▶ 00:01 Terugblik op het Geheim van de Christus ↑ hoofdstukken

Zoals gezegd, dit is de vijfde bijeenkomst, de laatste van dit weekend. Ik heb het als titel meegegeven, of als subtitel: het goede bericht en verlichte ogen. Waarom ik die uitdrukkingen bezig? Wel, dat komt vanzelf nog ter sprake als we ons wat bezig gaan houden met wat we lezen in Efeze 1.

Eerst nog eventjes dit: het is de laatste keer dat ik u erop wijs waar het hele weekend over ging, namelijk over het geheim van de Christus. Ik hoop dat dat inmiddels zo ongeveer toch wel duidelijk is geworden, hoe mysterieus het woord 'geheim' ook mag klinken en hoe mysterieus het voor de meeste mensen ook is — onkundig als men er dikwijls over is. Paulus maakt het duidelijk, hij heeft het opgetekend en hij legt het uit. Het geheim van de Christus is dat de natiën door het goede bericht medelotbezitters, mede-ingelijfden en ook mededeelhebbers van het beloofde in Christus Jezus zijn. Een hele mond vol; we hadden er heel het weekend voor nodig om daar in ieder geval eens even goed aan te ruiken.

Wat staat er nou precies? We hebben bij al die begrippen stilgestaan. Vrijdagavond begon het met zo'n totaalblik, een overzicht van wat er staat in Efeze 3, en toen zijn we nog wat nader gaan inzoomen. Wat is dat geheim van de Christus? Gisteravond ging het over die medelotbezitters en over die mede-ingelijfden. Vanmorgen spraken we over de mededeelhebbers van het beloofde in Christus Jezus.

Ja, en wat blijft er dan nog over te bespreken in deze laatste bijeenkomst? Want in feite hebben we nu de puntjes op de i gezet. We weten nu feitelijk wat dat geheim van de Christus is; al die subthema's zijn aan de orde gekomen. Op één ding — en ik heb het in de aantekeningen vetgedrukt — daar wil ik nog eens wat meer op inzoomen. Hoe hebben de natiën deel gekregen aan het geheim van de Christus? Wel, door het goede bericht, door het evangelie zoals Paulus dat noemt. Het goede bericht dat hij onder de natiën mocht bekendmaken.

Wat daarbij ook van belang is, is dat ook dit al eerder in de brief aan de orde was gesteld. Ik stel voor dat we vanmiddag naar Efeze 1 terugkeren. Dan gaan we nog eens een aantal verzen lezen waarin Paulus een tweetal dingen naar voren brengt. Dat wil ik graag in deze laatste bijeenkomst nog eens voor het voetlicht brengen. In de eerste plaats: dat goede bericht waar hij het over heeft. Wat is dat voor een bericht? Wat gebeurt er met je als je dat hoort en wat wordt er beloofd? Maar vervolgens ook: waar gaat het dan vervolgens in het leven om? Ja, om kennis te krijgen, maar meer dan dat. En dat brengt ons bij de verlichte ogen. Wat is dat dan precies?

▶ 03:42 Het Goede Bericht van Onze Redding ↑ hoofdstukken

Wel, daarover schrijft de apostel in Efeze 1 en ik stel voor dat we dan beginnen te lezen in vers 13. Daar schrijft Paulus dit: "In Hem zijn jullie ook, nadat gij het woord der waarheid, het evangelie uw behoudenis hebt gehoord." De zin loopt door, maar dat is de rest van het dertiende vers. Laten we eerst wat inzoomen. Hij heeft het hier inderdaad over het evangelie. Hij zegt: "Maar in Hem zijn jullie ook." Ja, in Hem zijn jullie, dat wil zeggen: in Christus. Dat is nu precies wat dat geheim van de Christus ook is, dat wij in Hem zijn.

Maar hoe dan wel? Wel, nadat gij het woord der waarheid hebt gehoord. Het woord der waarheid, namelijk het evangelie van jullie behoudenis. Maar er staat eigenlijk niet "nadat gij dat hebt gehoord", maar er staat: "horende". Gewoon als een feit weer, als die aorist – weet u wel waar we het al eerder over hadden – feit, onbepaalde tijd. Horende het woord van de waarheid. Een woord hoor je, en het gaat om een woord van waarheid. Van de waarheid. Het woord van de waarheid, twee keer dat bepalende. En wat is dat woord van de waarheid? Wel, dat is het goede bericht van de redding van jullie. Of, zoals de vertaling ook heeft: het evangelie uwer behoudenis. Prima, maar die behoudenis, dat is redding. Even gewoon in het Nederlands van nu: dan is het het evangelie, dat is het goede bericht.

