oude, als ik het zo mag zeggen, impotente Abraham. God had hem al zijn naam gegeven, wat 'vader van vele volkeren' betekent. Zo heette hij dus al: vader van vele volkeren. Moet je nagaan, hij was kinderloos en bovendien oud, en zijn vrouw was onvruchtbaar en ook al oud.

Dus ja, hoe onmogelijk wil je het hebben? En dan vervolgens iedere keer aangesproken worden met de naam Abraham. "What’s in a name?", zeggen ze dan. Nou, heel veel als God je een naam geeft. Wauw. Want dat is meteen een belofte ook, een belofte van leven. "En zonder te verflauwen in het geloof heeft hij zelf opgemerkt dat zijn eigen lichaam verstorven was." Niet gedood, nee: verstorven. Dat wil zeggen: niet meer in staat om leven voort te brengen, daar hij ongeveer honderd jaar oud was, staat er dan. Maar dan wordt het dus weergegeven – dit is gewoon overgenomen uit de NBG-vertaling: hij had opgemerkt dat zijn eigen lichaam verstorven was.

In Hebreeën 11 gaat het trouwens weer over Abraham en dan staat er in vers 12: "Daarom zijn er ook uit één man, Abraham, en wel een verstorvene (exact hetzelfde woord weer), voortgekomen als de sterren des hemels in menigte gelijk het zand aan de oever der zee dat ontelbaar is." Alstublieft, als een verstorvene. Hiermee is eigenlijk feitelijk ook het evangelie in de kiem geïllustreerd. Want wat doet God namelijk? Daar waar de dood heerst, verwekt Hij nieuw leven door opstanding. Abrahams lijf en Abrahams leven hebben dat gedemonstreerd. God verwekt nieuw leven uit de dood. En daar waar de mens aan het eind van zijn Latijn is, daar begint God. Dat vind ik altijd zo mooi. Wij kunnen niet hoger, we zitten aan ons plafond en dan zegt God: "Ah, dat is een mooie vloer voor Mij. Daar begin Ik." Dat is een universeel Bijbels principe.

Maar ik zou zomaar van mijn hoofdlijn afkomen. Het gaat me even om dat woord wat gebruikt wordt: versterven. Het komt drie keer voor. Hier zou je dus niet "doden" moeten weergeven, maar: "Doet dan versterven." Iets doen versterven als dat een activiteit is, dan wil dat zeggen dat er geen voeding meer wordt gegeven en dan versterft het lichaam. Dat is in feite ook een medische term. Denk daar eens over na. Dat is dus niet iets actief doden, maar iets doen versterven. De gedachte daarbij is: je geeft het niet langer voeding. En dat bedoel ik net zo dubbelzinnig als die Nederlandse uitdrukking "geen voeding geven aan" ook uitdrukt. Ergens geen voeding aan geven wil zeggen: je negeert het. Je geeft het geen aandacht, want u weet: alles wat je aandacht geeft, wordt groter. Toch? En het groeit.

Het idee is dus niet dat je dat actief gaat bestrijden. Ik weet het, ik ben zelf ook zo opgevoed en ik kreeg vanuit de Heidelbergse Catechismus de gedachte mee dat je je leven lang tegen de zonde moet strijden. Het idee daarbij was – en dat merkte je ook heel sterk in de prediking – dat er altijd die focus op de zonde was, namelijk om het niet te doen. Wat alleen psychologisch gezien al heel dubbel en heel tegenstrijdig werkt. Ja, we kennen het allemaal. Op het moment dat je er aandacht aan geeft, wordt het... Nou, kijk maar eens een keertje in Romeinen 7, een heel hoofdstuk in de Bijbel dat dat proces heel smartelijk beschrijft. Wat er gebeurt als een mens zich stelt onder de wet van: "O, ik mag niet begeren." Dat wat voor de natuurlijke mens misschien aantrekkelijk mag zijn, mag je niet doen. En wat er gebeurt is: hoe meer je denkt: "Dat moet ik niet doen" – je bent dan wel heel godsdienstig en vroom bezig – hoe meer je merkt dat de zonde juist geprikkeld wordt.

