▶ 00:00 Inleiding: Paulus in Korinthe en het Ware Evangelie ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen allemaal, vrienden. Heel blij u weer hier te mogen ontmoeten. Bent u ook zo blij dat Nederland gewonnen heeft? O, u weet het nog niet eens, tenminste dat maak ik een beetje op uit de reactie over het Songfestival. Maar we hebben zojuist gezongen over het nieuwe Jeruzalem, dus laten we het dan maar niet over Tel Aviv gaan hebben. Trouwens, dat was ik toch al niet van plan.

Maar goed, over de actualiteit van wat er in de krant staat en op het internet allemaal te beleven valt, gaan we het sowieso niet hebben. Ik wil u eens meenemen naar de actualiteit van zo’n negentienhalve eeuw geleden. Paulus was in Korinthe geweest en heeft daar anderhalf jaar gearbeid. U weet wel, die Griekse stad vlak bij Athene. Daar heeft hij een tijd vertoefd en ook heel veel meegemaakt. We weten daar het een en ander van omdat dat allemaal verslagen wordt in het boek Handelingen, in Handelingen 18.

Vervolgens is hij vertrokken en niet lang daarna heeft hij een brief aan deze Korinthiërs geschreven. Trouwens, hij schreef meerdere brieven, en we hebben daarvan ook twee exemplaren in onze Bijbel. Ik neem u mee naar het eerste hoofdstuk van die eerste brief.

▶ 01:42 Door een Dwaas Woord: het Kruis als Symbool van Nederlaag ↑ hoofdstukken

Ik heb deze studie de titel meegegeven: 'door een dwaas woord', met de nadruk op dat woordje 'dwaas'. Een stupide, een belachelijk woord. Want door een belachelijk woord, dat is de wijze waarop God 'by design', zoals dat heet, de mensen in deze wereld gaat redden. Dat is het ontwerp en ook de opzet van God. Laten we eerst eens kijken wat er in de tekst staat, en dan begin ik te lezen bij vers 17. Zoals u van mij gewend bent, is de vertaling wat letterlijk; deze sluit direct aan bij de interlineair die u onderaan ziet, waarbij de eerste regel de Griekse tekst is die Paulus genoteerd heeft. De tweede regel is de meest letterlijke weergave van dat woord en dat lichtgrijze is dan de wijze waarop de NBG-vertaling dat heeft weergegeven.

Paulus schrijft in vers 17 dat Christus hem had geroepen. Hij was persoonlijk geroepen op de weg naar Damaskus, waarbij Christus aan hem was verschenen in een stralend zonlicht dat helderder scheen dan de zon in haar volle kracht op dat moment. Hij was geroepen om het evangelie te gaan vertellen, het goede bericht en het blijde nieuws onder de natiën. Maar hij was niet geroepen om over rituelen, godsdienst of zichtbare dingen te vertellen. Dat speelt in Paulus' bediening geen rol. Hij zegt: "Christus vaardigde mij niet af om te dopen, maar om te evangeliseren." Dat is wat hij zou doen, waarmee zelfs eigenlijk een tegenstelling wordt gesuggereerd tussen het evangelie wat hij bracht en het dopen. Nu was Paulus daar geen tegenstander van, maar hij zegt: het hoort niet bij mijn missie. Dat heeft ook alles nog te maken met Israël. De doop is direct gekoppeld aan Israël, zoals alle zichtbare tekenen en rituelen met dat volk te maken hebben.

Paulus was echter voor een fase verder geroepen. Hij maakte geen deel uit van de twaalf, het oorspronkelijke getal van de apostelen. Nee, Paulus werd later geroepen, toen inmiddels Israël al min of meer — ik druk mij voorzichtig uit — op een zijspoor was gezet. Hij was geroepen om het evangelie te vertellen. En wat is dat goede bericht dan? Wel, in ieder geval niet een boodschap waarbij rituelen een rol spelen; geen besnijdenis, en dat geldt trouwens ook voor allerlei feestdagen, hoogtijddagen, gebouwen of andere rituelen. Zelfs niet de doop. Hij zegt: "Christus heeft mij daartoe niet afgevaardigd om dat te doen, maar om te evangeliseren." En dan zegt hij er nog bij: "niet in wijsheid van woord." Dus niet om iets te vertellen waarbij hij zou imponeren met mooie, geleerde taal.