Maar wat is nou dat goede bericht? Dat is de vraag waar ik het in eerste instantie even over wil hebben. En deze omschrijving is schitterend. Juist in Rotterdam hebben we de afgelopen maanden een hele serie studies gehad in De Aker over "het evangelie van...". Dat was het overkoepelende thema van al die studies. Er schijnen in het Nieuwe Testament nogal wat uitdrukkingen te zijn: het evangelie van het koninkrijk, het evangelie van de heerlijkheid van Christus, en aanstaande donderdag hebben we het over het evangelie van de heerlijkheid van de gelukkige God. Er zijn heel wat van die uitdrukkingen. Eén van die uitdrukkingen is ook: het evangelie van jullie redding. Van de redding van jullie.

Wat is het evangelie als we ons vanmiddag even beperken tot de Efezebrief? Als Paulus zegt dat de natiën daaraan deel hebben gekregen, aan dat geheim van de Christus, en zijn ingeleid bij Hem. Ze zijn mede-lotbezitters van Hem geworden, ze hebben deel gekregen, zijn mede-deelhebbers van het beloofde in Christus. Maar hoe dan wel? Wel, door het goede bericht. Welk goede bericht? Nou, dat had hij al gezegd in het eerste hoofdstuk. Het is het goede bericht van de redding van jullie. Dat is een schitterende omschrijving. Dus die Efeziërs hebben een woord gehoord. Een waarachtig woord. Een woord van waarheid. Van dé waarheid. En wat is die waarheid? Wel, dat is een goed bericht.

En hoezo een goed bericht? Wel, het spreekt van jullie redding. En ik weet, dat is altijd weer standaard christelijk. Sorry dat ik het nou misschien weer wat negatief aanzet, maar ik wil gewoon het contrast laten zien. Het evangelie van jullie redding is niet: "God kan jouw Redder zijn áls jij...". Dat is geen boodschap van genade. Genade betekent "om niet". Het is het evangelie van de genade Gods – dat is trouwens ook een van de uitdrukkingen. Genade betekent dat er geen verdiensten waren, maar het betekent ook dat het om niet is. God is jouw Redder. Dat wil zeggen: Hij redt jou. Een andere uitdrukking uit Titus 2 zegt: "de genade Gods is reddend verschenen aan alle mensen". En de boodschap is: God IS jouw Redder. Dat wil zeggen: Hij redt jou. Hoe? Door geloof. Maar het geloof is niet een voorwaarde, maar is de wijze waarop God redt. Het kanaal waardoor.

Het is niet de basis; we worden gered uit genade en op grond van genade. Maar door geloof. Geloof is het kanaal waardoor God redt. Dat is trouwens Efeze 2 weer: "Door genade zijn jullie gered door geloof." Nou, laat ik het lezen, ik hoef niet eens te bladeren. Er staat in Efeze 2 vers 8: "Want uit genade bent u gered, door het geloof, en dat niet uit u; het is een gave van God." Dus het is niet een voorwaarde die gevraagd werd en waar jullie aan voldaan hebben. Nee, door geloof dat niet uit jullie zelf is. Het is een geschenk van God. Niet uit werken, opdat niemand zou roemen. Zodat geloof niet via een achterdeurtje alsnog weer een reden zou kunnen zijn van: "ja, maar ik heb dan toch geloof." Nee, het is door geloof dat God geeft. Hij overtuigt jou. Maar het evangelie van de redding is niet: "je kunt gered worden op voorwaarde dat...". Nee, God is jouw Redder. Simpeler kan het niet. Daar hangen geen prijskaartjes aan, er zijn geen kleine lettertjes. Dit is een mededeling, dit is een bericht: het goede bericht van jullie redding.

Deze mensen hadden een goed bericht gehoord, namelijk van hun redding. God is jouw Redder. De levende God, 1 Timotheüs 4 vers 10: "de levende God is een Redder van alle mensen, in het bijzonder van de gelovigen." Ja, maar Hij is de Redder van allen. Ik hoef het – en dat is ook niet mijn bedoeling – om dat nu zo nog eens nader te motiveren of toe te lichten. Ik wil alleen even erop wijzen dat als Paulus het heeft over het evangelie waar de natiën van gehoord hebben, dan heeft hij het over het goede bericht van hun redding. En dat is een bericht, een mededeling. En een zeer goed bericht. God is jouw Schepper en God is ook jouw Redder.

