▶ 00:01 Introductie en Waarschuwing Vooraf ↑ hoofdstukken

Ik houd deze dia nog heel even voor me, want terwijl we zongen, zag ik daar ineens staan: 'Laat het licht van Uw goddelijk Woord dan stralen, zodat we dat zien. En laat andere stemmen dan maar zwijgen.' Toen dacht ik: ja, zo is het maar net. Luister dus maar gewoon niet naar wat ik te melden heb. Nou ja, luister er wel naar, maar check vervolgens of deze dingen ook echt zo zijn, want het gaat om het goddelijk Woord.

Deze disclaimer is niet voor niets, want ik ga het vanmorgen hebben over zeer controversiële dingen. U bent gewaarschuwd. Dus als u zegt: 'Dat kan ik niet handelen', dan is dat natuurlijk... ik bedoel, u kunt nu nog vertrekken. Want wederom gaan wij ons bezighouden met de wereld van Romeinen 1. Ik moet u weer even bij de les bepalen, want het is een maand geleden dat we het eerste deel daarvan hebben besproken. Dat komt doordat de vorige samenkomst, twee weken geleden, is komen te vervallen. Een maand geleden hadden we dus de eerste bijeenkomst en spraken we over de wereld van Romeinen 1. Daar gaan we nu mee verder, en ik kan u bij dezen aankondigen dat er nog een deel zal volgen, want we bepalen ons deze morgen bij slechts een klein aantal verzen. We gaan het vooral hebben over het begrip mannelijk en vrouwelijk.

Alleen al als ik het zo uitspreek, denk ik: oei, wat ga je nu allemaal vertellen? Nou ja, dat weet ik eigenlijk wel. Ik moet eraan denken – ik had het net al even over president Trump – hoe hij in januari aantrad. Ik weet nog heel goed dat hij alvast een aankondiging deed van wat de wereld te wachten stond en welk beleid hij zou voorstaan. Hij zei toen, ik weet niet hoe hij het exact formuleerde: 'Voor mij zijn er twee genders, twee geslachten: mannelijk en vrouwelijk.' En ik dacht: amen, zo is dat. Maar goed, laten we eerst even terugblikken, want de vorige keer...

▶ 02:40 Terugblik: de Waarheid in Onrechtvaardigheid Ten Onder Houden ↑ hoofdstukken

Dat was dus 14 september; toen hebben we vooral vers 18 tot en met 23 besproken. In de eerste zeventien verzen spreekt Paulus over het Evangelie van God dat hem is toevertrouwd en waartoe hij geroepen is om dat onder de natiën bekend te maken. Hij vat dat ook samen: dat Evangelie is een kracht Gods tot redding voor ieder die gelooft – 'die het mag geloven', ben ik geneigd te zeggen. Waarom? Omdat daarin de rechtvaardigheid van God geopenbaard wordt. Wat openbaart het Evangelie? Wel, het is een goed bericht, omdat God recht doet aan Zijn woord. Hij heeft beloofd en dat is inmiddels vervuld. Hij die zou komen, is gekomen. U kunt zeggen: er komt toch nog een vervolg? Jazeker, maar Hij is gekomen en God heeft daarmee uiting en vervulling gegeven aan wat Hij heeft beloofd. Dat is die openbaring van Zijn rechtvaardigheid, een heel centraal begrip in de hele Romeinenbrief.

Vervolgens zegt Paulus in wat voor wereld hij die boodschap naar voren brengt: een wereld die juist gekenmerkt wordt door onrechtvaardigheid. Hij begint in vers 18 te zeggen dat Gods toorn zich vandaag openbaart over alle oneerbiedigheid – de vertaling is daar vaak 'alle goddeloosheid' – en onrechtvaardigheid. Eigenlijk is dat hetzelfde en heeft het de betekenis van de onrechtvaardigheid en de oneerbiedigheid van mensen. Waarom is dat zo kwalijk? Wat is er zo mis met de wereld in het algemeen, die zich niks van God aantrekt? Wel, dat is dat men de waarheid in onrechtvaardigheid ten onder houdt.

Het gaat er dus niet om dat ze iets hadden kunnen weten of dat men onwetend is en dat hen dat kwalijk genomen wordt. Nee, het gaat er juist om dat wanneer iets bekendgemaakt is en geacht wordt dat mensen het weten, zij zich daar ook naar horen te voegen. Maar dat gebeurt dus niet. Wat is die waarheid dan? Om het kort samen te vatten: de waarheid is dat elk met verstand begiftigd mens weet dat God er is. Dat is de term die ik op catechisatie al hoorde: ingeschapen godskennis. Je kunt er wat op aanmerken, maar het idee klopt volgens mij. Een mens weet dat God er is; dat is een vanzelfsprekendheid die alles te maken heeft met het begrip 'intelligent design'.

Paulus zegt in Romeinen 1 dat wat van God niet gezien wordt – Zijn eeuwige kracht en goddelijkheid – met het verstand wordt doorzien. Andere vertalingen zeggen 'met intelligentie'. Een aap of een olifant zijn best intelligente beesten, maar zij denken er niet over na dat er sprake is van een ontwerp en dat er dus ook een Ontwerper moet zijn. Een mens weet dat wel, dat is een vanzelfsprekendheid. Maar als die kennis ten onder wordt gehouden... ja, men weet het wel, maar men zet alles in om die waarheid maar te onderdrukken. Voor dat 'ten onder houden' moet je moeite doen. Er worden hele bolwerken opgericht, juist in de centra waar kennis wordt verzameld en doorgegeven: de universiteiten, de grote bibliotheken en de academici. Die hele wereld is vooral bezig om de waarheid van God als God – niet een godje, maar als God – ten onder te houden.

