▶ 00:01 Introductie: de Aionen in de Efezebrief en de Onbekendheid van het Begrip ↑ hoofdstukken

We hebben zojuist gezongen over God die de tijden in Zijn hand houdt, en dat is een mooie opstap om het onderwerp te bespreken waar ik vanmorgen uw aandacht voor wil vragen. Want het onderwerp is, zoals u hier afgebeeld ziet: de aionen in Efeze. Dat klinkt wat vreemd, want met Efeze bedoel ik nu even niet de plaats Efeze, zoals sommige mensen daar eerdaags naar op vakantie gaan, zo hoorde ik zojuist nog. Nee, met Efeze bedoel ik de Efezebrief. De brief die onder die naam bekendstaat — overigens nogal arbitrair, want de vraag is nog maar of die brief daadwerkelijk aan Efeze is geschreven. Maar daar gaat het nu even niet om; die brief heet nu eenmaal zo, zo noemen we hem, en daarover gaat het ook in deze studie.

De Efezebrief dus, maar dan nu even dat andere woord: de aionen. Nu zitten hier nogal wat mensen in de zaal die al redelijk weten wat dat zijn, maar ik zal u vertellen dat er talloze mensen zijn — en nu beperk ik me even tot christenen — die geen idee hebben wat dat nu voor een ding is, een aion. Ik kan me ook voorstellen dat er mensen zijn, misschien ook hier in de zaal, die zich afvragen: "Is dat nou zo nodig, dat woord aion? Ik heb dat nog nooit in mijn bijbeltje gelezen." Maar daarmee hebben we meteen het probleem te pakken, want die aionen zijn wegvertaald — 'vertaald', helaas — waardoor er een heel verkeerd beeld is gekomen. Niet alleen op de Bijbelse boodschap en op dat plan van God, maar zelfs op het hart, de essentie van het Evangelie.

Want wat is dat nu, een aion? Is dat nu zo nodig om een Grieks woord te gebruiken? Laat ik u dan dit vertellen: het woord aion is een Grieks woord. Je zult trouwens zien dat het ook wel degelijk een Nederlands woord is. Je spelt het dan iets anders, namelijk de 'i' wordt een 'e' (aeon), maar dan vind je het gewoon in Van Dale en in elk willekeurig woordenboek. Dus ik zal er straks nog even op wijzen; zo onbekend is het nu ook weer niet. Maar we moeten daar gewoon wat aan doen. Als we erover klagen dat het woord zo onbekend is, dan gebruiken we het gewoon. Ja, dat is nogal simpel. En dan vraagt iemand een keer: "Wat is dat?" Nou, dan vertel je wat het is. Maar dan moet je wel weten: waarover hebben we het nu?

Ik beperk mij vanmorgen tot een klein briefje, namelijk de Efezebrief. In de inleiding pak ik het nog even wat ruimer op, maar vervolgens ga ik naar die Efezebrief waar het woord aion, of een verwant begrip, een zevental keren voorkomt op zes verschillende plaatsen in die korte brief. Ik zal u ook laten zien hoe elementair het verstaan daarvan is, en ik zal u daarmee ook duidelijk maken waarom ik het met 'aion' weergeef. Want als ik namelijk de vertaling volg, dan krijg je een wirwar van begrippen. Ik zal u eens even iets laten zien, een schema.

▶ 03:40 Concordante Vertaling: Waarom 'eeuwigheden' een Innerlijke Tegenstrijdigheid Is ↑ hoofdstukken

Dit heet in het interlineaire Bijbelprogramma ISA een 'concordant view'. Dat wil zeggen: een concordant overzicht van een bepaald Grieks woord. Ik moet even een paar dingen toelichten voor degenen die zich niet zo bezighouden met Bijbelstudie en het navorsen daarvan. Elk Grieks of Hebreeuws woord in de grondtekst van de Bijbel heeft een code meegekregen; dat noemen ze de Strong-code. Dat is wat u hier ziet. Het woord aion, of alle verwante begrippen – als zelfstandig naamwoord, laat ik het even precies zeggen – heeft de code 165 meegekregen. Dat woord komt in totaal 122 keer voor in het Nieuwe Testament. In het Oude Testament is het een wat ander verhaal, omdat de grondtekst van het Oude Testament Hebreeuws is. In het Griekse Nieuwe Testament komt het woord 122 keer voor in negentien verschillende vormen.

Hier ziet u de wijze waarop dat woord concordant is weergegeven. Dat wil zeggen: eensluidend, gewoon één-op-één. Niet de ene keer zus en dan weer zo. Hoe zullen we het woordje aion weergeven? Nou, in dit geval is dat heel erg voor de hand liggend en simpel. De Concordant Version heeft gezegd: we geven het gewoon weer met 'eon'. Dat is de Engelse vorm van aion. In wezen is dat niet eens een vertaling, maar je zet het woord gewoon over in een andere taal. Dat is niet zo gek hoor, want dat gebeurt met talloze woorden die we rechtstreeks of indirect hebben overgenomen uit een andere taal.