"Horende het woord..." Laten we het even gewoon lezen vanuit de interlineair: "Horende het woord van de waarheid, het goede bericht van de redding van jullie, in wie jullie ook gelovende..." Als je dat in wat moderner of gewoon wat normaler Nederlands zegt, dan zeg je: "toen jullie gelovig werden". Horende of gelovende werden jullie verzegeld met de Geest van de belofte, namelijk de Heilige. In Hem zijn jullie, toen jullie gelovig werden, ook verzegeld met de Heilige Geest der belofte. Dus wat gebeurt er? Deze mensen, de Efeziërs... laten we even teruggaan naar de tijd. Trouwens, het is zeer de vraag of het hier over Efeziërs gaat. Deze brief is geschreven aan de gelovigen in Christus Jezus. "In Efeze" – kijk het maar eens na in uw vertaling – staat er zelfs vaak tussen haakjes. En dat maakt deze brief nog veel significanter, om het zo te zeggen. Want dat betekent dat deze brief helemaal niet plaatsgebonden is.

▶ 12:13 Verzegeld met de Geest als Onderpand ↑ hoofdstukken

Afijn, deze mensen hoorden het goede bericht van hun redding en toen ze dat hoorden, geloofden ze dat. Dat wil zeggen: ze werden erdoor overtuigd. Dat is toch wat er gebeurt als je een woord hoort? En je gelooft het; dat wil zeggen dat het je heeft overtuigd. Is dat een verdienste? Nou, voor zover het een verdienste is, is het de verdienste van degene die overtuigt. Toch? Dat is precies wat Efeze 2 ook zegt: het is een genadegave van God. Niet uit werken, opdat niemand roeme. Hij maakt dat jij gelooft.

Nou, en dan gebeurt er iets. Dan valt je iets toe. Ach, daar valt ons zoveel toe. Eigenlijk hebben we het dit hele weekend gehad over de dingen die ons allemaal toevallen. Wat gebeurt er als je het woord der waarheid, het evangelie van je redding, hoort? Nogmaals: het evangelie van je redding is niet "jij wordt gered als...". Nee, Hij is jouw Redder. Jij wórdt gered. Al het andere is geen evangelie. Het goede-bericht van jullie redding, dat is namelijk het woord der waarheid; dat is heel scherp en heel veelomvattend. Sterker nog, het is alomvattend.

Maar het woord der waarheid is het goede bericht van jullie redding. Toen zij dat hoorden en geloofden, werden ze verzegeld met de geest, de Heilige Geest der belofte. Dat gebeurt. Wiens werk is dat? Nou, dat lijkt me nogal duidelijk: dat is het werk van Degene die verzegelt. Van Godswege ben je dan verzegeld. Dat is eenmaal onaantastbaar. Als Hij Zijn zegel op jou drukt, dan komt dat woord binnen – en dat woord is trouwens ook Geest – en dan is dat in het hart. Dat kan nooit meer ongedaan gemaakt worden. Dat is het mooie van Zijn zegel.

Bovendien is dat ook nog eens een belofte, want het is namelijk een onderpand van onze erfenis, van ons lotbezit. Nou, wat dat is, is niet zo moeilijk: dat is namelijk hetzelfde als Zijn lotbezit. Dat delen we namelijk; we zijn tezamen lotbezitters. Die Geest is inderdaad iets waarmee een mens verzegeld wordt. Als hij dat goede bericht van zijn redding gelooft, dan word je verzegeld. En dat is tevens een onderpand alvast, een aanbetaling van wat we straks gaan krijgen van het lotbezit – ja, van wat we straks ook daadwerkelijk in bezit zullen nemen. Ik bedoel: in de toekomende aionen.

Het is een onderpand van ons lotbezit tot vrijkoping van de verwerving. In de vertaling staat dan: "van het volk dat Hij Zich verworven heeft". Dat is een wat vrije weergave, maar het gaat om wat Hij Zich verwerft. God verwerft Zich momenteel inderdaad een volk en Hij koopt dat vrij. Dat is allemaal Zijn werk. Valt u dat ook niet net zo op als dat het mij opvalt? Dit gaat over zaken die je overkomen. Je hoort een woord, een goed bericht, en dat neemt je hart in beslag. Je gelooft het en je wordt verzegeld. Het is tevens een onderpand, een aanbetaling van dat geweldige lotbezit dat ons ook al ten deel valt; van die geweldige, gigantische, alomvattende erfenis.