U moet trouwens weten dat Paulus buitengewoon academisch gevormd was. Hij had gezeten bij een van de meest hooggeleerde en gerespecteerde rabbijnen van die dagen, dat lezen we ook. Dus hij was buitengewoon bekwaam, en niet alleen in de godsdienstige wereld waarin hij groot werd, maar ook de Griekse wijsheid kende hij. Maar alles wat hij misschien qua natuur en van huis uit kon brengen, dat heeft hij allemaal terzijde gesteld. Rituelen speelden geen rol in zijn boodschap en wijsheid van woorden — dat wil zeggen: imponeren met geleerdheid, boeken en dergelijke — al evenmin. Zijn boodschap was noch voor het oog, noch strelend voor het intellect, en hij motiveert dat ook. Hij zegt: "opdat het kruis van Christus niet ijdel gemaakt zou worden."

Dat moet ik even toelichten. Dat 'kruis van Christus' is in het Grieks eigenlijk nog simpeler. Letterlijk simpeler, want bij een kruis kun je nog zeggen dat het een paal met een dwarsbalk is, maar het Griekse woord wat hier gebruikt wordt — zoals altijd in ons Nieuwe Testament — is 'stauros' en dat betekent gewoon een paal. Al of niet met een dwarsbalk, daar gaat het nu even niet om, maar het woord zelf betekent gewoon een paal waaraan een executie had plaatsgevonden. Het was de meest afschuwelijke vorm van executie die je maar kunt voorstellen. En dat was feitelijk het embleem van de boodschap die hij bracht. Het kruis symboliseert inderdaad nederlaag, want daar is iemand aan gestorven. Het symboliseert trouwens ook de afwijzing van de wereld, want het was een executiemethode. De Romeinen hebben hem omgebracht, maar ik moet er eigenlijk nog bij zeggen dat dit allemaal ook nog eens gebeurde op instigatie van het jodendom dat hem heeft overgeleverd, zodat de Romeinen hem hebben gekruisigd. Het kruis is daarmee een embleem van de Joodse afwijzing door Israël, die haar eigen Messias die ze verwachtten niet eens hebben herkend. Het is een symbool van de afwijzing, de verwerping en de executie door de Romeinse wereld, en in feite daarmee ook een symbool van nederlaag.

Ik denk dat we de kracht van dit woord in onze dagen moeilijk kunnen voorstellen zoals Paulus dat toen heeft gezegd. Kijk, bij ons is het kruis eigenlijk weer een godsdienstig embleem geworden en je kunt met een zilveren kruisje om je nek lopen, en daar gaat dan ook weer een bepaalde sprake van uit. Maar het kruis is van oorsprong gewoon een embleem, een symbool van verwerping en van nederlaag, en van het feit dat de wereld daar niets van moet hebben. Dat is wat dat woord 'stauros', dat kruis van Christus, vertegenwoordigt. Paulus zegt: ik ben geroepen om dat te vertellen. Dus niet om te imponeren met rituelen of met geleerdheid, maar om een verachtelijk symbool, dat kruis, te brengen. Op het moment natuurlijk dat ik indruk zou gaan maken met dopen of met de wijsheid... Ik bedoel, Korinthe lag vlakbij Athene, de plek waar de Griekse wijsheid tot in onze dagen legendarisch is. Je zou zelfs kunnen verdedigen dat de geleerdheid die we vandaag hebben haar bron en oorsprong vindt bij de grote Griekse denkers. Paulus heeft daar niet aan meegedaan; dat was niet zijn missie. Hij was geroepen om het kruis van Christus te brengen. Op het moment dat hij indruk zou willen gaan maken met andere dingen, dan zou hij het kruis, die 'stauros', dat symbool van verachting, ijdel maken.

De grote vraag is dan: waarom? Dat is toch eigenlijk dwaas? Waarom niet komen met geleerdheid? Waarom niet komen met iets wat ook voor het oog al indruk maakt? Daarmee overtuig je toch? PR-technisch gezien is dat toch handig? Het is toch stupide, dwaas, belachelijk en bizar om met iets te komen dat het embleem is van een nederlaag? Dat doe je toch niet? Nee, maar Paulus was daartoe geroepen. En op het moment dat hij het anders zou doen, dan zou hij dat kruis van Christus ijdel maken. IJdel betekent gewoon leeg; dan zou het hol worden. Want, zegt hij — laten we verder gaan — "het woord van het kruis", de logos. Ons woord 'logo' komt daar ook vandaan. Het is het woord, het begrip, het symbool van het kruis. Die 'stauros' is wel voor hen die verloren gaan dwaasheid. Paulus vat dus in feite zijn evangelie, dat goede bericht, samen: het is het woord van het kruis. Hij zegt: het is voor hen die verloren gaan dwaasheid.