Maar u zult wellicht gedacht hebben: hoe is dat in de vertalingen gegaan? Laten we ons eerst beperken tot de wijze waarop men het weergegeven heeft met 'eeuw'. Ik heb het groen gearceerd. U ziet hier – laat ik het meteen maar weergeven – dat men het in de NBG zeventien keer weergeeft met 'eeuw'. Ik moet erbij zeggen: dit is een overzicht van de NBG-vertaling '51. De Statenvertaling is weer wat anders, maar in de NBG-vertaling wordt het woord zeventien keer weergegeven met 'eeuw'. Uiteraard dan niet in de zin van honderd jaar, maar in de zin van een tijdperk. Volkomen correct! Ik ga u vertellen, en ik zal het u ook laten zien: men had het consequent altijd gewoon met 'eeuw' kunnen weergeven. Dan had ik vanavond of vanmorgen helemaal niet gesproken over de 'aionen', maar had ik gewoon gesproken over de eeuwen. Het maakt mij in wezen niets uit of je spreekt over een eeuw – met dien verstande dat het gaat over een tijdperk en niet om honderd jaar – of over aion. Waar het vooral om gaat, is dat het concordant, eensluidend wordt weergegeven en niet de ene keer zó en de andere keer zó. Want dat is de basis, de bron van verwarring.

En wie zou daarachter zitten? Als je mensen op het verkeerde been wilt zetten, dan moet je verwarring creëren, zodat mensen niet meer weten waar het over gaat. En zo is het inderdaad gegaan. Het woord wordt dus zeventien keer weergegeven met 'eeuw' of 'eeuwen' (meervoud). Maar het wordt maar liefst 61 keer weergegeven met 'eeuwigheid', 'eeuwigheden', 'der eeuwigheid' of 'eeuwigheden'. Als u daar even over nadenkt, dan is dat toch al heel vreemd. Dan gaat er een rood lampje branden – vanuit de rode kleur natuurlijk – want dat is iets vreemds. Want als we onder 'eeuwigheid' verstaan wat iedereen eronder verstaat, namelijk een tijd zonder begin en in elk geval een tijd zonder einde – eindeloos dus – dan wordt de meervoudsvorm onbegrijpelijk.

Want als een eeuwigheid eindeloos is, zijn 'eeuwigheden' dan nog langer? Ik vind eindeloos al zo lang; dat is een waanzinnig idee. Als u daar letterlijk over nadenkt: als eeuwigheid eindeloos is, wat zijn dan 'eeuwigheden'? En dan wordt het ook nog eens weergegeven met 'alle eeuwigheden'. Heeft men er kennelijk niet twee, maar zelfs nog veel meer? Dat is vreemd. In het Latijn spreekt men dan over een contradictio in terminis. Dat wil zeggen: een innerlijke tegenstrijdigheid. Als een eeuwigheid eindeloos is, dan is het woord 'eeuwigheden' een merkwaardige, innerlijk tegenstrijdige weergave.

Vervolgens wordt dit woordje aion veertien keer in de NBG-vertaling weergegeven met 'wereld'. We zullen straks zien dat het ook een keer wordt weergegeven met 'loop'. Het wordt ook twee keer weergegeven met 'oudsher', twee keer met 'tijd' en dan wordt het ook nog een aantal keren bijvoeglijk weergegeven, namelijk met 'eeuwig' of 'eeuwiger'. Dat klopt ook niet, want dat is weer een ander begrip. Eén ding is duidelijk: men heeft dat ene Griekse woord, in het enkelvoud of het meervoud en in welke vervoeging dan ook, op heel veel verschillende manieren weergegeven. Daarbij spreekt dit met name in het oog: men heeft het een aantal keren met 'eeuw' weergegeven, maar nog veel vaker met 'eeuwigheid' of 'eeuwigheden'. Dat zou een mens moeten waarswen.

Want één ding is zeker: een eeuw is een tijdperk, iets waarvan het begin en het einde gemarkeerd zijn. Of die nu bekend zijn of niet, het is in ieder geval beperkt; vandaar ook een 'tijdperk'. Maar een eeuwigheid is juist onbeperkt, is eindeloos. Hoe kan één woord twee totaal verschillende, zelfs diametrale betekenissen hebben? Dat wil zeggen: betekenissen die elkaar uitsluiten. Als iets een eeuw is, dan is het geen eeuwigheid. En dat zou allemaal teruggaan tot één Grieks woord? Dit is complete verwarring. Vandaar dat ik zeg: laten we alsjeblieft die weergaven zoals in de NBG – en echt waar, in vrijwel alle andere vertalingen is het iedere keer hetzelfde – laten voor wat ze zijn. Daarom is het onderwerp van vandaag: 'De aionen in Efeze'. Want als ik de weergave zou moeten kiezen van de NBG of welke andere vertaling ook, dan ben ik al niet meer in staat om deze Bijbelstudie überhaupt te geven. Ik wil u vertellen wat de Schrift zegt in het origineel, niet hoe men het heeft weergegeven, want daar raak je meteen de draad kwijt. Het gaat gewoon over de aionen. Dat is namelijk het Bijbelse woord. En wat staat er nu op het spel?

▶ 11:34 Het Evangelie op het Spel: de Dood Tenietgedaan en de Redder Der Wereld ↑ hoofdstukken

Waarom? Ik zal het straks nog wel uitgebreider laten zien, maar laat ik u dit zeggen: het is essentieel. Waarom dit zo ongelooflijk belangrijk is? Als aion eeuwigheid is, dan zijn de 'eeuwigheden' geen eeuwigheid meer. Dan zit daar nogal wat aan vast. Het is eigenlijk heel simpel uit te leggen. Kijk, als de Bijbel begrippen gebruikt als 'eeuw-ig verderf' – let trouwens even op de weergave die ik kies, namelijk met een streepje tussen de 'eeuw' en 'ig' om aan te geven dat eeuwig te maken heeft met een eeuw – maar goed, begrippen die in de Bijbel voorkomen als eeuwig verderf, eeuwige straf of eeuwig vuur... dat is nogal een andere variant als dat inderdaad te maken heeft met eindeloosheid. Want dat is toch de wijze waarop we dat verstaan: als iets eeuwig is, dan is het eindeloos.