En die verlossing, wie doet dat? Nou, dat doet Hij. De vrijkoping straks ook van ons lichaam. Want wij verlossen ons lichaam... u weet het hè, ons lichaam moet nog verlost worden. Nee, we moeten niet verlost worden van ons lichaam – ik weet dat dit een idee is – maar de verlossing van ons lichaam betekent niet dat we verlost worden van ons lichaam, maar dat ons lichaam verlost wordt. Het lijkt subtiel, maar het is een wereld van verschil. Ons lichaam gaat verlost worden, compleet getransformeerd worden, om ons straks geschikt te maken voor die geweldige taak die we in de komende aionen, waar we het vanmorgen over hadden, gaan uitoefenen in die hemelse regionen.

Om het zo te zeggen – ik hou van die beeldspraak – als de rups eenmaal een vlinder is geworden... Hier ziet u nu een rups, en ik zit nu naar allemaal rupsen te kijken. U weet wel, dat zijn van die beestjes die alleen maar kunnen vreten, waar de tuinders zo'n verschrikkelijke smoor aan hebben en die vastzitten aan de aarde. Maar straks is het een vlinder: een totaal nieuw bestaan, een transformatie. En dat is allemaal Zijn werk, tot lof van Zijn heerlijkheid. Aangezien Hij dat allemaal doet, is het dus Zijn prestatie en is dat tot lof van de heerlijkheid van Hem. That's it, zo is het. Nou, lees ik even verder.

▶ 17:52 Paulus' Gebed Na de Rijkdommen van Genade ↑ hoofdstukken

We hebben dus iets gezien over dat goede bericht van onze redding; over wat er gebeurt als je het hoort en gelooft. En dan zegt Paulus dit in vers 15: "Daarom houd ook ik, gehoord hebbende van uw geloof in de Heer Jezus..." Hier begint in mijn Bijbeltje ook een nieuwe passage, en dat is ook logisch. De schatkamer van God is geopend en we hebben gezien wat ons allemaal ten deel is gevallen. Die geweldige rijkdommen worden daar opgestapeld en bezongen, mag ik wel zeggen.

Maar dan komt het. Het is één ding om dat te vertellen en mede te delen, maar wat doet Paulus vervolgens? Wat Paulus bedoelt — en dat doet hij twee keer in deze brief — is zijn knieën buigen. Bidden. Je zou kunnen zeggen: je hebt nu heel veel reden om te danken, en dat is ook zo. Maar waarvoor zou je dan nog bidden? Dat is een goede vraag. Waarom zou je bidden? Kijk, als je leeft uit genade en Hij geeft alles, wat Hij bovendien op voorhand garandeert, waarom zou je dan nog bidden? Dan is het toch vooral een kwestie van overvloeiend zijn in dankzegging? Dat zegt Paulus ook. En toch is er een gebed; iets waarvoor hij bidt.

Dat zie je zo veel in de brieven. Hij zegt: "Maak je nergens bezorgd over." Ik lees nergens in de Bijbel dat hij bidt voor gezondheid. Nooit. Het is altijd de dankzegging op voorhand: "Heer, dank U wel, U zorgt voor ons vandaag. U geeft wat ik nodig heb." Daar kun je op voorhand al voor danken. Maar waar bidt Paulus dan wel voor? Ik zou dit aan de hand van allerlei passages kunnen laten zien, zoals in Kolossenzen 1, wat ook voor een deel een gebed is, maar laat ik mij nu beperken tot Efeze. Daar hebben we het over een soort rekening.

Dan zegt hij: "Daarom houd ook ik, gehoord hebbende van jullie geloof in de Heer Jezus en bovendien van jullie liefde tot al de heiligen..." Ook hier weer dat woordje agapè. Als je de liefde van God hebt leren kennen, dan ga je ook een liefde krijgen voor alles wat God liefheeft, maar in het bijzonder voor de heiligen die God vandaag apart zet. Want er is een geweldige geestelijke band. Dat ervaar je bijvoorbeeld sterk tijdens een weekend als dit; ik tenminste wel. Je ontmoet hier allemaal mensen die straks die taak gaan krijgen in de toekomende aionen. Je hebt zicht op die totale erfenis en op het feit dat God alles gaat volmaken. Er is nu een ecclesia: mensen die uitgeroepen worden en geschikt gemaakt worden, en die elkaar bij gelegenheid ook ontmoeten.