▶ 11:06 De Betekenis van Verloren Gaan en het Vergaan van Wereldse Wijsheid ↑ hoofdstukken

Nou moet ik eerst even inhaken op dat woord 'verloren gaan'. Want ja, als je in de christelijke wereld bent grootgebracht, dan neem je allerlei ideeën mee en is je bril eigenlijk beslagen – en dan druk ik me nog zachtjes uit. Je bent dan eigenlijk niet in staat om dit woord werkelijk te vatten. Laat ik het eerst even wat scherper stellen. Als je naar dat woord kijkt in de interlineair, dan zie je daar een verticaal streepje boven dat groene 'verloren' staan. Dat verticaal streepje geeft aan dat het tegenwoordige tijd is. Dat betekent dus eenvoudigweg, als je het gewoon uitlegt, dat ze bezig zijn verloren te gaan. Dat is dus iets wat nu gaande is.

Verloren gaan betekent dus niet – en dat is het concept dat we traditioneel christelijk hebben als je wortels in het kerkelijke gedachtegoed liggen – dat je naar de hel gaat of iets dergelijks. Over de hel gaat het hier al helemaal niet. Bovendien is het helemaal niet iets toekomstigs; het is iets wat nu bezig is. Het zijn mensen die bezig zijn verloren te gaan. En ik kan u verklappen: dit wordt verklaard in het volgende vers. Wat is dat verloren gaan dan? Dan wordt het ineens ook meteen helder, alleen ga ik het nu nog niet zeggen, want in vers 19 komen we daar vanzelf op. Wat is dat verloren gaan? Dan wordt dat exact hetzelfde Griekse woord nog een keer gebruikt en dan wordt het in één klap volkomen helder. In ieder geval: voor degenen die bezig zijn verloren te gaan, die verliezen, die iets missen, die omkomen – om welke redenen dan ook, waarover straks dus meer – voor hen is het dwaasheid.

Aha, dat is eigenlijk merkwaardig. Want het woord van het kruis, dat is toch dwaas? Ja, maar als je dat dus zo inschat, dan is dat een aanwijzing dat je niet ziet waar het om gaat. Dan ben je iets kwijt als je dat meent. Maar er staat: "voor hen die worden gered" – dat is trouwens weer tegenwoordige tijd, iets wat nu gaande is – "is het kracht van God". Waar komt dat dan vandaan? Hoe komt het nou dat dit logos, dat woord, dat bericht van het kruis, van iemand die aan een kruis stierf, voor de één dwaasheid is en voor de ander niets minder dan de kracht van God? Waar komt dat door?

Laten we verder lezen. Paulus lardeert zijn betoog nu met een citaat en hij verwijst naar de Hebreeuwse Bijbel, ons Oude Testament. Om precies te zijn naar de profeet Jesaja, in Jesaja 29 vers 14. Hij gaat nu citeren: "Er staat geschreven" – in dat bewuste schriftgedeelte kun je dat dus vinden – "Ik zal de wijsheid van de wijzen verloren doen gaan en het verstand van de verstandigen afwijzen." Paulus motiveert dus waarom die boodschap die hij mocht verkondigen, niet gezien wordt door degenen die in de ogen van de wereld wijs en verstandig zijn, competent om iets te beoordelen en naar waarde te schatten. Paulus zegt: dat is helemaal niets nieuws. Want dat was al geprofeteerd door Jesaja. In feite is het een universeel Bijbels principe dat God altijd te werk gaat met en via het dwaze. Dat is Zijn werkwijze. In dit geval: "Ik zal de wijsheid van de wijzen verloren doen gaan en het verstand van de verstandigen afwijzen."

Ik moet erbij zeggen dat als je dat terugleest in Jesaja 29 – ik neem nu even niet de moeite om naar dat schriftgedeelte toe te gaan, maar u zou het eigenlijk moeten doen – dan weet je ineens ook over welke wijzen en verstandigen het gaat. Jesaja spreekt tot het volk waar hij zich tot richt, namelijk het volk van Israël, het Joodse volk. Het gaat over de wijzen en de verstandigen, dat zijn de geleerden, de wijzen van Israël. Je moet je goed realiseren: God heeft ooit Zijn woord gegeven aan één volk uit alle natiën. Hij gaf Zijn woord aan hen, bewust omdat Hij hen voor die taak had uitgeroepen. Als er één volk was waar wijsheid en licht huisde en woonde, dan was het bij dat volk.

En uitgerekend bij de top van dat volk, in het jodendom – want daarover hebben we het dan – met Jeruzalem als centrum, waar de tempel was en het Sanhedrin, en waar de grote Joodse scholen waren waar werd gedebatteerd en voortdurend werd onderwezen... een enorme schat aan kennis huisde daar. Dat is tot op de dag van vandaag in het jodendom bewaard en het is gigantisch wat voor een lichaam van kennis dat allemaal is. En uitgerekend bij dat volk is Jezus Christus verworpen. Moet u nagaan: het jodendom wacht tot op de dag van vandaag op haar Messias. Toen Hij kwam, hebben ze Hem niet herkend. Notabene degenen die er altijd mee bezig waren en die daarin zo geleerd waren. Dat is toch bizar? Ja, maar het is wel precies zoals het al was voorzegd. Het volk was daar blind voor.