Paulus zegt in 1 Korinthiërs 15 – dat moet u onthouden: "De prikkel van de zonde is de wet." Dat moet je misschien ook niet overal hardop zeggen. Ik doe het wel, maar goed, je loopt een risico, maar het staat er. En elke ouder weet ook dat het zo is en zo werkt: dat als je de zonde wilt prikkelen, dan moet je zeggen: "Dat mag je niet doen." Maar om even terug te komen: dan zie je het punt dus niet. Het punt is niet dat je het zou doden of actief zou bestrijden. Nee, doe het versterven.

Welke leden dan? Nou, hoererij. Paulus noemt zo allerlei van die dingen die allemaal te maken hebben met kwade begeerte. Hoererij, dat is seksuele gemeenschap met iemand die niet jouw man of vrouw is. Onreinheid, hartstocht, namelijk in de zin van kwade begeerte. Bovendien de hebzucht. Dat is een leuk Grieks woord, want ik zocht het eventjes op in zijn elementen. Als je kijkt hoe dat woord is opgebouwd: hebzucht betekent in het Grieks letterlijk "meer hebben". Dat is precies ook wat hebzucht is: je wilt altijd maar meer hebben. Daarin ben je ook nooit tevreden. Ze zeggen weleens: wat is rijkdom? Wanneer ben je rijk? Je bent rijk wanneer je genoeg hebt. Dan ben je toch rijk?

Stel nou dat je, ik noem maar wat, tien miljoen euro op de bank hebt staan, maar je hebt niet genoeg. In mijn beleving, gewoon in deze definitie, ben je dan gewoon arm. Toch? Je wilt meer hebben. Er staat ergens in het boek Spreuken iets over de bloedzuiger die twee dochters heeft. Ik had even na moeten kijken hoe het er ook alweer precies staat... oh ja, daar staat: "De bloedzuiger heeft twee dochters: Geef, Geef!" Die heeft nooit genoeg. Altijd maar zuigen, altijd maar meer. Dat is hier ook: die hebzucht, altijd maar meer willen hebben. Feitelijk is het afgodendienst. Elders wordt dat de dienst aan de Mammon genoemd, de liefde voor geld. Maar in het algemeen is het die hebzucht, dat meer willen hebben.

Nu kun je hier natuurlijk ook weer heel veel aandacht aan geven, maar dat wil ik juist niet doen. Paulus zegt: "Doe dat nou niet." Al die dingen waar in de wereld zoveel aandacht aan gegeven wordt – dat was destijds al zo en nu alleen nog maar sterker – daar word je dag in, dag uit via alle mogelijke kanalen mee doodgegooid. Je focus wordt er voortdurend op gericht. Maar Paulus zegt: "Bedenk de dingen die boven zijn." Eigenlijk is het dus zo: het is gewoon heel positief.

Hij zegt: als je de dingen bedenkt die boven zijn, dan kun je de dingen die op de aarde zijn niet bedenken; deze dingen versterven dan vanzelf. Ik kom er straks nog even op terug, ik lees eerst even verder.

Er wordt nog bij gezegd over die hoererij, onreinheid, hartstocht, kwade begeerte, hebzucht enzovoort: dat is afgodendienst. Om welke dingen de toorn van God komt op de zonen van de ongezeggelijkheid. Let op, er staat niet op welke dingen de toorn van God komt op óns. Dat is onmogelijk. Nee, op de zonen van de ongezeggelijkheid. En feitelijk sluit dit ook aan op de profetieën. Het boek Openbaring spreekt daar ook over dat de dag van toorn straks zal komen en dat de wereld die zich niet laat gezeggen, die niet horen wil, dan zal voelen hoe God over deze dingen denkt.