Dat is ook logisch; je zoekt elkaar op, want je hebt zoveel te delen. Daar heb je automatisch een liefdevol woord voor elkaar. Dat is logisch, want die liefde is in onze harten uitgestort. Paulus had over hen gehoord; van hun geloof, van hun vertrouwen in de Heer Jezus, en van de liefde die ze hadden tot al de heiligen. Want dat is het mooie van die liefde: die maakt geen verschil tussen de ene heilige of de andere. Dat overstijgt sympathie. Het is geen sympathie; het is niet een kwestie van "die vind ik aardig en die niet". Dat zijn gewoon normale menselijke gevoelens; tot de één voel je je wat meer aangetrokken dan tot de ander. Nee, die liefde heb je voor ál die heiligen, want we vormen tezamen één lichaam. Eén hoofd, één geweldige toekomst, één geweldige taak, één hoop van uw roeping.

Vanuit die liefde tot al de heiligen zegt Paulus: "Ik houd niet op te danken." Dat is één ding voor dat alles. Met name dan specifiek dit: "Ik houd niet op te danken, en dankende ten behoeve van jullie, gedenk ik jullie bij mijn gebeden." Paulus dankt dus; hij houdt niet op te danken. Hij is overvloeiend in dankzegging. Maar er blijft één gebed over, en het is boeiend om daarbij stil te staan: wat is dat gebed? Hij zegt: "Terwijl ik altijd voor jullie dank en daar niet mee ophoud, maak ik er tevens melding van tijdens mijn gebeden om hen inderdaad te vermelden, opdat..." En nu komt het in vers 17: "opdat de God van onze Heer Jezus Christus..."

We weten: er is één God en één middelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus. En die Heer Jezus Christus heeft een God. De God van de Heer van ons, namelijk Jezus Christus, is de Vader der heerlijkheid. Dat betekent ook in dit geval dat Hij de Vader is van al die heerlijkheid waar de apostel het zojuist over gehad heeft. Die heerlijkheid die Hij weg te geven heeft. Hij is de bron daarvan, de oorsprong daarvan. De Vader der heerlijkheid, opdat Hij u geeft: een geest van wijsheid.

Want dat is nou precies wat overblijft. Waarom bidt Paulus? Die dingen hadden ze immers allemaal al ontvangen. Al die rijkdom, hij zegt: "Dat is ons bezit." Dus daar hoef je niet meer voor te bidden. Een heleboel mensen doen niet anders dan bidden voor zaken waarvan ze, als ze de Schrift zouden kennen, zouden kunnen weten dat we die al ontvangen hebben. Het is toch vreemd dat je zou bidden voor iets wat je al hebt gekregen? Als ik iets heb gekregen, dan dank ik daar toch voor? Maar er is één ding over...

▶ 24:05 Wijsheid (sophia): Uitzicht Vanaf de Wachttoren ↑ hoofdstukken

Wat van belang is, en dat is wat Paulus zegt, is dat Hij u geeft een geest van wijsheid. Hoezo? Nou, dat komt nog later, maar eerst even dit. Wijsheid is trouwens heel mooi, dat willen we graag ook nog even gezegd hebben, want in het Grieks is dat het woordje sophia. Is er iemand die zo heet? Sophie? Je hebt in Den Haag een revalidatiecentrum dat Sophia heet en je hebt ook mensen die daarin afstuderen: philosophia, dan heb je de liefde voor wijsheid. Het is een heel bekend woord, sophia.

Maar dat is wijsheid. Het boeiende van dat woord sophia is dat als je dat etymologisch onderzoekt, als je de bronnen, de oorsprong en de wortels van dat woord onderzoekt, dan komt dat uit het Hebreeuws. Dat komt van het Hebreeuwse tsophiem. En weet u, dat Hebreeuwse woord tsophiem komt nog wel eens een keer voor in het Oude Testament. En weet u hoe het dan vertaald wordt? Met een uitkijktoren, of een wachttoren; in ieder geval een toren. En die is boeiend. Sophia, tsophiem, dat is een uitkijktoren, dat is een hoge plaats. Dus wijsheid heeft te maken met dat je op de hoogte gesteld bent.