Maar als dat zo is, als er inderdaad een eindeloos verderf is, een eindloze straf, een eindloos vuur... nou, dan kan ik u dit vertellen: dan is het Evangelie niet langer waar. Namelijk, dan is God geen Redder van alle mensen. Dan worden niet alle mensen in de laatste Adam levend gemaakt en gerechtvaardigd, zoals de Schrift verklaart. Dan is Jezus Christus niet de Redder der wereld. Dan laat God dus kennelijk wel varen de werken van Zijn handen. Dan wordt de dood niet tenietgedaan.

Als de dood niet tenietgedaan wordt, dan blijft de dood dus bestaan. Gek genoeg zegt men dat ook wel. In de christelijke wereld spreekt men over wat het grote punt in het Evangelie is; men spreekt dan over 'eeuwig wel' en 'eeuwig wee', en men spreekt over de 'eeuwige dood'. Wel lieve mensen, als er zoiets zou zijn als de eeuwige dood, en als dat zelfs het lot zou zijn van een deel of het merendeel van de mensen, dan is zelfs de basis van het Evangelie niet waar. Namelijk dat de dood overwonnen is en tenietgedaan zal worden. Dat is toch wat we geloven? Hij is de Overwinnaar over de dood. De dood wordt tenietgedaan. Hoezo eeuwige dood in de zin van een eindeloze dood?

Ik kan nog wel even doorgaan. Het Evangelie begon er vanmorgen nog mee, ook in mijn dankgebed: Zijn naam is Wonderbaar. En wat is Zijn naam? Jezus. Zijn naam is Jezus, en dat betekent Yahoshua: Yahweh redt. Zonder mitsen, maren of voetnoten. Je kunt er heel veel van vertellen, maar niets beperkt het: Hij redt! Welnu, als 'eeuwig' of 'aion' eeuwigheid zou zijn, dan is dit dus allemaal niet meer waar en kun je de Evangelieboodschap wel uitschrijven. Dat staat er op het spel; we moeten dit helder hebben.

Daarom zeg ik: dit woord, zoals de Bijbel daar één woord voor gebruikt, zou men ook één op één moeten weergeven en niet de ene keer zus en de andere keer zo. Het is aion, het is eeuw, en daar moet men niet ook nog eens een eeuwigheid van maken, want dat is fataal. Trouwens, ik kan u nog wel iets meegeven. Dat vond ik een hele mooie weergave; die komt uit de Winkler Prins Encyclopedie. Zulke vreemde dingen zeg ik namelijk niet hoor. Ik laat u nu even een concordantie zien, maar ik kan u zo meenemen naar een andere bron.

Dit is de weergave van de Winkler Prins Encyclopedie. Wilhelm Keijzer heeft die ooit een keer naar voren gebracht en ik vind hem nog altijd de allerbeste. Hij attendeerde mij destijds op deze weergave in de Winkler Prins en daar staat: "Aion, aeoon betekent niet eindeloze duur maar tijdperk." Dat is een onverdachte weergave. Nou, dat hoort u ook eens van een ander. Ik had nog een hele rits naslagwerken, zelfs christelijke standaardwerken, die dat wel toegeven. Men weet het wel, dat is geen discussiepunt, alleen men rekent er niet mee en op de preekstoel mag het niet verteld worden.

Ik kwam er vanmorgen nog eentje tegen op mijn computer. Ik heb een vertaalprogramma dat Babylon heet – over de verwarring van taal gesproken – maar dat is een vertaalprogramma van Israëlische signatuur. Dat geeft voor het Engelse woordje 'eon', wat in het Nederlands aion is: een langdurig tijdperk. Er is niets moeilijks aan; het is volstrekt helder. En dan begrijp je ook waarom er sprake kan zijn van aionen: tijdperken, wereldtijdperken. Goed, dat was een lange inleiding.

▶ 18:04 De Eerste Aanduiding in Efeze: de Aion van Deze Wereld ↑ hoofdstukken

Maar dat moest ik toch even vertellen, voordat we naar dit onderwerp gaan. Ik zei u al even dat het woord 'aion' in die Efeze-brief zeven keer voorkomt op zes verschillende plaatsen, en ik wil ze u alle zes ook noemen. En om het juist aan de hand van de Efeze-brief te doen is heel boeiend en leerzaam. Waarom? Omdat Paulus in die kleine brief die hij heeft opgesteld vanuit de gevangenis, zo'n geweldig overzicht geeft over de aionen. Niet omdat dat nou zozeer het onderwerp is, maar het is een heel elementair begrip dat hij gebruikt om te vertellen over Gods plan. En als ik het zo zeg, dan is dat ook letterlijk zo, maar dat is pas de laatste Schriftplaats die ik u wil laten zien. Er wordt namelijk ook gesproken over dat 'plan van God der aionen'. Ook dat is weer wegvertaald; ik zal het u allemaal laten zien.

Goed, ik moet nog een 'mits' of 'maar' erbij geven en dat is de wijze waarop ik het nu weergeef. Mijn weergave is compleet, maar ik ga niet bij de eerste voorkomende tekst beginnen om dan naar de rest te gaan. Ik begin gewoon bij de tegenwoordige aion, vervolgens kijken we terug en we kijken vooruit.