Ik wijs u nog even op iets wat ik al had aangekondigd. Ik zei: in vers 19 wordt vers 18 verklaard. In vers 18 werd gezegd dat het voor hen die verloren gaan een woord van dwaasheid is. En hier in vers 19 wordt datzelfde woord nog een keer gebruikt. Ik moet er alleen bij zeggen dat in de NBG-vertaling wordt gezegd: "dat zal Ik verderven". Maar het is hetzelfde woord als wat in vers 18 gebruikt wordt. Dat herken je als Nederlandse lezer niet vanwege die vertaling. Maar daar staat gewoon exact hetzelfde woord, namelijk 'verloren gaan'. Vandaar ook dat ik het zo in die letterlijke vertaling heb weergegeven: "Ik zal de wijsheid van de wijzen verloren doen gaan."

Aha, maar dan weten we meteen ook wat dat verloren gaan is. Hoezo verloren gaan? Wel, hun wijsheid gaat verloren. Die wijzen, of wat daarvoor doorgaat, die gaan verloren en wat verliezen ze dan? Wel, hun wijsheid en daarmee ook hun reputatie. Ze worden gewoon te kijk gezet. Daarmee vallen ze als wijzen door de mand en komen ze om. Dat is dat verloren gaan. Ze raken hun wijsheid kwijt; ze zijn blind voor de werkelijke wijsheid en daardoor raken ze hun eigen wijsheid kwijt. Dit was voorzegd: "Ik zal de wijsheid van de wijzen verloren doen gaan en het verstand van de verstandigen afwijzen."

Let op: "Ik zal", en dat betekent dat God Zelf dat doet. Hij heeft dat zo geregeld. Hij zorgt ervoor dat de wijzen het niet begrijpen. En dat is altijd zo. Je leest in Mattheüs 11 dat de Heer Jezus op een gegeven ogenblik, nadat Hij daar in het noorden bij het meer van Gennesaret massaal was afgewezen... in de synagoge was Hij niet meer welkom. Dan lees je dat Hij Zijn knieën buigt en zegt: "Ik dank U, Vader, dat U dit voor wijzen en verstandigen verborgen hebt, maar aan kindertjes hebt geopenbaard." Aan baby'tjes, waarvan je zegt: nou, die moeten nog een heleboel leren. Ja, en die begrepen het. Degenen die zo naïef zijn, die in de wereld niet telden, zeker intellectueel gezien niet – juist die begrepen het. Dat is Gods werkwijze.

▶ 20:21 Waar Is de Wijze? Gods Universele Werkwijze in de Bijbel ↑ hoofdstukken

En dan zegt Paulus: "Ja, als dat zo is, waar is dan de wijze? Waar de schriftgeleerde? Waar de debater – de redentwister, zegt de NBG-vertaling – van deze aeon, van dit wereldtijdperk?" Ik zei al, het is in feite een universeel principe dat God met dwaasheid, met iets wat bizar is eigenlijk, te werk gaat en zo de overwinning behaalt. Kijk er maar naar. Noem maar een willekeurige naam uit de Bijbel en je kunt daar gewoon iets bij vinden waarvan je eigenlijk zou zeggen: dat doe je toch niet op die manier?

Ik bedoel, Noach moest een gigantisch schip op het droge bouwen. Dat doe je toch niet? Dat is toch bizar? Ja, totdat het hard gaat regenen. En nog meer dan dat; het léék bizar. Of neem David, die daar staat voor zo’n gigantische reus. Dan zou de wijsheid van deze wereld zeggen – en dat was ook de wijsheid van Saul: dan moet je goed in het harnas, wil je überhaupt de strijd durven aangaan. Maar David pakt gewoon een slinger met een steentje. We weten allemaal dat dit karakteristiek is voor de wijze waarop God opereert. Hij kiest een kleine David uit, klein in ieder geval in vergelijking met Goliath, en Hij kiest dan niet een geharnast en gewapend iemand, maar gewoon een jongen met een slinger en een steentje. U weet de afloop. Voor het oog was het bizar.

Of wat dacht je van een man als Simson? Je kunt zeggen dat hij verschrikkelijk sterk was, maar wat pakte hij? Hij komt daar op een gegeven moment bij een overmacht van meer dan duizend man en dan pakt hij een ezelskaak. Later lees je ook dat hij die hele Filistijnse overmacht verslaat en het uitroept: "Met een ezelskaak versloeg ik dit ezelstuig!" Met een ezelskaak, duizend man. Ja, een ezelskaak. Noem het maar op, zo gaat dat.