Het mooie van als je op de hoogte gesteld bent, is dat je kunt neerkijken op dat wat er beneden allemaal aan de gang is. Dat is het leuke ook van als je daar boven eenmaal bent, waar ons leven is, dan kun je de dingen hier beneden allemaal wat relativeren. Dan wordt het namelijk kleiner. Heb je die ervaring ook als je in het vliegtuig zit? Wat een gepriegel; waar ben ik eigenlijk mee bezig als ik daaronder loop?

Maar die wijsheid, die uitkijktoren, die wijsheid heeft te maken met meer dan alleen verstand. Wijsheid is niet alleen maar inzicht. Je hebt inzicht, dat is één ding: als je weet hoe de dingen in elkaar zitten. Als je er doorheen kunt kijken, is dat doorzicht. Als je erin kunt kijken, is dat inzicht, toch? Maar het gaat erom dat je overzicht hebt. En daar moet je inderdaad voor op de hoogte gesteld zijn. Dan heb je overzicht en nog iets: uitzicht. En dat is wijsheid. Wijsheid is meer dan inzicht. Inzicht is heel rationeel, dat wil zeggen: de dingen uit elkaar kunnen houden zodat je erin kunt kijken. Maar wijsheid is dat je je op een hogere plaats bevindt en dat je overzicht over het geheel hebt, zodat je de dingen ook in hun juiste proportie ziet. Zodat je de dingen ook in hun verband kunt zien. Je moet soms even afstand nemen om overzicht te hebben.

Het mooie van een uitkijktoren is dat je uitzicht hebt. Nou, dat is wat wijsheid is: overzicht en uitzicht. Perspectief. En vandaar ook dat je dan niet ontkomt aan het kennen van Hem. Want de Schrift zegt ook, en dat is logisch: het beginsel van wijsheid is de vreze des Heren. Wanneer heb je uitzicht, of waar begint het? Nou, dan moet je eerst Hem kennen. En als je Hem kent, als je Hem erkent als God, dan pas heb je ook uitzicht. Dat uitzicht is één ding, maar het gaat erom dat als je die geweldige dingen hebt, dat je ook werkelijk dat uitzicht hebt in de praktijk. Een geest van wijsheid, zodat dat je leven ook gaat beheersen en bepalen. Het is dus niet alleen maar weten.

Dat brengt me op het volgende: een geest van wijsheid en van openbaring, of van onthulling. Hier staat dat Griekse woord dat u misschien wel kent: apokalyps. Apokalyps betekent onthulling; de bedekking wordt weggenomen zodat de dingen onthuld worden. En er staat nog bij: om Hem recht te kennen.

▶ 28:40 Besef (epignosis): Leven Vanuit de Ware Rijkdom ↑ hoofdstukken

Nou ja, Hem recht te kennen, dat is een hele vrije weergave. Want hier staat in het Grieks – ik ga u weer een Grieks woordje vertellen, we houden niet op – en dat is het Griekse woord epignosis. Ik blijf dat een mooi woord vinden. Ik houd er altijd van om taal letterlijk te nemen, want dat opent deuren en geeft uitzicht, en ook overzicht. Want dat epignosis... gnosis moet u weten, dat is kennis. Een agnost is iemand die geen kennis heeft, die zegt: "Ik weet het niet." Gnosis is kennis. Epignosis. Epi is een voorzetsel dat "boven" of "op" betekent. Als de Bijbel op de tafel ligt, dan is dat epi-tafel. Op de tafel. Nou, het is gewoon het voorzetsel "op". Epignosis is dus "op-kennis". Dat wat de kennis te boven gaat.

Je kunt dingen weten en dat is niet genoeg. Kijk, als ik je dingen vertel, dan weet je dingen. Eventueel krijg je ook inzicht in die dingen. Dan kun je het uit elkaar halen: zo zit het, en zo zit het. Dan kun je uitleg geven over vragen, dan heb je inzicht, dan heb je weet, dan heb je kennis, dan heb je gnosis. Ja, maar dat is nog geen epignosis. Dat klinkt misschien mysterieus, maar dat is meer. Epignosis gaat de kennis te boven. Heel simpel: daarom is deze weergave "besef" prachtig. De Concordant Version geeft het weer met realization, realisatie. Je kunt dingen weten, maar dat is wat anders dan je iets realiseren of er besef van hebben. Soms weet je dingen al jaren en op een gegeven ogenblik zeggen we: dan valt het kwartje. En toen ineens ging je het beseffen. Iedereen weet dat gezondheid een heel groot goed is, maar pas door een bepaalde ervaring kun je het je ineens realiseren en er besef van krijgen.