In Efeze schrijft Paulus dit — dit is de eerste keer dat we het vinden — waarin gij... het gaat daar over de zonden. Paulus schrijft hier aan hen die inmiddels geloofden in Christus Jezus. Ooit wandelden zij echter in doelloosheid, in zonden en misdaden. En dan staat er: "waarin gij vroeger gewandeld hebt overeenkomstig de loop dezer wereld." Zo geeft de NBG dat dan weer. Ik zei u zojuist al dat het woordje 'loop' een weergave is van 'aion'. Want wat er echt staat is dit: "overeenkomstig de aion van deze wereld, overeenkomstig de overste van de macht der lucht." De zin gaat nog verder, maar het gaat me even om dat ene begrip, die frase hier: de aion van deze wereld.

Dat is opmerkelijk. Waarom? Omdat Paulus hier spreekt over 'de aion', een tijdperk, een wereldtijdperk. Dat is wel opmerkelijk, want een aion is niet zomaar een tijdperk; nee, het is een wereldtijdperk. Het is namelijk de aion van deze wereld. Deze wereld komt overeen, daar loopt een aion. Toen deze wereld begon, begon de aion te lopen. Zoals ook geldt voor deze wereld, deze kosmos, dit systeem — dat is wat kosmos eigenlijk ook is — wanneer dit systeem ten einde loopt, dan heet dat het einde van de aion. Dat is een term die heel vaak voorkomt in de evangelieën. En dan breekt er vervolgens een nieuwe aion aan. Maar dat heeft allemaal te maken met de wereld.

Ik zal u daarbij nog iets laten zien. Want kijk, je hebt dus de aion van deze wereld, maar aan deze wereld, aan dit systeem, aan de wijze waarop we de wereld nu kennen, is ook een wereld voorafgegaan. Ook daar spreekt de Bijbel over. Ik zal u eens meenemen naar 2 Petrus 3... oei, ik heb als ik thuis kom nog wat te corrigeren in de PowerPoint, want ik zie nu dat er 2 Petrus 3 staat, maar het is 2 Petrus 2. Neem me niet kwalijk. Overigens is die 2 Petrus 3 een veelvoorkomend misverstand; daar wordt ook gesproken over de tegenwoordige wereld en over de toenmalige wereld. Maar goed, in 2 Petrus 2 vers 5 lees je dat Petrus schrijft over de wereld van de voortijd. Dat is dus een andere wereld. Hij noemt het in hoofdstuk 3, zoals gezegd, de toenmalige wereld, de wereld die er toen was, en hij plaatst die tegenover de tegenwoordige wereld. Die wereld van de voortijd heeft God niet gespaard, maar Hij heeft Noach, de prediker van gerechtigheid, met zeven anderen bewaard toen Hij de zondvloed bracht over de wereld der goddelozen. Dat is de wereld die er toen was, dat was weer een andere aion. Ik zal het u straks ook laten zien, want aan deze aion zijn ook aionen, meervoud, voorafgegaan.

Dan ga ik even terug naar Efeze 2. Daar lees je dus over de gelovigen die, voordat zij gelovig waren, ooit gewandeld hadden overeenkomstig de aion van deze wereld. Dat wil zeggen: deze wereld, dit wereldtijdperk, wordt gekenmerkt door bepaalde geestelijke — of juist ongeestelijke — trekken en bepaalde kenmerken en karakteristieken. Toen zij Hem nog niet kenden, wandelden zij daar overeenkomstig mee. Ja, logisch. En dat was allemaal ook overeenkomstig de overste van de macht der lucht. Dat is niet zo'n fris figuur, dat is de tegenstander. Die wordt trouwens genoemd in 2 Korinthiërs 4 vers 4: "de god dezer aion". Hij is degene die het in deze aion voor het zeggen heeft. Dat is gedelegeerd door God, Hij heeft het allemaal perfect in handen, daar niet van. Iemand schreef — ik was er van de week en vond het een mooie uitspraak: "God heeft alles in de hand, maar Hij heeft niet de hand in alles." Dat is iets om over na te denken. Ja, en daarmee bedoel ik dit ook te zeggen: in deze aion is er een god met een kleine letter, de overste die het voor het zeggen heeft. Kortom: hier wordt gesproken over de aion van deze wereld. Wat dat wil zeggen? Het gaat over dit wereldtijdperk.

▶ 24:30 Een Onnaspeurlijke Rijkdom: het Geheim Vanaf de Aionen ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar Efeze 3 en daar gaan we blikken in het verleden. Ik begin even te lezen bij vers 8. Efeze 3 is zo'n machtig mooi hoofdstuk. Het is eigenlijk een tussenzin. Heel Efeze 3 is een tussenzin, een parenthese. Dat is prachtig gestileerd door de apostel, of liever gezegd door de grote Auteur die hem dit deed opschrijven. Hij schrijft over dit tijdwerk waarin God vandaag een gemeente uitroept en dat is tussengeschoven. Hij maakt dat ook duidelijk in een tussenzin; dat is een prachtige wijze waarop hij dat laat zien.

In Efeze 3 vers 8 lees je dat Paulus zegt: "Mij, verreweg de geringste van alle heiligen..." Paulus benadrukt dat herhaaldelijk heel sterk. Hij zegt hier dat hij de geringste van alle heiligen is. In 1 Korinthiërs 15 zegt hij zelfs: "Ik ben de minste der apostelen." En in 1 Timotheüs 1 vers 15 zegt hij: "Ik ben de eerste der zondaren." De kring wordt steeds groter: hij was de minste der apostelen, hij was de geringste der heiligen en hij was zelfs de eerste, de meeste, de grootste zondaar. Een man die het dus volledig van genade moest hebben.