Vandaar ook dat Paulus in die zin gewoon in de lijn staat van een hele lange rits getuigen die allemaal op hetzelfde aambeeld slaan, namelijk: God verkiest de dwaasheid, het bizarre wat in de ogen van de wereld juist niets lijkt. Als God dan inderdaad zo de wereld te kijk zet, dan luidt de vraag: waar blijft nu de wijze? En de schriftgeleerde? Dan hebben we het over de mensen die zich heel diep verdiept hadden in de Schrift en daar ook bekwaam in waren gemaakt, die daar hun reputatie aan ontleenden en titels hadden verkregen vanwege die Schrift. Ze waren schriftgeleerd. De theologen, het neusje van de zalm van wat er daar in Jeruzalem aan godsdienstige wijsheid vertoefde. Met al die universiteiten en hogescholen die er waren, zij herkenden het niet. Terwijl zij met hun Bijbel juist het hadden kunnen en moeten herkennen. En toch is het niet gebeurd.

Waar is de wijze? Waar de schriftgeleerde? Waar de debater van deze aeon, die iedereen vastzet? En dan staat er dit: "Maakte God de wijsheid van de wereld niet tot dwaasheid?" Maakte, dat wil zeggen: dat is in het verleden gebeurd. En dan kun je zeggen dat dit in het algemeen zo is gegaan; God heeft altijd de wijsheid van de wereld tot dwaasheid gemaakt. Het werkt precies omgekeerd, naar twee kanten toe. De wijsheid van God is dwaasheid voor de wereld en omgekeerd is de wijsheid van de wereld dwaasheid voor God. Dus ja, zet je die twee bij elkaar, dan matcht dat voor geen meter natuurlijk. Die begrijpen elkaar totaal niet; in beider ogen zijn ze dwaas, van beide kanten bezien.

Maar hier maakte God de wijsheid van de wereld tot dwaasheid. Waar doelt Paulus nu op? Hij heeft het over het woord van het kruis. Dat is een nederlaag. Hoezo is dat woord van het kruis dan toch overwinnend? Hoezo heeft God de wijsheid van de wereld tot dwaasheid gemaakt? Het antwoord is dit.

▶ 25:09 De Opstanding: Gods Overwinning op de Wijsheid van de Wereld ↑ hoofdstukken

De opstanding. Wat er op de derde dag gebeurde nadat Jezus was geëxecuteerd. Dat kruis dus. Feitelijk zou je kunnen zeggen dat kruis – dat wordt later trouwens ook in dezezelfde brief en ditzelfde hoofdstuk behandeld. Het volgende hoofdstuk ook, want het betoog gaat nog veel verder door. Dan gaat Paulus uiteenzetten: ja, de wereld heeft Hem gekruisigd. Ik bedoel de godsdienstige wereld, de politieke wereld. Oké, die hebben dat gedaan. En daarmee was het kruis het einde, dacht men. In werkelijkheid werd er drie dagen later door God een lange neus getrokken, toen diezelfde man die even daarvoor aan het kruis was genageld, werd opgewekt uit de doden.

Dat is trouwens het grote thema in deze brief en Paulus eindigt ook met dit onderwerp. 1 Korinthe 15 is een magistraal hoofdstuk over dat geweldige feit en hoe God door de opstanding van Jezus Christus deze hele wereld gaat redden. Hier is het allemaal begonnen bij de Eersteling toen dit gebeurde. U moet zich realiseren: de wereld had inderdaad een kruis voor Hem neergezet, daaraan is Jezus Christus gestorven. Dat was Zijn nederlaag. Vervolgens is Hij begraven en in een graf gelegd met een grote, zware steen ervoor. En dat niet alleen: er kwam bovendien ook nog eens een keer een zegel op, namelijk van de Romeinse overheid, feitelijk van de Romeinse keizer.

Drie dagen later werd het embleem van de overwinning van de Romeinse overheid te kijk gezet. De steen werd weggerold, het zegel werd uiteraard daarmee ook verbroken en de dood werd overwonnen. Feitelijk werd dat zegel bij die steen gevoegd om daarmee aan te geven: wie dit zegel verbreekt, wordt ter dood gebracht. Ik vind dat zo humoristisch. Want wat gebeurde er? Het zegel werd verbroken, maar daardoor werd juist de dood overwonnen. Dus precies omgekeerd, ook weer precies omgekeerd, maakte God de wijsheid van de wereld tot dwaasheid. En dit is hét grote feit.