Trouwens, Paulus zegt erbij: jullie weten daar alles van. Hij herinnert hen er nog eventjes fijntjes aan: "Temidden van wie ook jullie eens wandelden toen jullie in deze dingen leefden." Dat wil zeggen: jullie maakten zelf ook gewoon deel uit van dat gezelschap. Het was jullie omgeving.

Ik wou wel zeggen: jullie hebben een ander leven gekregen. Nee, ik moet het eigenlijk anders zeggen: jullie hébben een leven gekregen. Ik weet niet, maar is dat een leven? Volgens mij niet. Het echte leven — met allemaal hoofdletters — dat is wat jullie nu hebben, zegt Paulus. Wat daarboven verborgen is, dat is het echte leven. Dat heeft toekomst. Dat heeft de dood achter zich. Dat is volmaakt. Ja, goh, dat is geweldig. Dat is ook smetteloos. Daar is niets... het is onvergankelijk, het is heerlijkheid, het is kracht, het is alles.

Maar nu, zegt Paulus, is er een alternatief. Het ene is dus geen aandacht meer geven door het versterven, geen voeding meer geven.

▶ 21:49 De Oude Mens en Zijn Praktijken Uittrekken ↑ hoofdstukken

Maar nu doen jullie ook dit alles weg. Hij voegt daar nog iets aan toe. Niet zoals de NBG-vertaling het heeft hoor: "Maar nu... maar thans moet ook gij dit alles wegdoen." Ik heb daar een... ja, ik denk mede doordat ik daardoor aangestoken ben door Paulus, dat weet ik wel zeker, heb ik een allergie ontwikkeld voor dat woordje "moeten". Wat wij hier hebben, dat is een ontmoeting. Toch? En we wijzen elkaar op het Leven, en dat is vrij.

Het idee bij al die dingen waar we het over hebben, over de leden die op de aarde zijn, is niet een kwestie van: "Dat mag niet." Het is gewoon zonde. En dat bedoel ik in de wereldse zin van het woord. Dat moet ik natuurlijk even toelichten. In de godsdienstige zin van het woord betekent zonde dat wat je niet mag doen, wat verboden is. Maar dat is geen zonde. Zonde betekent simpelweg dat wat het doel mist. Dat is wat het woord zonde in het Hebreeuws en in het Grieks gewoon betekent.

Ik bedoel het in de wereldse zin van het woord, zoals wij zeggen als je een kop koffie laat vallen over je mooie pak: "Oh, wat zonde!" Ja, dat is zonde. Het is niet verboden of slecht, nee, het is zonde voor de koffie en vooral voor je pak natuurlijk. Want het mist op die wijze zijn doel. Het is een heel andere perceptie, een heel andere beleving.

"Doen jullie ook dit alles weg?" Nu gaat Paulus meer spreken over de agressie: toorn, woede, kwaadaardigheid — dus echt de kwade intenties — en blasfemie. Dat is het woordje dat Paulus hier gebruikt. Blasfemie is eigenlijk gewoon laster. Niet per definitie van God, al kan dat natuurlijk ook. Laster wil zeggen: kwaadspreken, schandelijke taal uit jullie mond. Dat wat totaal geen pas geeft. Al die dingen.

Eigenlijk gebruikt hij eerst de term "doen versterven" en hier spreekt hij over "wegdoen". Als ik me niet vergis, wordt er in de Statenvertaling gesproken over "afleggen". Leg dat af. Toen ik dat doordacht, vond ik dat eigenlijk ook wel mooi. Afleggen heeft in het Nederlands in ieder geval ook nog de klank van: als iets gestorven is, dan leg je het af. Dat is wat je met de dode dingen doet, dan wordt het afgelegd. Ik weet niet helemaal zeker of dat in het Grieks ook de associatie is, maar ik vind het wel mooi om het aan te geven. In beide gevallen is de gedachte: dit is negatief.