Van de week las ik nog een hele discussie – misschien weet je ervan, Gerard – waarin iemand schreef over genade. Het Evangelie werd heel duidelijk naar voren gebracht en toen bracht iemand daartegenin: "Dan komt Hitler er zeker ook?" Dat is altijd weer dat geheide argument, zo van: "Wij zijn natuurlijk wel veel beter, hè." Maar het probleem lost zich bijbels gezien heel gemakkelijk op. Het is zelfs zo sterk dat de grootste der zondaren juist de man is die God heeft uitgekozen om het Evangelie uit te dragen. Juist hij! Waarom? Omdat hij daarmee een embleem zou zijn van de boodschap die hij uitdraagt, namelijk: het is alles genade. Als er genade is voor de grootste der zondaren... En hij zocht God niet, hoor. Hij werd in zijn klad gegrepen; het werd van bovenaf allemaal gedirigeerd. Hij was een grote tegenstander, maar hij werd veranderd.

Paulus zegt in diezelfde eerste Timotheüsbrief, in hoofdstuk 1, dat Gods genade hem heeft overweldigd. Dat is het. Begrijp nu ook die uitdrukking die in de gereformeerde theologie wordt gebruikt, die spreekt over de 'onwederstandelijke genade Gods'. En zo is het: onwederstandelijk. Hij overweldigt. Paulus kon daarvan meepraten. Hij zei: "Mij, verreweg de geringste van alle heiligen, is deze genade te beurt gevallen." Mooi is dat; het valt je gewoon te beurt. Er is niks aan te doen en er is ook niets tegen te doen. Het valt je te beurt.

Welke genade heeft hij het nu over? Om aan de heidenen, de natiën, de onnaspeurlijke rijkdom van Christus te verkondigen. Ik zou er graag dieper op ingaan, maar het zou me in dit geval afleiden van het onderwerp, dus ik ga verder. Dan lees je: "en in het licht te stellen wat de huishouding van het geheimenis inhoudt." In de NBG-vertaling staat "de bediening" en als u een Statenvertaling hebt, dan staat er "bedeling". Oikonomia: huishouding, beheer. Hij stelt in het licht wat de huishouding van het geheimenis inhoudt, dat "van aionen her" – letterlijk staat er gewoon: "vanaf de aionen" – verborgen is gebleven in God, de Schepper van alle dingen.

Waarom wijs ik daar nu even op? Dat is vanwege dit begrip. We zagen zojuist dat Paulus in deze brief sprak over de "aion van deze kosmos". Hier spreekt hij over de aionen die voorafgegaan zijn. Dat wordt elders trouwens in de Bijbel ook gedaan, maar ik beperk me nu even tot de Efezebrief. Vanaf de aionen is het allemaal verborgen geweest in God, de Schepper van alle dingen. En aan Paulus is het geopenbaard, zo zegt hij in Efeze 3, en hij mag het in het licht stellen. Wauw! God had er nooit melding van gemaakt, had het nooit geopenbaard; het was verborgen in Hem, maar Hij maakte het aan Paulus bekend. En Paulus mag het in het licht stellen aan de natiën: de onnaspeurlijke rijkdom van Christus.

Waarom hoor je hier bijna nooit over? Sommigen zeggen dat het nog steeds verborgen is. Nee, het gekke is dat je het vandaag van de daken kunt schreeuwen, maar het is inderdaad nog steeds een geheimenis. Ook in deze aion wordt de waarheid – sterker nog, dat is karakteristiek voor deze wereld – naar beneden gehaald. Alles wordt in het werk gesteld om het tegen te staan. En als dat niet lukt, dan verwar je het gewoon en heb je exact hetzelfde resultaat. Je kunt de boodschap de kop indrukken door de verkondiger uit te schakelen – "don't shoot the messenger", zeggen ze dan – maar je kunt veel effectiever en vriendelijker een rookgordijn opwerpen. Dat gebeurt door de Bijbel zo weer te geven en begrippen te gaan introduceren waardoor het hele Evangelie niet meer begrepen wordt.

Zo is het ook hier. Hier wordt gesproken over de aionen, de wereldtijdperken die voorafgegaan zijn aan dit wereldtijdperk. Dit wereldtijdperk begon in de dagen van Noach en loopt binnenkort af. Straks zal er een nieuwe aion aanbreken, daarover straks meer. Daaraan is trouwens nog een aion van de schepping voorafgegaan. Ik laat dat nu even liggen, maar ik wil alleen maar aangeven dat er hier wordt gesproken over de aionen die voorbijgegaan zijn. We gaan naar nog een andere Schriftplaats.

▶ 32:03 Christus' Heerschappij en Overweldigende Genade in de Komende Aionen ↑ hoofdstukken

Nu gaan we naar Efeze 1, vers 20. Ik val even midden in één van die lange zinnen die Paulus gebruikt en die zo kenmerkend zijn voor de wijze waarop hij deze brief heeft opgesteld. In vers 20 lezen we over God, die Christus uit de doden opwekt. Door Hem uit de doden op te wekken en Hem te zetten, te plaatsen, aan Zijn rechterhand in de hemelse gewesten – of: te midden van de hemelingen. Daar is Hij nu, onttrokken aan het oog. Hij is opgewekt uit de doden als de Overwinnaar over de dood en bekleedt nu aan Gods rechterhand een erepositie: de hoogste plaats te midden van de hemelingen, ook al kunnen wij dat nu niet zien.