Men verheerlijkt Hem dus niet, wat wil zeggen dat men Hem niet de credits geeft die Hem toekomen. Men dankt Hem ook niet als degene die alles geeft. Men verheerlijkt en dankt Hem niet als God, dat wil zeggen: als Hij die alles een plaats geeft en dus ook alles beschikt. Alles wat plaatsvindt, vindt plaats omdat Hij het een plaats geeft in Zijn plan. Daar kunnen wij als mensen van alles van vinden, maar Hij is de Plaatster en Hij maakt nooit fouten. Nooit. Dat wij er niets van begrijpen, is eventueel ons probleem. Daar hoef je geen probleem mee te hebben als je Hem vertrouwt. Maar als je vertrouwt op je eigen inzicht en denkt dat jij het beter weet, dan heb je wél een probleem.

Dat is dus de consequentie: wat men weet, wordt ten onder gehouden, namelijk de waarheid van God als Schepper. Het gevolg daarvan is dat bij deze meest basale waarheid de redeneringen die daaruit volgen – hoe knap ook – per definitie ijdel zijn. Al hun redeneringen worden dan verijdeld. Dat is geen kwestie van een gebrek aan IQ, maar het komt doordat het uitgangspunt niet juist is. Het beginsel van wijsheid en wetenschap is, volgens de Bijbel, de vreze des Heren: het ontzag voor Hem. Als dat niet het geval is, dan worden je intellectuele gedachtegangen ijdel en leeg. Het lijkt nergens naar. Je weet dan niet waar je vandaan komt en je weet niet waar je naartoe gaat. Je kunt je ook niet meer oriënteren op waar we nu eigenlijk staan. Dus met al je kennis weet je niets, ook al kun je technisch gezien heel veel.

Ik maakte dat onderscheid toen geloof ik ook al: je kunt wel heel veel kunnen. De technologische mogelijkheden van de mensheid zijn tegenwoordig ongekend. Hoe meer de wereld het kenmerk van Babel krijgt – dat wil zeggen dat men probeert de gelederen te sluiten en met elkaar te communiceren – des te minder komt men er met God uit. Een andere consequentie heeft meer te maken met het hart en de gevoelens: het wordt duister in hun hart. Het is niet alleen zo dat de gedachtegangen niet kloppen en nergens toe leiden, maar het wordt ook heel donker vanbinnen. Dat heeft zijn weerslag in de psyche; dat is onvermijdelijk. Het wordt duister in hun onverstandig hart, zegt Paulus. En dan is er nog iets wat van belang is om even te onderstrepen.

▶ 10:45 Gods Toorn Openbaart Zich in Zijn Passiviteit ↑ hoofdstukken

Wanneer er gesproken wordt dat in onze dagen Gods toorn zich van de hemel openbaart, dan gaat het niet over het feit dat Hij ingrijpt. Dat is heel belangrijk om te onderscheiden. Het is zelfs nog sterker: Gods toorn blijkt juist in het feit dat Hij Zich afkeert en niet ingrijpt. Hij keert Zich af en Hij laat de mens, wij zouden zeggen, in zijn eigen sop gaarkoken. Jullie willen het zonder Mij? Prima, dan zul je ondervinden wat dat betekent. Hij laat de mensen dus begaan. Een andere term die in het Oude Testament heel vaak gebezigd wordt, is dat Hij Zijn aangezicht verbergt; voor Israël, maar nu ook voor deze wereld. En daarin blijkt Gods toorn!

Kijk, straks breekt de dag van Zijn toorn aan en dan gaat God daadwerkelijk handelen. Ik bedoel, binnenkort, als deze aion eindigt, dan gaan de bazuinen klinken en de zegels geopend worden, zoals de Openbaring daarover spreekt. Dan gaat God daadwerkelijk actief ingrijpen. Maar deze huidige afkeer is in feite passief. Dat wil zeggen: Hij doet juist niets. En dat doet Hij zo 'goed', als ik het zo mag zeggen, dat er hele groepen in de wereld zijn die zelfs Zijn bestaan ontkennen. Want ja, je merkt nog niets van God. Maar dat is nou precies waar het over gaat: Hij grijpt niet in. Dat is trouwens ook wat Hem kwalijk genomen wordt, maar ik denk dat de mensen in het algemeen zich niet realiseren wat dat werkelijk betekent. Want als Hij gáát ingrijpen, dan gaat de bezem er ook flink door hoor. Men leze daarvoor de profetische boeken.

Goed, die dingen hebben we dus vastgesteld en dan gaan we nu verder met vers 24. Ik heb dat al even voorgelezen tijdens die bewuste samenkomst op 14 september, maar laten we hier de draad weer oppakken. Er staat: "Daarom heeft God hen overgegeven in de begeerten van hun harten." Het gaat hier dus over de ontkenning van God. Als hier in de interlineair zo'n horizontaal streepje staat, dan geef ik daarmee aan dat het als een aoristisch, tijdloos feit wordt weergegeven. "Daarom heeft God hen overgegeven." En dat woordje 'daarom' is een redengevend voegwoord; het geeft aan wat de consequentie is, een logisch gevolg van het voorgaande.

Wat stond er in het voorgaande? Dat was vers 23: zij hebben de heerlijkheid van de onvergankelijke God vervangen. Nou, waarin ze het vervangen hebben — of dat nu gelijk is aan een viervoetig dier, een kruipend dier of een mens — dat maakt niet uit, maar in ieder geval is het vervangen door iets creatuurlijks, door een schepsel. Daarmee wisselt men de heerlijkheid van de onvergankelijke God in. Dat is de dwaling in het denken. Nee, het is zelfs meer dan alleen een dwaling in het denken: het is de waarheid ten onder houden, met als gevolg dat redeneringen verijdeld worden en dat het duister wordt in het onverstandige hart. En dáárom heeft God hen overgegeven in de begeerten van hun hart.