Dat is leuk, hè? Wij gebruiken heel vaak het woordje "negatief". Ik had het er zojuist ook over. Paulus wijst erop: positief. Ons leven is met Christus verborgen bij God. Dus vul je gedachten en focus je op Hem. Maar daarmee zeg je tegelijkertijd dat al die dingen die daarbuiten vallen, of die daarmee niet matchen, dat je die negeert. Je kunt niet beide doen. In de auto hadden we het er nog over; er staat in de Bergrede dat de Heer Jezus zegt dat je niet twee heren kunt dienen. Je mág niet twee heren dienen? Nee, je kúnt niet twee heren dienen. Hij motiveert dat dan ook, maar het is nogal logisch: het kan niet. Op het moment dat je je aandacht en je focus richt op Hem, dan versterft dat andere. Dat leg je dan af, dat verdwijnt dan.

Dat woordje "negatief" moet je heel letterlijk nemen. Want dat woordje negatief, die "min", is afgeleid van een werkwoord, namelijk: negeren. Dat is een leuke vraag, hè: wat zou je nou doen met al die negatieve dingen in het leven? Nou, ik heb een heel goed idee: gewoon negeren. Dat is namelijk wat het woordje negatief ook betekent: dat wat genegeerd zou worden. Niet dus doden, bestrijden of aandacht aan geven. Nee, juist niet. Het gaat om het positieve, en dat andere is dus in de letterlijke zin van het woord negatief: je negeert het.

Paulus zegt in Romeinen 6 ook: "Houdt het ervoor," of letterlijk: "Rekent dat je dood bent voor de zonde." Niet strijden tegen de zonde, dat is in feite precies tegenovergesteld. Op het moment dat ik de zonde bestrijd, dan wordt die zonde juist heel groot en levend. Nee, ik reken dat ik dood ben voor de zonde. Zo ziet God mij. Nou, zo reken ik ook en ik leef gewoon onbekommerd voor God. That's it. En daar waar ik leef voor Hem en daar waar ik me richt op Hem, dan heeft het andere helemaal geen schijn van kans.

Lieg niet meer tegen elkaar. Ook dat is zo: als je in aanraking gekomen bent met de waarheid, dan ga je de ontdekking doen — trouwens, dat weet elk mens wel — hoe vals de leugen is. En als ik zeg "vals", dan is dat precies wat een leugen is. Want het Griekse woord voor liegen hier is het woord waar "pseudo" van is afgeleid. We kennen dat wel: pseudo betekent dat het vals is. Het is schijn, het is bedrieglijk, niet echt. En dat is trouwens ook altijd doodlopend. Dat geldt voor zonde in het algemeen: zonde betekent niet "slecht", het loopt dood. En dat is met de leugen ook; in de leugen loop je altijd vast. Ook de wereld weet dat: "Al gaat de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel." Altijd. De waarheid wint altijd.

Een leugen is vette ellende. Waarom? Iemand die veel liegt, moet heel veel onthouden. Want ja, de ene leugen moet dan weer bedekt worden door andere leugens, maar die moeten dan vervolgens ook weer gecoverd worden. Het wordt een web waar je gewoon compleet gek van wordt. Heel complex. Als je niet uitkijkt, krijg je het ervan. Dat pseudo, lieg niet meer tegen elkaar. De kortste weg om met elkaar te communiceren is gewoon de waarheid spreken. Wees echt.

Er staat in de Johannesbrief een tekst die ik heel mooi vind en die je ook zou moeten onthouden; het is zo'n universeel principe: "Indien we in het licht zouden wandelen... hebben wij gemeenschap met elkaar." Als we in het licht wandelen — en het licht is de waarheid, dat wat het licht kan zien — daar waar we de waarheid spreken en vooral in het licht van God wandelen, daar vinden we elkaar. Daar hebben we gemeenschap met elkaar. Dat geldt op elk niveau. Ik bedoel onder elkaar als gelovigen, maar ook op welk terrein dan ook: in het gezinsleven, in huis. Spreek de waarheid. Dan vind je elkaar, dan heb je gemeenschap en dan beleef je eenheid. Op het moment dat de leugen een plaats gaat krijgen, dan raak je elkaar kwijt. Dan vervreem je van elkaar. Dat is eigenlijk ook de bedoeling, want je liegt juist om iets te bedekken en te verbergen, toch? Lieg niet meer tegen elkaar. Als je erover doordenkt, over al die aspecten, dan is het zo logisch.