Zijn positie is boven alle overheid, volmacht, kracht, heerschappij en alle naam. Dat is nogal wat! Hij heeft de hoogste positie boven elke vorm van macht en elke naam die genoemd wordt, niet alleen in deze aion, maar ook in de toekomende. Letterlijk staat dit zo in het Grieks; u kunt dat zien in de interlineair die ik eronder heb gezet. Niet alleen in deze aion, maar ook in de toekomende.

Aha, we zagen dus 'deze aion' (de aion van deze wereld) en de aionen die daaraan voorafgegaan zijn. Hier zien we opnieuw deze aion, maar er komt ook een toekomende aion. Als je een Jood hierover vraagt, dan weet hij daar alles van; het is een standaardbegrip in het jodendom. Men spreekt daar altijd over Olam HaZeh en Olam Haba'a. Dat wil zeggen: deze aion en de aion die gaat komen. Dat is het tijdperk van de Messias, waarin de Christus, de Mashiach, zal heersen. Het boek Openbaring spreekt erover dat Christus hier op aarde, in deze wereld, zal heersen en in Jeruzalem Zijn zetel zal hebben. De tegenstander, de satan, die nu nog de overste van de macht der lucht is, zal dan gebonden zijn en geen bewegingsvrijheid hebben. Dat wordt dan vaak het duizendjarig rijk genoemd – wat overigens een beperkte term is, want Hij regeert duizend jaar terwijl de satan duizend jaar gebonden wordt.

We hebben dus deze aion en de toekomende aion. Deze huidige aion duurt inmiddels al duizenden jaren, vanaf de dagen van Noach tot aan deze tijd, en binnenkort loopt hij ten einde. Deze aion wordt een 'boze aion' genoemd, waarin de god van deze aion nog iets te vertellen heeft en de leugen regeert. Maar straks, in de toekomende aion, zal Christus heersen en dan zal inderdaad blijken dat Hij boven alle overheid, macht, kracht en heerschappij gezeten is. Dat is Zijn positie.

Maar dat is niet alles. We weten nu van deze aion, de voorgaande aionen en de toekomende aion, maar er is nog iets. In Efeze 2 lezen we verder over God – en ik val ook hier weer even midden in de zin. Hij heeft ons mede opgewekt. Dit is een prachtig onderwerp waar Paulus in de Efezebrief breed over uitweidt: de positie die Christus nu heeft, delen wij die geloven met Hem. We zijn hoofd en lichaam; we zijn verbonden met Hem. Alles wat God aan Christus beloofde, blijkt niet slechts het deel van één Persoon te zijn, maar van een gezelschap dat Zijn lichaam vormt.

God heeft ons mede opgewekt – zo ziet Hij ons nu al, en straks zal dat daadwerkelijk blijken. Hij heeft ons mede een plaats gegeven, of letterlijk: doen zitten, in de hemelse gewesten in Christus Jezus. Dit is weer die typische term die in de Efezebrief vaak voorkomt. En waarom? Om in de komende aionen de overweldigende rijkdom van Zijn genade te tonen.

Hebben we er nog meer bij? We zagen zojuist dat er straks een aion aanbreekt, een nieuw wereldtijdperk. Maar hier lezen we zelfs over aionen in het meervoud. De toekomende aion is dus niet het einde. Zie je trouwens hoe alles afgevlakt wordt wanneer men er 'eeuwigheid' van maakt? De NBG-vertaling heeft het hier overigens wel correct weergegeven met 'eeuwen'. Het idee dat het allemaal één eindeloze eeuwigheid is, suggereert een rechte lijn die nooit onderbroken of afgebroken wordt. Het Bijbelse idee is echter juist dat er tijdperken komen. Het is niet zo dat Christus terugkomt en dat het dan direct 'eeuwig wel' of 'eeuwig wee' is in een eindeloze voortduur. Nee, het zijn tijdperken waarin God Zijn plan ontvouwt en realiseert.

In het boek Openbaring worden deze komende aionen de 'aionen der aionen' genoemd. Waarom? Dat zijn de overtreffende aionen. Zoals je spreekt over het 'Lied der liederen', de 'Koning der koningen' of de 'Heer der heren', zo spreken wij ook over de aion der aionen: die overtreffende aionen waarin Christus zal heersen. Dan gaan er geweldige dingen gebeuren, ook voor ons. Want dan zal Hij te midden van de hemelingen de overweldigende rijkdom van Zijn genade gaan demonstreren en etaleren. Dat staat ons allemaal nog te wachten. Daarom zeg ik zo graag tegen anderen: het beste komt nog!

Wat we nu meemaken, is slechts een voorspel. Dit is 'deze aion', en ik weet dat sommigen van harte hopen dat daar snel een einde aan komt. Welnu, er komt een einde aan. God grijpt in en dan gaat de Christus heersen. Die komende aionen zijn de tijdperken waarin Christus zal heersen. Geweldig, uitnemend en steeds overtreffender! De ene aion is nog weer overtreffender dan de andere.