Ik wil u nog ergens op wijzen. Er staat 'God', maar er staat eigenlijk 'dé God'. Ik heb hier een screenshot van de interlineair gemaakt en daar zie je wat ik al vaker aanstip: dat er een bepaald lidwoord voor 'God' staat. Dat zeggen we in het Nederlands normaal gesproken niet zo, maar toch houd ik ervan om zoiets ongebruikelijks te benoemen. Het geeft namelijk aan dat het niet zomaar om een god gaat, maar dat het dé God is. Namelijk de Ene. Dat is logisch, want als God er is, dan kan er maar één zijn. Als er twee zijn, dan is Hij geen God meer, want dan zou Hij Zijn macht moeten delen met een ander. Of met drie, vier of vijf, weet ik veel wat. Een paar weken geleden hadden we een bijbelstudieconferentie in Maarn en toen hebben we het er uitgebreid over gehad dat Paulus in Athene deze dingen ook naar voren brengt en hen confronteert met de onbekende God, de hen-onbekende God. Waarom ik er nu even op wijs is dat hier staat: "Dáárom heeft God" — of eigenlijk dé God — "hen overgegeven in de begeerten van hun hart."

▶ 15:43 De Theologische Betekenis van Mannelijk en Vrouwelijk ↑ hoofdstukken

Het woord theos is mannelijk. God is in talen in het algemeen mannelijk. In het Nederlands was dat van origine ook zo, hoewel dat tegenwoordig niet echt een rol meer speelt in onze taal. Maar in het Duits en in het Frans – waar ik trouwens weinig van weet, maar ik weet wel dat daar de seksen in de taal een grote rol spelen – is dat wel het geval. Trouwens, in het Hebreeuws en in het Grieks ook. Daar is God mannelijk. De Schepper is mannelijk en de schepping is vrouwelijk.

Hier moeten we iets belangrijks begrijpen, want wij denken dan al heel gauw dat God een man is. Dat staat niet in de Bijbel. Het punt is niet dat God een man zou zijn; God is geest. Hoe zou je Hem kunnen onderverdelen of kunnen terugbrengen tot een sekse? Dat is namelijk een creatuurlijke onderverdeling zoals wij die kennen. God schiep de mens mannelijk en vrouwelijk, maar dat is iets van de mens. Tegelijkertijd moet ik er meteen bij zeggen dat God wel degelijk mannelijk is. Dat is een taalkundig gegeven en een grammaticaal kenmerk: het woord theos betekent God en is mannelijk. Dat komt omdat wij niet meer goed weten wat mannelijkheid eigenlijk is. We denken dan aan wat eigen is aan de man, maar in feite is de essentie dat God per definitie mannelijk is omdat Hij aan het begin staat en Hij het gevende element is.

De Schepper is mannelijk; Hij is het gevende. Mannelijk staat voor het gevende, zoals de schepping vrouwelijk is en staat voor het ontvangende. Die dualiteit zie je in de hele schepping terug. In de hele Bijbel is God Vader. In het Hebreeuws is Elohim mannelijk en in het Grieks is theos mannelijk; dat is een bekend gegeven. God is altijd een 'Hij'. Feministisch theologen hebben daar vreselijk de damp in en die maken daar dan een 'Zij' van, maar die begrijpen er dus helemaal niks van. God is mannelijk omdat Hij degene is die initieert en degene die geeft. Maar waar een gever is, is ook een ontvanger.

De schepping is in de Bijbel vrouwelijk. In Romeinen 8, in deze zelfde brief, lees je ook dat Paulus zegt dat het schepsel de functie vervult van een moeder, een zwangere vrouw. God heeft deze schepping lief en heeft ook gemeenschap met deze wereld. Hij heeft haar Zijn woord gegeven, wat trouwens zaad is. Ik geef het weer hoe het is; het zijn inderdaad hele dubbelzinnige begrippen. Hij heeft Zijn zaad gegeven door opstanding – wat ik ook op zijn Latijn zou kunnen zeggen: door erectie – en daarmee geeft Hij deze wereld nieuw leven. Hij geeft een nieuwe verwachting waardoor deze schepping inderdaad een zwangere vrouw is. Naarmate de tijd nadert, volgt in de zwangerschap uiteindelijk de baring: de openbaring, en dan wordt het kind onthuld. Er zit een geweldige typologie in besloten.

De basale gedachte is dat God mannelijk is en de schepping vrouwelijk. Is dat meerderwaardig of minderwaardig? Nee, daar gaat het niet om. Het is, zoals dat met een mooi woord heet, complementair. Dat wil zeggen dat het een bestaat bij de gratie van het ander. Als er een gever is, is er ook een ontvanger. Je ziet dat op alle mogelijke manieren terug waarin onderscheid gemaakt wordt tussen het mannelijke en het vrouwelijke. Neem de zon en de maan. De zon is mannelijk, want die geeft zijn licht. De maan is vrouwelijk; dat is van oudsher al het geval. Dat de maan geassocieerd wordt met de vrouw heeft natuurlijk ook te maken met de maandelijkse cyclus. Maar in het algemeen: de zon geeft het licht en de maan ontvangt het licht; in die verhouding staan ze als mannelijk tot vrouwelijk.

Het is een vrij logisch ding in die polariteit of dualiteit. Het zijn relatieve begrippen en dat wil ik u ook laten zien. Ten opzichte van de aarde is de maan immers weer mannelijk, want de maan geeft licht zodat wij dat licht ontvangen. Zelfs in de elektrotechniek spreekt men altijd over mannelijk en vrouwelijk. Je hebt een stekker die je in het stopcontact steekt; het ene is gevend en het andere is ontvangend. Je hebt een bout en een moer, een sleutel en een slot. Of je hebt een zwaard – dat is helemaal dubbelzinnig – en een schede. Het ene is mannelijk ten opzichte van het andere, het vrouwelijke.

Of wat dacht u van de regen en de aardbodem? De regen daalt neer van boven – dat is gevend – en de aarde, moederaarde, ontvangt dat. De aarde wordt bevochtigd en daardoor spruit het groen voort uit de aarde. De aarde vervult de functie van een moeder, zoals de hele schepping die functie vervult. Ook spreken en luisteren is mannelijk en vrouwelijk. Ik ben in dit geval degene die het woord voert; dat is iets geven. U bent degenen die het woord ontvangen; dat is vrouwelijk. Het staat in feite los van het feit dat ik toevallig een man ben. In bijbels gedachtegoed is dit ABC: spreken en gezag is per definitie mannelijk, ook als een vrouw dat doet.