▶ 30:36 De Laatste Adam: de Onvergankelijke, Jonge Mens Aantrekken ↑ hoofdstukken

Liegt niet meer tegen elkaar, trek de oude mens uit samen met zijn praktijken. In de NBG-vertaling staat dat je de oude mens hebt afgelegd, maar hier wordt letterlijk een woord gebruikt dat 'afstropen' of 'uittrekken' betekent. Denk bijvoorbeeld aan hoe je een kledingstuk of een schoen uittrekt. De metafoor is die van een kledingstuk. Je bent een nieuwe mens; dat is hier de gedachte.

Wat is die nieuwe mens? De oude mens is de mensheid zoals we die tegenkomen op straat en hier op aarde. Dat is wat voortgekomen is uit Adam, ons aller stamvader. Dat zijn de Adamieten, de oude mensheid. Er is ook een nieuwe mens en omdat hij ook de mensheid representeert, heet hij de laatste Adam. Dat is een heel nieuw type mens. Om het helemaal op een rijtje te krijgen, zou je eens 1 Korinthiërs 15 moeten lezen. De oude Adam is uit de aarde, aards, vergankelijk en onderhevig aan de zonde. De nieuwe mens begint in de opstanding van Christus. Daar is de laatste Adam een levendmakende geest. De steen werd weggewenteld en zie daar de eersteling van een hele nieuwe mensheid. Zoals in Adam allen sterven — dat is de oude mens — zo zullen in Christus alle mensen worden levend gemaakt, ieder in zijn eigen rangorde.

Dat is die laatste Adam, de nieuwe mens die wij hebben leren kennen. Zoals bij de oude mens een bepaald gedrag past, zo is dat ook hier. Je trekt kleding aan om niet alleen ergens bescherming of bedekking aan te ontlenen, maar ook om ergens uitdrukking aan te geven. Gisteren hadden wij een begrafenisdienst en dan trek je bijpassende kleding aan, natuurlijk. Of je gaat naar een bruiloft of naar je werk. Kleding drukt uit wat je bent en wat passend is. Bij die oude mens passen bepaalde praktijken, waar Paulus al een heel lijstje van heeft genoemd. Bij de nieuwe mens hoort ook een 'jasje', als ik het zo mag zeggen; daar hoort kleding bij die bij de oude mens juist niet past. Paulus zegt: wat doe je daarmee? Gewoon uittrekken. Kleed je maar uit. Dat uitkleden lijkt misschien negatief, maar het is juist nodig om je nieuwe klofje, je nieuwe kleding aan te kunnen trekken. Trek de oude mens uit samen met zijn praktijken en trek de jonge aan, die wordt vernieuwd tot besef.

In uw vertaling staat misschien 'die wordt vernieuwd tot volle kennis', maar dat is subtiel in het Grieks. Er worden namelijk twee woorden gebruikt. Hier wordt het woordje 'neon' gebruikt en dat betekent letterlijk 'jong'. Het woord voor 'vernieuwen' is weer een ander woord. Wat is de tegenstelling van oud? Dan krijg je twee opties: de tegenstelling van oud is jong, of de tegenstelling van oud is nieuw. Zo kun je het prima aanduiden. Hier wordt gesproken over de oude mens, het adamitische dat geen toekomst heeft en uiteindelijk vanzelf weer verdwijnt. Trek de oude mens uit en trek de jonge mens aan.