Hoezo is het kruis wijsheid van God? Wel, de wijsheid van de wereld, gesymboliseerd in dat kruis, werd drie dagen later tot dwaasheid gemaakt, namelijk toen Christus werd opgewekt uit de doden. Het was allemaal al inderdaad beschreven en voorzegd; ook dat komt in deze brief aan de orde. Want er staat – en dit is een zin waar je gemakkelijk over kunt struikelen, die moet je heel aandachtig lezen: "Want omdat in Gods wijsheid de wereld door de wijsheid God niet kende... heeft het God behaagd om door de dwaasheid van de prediking te redden hen die geloven."

Maar eerst even die eerste zin, of het eerste deel van dat vers. Het is in Gods wijsheid dat de wereld door de wijsheid God niet kende. Aha, dus de wereld heeft zo haar wijsheid, of wat daarvoor doorgaat. En die heeft wat hoor, want ik had het net over de wijsheid die allemaal daar in Jeruzalem huisde. Maar als we dan ook even gaan naar het seculiere zoeken buiten de landsgrenzen: daar in Griekenland, waar Athene en Korinthe zich bevonden, daar was pas wijsheid! Ja, en wat blijkt nou? De wereld met al haar wijsheid heeft God niet gekend. Dat symboliseert het kruis ook, want toen kwam Hij die was voorzegd, en wat deed men uitgerekend daar in Israël? Men heeft Hem aan het kruis genageld. Dat kruis is eigenlijk daarmee dus ook het embleem van het feit dat de wereld door en ondanks haar wijsheid God niet kende.

De wereld kende inderdaad God niet, door en ondanks haar wijsheid. Maar dat is juist Gods wijsheid. Hebt u hem? Omdat in Gods wijsheid de wereld door de wijsheid God niet kende. Dat is dus – ik gebruikte dat woord al eerder – bij Gods design. Design. Dat was het ontwerp. Zo bedoelt God dat ook. Dat is Zijn opzet, Zijn strategie. En aangezien dat zo is, omdat in Gods wijsheid de wereld door de wijsheid God niet kende... Je ziet trouwens ook dat je het zo zou kunnen weergeven dat wijsheid soms een positieve betekenis heeft en wijsheid soms eigenlijk tussen aanhalingstekens zou moeten staan. Want omdat in Gods wijsheid – dat is échte wijsheid – de wereld door de wijsheid, of wat daarvoor doorgaat (dus aanhalingstekens), wat ze meent dat haar wijsheid is, God niet kende, heeft God een welbehagen. Dat is een heel plechtig woord; het betekent gewoon dat Hij er plezier in heeft. Dat vindt Hij mooi, daar heeft Hij schik in. Dat is welbehagen.

Heeft God er schik in, laat ik het zo zeggen, om door de dwaasheid van de prediking hen te redden die geloven. Niet degenen te redden die veel wijsheid hebben verkregen. Nou ja, Paulus gaat later in dit hoofdstuk ook nog zeggen: oké, er zijn ook mensen bij die wijsheid hebben. Maar dan zegt hij er wel meteen bij: oké, je wordt niet gered vanwege je wijsheid, maar ondanks je wijsheid zeg maar. Ook ondanks je academische titels en dergelijke, ondanks dat. Maar God redt, God heeft er een plezier in om door de dwaasheid van de prediking – ook hier weer dwaasheid tussen aanhalingstekens, maar in ieder geval zo lijkt het, het is gewoon een bizarre boodschap.

Om door dat te behouden... prediking wil eigenlijk gewoon zeggen: een herautboodschap. Dat wordt wereldkundig gemaakt. Iets wat in de ogen van de wereld bizar is, wel om dat te herauten... en zo redt God degenen die... ja, wat doen? Wat hebben verkregen? Of die naam hebben? Nee, die gewoon 'amen' zeggen van: "O, als U dat zegt, als dat zo is, dan geloof ik dat." En wat dan in de weg staat, is je wijsheid. Dat is eigenlijk wat hier staat. God heeft er een welbehagen in om door de dwaasheid van de prediking te redden hen die geloven.

▶ 32:53 Joden Verlangen Tekenen, Grieken Zoeken Wijsheid ↑ hoofdstukken

Want, zegt hij erbij: Joden verlangen tekenen en Grieken zoeken wijsheid. Het Joodse volk in het algemeen, het jodendom, weet heel goed wat ze verwachten. Als je een Jood vraagt: "Wat verwacht je van de Messias?", dan is het antwoord dat hij het Koninkrijk opricht. Dan wordt de troon daar in Jeruzalem hersteld en wordt het Koninkrijk – een letterlijk koninkrijk – gevestigd. Israël wordt verzameld en er komt een wereldrijk van vrede over deze aarde. Dat zijn allemaal de tekenen, inclusief trouwens alle wondertekenen die daarmee gepaard gaan. Dat verwachten Joden. Dat verlangen zij ook, dat eisen zij eigenlijk ook. Dat is hun profielschets, om het zo te zeggen, van de Messias. Waaraan herken je hem nou? Aan die tekenen. Dat is wat Joden verwachten.