Dat is in feite de hele clou van 1 Korinthe 11, waar gesproken wordt dat als een vrouw bidt of profeteert, zij daarbij zou aangeven dat ze op dat moment een mannelijke functie uitoefent. Is het ene meer dan het ander? Nee, het is gewoon zo dat waar een spreker is, er ook een luisteraar moet zijn. Wat is een spreker zonder luisteraar? Maar omgekeerd: wat is een luisteraar zonder spreker? Het ene is niet meer dan het ander; het ene is het gevende element en het andere is het ontvangende. Dat is mannelijk en vrouwelijk. Je begint met spreken en vervolgens is het ontvangende het tweede, waar dat een gevolg van is.

Hetzelfde geldt voor heersen en beheerst worden. Die is trouwens helemaal mooi, want daar zie je zelfs het woordje 'heer' nog in terug. Dat is sowieso mannelijk. Ook als het Deborah betreft, die een richteres was – en er zijn wel meer voorbeelden, wij hebben ook een koningin gehad – dan nog is heersen een mannelijke functie. Trouwens, een staf of een scepter is daar ook een embleem van. Heersen is dus mannelijk, en beheerst worden is de vrouwelijke kant van het verhaal. Je hebt het zelfs bij hoofd en lichaam. Het hoofd is het eerste en daar worden normaal gesproken de dingen beheerst; dat is een mannelijke functie. Ten opzichte van het hoofd is het lichaam vrouwelijk, ook als het lichaam van een man is. Mijn eigen lichaam is, ondanks het feit dat ik een man ben, ten opzichte van het hoofd vrouwelijk. In de hele bijbelse taal, in het Grieks en het Hebreeuws, is dat een vanzelfsprekende gedachte. Het ene is gevend, het ander is ontvangend. In feite heeft dit niet eens alleen met bijbelstudie te maken; dit is in wezen pure natuurkunde.

▶ 25:50 Overgegeven in de Begeerten en de Ontering van het Lichaam ↑ hoofdstukken

Er staat in datzelfde vers 24, we zijn nog steeds bij de eerste zin: "Daarom heeft God hen overgegeven in de begeerten van hun harten." Ik heb dit hier zo neergezet – dat komt uit de NBG-vertaling en ik meen dat het in de Statenvertaling ook correct staat – maar in de NBG-vertaling staat: "Daarom heeft God hen overgegeven aan de begeerten van hun harten". Maar dat staat er niet. Het is een wezenlijk verschil, want dat suggereert alsof God hen aan iets uitlevert wat zich buiten hen bevindt. Maar dat is het idee niet: Hij geeft hen over in de begeerten van hun harten. Dat wil zeggen: God laat hen gaan in de sfeer waar ze al waren.

Het grote verschil is dat het ene – God geeft hen over aan de begeerten van hun harten – een activiteit zou zijn. Als God hen overgeeft in de begeerten van hun harten, dan is dat geen activiteit, maar juist een passieve opstelling. Zij zijn al bezig met die begeerten van hun harten en God laat hen daarin begaan. Het is dus geen actieve daad. We komen deze uitdrukking ook weer tegen in vers 26 en trouwens ook in vers 28. Het is belangrijk en het onderstreept dat het hier gaat over een passieve opstelling: God laat de wereld die Hem wegredeneert, daarin begaan.

"Daarom heeft Hij hen overgegeven in de begeerten van hun hart, in dat waar hun hart naar uitgaat, tot in onreinheid van het onteren van hun lichamen onder elkaar." Waar hier over gesproken wordt, dat blijkt ook uit het navolgende, is de seksuele omgang. Ik vind deze gedachte heel bijzonder; ik heb hem ook expres even onderstreept. Die begeerte van hun hart leidt daardoor ook tot het onteren van hun lichamen onder elkaar. Het punt is: de eer van de seksuele omgang is dat het verwijst naar de verhouding van Schepper en schepping. Daar spreekt het van.

De heerlijkheid, de eer van dat hele fenomeen zoals God de mensheid gemaakt heeft – trouwens de hele levende natuur heeft alles te maken met mannelijk en vrouwelijk – is hoe die twee één worden. Een wording is een uitdrukking van liefde, maar waardoor ook nieuw leven wordt voortgebracht. In feite is dat het hele concept van de levende natuur en van de hele schepping. God is daarin degene die Zichzelf uitdrukt, Zijn plan uitdrukt: namelijk hoe Hij als de Schepper Zich verenigt met de schepping en in haar nieuw leven verwekt. Zodat ze in blijde verwachting is – al mag dat moeizaam zijn – die leidt tot de openbaring van dat nieuwe leven. Daar spreekt het van!

Als je God hebt weggeredeneerd, wat houd je dan over? Dan heb je in feite de hele seksualiteit... daar waar lichamen onder elkaar zich mee bezighouden, is onteerd. Dat is geen moralistische uitspraak, dat is in feite typologie. Het heeft geen betekenis meer. Je weet het niet, je ontkent het ook, dus wat overblijft is gewoon platte begeerte. Maar dat het verwijst naar de Schepper, dat is juist helemaal verdwenen; die gedachte speelt geen rol. En dat is per definitie de ontering van het lichaam. En inderdaad: onreinheid.

Dan wordt seksualiteit van het meest heilige wat er is – het is eigenlijk het grote geheim van het leven – plat en zonder enige glorie. Dat is een noodzakelijk gevolg. Als je God hebt weggeredeneerd, dan geldt dat voor alles wat je doet, maar dat geldt ook voor iets als de seksualiteit. Wat van oudsher trouwens in alle religies gezien wordt als een expressie van het meest heilige. Het moet iets te maken hebben met het grote geheim van het leven en van deze wereld. Maar goed, als die verwijzing ontbreekt, dan is dat dus een onteren van de lichamen onder elkaar.

Zij immers – en dan wordt er uitgelegd: "Zij immers hadden de waarheid van de God vervangen door de leugen." Heb je hem weer? De God. Ja, als je de waarheid inwisselt, wat houd je dan over? Nou, leugens. In de leugen zit altijd nog wel een element van waarheid; een leugen parasiteert feitelijk ook op de waarheid. Je hebt eerst de waarheid en de leugen verdraait dat, zodat het daarvan nog wel afhankelijk is. De kenner herkent de leugen; als je de waarheid kent, herken je de leugen. Maar als de waarheid van dé God wordt vervangen, dan houd je dus leugen over. Namelijk dat het schepsel wordt vereerd en gediend naast de Schepper.