Hoezo de jonge mens? We zijn nu tweeduizend jaar verder, maar ik had het over de oude mens en de nieuwe, eigenlijk de jonge mens. Die kwam aan het licht toen de steen werd weggewenteld. Toen de laatste Adam uit het graf kwam, was dat de jonge mens. Nu, tweeduizend jaar later, is dat nog steeds de jonge mens. Het is, zoals ze dat in het Engels zeggen, forever young. Dat blijft jong. Het is fris en onvergankelijk. Het blijft vitaal, ongeacht de leeftijd; dat maakt helemaal niet uit. Dit is een jonge, frisse, vitale, levende en onvergankelijke mens. Trek die jonge mens aan. Het klinkt ook heel aantrekkelijk, moet ik zeggen.

▶ 36:15 Epignosis: Vernieuwd Worden tot Vol Besef ↑ hoofdstukken

Die nieuwe mens wordt vernieuwd tot besef. Dat is een voortdurend proces, het is niet iets eenmaligs. We worden vernieuwd. Paulus spreekt er ook elders in zijn brief over: niet van buitenaf door kunstjes te leren, maar getransformeerd door de vernieuwing van je denken. Je wordt vernieuwd, dat staat hier ook: vernieuwd tot besef, tot volle kennis, epignosis. Het heeft echt te maken met kennis. Je moet dingen weten, want als je dingen niet weet, dan kun je dus ook niet vernieuwd worden. Vernieuwd word je juist ook in en door, en ook met het oog op dat besef. Volle kennis.

Besef vind ik echter een mooier woord. Volle kennis wil niet zeggen dat je alles weet of dat de kennis compleet is, maar besef... Kijk, even een korte toelichting over het woordje epignosis. Dat is een heel mooi woord. Epignosis bestaat uit epi, dat "op" betekent, en gnosis, dat "kennis" is. Dus het is eigenlijk op-kennis of boven-kennis. Dat veronderstelt kennis, dat je dingen weet, maar het is meer dan louter kennis. Het is wat wij aanduiden met iets realiseren of bezeffen. Dat is epignosis. "Volle kennis" is een mogelijke vertaling, maar besef is beter.

Je kunt namelijk dingen weten, dat is één ding. Maar er zijn ook dingen die je wel weet, maar die je niet beseft. In feite gaat het erom: je doet Bijbelstudie, je onderzoekt de Schrift, je leert die Schrift kennen — ieder op zijn eigen niveau en wijze, dat maakt niet uit — en die kennis komt tot je. Maar het gaat pas echt leven op het moment dat je het gaat beseffen. Je wist bepaalde dingen al en ineens, zoals we dat dan zeggen, valt het kwartje. Aha, dat is het! En dan: wauw, ik heb het honderd keer gelezen en me eigenlijk nooit gerealiseerd wat er écht staat. Nou, dat is besef.

Vernieuwd worden tot besef naar het beeld van zijn Schepper. Prachtig. Dus ziet u hier: er vindt een vernieuwing plaats en je krijgt een besef, en dat is allemaal in overeenstemming met of naar het beeld van zijn Schepper. De Schepper is uiteraard God. Wie is het beeld van zijn Schepper? Dat is Christus. Wilt u het niet geloven? Dat staat in Colossenzen 1 vers 15: "Hij is het beeld van de onzichtbare God." Hij is die icoon, Hij representeert God. God heeft ooit deze wereld gemaakt, de schepping gemaakt door Zijn Woord. Hij sprak en het was er. En ooit is dat Woord vervolgens ook vlees geworden; dat is Christus. Het beeld van zijn Schepper, dat is Christus. Dáár ligt het model, het prototype als ik het zo mag zeggen.

In die nieuwe mensheid spelen de onderscheidingen die hier nog verdeeldheid brengen, geen enkele rol meer. Onderscheidingen zoals Griek en Jood — ik ga daar nu niet te diep op in — of meer in godsdienstige zin: besnijdenis en voorhuid, en onbesneden zijn dus. Of barbaar, Scyth, slaaf of vrije. Maatschappelijke posities, godsdienstige verschillen, nationale verschillen, raciale verschillen, beschaving... U weet, een barbaar heeft nou niet bepaald de reputatie van iemand die beschaafd is; het is bij ons zelfs synoniem voor iemand die onbeschaafd is. Al die onderscheidingen die hier in de wereld verdeeldheid zaaien, zijn in de nieuwe mensheid totaal niet aan de orde. Maar alles en in allen is Christus.