Het mooie is dat wanneer je de Bijbelse woorden gaat gebruiken, allerlei vraagstukken meteen wegvallen; ze verdwijnen als sneeuw voor de zon. Neem bijvoorbeeld de vraag over de heerschappij van Christus. In veel vertalingen en liederen staat dat Hij heerst 'tot in alle eeuwigheden'. Maar Paulus maakt heel duidelijk: Hij moet heersen 'totdat'. Hoe kan dat? Als eeuwigheid inderdaad eindeloos is, zoals men vaak denkt dat aion betekent, dan kan dat 'totdat' niet kloppen. Gebruik gewoon het Bijbelse woord 'aion' en het probleem bestaat niet eens. Er hoeft niets opgelost te worden, want de schijnbare tegenstelling is er simpelweg niet. Zo werkt Bijbelstudie: gewoon Bijbelse woorden gebruiken lost niet alleen problemen op, het voorkomt ze. Voilà. De komende aionen... en ik heb er nog één.

▶ 41:15 De Overtreffende Lofzang: de Aion Der Aionen ↑ hoofdstukken

Efeziërs 3. Ik heb daar gisteren tijdens een begrafenis ook nog over mogen spreken, over het 21ste vers. Dat is een lofzang waarmee Paulus afsluit. In het voorafgaande vers wordt nog gezegd: "Hem nu, die blijkens de kracht, welke in ons werkt, bij machte is oneindig veel meer te doen dan wij bidden of beseffen..." En dan staat er in vers 21: "Hem..."

Van Hem denken we altijd en per definitie te klein. "Hem zij de heerlijkheid in de gemeente." In de grondtekst staat daar ecclesia. Ecclesia betekent letterlijk een 'uitroepsel'. Mensen worden nu uitgeroepen; mensen die God voor de nederwerping der wereld al had uitgekozen. Ze worden nu uitgeroepen doordat God je overtuigt van Zijn waarheden en van de onnaspeurlijke rijkdom van Christus. Welnu: "Hem zij de heerlijkheid in de ecclesia en in Christus Jezus tot in alle generaties, tot in alle geslachten."

En dan staat er in de vertaling: "van eeuwigheid tot eeuwigheid". Ik heb dat gisteren ook aangehaald, want er staat in werkelijkheid dit: "van de aion der aionen". Men heeft daar in de vertalingen "tot eeuwigheid" van gemaakt. Van een meervoudsvorm heeft men simpelweg een enkelvoud gemaakt. Maar er staat: "van de aion der aionen". Dat is die overtreffende trap waarover ik zojuist al iets zei, zoals in 'de Koning der koningen'. Hier heb je een prachtige overtreffende trap van de aion. Er wordt hier gesproken – overigens maar één keer in de Bijbel – over dé aion van de aionen. Van alle aionen is dit de meest overtreffende: dé aion van de aionen.

Taalkundig is het een heel eenvoudig te begrijpen begrip. Het is overtreffende taal, maar het is cruciaal om dat te zien. Paulus legt daar zoveel nadruk op. Door het in vertalingen allemaal zo vlak weer te geven – de ene keer met 'eeuwen', de andere keer met 'eeuwigheid' of zoals hier 'van eeuwigheid tot eeuwigheid' – wordt het volstrekt nietszeggend. Ja, je kunt er wel een eigen betekenis aan gaan toekennen, maar dan leg je er iets in in plaats van dat je de tekst uitlegt. Dit is wat er staat: de aion der aionen.

Ik zou eigenlijk ook wat meer willen zeggen over die generaties in deze aion, want dat is een heel boeiend woord, maar dat doe ik nu expres even niet. Ik wil het graag basaal en simpel houden. Maar hier wordt dus weer zo'n term gebruikt: de aion der aionen. Ziet u hoe de aionen in zo'n korte brief een enorme rol spelen? Als je echter alleen in de gangbare Bijbelvertalingen kijkt, dan valt dat allemaal weg. Je krijgt er geen enkel idee of benul van; je wordt alleen maar op een verkeerd been gezet.

Daarom is het echt geen overbodige luxe om dit bij een gelegenheid als deze onder de aandacht te brengen. Mensen, dit moeten we weten. Waarom? Sowieso omdat de Schriften hierover spreken, maar bovendien omdat het Evangelie ermee gediend is. Wees je daarvan bewust: "Hem zij de heerlijkheid!" Ten slotte is er nog één laatste schriftplaats waar ik u nu op wil wijzen.

▶ 45:12 Gods Feilloze Architectuur: het Plan Der Aionen ↑ hoofdstukken

Dat is ook in Efeze 3, en in vers 11 wordt daar ook gesproken over de aion. Dat wordt weergegeven in zowel de NBG als in de Statenvertaling met 'het eeuwige voornemen'. Ik gaf u al een paar andere citaten uit ditzelfde Efeze 3, maar hier heb je er nog één. Maar 'eeuwig voornemen', dat is ook een onding hoor, neem het niet kwalijk. Je zou je toch maar iets eeuwig voornemen? Als je er logisch over nadenkt... maar dat mag je natuurlijk niet, want als je het over de Bijbel hebt, dan mag het niet logisch zijn. Nou, ik denk juist: God is een God van orde. Hij is Woord. 'Logisch' betekent trouwens 'woord'. Het klopt! Zijn Woord is de waarheid.

Een eeuwig voornemen, wat is dat voor verhouding? Hebben we een God die Zich eeuwig iets voorneemt en dat dus kennelijk nooit realiseert? Je hebt ook van die 'eeuwige studenten', weet je wel. Mensen die zich altijd maar iets eeuwig voornemen; dat zijn mensen die besluiteloos zijn of in elk geval niet realiseren wat ze zich voornemen. Maar, mensen, dat staat er niet eens. Het gaat hier helemaal niet over een eeuwig voornemen; het is trouwens geen bijvoeglijk naamwoord. Om het niet al te ingewikkeld te maken: er staat gewoon 'het voornemen', de 'purpose', de voorstelling, het plan. Want dat is het woord dat er het dichtste bij komt in het Nederlands: het Plan der aeonen.