In de NBG-vertaling staat "boven" de Schepper, maar er staat letterlijk gewoon "naast" de Schepper. Ik wijs erop omdat het idee is dat men het schepsel plaatst naast de Schepper. Daarmee wordt het schepsel zogenaamd gepromoveerd op het niveau van de Schepper, maar het is omgekeerd: je degradeert daarmee de Schepper en je brengt Hem op het niveau van het schepsel. Trouwens, de geweldige heerlijkheid van de schepping is juist dat het een schepsel is; dat Hij het heeft gemaakt en bedacht. Als het schepsel dan zogenaamd gepromoveerd wordt, dan is wat je in werkelijkheid hebt gedaan dat je de waarheid van God hebt vervangen door leugen. Dat is de onvermijdelijke consequentie.

En dan staat er nog bij: "de Schepper". Ik wijs er weer even op: de Schepper, dat is hier ook echt mannelijk. De schepping of het schepsel, dat is vrouwelijk. Het Nederlands helpt ons niet echt om dat goed te onderkennen, daarom wijs ik er nu expliciet even op. Van die God staat daarna ook nog: "die is gezegend". Dat is trouwens ook mannelijk in de grondtekst; ik zie dat dat mannelijk is. Die is gezegend, de Schepper, die wordt geloofd en geprezen tot in de aeonen, die wereldtijdperken die nog gaan komen. En Paulus zegt dan: "Amen". Om Hem gaat alles. Hij is het begin, Hij is het einde, uit Wie, door Wie en tot Wie alles is. En dan volgt daarop: Ja, dat is de waarheid. Amen!

De Schepper, de God, is degene die zich verhoudt tot de schepping als Man. Vandaar ook – en dat is het volgende punt – dat de man ook beelddrager van God is. Ik kom daarop terug, maar ik heb het nu bij dezen alvast gezegd. In vers 26 staat vervolgens...

▶ 34:50 Vers 26: het Vrouwelijke en het Tegennatuurlijke ↑ hoofdstukken

Daarom heeft God hen overgegeven in hartstochten van oneer. Deze tekst heb ik zojuist al eventjes toegelicht: God laat hen dus begaan in hun hartstochten. Want, zo staat er: "hun vrouwen hebben..." – en hier moet ik weer even corrigeren, want er staat letterlijk "vrouwelijken". Het staat inderdaad in het meervoud en dat legt de nadruk op het vrouwelijk geslacht. In de lineair wordt het ook zo weergegeven: van het vrouwelijk geslacht, meervoud. Wat is vrouwelijk? Dat is dat wat een vrouw kenmerkt. Want hun vrouwelijken hebben het natuurlijke gebruik vervangen tot in het tegennatuurlijke.

Wat is het natuurlijke gebruik? In de volgende zin zal diezelfde term weer gebruikt worden, waar gesproken wordt over het natuurlijke gebruik van de vrouw. In dit geval is het natuurlijke gebruik de geslachtsgemeenschap van man en vrouw. Dat is gewoon wat de natuur is. Maar als de mens God wegredeneert, wat is daarvan de consequentie? Dat mensen het verschil niet meer zien. Het wordt duister in hun hart en als het duister wordt, zie je de verschillen niet meer. Wat er dan gebeurt, is dat de natuur en dat wat bij de natuur hoort, wordt vervangen door iets tegennatuurlijks. In dit geval wordt het natuurlijke gebruik, de geslachtsgemeenschap van man en vrouw, vervangen door iets onnatuurlijks of het tegennatuurlijke.

Ik zet hier even de puntjes op de i. Letterlijk staat er zoiets als para physin. Dat wil zeggen: naast de natuur. Het zit ernaast. Dat klinkt misschien niet echt in het Nederlands, maar het zit er echt naast in de zin van: het is tegennatuurlijk. In feite is dit geen moraalkwestie; dit is natuurkunde in de meest letterlijke zin van het woord. Paulus spreekt hier over de physica, wat trouwens ook het Griekse woord is dat hier gebruikt wordt: natuurkunde. En de natuur is heel simpel: het vrouwelijke is zowel anatomisch als biologisch aangelegd op het mannelijke. Dit is geen opinie, maar gewoon hoe het in elkaar steekt. Het past in elkaar; dat is precies wat de anatomie aangeeft. Het is op elkaar aangelegd en op elkaar geschapen.

Ik zeg het expres een beetje zo neutraal mogelijk, want anders gaat u misschien gniffelen – of u doet het nu toch al. Het is gewoon natuurlijk. We praten hier over geheimen waar we vaak wat besmuikt over spreken. Dat doet de Bijbel trouwens niet. De Bijbel spreekt er dikwijls discreet over, maar wel met hele duidelijke bewoordingen, en als ik het woord doorgeef, doe ik dat dus ook. Biologisch gezien is seksualiteit in termen van de natuur per definitie heteroseksualiteit. Het is in biologische zin gemaakt voor de voortplanting en dat kan alleen doordat het hetero is, oftewel: het mannelijke en het vrouwelijke. Dat is biologisch, anders werkt het niet. Dus niet alleen de anatomie en de lichaamsbouw, maar ook de biologie geeft aan dat het natuurlijke gebruik te maken heeft met de geslachtsgemeenschap van man en vrouw. Mannelijk en vrouwelijk. Dat is trouwens niet alleen bij de mens zo, maar in heel de natuur.

Het tegennatuurlijke is dus de geslachtsgemeenschap van een vrouw... en nu ga ik iets zeggen wat u misschien nooit eerder gehoord hebt. Misschien vindt u dit een vreemde opvatting, maar ik ga het toch vertellen. Meestal wordt hier gedacht aan een lesbische relatie of lesbische seksualiteit, maar dat geloof ik niet. Strikt genomen kunnen vrouwen immers geen geslachtsgemeenschap hebben met elkaar. Het gaat hier over bestialiteit. Het spijt me, maar ik moet het toch maar eens gezegd hebben. Daar wordt namelijk in de Bijbel ook naar verwezen.