Ik ga daar nu even snel aan voorbij, want ik wil nog eventjes bij vers 14 aankomen. Hij zegt: trek dan aan. Nu komt het. Je hebt die oude mens met zijn praktijken afgelegd; dat past niet, dat matcht niet. Je wilt... ja, ik bedoel, het is feest! Ze zeggen wel eens: "Het leven is een feest." Nou, dan heb ik het niet over het aardse bestaan hoor, hoewel ze dat in de wereld vaak wel zeggen. Maar hét leven — en ik hoop dat u begrijpt wat ik bedoel — hét leven is een feest. Namelijk dat leven dat aan het licht is gekomen, dat wáre leven. Alles wat wij hier "leven" noemen is eigenlijk geen leven. Vergeet het maar, dat is sterven, dat is bezig dood te gaan. Leven is dat wat de dood achter zich heeft en onvergankelijk is. Nou, dat leven is een feest hoor!

Bij dat feest hoort feestelijke kleding: een leven, een praktijk die daarmee matcht en die dat demonstreert. Dat is niet iets van "moeten". Op het moment dat je in die termen denkt, heb je het nog niet helemaal begrepen. Of zou ik zeggen: heb je het helemaal nog niet begrepen? Nee.

▶ 41:46 De Kleding van Gods Uitverkorenen: Om Niet Genade Bewijzen ↑ hoofdstukken

Trek dan aan als uitverkorenen van God. God heeft je uitgekozen. Het feit dat wij nu dingen mogen weten, dat is geen verdienste. We zongen het zojuist al: ik ben niet gered door mijn werken, zelfs niet door berouwvol geween. Dat is een evangelisch misverstand, van mensen die denken: "O, maar ik heb voor Jezus gekozen." Vergeet het maar. God heeft je hart geopend, Hij heeft je ogen geopend. Dat is pure — en dat bedoel ik echt zoals ik het zeg — pure genade.

En u zegt: "Ja, maar hoe zit het dan met de rest van de wereld?" Don't worry! Gods plan is alomvattend, dat komt helemaal goed. Maar wij... God kiest uit, en wij mogen uitverkorenen van God zijn. Heiligen, dat wil zeggen: apart gezet. En bovendien geliefden. Nou, doet dat dan aan. Wat past daar wel? Inmiddels hebben we al gezien wat er niet past.

Innerlijke gevoelens van ontferming. Wij spreken dan van empathie; je kunt je verplaatsen in de ander. Vriendelijkheid. Nederigheid — wat dat woord ook precies zegt, namelijk: de ander hoger en meerder achten. Bescheidenheid of zachtmoedigheid. Eigenlijk is zachtmoedigheid niets anders dan bescheidenheid. Het is opvallend hoe vaak die woorden nederig en zachtmoedig in één adem worden genoemd, want het is nederig en bescheiden. Geduld. Al die eigenschappen demonstreren precies wat zo passend is bij de nieuwe mens. Geduld bijvoorbeeld: ja, wij hebben de tijd. Toch? Wij hebben de tijd, dus geduld hoort daar ook bij.

Verdraagt elkaar, bewijst genade onder elkaar. Niet zozeer "vergeeft elkaar", maar: bewijst genade. Genade betekent vreugde geven om niet, zonder dat er prestaties tegenover staan. Indien iemand naar iemand anders een klacht heeft, een grief... Dat is toch logisch? Ik bedoel, je leeft met elkaar en we zijn niet volmaakt. Nee, we zijn niet volmaakt, en daar moet je altijd maar mee dealen als je met mensen te maken hebt. Ook onderling, als gelovigen. Je loopt daar zo vaak tegenaan, dan moet je inderdaad soms verdragen. Er zijn irritaties. Wat doe je daar nou mee? Nou, indien iemand naar de ander nu een klacht heeft, terecht of ten onrechte: zoals ook de Heer genade bewijst aan jullie, doen jullie evenzo.