En Paulus zegt erbij: Grieken zoeken wijsheid. Natuurlijk, daar staan de Grieken tot op de dag van vandaag bekend om; dat is wat ze zoeken. En voldoet Paulus daaraan? Heeft Paulus zijn boodschap afgestemd op de vraag die er is? Als je verstandig met de markt omgaat, dan stem je het product af op wat mensen vragen. Dan zou Paulus dus zeggen: "Nou, dan ga ik meedoen met die tekenen voor het oog en met geleerdheid." Nee. Ik zei al: PR-technisch en om de markt te veroveren doe je dat juist niet.

Let op, want Joden verlangen tekenen en Grieken zoeken wijsheid, maar wij prediken – wij maken het wereldkundig – Christus gekruisigd. Een gekruisigde Christus. Dat doen wij expres zo. Dat is wat we doen. En dan zegt hij erbij: voor Joden is dat een valstrik; zij struikelen daardoor en daarover. Een struikelblok wordt het genoemd. En voor de natiën, gewoon voor de wereld daaromheen, is het dwaasheid.

Ga het maar na, want je kunt het zo gedocumenteerd terugvinden in het boek Handelingen, waar dit allemaal beschreven wordt. Als Paulus bijvoorbeeld in Athene komt, wordt hij eerst nog aangehoord. Maar op het moment dat hij begint te spreken over het feit dat God iemand uit de doden heeft opgewekt, dan zeggen ze: "Interessant, we horen u nog wel een keertje." Daarmee bedoelen ze: dit is bizar. Want u kent het Griekse idee van de onsterfelijke ziel? Dat is een echt Grieks idee waar ze veel sympathie voor hadden. De mens heeft een ziel en die ziel gaat niet echt dood, maar leeft voort in het hiernamaals; dat geloofden de Grieken ook. Maar daar kwam Paulus niet mee. Geen "meneer de onsterfelijke ziel"; hij kwam met de opstanding uit de doden. Een mens sterft en is dood, maar wat God doet is de doden levend maken. Dat is wat Hij gedaan heeft en dat is voor de natiën dwaasheid. En de Joden struikelden erover om allerlei andere redenen ook nog eens een keertje. Maar wij prediken een Christus die voor Joden een valstrik is en voor de natiën een dwaasheid. Met andere woorden: totaal niet interessant voor de markt, maar...

▶ 36:30 De Geroepenen: Gods Roeping, Voorbestemming en Overtuiging ↑ hoofdstukken

Voor hen echter die geroepen zijn, voor Joden zowel als voor Grieken — beide dus — misschien niet de hele massa, integendeel zelfs, maar voor degenen die geroepen zijn. En weet u wie die geroepenen zijn? Dat zijn degenen die daartoe ook tevoren bestemd zijn. Ik neem u even mee naar Romeinen 8, waar dat prachtig staat beschreven. Het gaat over de redding vandaag. In Romeinen 8 vers 30 leest u dit: "Degenen nu die Hij, God, tevoren bestemt" — voorbestemming, predestinatie — "dezen roept Hij ook; en degenen die Hij roept, dezen rechtvaardigt Hij ook; en degenen die Hij rechtvaardigt, dezen verheerlijkt Hij ook."

Dit is een geweldige, goddelijke gouden ketting. Want hier is de mens het lijdend voorwerp. God is het die van tevoren mensen bestemt. Ja, uitverkiezing is een Bijbelse waarheid. God kiest uit en God bestemt mensen. Als u vandaag bij de Ecclesia mag behoren, dan hoort u bij een gezelschap dat voorbestemd is. Degenen die Hij tevoren bestemt, die roept Hij ook. Let op, dat doet Hij. Hij bestemt tevoren; dus voordat ik er was, had Hij mij al een bestemming gegeven. En als ik er eenmaal ben, dan roept Hij mij. Degenen die Hij tevoren bestemt, die roept Hij ook. En degenen die Hij roept, die rechtvaardigt Hij ook. Dat is Zijn werk. Ziet u, het is eerst voorbestemming, en dan roept Hij. En degenen die Hij roept, die rechtvaardigt Hij ook; die maakt Hij rechtvaardig, verklaart Hij rechtvaardig. En degenen die Hij rechtvaardigt, die verheerlijkt Hij ook. Dat is het eindpunt: dat Hij hen ook in heerlijkheid brengt. Dat is de bestemming van de Ecclesia: om deel te hebben aan de heerlijkheid van Christus in de komende wereldtijdperken.