Ik neem u even mee naar Leviticus 18. In het algemeen is seksualiteit in de Bijbel gemaakt voor de man en de vrouw. Hoe staat het ook alweer in Genesis 2? God schiep de man... nee, een man zal zijn vader en moeder verlaten en zijn vrouw aanhangen, en die twee zullen tot één vlees zijn. Dat is seksualiteit in de Bijbel. Eigenlijk is alles wat daarbuiten valt naast de natuur. In Leviticus 18 staat het heel gewoon zo – verzin het niet: "En in geen enkel dier zult gij zaadlozing hebben om u daarmee te verontreinigen; en een vrouw zou niet staan voor een dier om daarmee gemeenschap te hebben. Schandelijke ontucht is het."

Die kwalificaties zult u met mij delen. Ik denk trouwens dat er weinig mensen zullen zijn die dit niet vinden; het is zelfs bij wet verboden. Het loutere feit dat dit zo staat, lijkt mij vrij onomstreden. Het staat hier nogal expliciet. Waar het hier over gaat, is een vrouw die gemeenschap heeft met een dier. Dat noemen wij bestialiteit. Er bestaan zo enorm veel vormen van seksualiteit en zoveel desoriëntatie, en Leviticus 18 noemt er heel wat bij name. Ik geloof dus inderdaad dat als er in Romeinen 1 gesproken wordt over de vrouwen die het natuurlijke gebruik vervangen hebben door het tegennatuurlijke, dit een verwijzing is naar geslachtsgemeenschap met een dier. Dat is tegennatuurlijk, dat lijkt mij duidelijk. Dan staat er in vers 27...

▶ 41:56 Vers 27: het Mannelijke en de Beelddrager van God ↑ hoofdstukken

Eveneens hebben de mannelijken – en opnieuw moet ik zeggen dat er niet staat 'mannen', maar 'mannelijken'. Het staat er in het meervoud. Met die term 'mannelijken' wordt de nadruk gelegd op wat de man tot man maakt. Dat is wat een man, een vent of een kerel maakt; dat is waar het hier over gaat: de mannelijken.

Paulus refereert met die terminologie van mannelijk en vrouwelijk naar het eerste hoofdstuk van de Bijbel, namelijk waar de schepping beschreven wordt. Er wordt over van alles gesproken, maar ook over de mens. In Genesis 1:26 staat: "En God schiep de mens" – daar staat letterlijk ha-adam, de mens – "naar zijn beeld." Ja, God schiep de mens naar Zijn beeld, naar Gods beeld schiep Hij hem. Ik weet dat er heel vaak wordt gezegd dat de mens, zowel mannen als vrouwen, het beeld van God is, maar dat staat niet in de Bijbel. Sowieso is ook de man niet het beeld van God. Het beeld van God is Christus. We lezen dat op verschillende plaatsen. In Colossense 1 wordt gesproken over de Zoon van Zijn liefde, maar ook in 2 Korinthe 4 staat het: Hij is het beeld, het icoon, van de onzichtbare God. Zo staat het er. Christus is het beeld van God en de mens, Adam, werd geschapen in of naar dat beeld.

De mens – of beter gezegd: 'hij' – is dus beelddrager van God. U hoort waarschijnlijk wel aan mijn spreken dat ik soms wat moeite heb om deze dingen naar voren te brengen. Niet omdat het nou zo heel moeilijk of ingewikkeld is, maar je praat over precaire onderwerpen die bovendien buitengewoon controversieel zijn. Ik realiseer me dat ik deze dingen hier in Benthuizen in deze zaal kan zeggen – het gaat trouwens wel het internet op – maar je zou er niet aan moeten denken dat je dit aan een praattafel op tv zou zeggen; je wordt levend verscheurd. Maar de man is inderdaad beelddrager Gods. Het mannelijke vertegenwoordigt God, zoals ik zojuist ook al naar voren bracht, terwijl het vrouwelijke juist een representatie of een beeld is van de schepping. Dat is juist ook haar glorie.

Adam werd geschapen naar of in Gods beeld, en Eva – of eigenlijk 'manninne' – droeg Adams beeld. Dat staat niet alleen hier. Naar Gods beeld schiep Hij hem (mannelijk enkelvoud), en mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen (meervoud). Hoe dat precies in zijn werking is gegaan, is een onderwerp apart. Ik vind het een prachtig thema, maar dat skip ik nu even.

Ik wil u nog wel eventjes meenemen naar 1 Korinthe 11, waar Paulus over deze dingen doorspreekt, ook over mannelijk en vrouwelijk en de betekenis daarvan. Hij zegt daar dat een man het hoofd niet moet dekken. Het gaat daar over de situatie waarin een man spreekt of profeteert. Van de vrouw wordt dat wel gezegd wanneer ze een mannelijke functie vervult, maar ook dat is nu het onderwerp niet. Het gaat mij even om het motief: een man zou het hoofd niet dekken, want hij draagt het beeld en de heerlijkheid Gods. Aha, hij draagt het beeld en de heerlijkheid van God; het mannelijke verwijst naar God. En er staat dat de vrouw de heerlijkheid van de man is. In 1 Korinthe 11 vers 11 staat bovendien: "En toch is de vrouw evenmin zonder de man iets, als de man zonder de vrouw." Want gelijk de vrouw uit de man is, zo is ook de man door de vrouw. Dat wil zeggen: er is slechts sprake van een vrouw doordat er ook een man is. Toen Adam gecreëerd werd, heette hij eerst gewoon 'de mens'. Hij wordt pas 'man' op het moment dat er ook sprake is van een 'vrouw'. Ziet u, het zijn relatieve termen; het een bestaat bij de gratie van het ander. Als er geen donker zou zijn, is er ook geen licht. Die termen hangen direct met elkaar samen.