Het komt er eigenlijk op neer: hoe meer je gaat beseffen hoe Hij genade bewijst, hoe meer ik daarmee ook leer en kracht krijg, en ook de logica ga zien om mij ook zo naar een ander op te stellen. Dat is een logisch effect daarvan. Als Hij mij genade bewijst, wie ben ik dan om dat niet aan een ander te bewijzen? Het is dus niet "een ander vergeven", dat is nog veel te zuinig. Het is niet van: "Nou, ik zal het je niet meer aanrekenen." Nee, maak die ander gewoon blij, om niet.

Sommige mensen zeggen: "Ik ben heel erg depri, ik weet niet waarom." Eigenlijk zou je het in deze dingen, door het kennen van het Woord, moeten omkeren: "Ja, ik ben heel erg blij, ik weet niet waarom." Hoezo waarom? Je leeft in het licht. Je kent Zijn genade. Dat verandert je gewoon van binnenuit en dat raakt ook direct de relaties met anderen. Je eigen leven wordt daarmee zoveel blijer. Wat zeg je? Wordt vervuld? Maar dat mag je ook aan anderen geven, ongeacht de grief. Dat is een leerproces, dat weet ik. Maar boven al deze dingen.

▶ 46:08 Agapè: Goddelijke, Onvoorwaardelijke Liefde als Band van de Volmaaktheid ↑ hoofdstukken

Het laatste waar ik nog op wil wijzen – ja, Paulus gaat nog wel verder, maar ik niet – is: "Maar boven al deze dingen, doet aan de liefde." Agapè. Dat is de samenbinding, de band van de volmaaktheid; dat wat volkomen is, of de volwassenheid.

Ik heb daar wel over nagedacht. Feitelijk is die liefde goddelijke liefde, zoals God liefheeft. Kijk, wij hebben lief omdat we kwaliteiten van de ander zien die ons aanspreken. Dan hebben we daar sympathie voor of er ontstaat een natuurlijke aantrekkingskracht. Daar is niks mis mee, maar deze liefde is anders. Waarom heeft God de wereld lief? Waarom heeft God heel de schepping lief? Dat heeft niks te maken met de kwaliteiten of het gedrag van die schepselen, maar dat is omdat het Zijn werk is. Het zijn creaties van Zijn handen. Hij heeft ze bedacht, en daarom houdt Hij ervan. Dat is liefde. Dat is goddelijke liefde.

Op het moment dat je de ander zo onvoorwaardelijk liefhebt zoals God, dan wordt de band die je hebt met die ander volmaakt en compleet. Het is zelfs zo dat, al zijn er in de verhoudingen van man en vrouw, van ouders en kinderen of in andere verhoudingen – en in huis kom je daar vooral mee in aanraking – al is er nog zoveel aan te merken op mij als vader, en dat is er hoor... Nee, mijn kinderen zijn er nu niet bij, maar mijn vrouw wel; die kan dat alleen maar beamen. "Beter kom eens naar voren!" Ik bedoel het helemaal niet jolig, maar als je weet dat de ander onvoorwaardelijk van je houdt, dan verdwijnen al dat falen en die moeite die je hebt met anderen. Omdat je weet dat daar die onvoorwaardelijke, goddelijke liefde is die aangaat. En dan wordt de band, misschien met alle lek en gedrek, volmaakt. Dat is echt de samenbinding van de volwassenheid.

En doet bij dit alles de liefde aan. Als er één ding is dat past bij de nieuwe mens en bij de Schepper die wij leren kennen – een beeld van zijn Schepper – als er één ding is wat daar eigen aan is, dan is het deze liefde. De goddelijke liefde. Doet bij dit alles, boven al deze dingen, aan de liefde. Dat is de samenbinding van de volwassenheid. Amen.