Dat is een hele mond vol, maar dat is waar we toe bestemd zijn. Het woord 'gemeente' of 'Ecclesia' betekent ook 'uitroepsel'. Dat wil zeggen: God roept uit, terwijl de rest nog even in de wachtstand wordt gezet, om het zo te zeggen. Hij roept uit, en degenen die uitgeroepen worden, krijgen een geweldige bestemming. Betekent dit dat God de rest dan niet op het oog heeft? Jawel, natuurlijk heeft God de hele wereld op het oog, maar dat uitroepsel heeft een specifieke, bevoorrechte plaats. Voor hen echter die geroepen zijn, die nu tot de geroepenen behoren — en dat kunnen zowel Joden als Grieken zijn — is Christus Gods kracht en Gods wijsheid.

U had die gekruisigde Christus. Voor Joden is het een valstrik, voor de Grieken is het dwaasheid. Maar voor degenen die geroepen zijn, is Christus niet minder dan Gods kracht en ook Gods wijsheid. Dat is precies het tegenovergestelde. In de tweede Korinthebrief wordt dat aan het einde prachtig geformuleerd. In hoofdstuk 13 vers 4 staat dit over Jezus Christus: "Welnu, Hij is gekruisigd uit zwakheid, maar Hij leeft uit de kracht Gods." Dat Hij gekruisigd werd en zo stierf, dat is de zwakheid. Maar dat Hij vervolgens drie dagen later door Gods kracht werd opgewekt, dat de steen werd weggewenteld en dat Hij de Eersteling is van een hele nieuwe mensheid, dat is Gods kracht.

Degenen die geroepen zijn, die daartoe voorbestemd zijn, die hebben daar oog voor. Dan valt het kwartje; je ogen worden daarvoor geopend. En weet u wat ik daar zo geweldig aan vind? Dat er geen mensenwerk bij is. Als hier uw ogen voor geopend worden, dan zeg ik: "Dank God, dat heeft Hij gedaan." Hij heeft u daarvan overtuigd. Ik kan u trouwens verzekeren dat Hij elk mens hiervan gaat overtuigen. Elk mens zal zijn knieën buigen en met zijn mond belijden dat Hij Heer is, en zo tot de erkenning komen. Maar als u dat nu al mag doen, dan komt dat omdat Hij u dat geloof geeft. Hij overtuigt u daarvoor en daartoe. Dat is allemaal Zijn werk. Dan bent u een geroepene, en dat is een buitengewoon groot voorrecht.

Waarom wordt dit nu aangehaald? U zou kunnen vragen: "Wie heeft daar nu oor naar? Wie vindt dit nu interessant?" De meesten niet; die hebben daar geen oor voor. Maar er zijn er een aantal die er wel oor voor hebben en zeggen: "Wauw, geweldig!" Zijn dat mensen die geleerd zijn? Nee, meestal niet. Het kan wel, hoor. Paulus doet daar heel laconiek over. Het is geen bezwaar, geen onoverkomelijk bezwaar, maar u moet niet denken dat het een voordeel is. Zo werkt het niet. Het is namelijk allemaal Zijn werk en Hij overtuigt u. En als u overtuigd bent, dan is dat een reden om op uw knieën te gaan en Hem te danken dat u het vandaag al mag zien. Dat is toch geweldig?

Dan weet u ook: ik geloof in iemand van wie de wereld als laatste een kruis heeft gezien. En een graf waar een steen voor werd gewenteld. Wat ze trouwens ook hebben gezien, is dat die steen is weggewenteld, maar Hem hebben ze niet meer gezien. Het einde van wat de wereld heeft gezien, is het kruis. Het einde van de wereld is het begin van God. Dat is altijd zo: ons plafond is Zijn vloer. Daar begint Hij. En daarom is Christus voor hen Gods kracht en ook Gods wijsheid. Dat is eigenlijk de 'truc' van God, en zo zet Hij de hele wijsheid van de wereld te kijk.

Straks — en het duurt niet zo heel erg lang meer — dan gaat Hij verschijnen. Dat is ook zo’n dwaas idee, en dan zal het getoond worden. Wij geloven een boodschap die eigenlijk zo bizar is, echt heel dwaas. Ik denk het ook wel eens als ik erover spreek: dat is toch sciencefiction of zoiets? Maar dan denk ik: nee, het is geen fiction, het is science. Dat wil zeggen: ik wéét het. De Schrift bewijst zich. Als u het eenmaal ziet, dan ziet u het overal en dan vraagt u zich zelfs af: hoe is het mogelijk dat een ander het niet ziet? Ja, voor hen die geroepen zijn, voor Joden zowel als voor Grieken: Christus, Gods kracht en Gods wijsheid. Zullen we het daarbij laten?