De man draagt het beeld en de heerlijkheid Gods, maar de vrouw is de heerlijkheid van de man. Ziet u en bemerkt u hoe Paulus dit onderwijs doorgeeft en hoe dit in heel de Bijbel, eigenlijk al vanaf Genesis 1, doorklinkt? Deze waarheid van mannelijk en vrouwelijk, en dat het mannelijke inderdaad spreekt van de Schepper. Dan komen we op nog iets. Er staat: "Eveneens hebben de mannelijken" – want dat is wat er stond – "het natuurlijk gebruik van de vrouw..." Daar hadden we het al over. Het natuurlijk gebruik is de seksuele omgang, de geslachtsgemeenschap van man en vrouw. Dat hebben zij losgelaten. Niet per se 'opgegeven', zoals de NBG heeft, maar 'nalaten' of verwaarlozen. Ze zijn in wellust voor elkaar ontbrand.

Ik heb dit expres even onderstreept, omdat ik juist deze week weer geconfronteerd werd met een uitleg waarin wordt gezegd dat het in Romeinen 1 helemaal niet over homoseksualiteit gaat, maar over machtsmisbruik en uitbuiting. De dingen die ik nu naar voren breng over mannelijkheid, vrouwelijkheid en seksualiteit zijn in de wereld omstreden, maar ik zal u vertellen: in de kerk en de christenheid tegenwoordig ook gigantisch. De theologen gaan voorop in dit hele denken. Dat is trouwens het onderwerp van de volgende keer: hoe ook het christendom en de christenheid in deze hele stroom van gedachten worden meegesleurd.

De theologen voorop, maar er staat inderdaad: "ze zijn in wellust voor elkaar ontbrand." Dat wil zeggen dat het wederkerig is; het heeft niets te maken met uitbuiting of machtsmisbruik. Anders was deze terminologie, "in wellust voor elkaar", niet gebruikt. Dat duidt op wederkerigheid. "Als mannen met mannen schandelijkheid bedrijvende..." Ja, dit is natuurlijk vooral de zinsnede waar men enorm over valt. Het staat er trouwens niet zo. U kunt het inmiddels zelf invullen: er staat "mannelijken", en niet "mèt mannen", maar "ìn mannelijken". De beschrijving is haast filmisch; het is beeldend omdat het de lichamelijkheid en zelfs de plaats van handeling benadrukt. De beschrijving gaat niet zozeer over mèt wie het gebeurt, maar waarin iets gebeurt, namelijk binnen mannelijken. Ik ga het niet verder verduidelijken, want de zin is zo helder: "mannelijken in mannelijken schandelijkheid bedrijvende". Nu moet er nog iets bij gezegd worden, want met het aansnijden van dit thema moet je tegenwoordig wel een kanttekening maken. Er wordt hier inderdaad gesproken over mannelijken die in mannelijken schandelijkheid bedrijven; dat is uiteraard de geslachtsgemeenschap van mannen. Dat is duidelijk, maar...

▶ 51:19 Een Bijbels Perspectief op Homofilie en Gevoelens ↑ hoofdstukken

Maar meteen moet ik er iets bij zeggen. Heel dikwijls wordt dat onderscheid niet gemaakt, maar de Bijbel zegt niets – luister goed wat ik zeg – de Bijbel zegt niets over homofilie. En dat wil zeggen: de aantrekkingskracht tot hetzelfde geslacht. Er wordt natuurlijk heel dikwijls, al van oudsher, moralistisch en met een opgeheven vingertje gesproken over mensen, over mannen die zich aangetrokken voelen tot hetzelfde geslacht. Zegt de Bijbel daar iets over? Zegt de Bijbel trouwens überhaupt iets negatiefs over welk gevoel dan ook? Dat geldt ook voor seksuele aantrekkingskracht. Wij maken ons daar druk over. Ik bedoel, het kan een groot probleem voor iemand zijn als je je seksueel aangetrokken voelt tot, nou ja, in dit geval hebben we het over mannen, als man tot man. Inderdaad, ik herken dat niet, maar dat maakt ook helemaal niet uit; er zijn mensen die dat wel hebben.

Is daar iets mis mee? Van oudsher wordt dit altijd, zeker in een religieuze setting, op een veroordelende manier besproken. En dat geldt trouwens ook voor een onderwerp als zelfbevrediging of je seksueel aangetrokken voelen tot iemand. Een tekst die hierbij trouwens altijd een hele grote rol speelt, is die tekst in Mattheüs 5. Daar staat dat als je een vrouw van een ander met begeerte aanziet – hoe staat het er nu precies? – die heeft in zijn hart reeds echtbreuk gepleegd. Die uitleg wordt nog steeds heel dikwijls opgevoerd. Laat ik het even persoonlijk zeggen: ik zie een vrouw – een ander dan mijn eigen vrouw – tot wie ik mij seksueel aangetrokken voel of wat opwindend is. Is dat fout? Wij hebben de neiging om te zeggen: "Ja, dat is fout." Maar in de Bijbel lees ik daar helemaal niets over.

Het gaat erom wat de Heer Jezus in de Bergrede in Mattheüs 5 zegt. Daar is een heel mooi Bijbels voorbeeld van: David die Bathseba zag. Toen hij die vrouw daar bloot zag baden – want zo was het geloof ik – was het feit dat hem dat opwond fout? Wij hebben, nogmaals moralistisch gesproken, al de neiging om te zeggen: "O, dit mocht niet." Nee, het werd fout toen hij zich in zijn hart voornam om haar tot zijn vrouw te maken. Vanaf dat moment had hij – zelfs al had hij het niet gedaan – in zijn hart reeds echtbreuk of overspel met haar gepleegd. Als hij geen koning was geweest en niet in staat was geweest om Uria buitenspel te zetten, dan was het hem nooit gelukt, maar dan nog had hij in zijn hart reeds overspel met haar gepleegd, omdat hij het zich had voorgenomen. Dat is het punt, maar niet de seksuele aantrekkingskracht in het algemeen.