Denk daar eens over na. We hebben het over God die de Schepper is van alle dingen. Wat denk je nou? Dat er een God is die alle dingen heeft gemaakt – vlak voordat we begonnen, hadden we het nog even over een YouTube-filmpje waarin je zo geweldig ziet hoe kleine details in Zijn schepping zo'n onvoorstelbaar design ontwerpen. Daar is echt over nagedacht. Tot in de kleinste details en de grootste dingen: onvoorstelbaar. De Schepper, de Bedenker, de Ontwerper, maar ook de Maker van alles. Denk je nou werkelijk dat die God die de dingen maakt, niet weet waar Hij mee bezig is? Jazeker, mensen, Hij had, voordat Hij ook maar iets tot aanzijn bracht – de werelden en daarmee ook de wereldtijdperken – een plan.

Hij neemt Zich niet alleen maar iets voor, en al helemaal niet iets eindeloos voor. Nee, Hij heeft een plan en Hij werkt dat uit. Hij is de God die nooit fouten maakt. Zelfs deze boze aion is beperkt in tijd, en daarin vervult Hij dat wat Hij Zich had voorgenomen; wat Hij ook had bepaald in Zijn plan. Voordat er een huis gebouwd gaat worden, heb je eerst een plan. Je hebt een ontwerp: zo gaat het worden. Het is niet alleen maar een bouwtekening, maar je maakt daarin ook nog een tijdpad. Dan gaan we dit doen, dan gaan we dat doen, en uiteindelijk is het af. Dat doe je bij iemand die creatief bezig is. Zeker als het gaat om grote creaties, ligt daar altijd een plan aan ten grondslag. Wat dacht u? En dan bereken je ook eerst de kosten – dat is een andere Bijbeltekst waar ik nu aan refereer.

Dus God ook; Hij is de Schepper van alle dingen. Voordat Hij de werelden tot aanzijn bracht, had Hij een plan en een voornemen. Hij wist wat Hij zou doen. Zelfs de tijdperken kent Hij zoals Hij ze zou laten verlopen. Niets loopt Hem uit de hand. Dat is de God. En daarom is dit ook niet alleen maar geweldig in verband met het grote einddoel, maar het geeft je rust en vrede. Er is Eén die de schepping in Zijn handen heeft, maar ook de aionen bepaald heeft. En wat dacht u nou? Dat Hij het grote geheel kent en beheert, bedacht en ontworpen heeft, maar dat Hij ons kleine leventje niet in de hand zou hebben? Je wordt er zo klein van.

Paulus begint trouwens dit gedeelte in vers 14 door te zeggen: 'Ik buig mijn knieën voor de Vader, naar wie alle geslachten in de hemelen en op de aarde genoemd worden.' Je wordt zo klein door die grote God. Maar we hebben een God die een plan had en dat plan uitvoert. Dat staat er ook: dat Hij het in Christus Jezus, onze Here, heeft uitgevoerd. Er staat letterlijk een aoristus, een tijdloze werkvorm. Dat wil zeggen: in Christus Jezus, Hij die de Overwinnaar is, volvoert Hij dat plan. Hij realiseert het; niets gaat er mis. Hij heeft elk schepsel op het oog en Hij vervult dat volgens Zijn voornemen. Niemand valt buiten de boot. Hij is de Schepper, Hij is de Redder van de wereld. Dat is het Evangelie. Het is niet moeilijk, een kind kan het begrijpen. Hij redt, zonder beperkingen en volledig in overeenstemming met dat wat Hij Zich had voorgenomen in Zijn plan. En in Hem realiseerde Hij dat.

Ik zou dat nog eens wat kunnen uitwerken. Ik had gedacht dat ik daar nog aan toe zou komen om er wat meer over te vertellen, maar ik denk dat ik het toch maar niet doe vanmorgen. Bij een andere gelegenheid kunnen we dat misschien nog eens wat uitwerken. Dit is eigenlijk het plaatje in zijn geheel wat we vanmorgen zo gezien hebben. We hebben de tegenwoordige aion gezien en de komende aionen. We hebben de aion van deze wereld en de wereld van de voortijd. Je krijgt dus de voorbije aionen, de tegenwoordige aionen en de komende aionen. Elders wordt wel gesproken over de voleinding der aionen. Er wordt ook nog gesproken over 'vóór de aionen'. Allemaal termen die gewoon in de Schriften staan, in het origineel. Wegvertaald, maar dit zijn die aionische tijden. Het is een uitdrukking die diverse keren in de Bijbel voorkomt. Ook wegvertaald, maar de Schrift spreekt daarover.

Je krijgt een prachtige symmetrie en ook een schitterende voorstelling, want je krijgt dus in totaal vijf aionische tijden. Maar als je 'vóór de aionen' meerekent en ook de tijd na de aionen, dan krijg je een zevental tijden. En als je dan die vijf aionen neemt, wat staat er dan in het centrum? Ja, de tegenwoordige aion. In het middelpunt van de aionen en van de aionische tijden staat Hij: Christus Jezus. Die Zichzelf gaf tot een losprijs voor allen en die opstond uit de dood. Hij staat centraal in dat hele plan dat God Zich had voorgenomen en dat Hij in Hem ook realiseert. Dat is de God die wij kennen. En ik stel voor dat we daar een lied over gaan zingen.