Laat ik erbij zeggen dat dit best moeilijk kan zijn. Ik had het net over mensen die homofiele gevoelens hebben en die dat graag anders zouden willen zien; dat dat een grote last voor iemand kan zijn, absoluut. Maar ons past nooit één woord van veroordeling daarin. Dat geldt zelfs – en nu ga ik iets heel uitgesproken zeggen – dat geldt ook voor mensen die pedofiel zijn. Zeg! Ik dacht even: nu wordt het echt heftig. Maar nee, het hebben van gevoelens kan nog zo moeizaam, moeilijk en ongewenst zijn, en zelfs heel pijnlijk. Waar je mee tobt, dat is allemaal waar; daar kun je niet empathisch genoeg over zijn. Maar je kunt er geen moreel stempel of label aan geven van: "Dat is fout."

Het gaat hier ook helemaal niet over homofilie. Het gaat hier over "mannelijken in mannelijken schandelijkheid bedrijvende". Dat is gewoon de activiteit; dat is wat hier schande wordt genoemd. Niet de gedachte op zich. Kijk, de Bijbel spreekt hier in vers 26 over bestialiteit: een vrouw die gemeenschap heeft met een dier. En in vers 27 over "mannelijken in mannelijken". Ja, dat moet je niet wegredeneren. Dat is inderdaad tegennatuurlijk, de "naast-natuur". Maar elk moreel oordeel over gevoelens... Ik heb het sowieso in het algemeen over gevoelens: hoe kan dat überhaupt fout zijn? Dat is een soort chemische reactie. Toch is het loutere feit dat je bepaalde gevoelens hebt – dat kun je als gewenst of ongewenst beschouwen – maar het is wat het is. Leer ermee te dealen en leer het te sturen. Natuurlijk, dat heet zelfbeheersing. Dat is ook dat het verstand gaat prevaleren. Je moet er toch niet aan denken dat je altijd zou doen wat je begeert of waar je gevoelens om vragen.

We hebben het nu over seksualiteit, maar het geldt overigens voor zoveel dingen. Voordat de samenkomst begon, ging het over eten en drinken. U zegt: "Nou, dan heb jij nog wel..." Ja, ik hoor het u denken. Maar ook daarin moet een mens zich beheersen. Is het loutere feit dat je zin hebt in een koekje fout? Nee, maar je moet er wel mee omgaan. Dus ook heel nuchter, ik hoop dat dat overkomt. Ik zei al dat ik er in zekere zin moeite mee heb om deze dingen nu zo naar voren te brengen, maar het is van belang om dit te verstaan en ook te zien hoe de Bijbel hier nuchter over is. Waar het inderdaad allemaal over gaat, is de norm: de man zal zijn vrouw aanhangen en die twee zullen tot één vlees zijn. Eigenlijk is alles wat daarbuiten valt, inderdaad die schandelijkheid.

En nog één ding... Ik heb geen idee hoe laat het is... Tien over half twaalf. Ik ga het inderdaad afronden, want dit is het laatste zinsdeel.

▶ 58:34 De Kern van de Afdwaling: de Scheppingsorde Ontkennen ↑ hoofdstukken

Er staat dan: "Mannelijken in mannelijken schandelijkheid bedrijvende en daardoor het bindende loon van hun afdwaling in zichzelf ontvangende." Luister goed naar deze tekst. De afdwaling is hier niet die homoseksualiteit, over mannelijken die in mannelijken schandelijkheid bedrijven. Dat is niet de afdwaling; dat is het loon of het resultaat. Het bindende loon, het onvermijdelijke resultaat van de afdwaling.

De afdwaling is het miskennen van het verschil tussen Schepper en schepping. Mannelijk en vrouwelijk. Als je dat niet meer ziet, dan zie je ook niet meer de betekenis van seksualiteit en waar het naar verwijst. Het gevolg daarvan is dat je ook het verschil niet meer ziet tussen man en vrouw, en dat er twee geslachten zijn. En dan hebben we tegenwoordig LHBTQIQ-plus; er komen steeds meer letters bij. Het is waanzin. Sorry als ik het zo zeg, maar het is waanzin. De Bijbel is hier gewoon volstrekt eenvoudig, maar eenvoudig doordat het gewoon een binair gegeven is. Mannelijk en vrouwelijk, that's it. Je bent een man. Of je dat zo voelt, ja, dat weet ik, maar daar gaat het niet om. Je bent het. Je bent een vrouw, omdat — ja, waarom? Nou, elke cel in jouw lichaam geeft via het DNA aan dat je vrouwelijk bent. Elk chromosoom vertelt het je. Zelfs al zou je over honderd jaar weer gevonden en opgegraven worden, dan weten ze nog — niet of je een operatie hebt ondergaan, u begrijpt wat ik bedoel — maar dan weten ze aan het DNA wel: dat was een man, of dat was een vrouw.

Dat verander je niet, dat is de natuur. En ja, dat moeten we goed begrijpen. Wat we vooral zouden begrijpen is de typologie die daaruit spreekt en dat het verwijst naar de eer die in dit alles is gelegen: in het feit dat het spreekt van Hem die van deze schepping houdt en Zijn zaad, Zijn Woord geeft en door opstanding nieuw leven verwekt. Ja, dat is het grote geheim. En dat te onderkennen en te herkennen.

Nou, dat betekent dat we nog een aantal verzen te gaan hebben om die wereld van Romeinen 1 verder te bespreken. Daar gaan we de volgende keer, over veertien dagen, heel veel meer over hebben, over de laatste dagen van de christenheid. Als ik alleen dit er nog van mag zeggen: ik zal u laten zien dat de wereld van Romeinen 1 als twee druppels water lijkt op de wereld die Paulus beschrijft in 2 Timotheüs 3, waarin het gaat over de laatste dagen van de christenheid. En waarom zou dat nou zijn?

Nou, daar wilde ik het bij laten. Ik wilde deze dingen per se naar voren brengen en nogmaals, het is de derde keer dat ik het zeg: ik vond het wat moeilijk en lastig om mijn nek uit te steken en over deze dingen te spreken. Ik hoop dat het duidelijk is en vooral dat het Woord hierin klinkt. Dat is de waarheid en daar gaat het maar om.