Kijk, en daar gaat het om. En als Paulus bidt, dan bidt hij voor die heiligen van wie hij gehoord had. Dan bidt hij dat zij wijsheid zouden hebben en dat uitzicht ook, dat die dingen hen ook onthuld worden. Waarom? Wel, in besef van Hem. Dat ze besef zouden krijgen van wie Hij is. En nog meer trouwens dan dat, maar vooral even dat woord "besef". Dat is zo belangrijk. We hebben het een heel weekend gehad over allerlei zaken. Geweldig, groot, je stapelt de rijkdom op en ik vind het helemaal geweldig wat ons allemaal ten deel valt en gevallen is. Waar het om gaat, is dat je het ook niet alleen maar weet, maar beseft hoe rijk je bent. Er zijn zoveel mensen die het misschien weten, maar ja, dat is dan feitelijk. Als je het alleen maar weet en je beseft het niet, dan ligt er een heel stuk dood kapitaal.

Je kunt miljonair zijn, maar als je dat niet beseft, dan kun je nog gewoon straatarm leven. En ik denk dat er heel veel gelovigen zijn die steenrijk zijn, maar ze beseffen het niet. En dat noem ik zonde. Mensen praten altijd maar over zonde en weten de ethische lat meteen te leggen van: "Dat is zonde." Weet u wat ik zonde vind? Steenrijk zijn en arm leven. Dat vind ik zonde. Dan mist die rijkdom namelijk zijn doel in je leven: dat je rijk leeft uit die genade en dat je daar inderdaad ook royaal in kunt zijn, dat je er vervolgens van kunt uitdelen. Het mooie hiervan is dat je de meeste dingen die je uitgeeft kwijt bent, maar bij deze dingen geldt: hoe meer je ervan uitgeeft, hoe rijker jij wordt. Die ander ook, maar jij ook. Het is gelukkiger te geven dan te ontvangen. Besef. Besef van Hem. Weten dat er een God is, is één ding. Maar besef je werkelijk dat Hij zo is?

▶ 33:17 Verlichte Ogen voor de Hoop van Zijn Roeping ↑ hoofdstukken

En dan zegt Paulus nog: "verlichte ogen van uw hart". Hij stapelt de dingen hier weer op waar hij voor bidt: besef van Hem en verlichte ogen van uw hart. U weet waar je ogen door verlicht worden; het staat ergens in Psalm 19 dat het onderwijs van Hem — de Torah — de ogen verlicht.

Ik zal een voorbeeld geven dat zo mooi is dat ik het niet kan nalaten. We gaan even naar 1 Samuël 14, naar de geschiedenis van Saul en Jonatan. Jonatan betekent 'een gave' of 'een geschenk van Yahweh'. Dan weet je dat het al goed zit. Midden in die geschiedenis staat er zomaar... nou ja, laten we Jonatan zelf even het woord geven, want ik hoef de hele context niet te noemen. Het is genoeg om te lezen wat hier staat. Israël was in oorlog met de Filistijnen en Jonatan zei: "Mijn vader, Saul, heeft het land in het ongeluk gestort. Zie eens hoe helder mijn ogen staan, nu ik een weinig van deze honing geproefd heb."

Dat ging erom — dat moet ik er nog even bij zeggen — dat Saul een gelofte had gedaan; hij had God iets beloofd en bezworen dat men niets zou eten. Jonatan wist daar helemaal niets van. Hij leefde niet onder die wet — ik zeg het expres dubbelzinnig. Saul had een wet gesteld en een gelofte gedaan, maar daarmee stortte hij het volk in het ongeluk. Jonatan leefde uit de genade van God, wat zijn naam al zegt, en hij had gewoon honing gegeten. Hij zegt: "Zie eens hoe helder mijn ogen staan." Als u een Statenvertaling hebt, staat het nog veel mooier: "Zie eens hoe mijn ogen verlicht zijn." Dat staat er letterlijk: "Mijn ogen zijn verlicht." Waarom? Hij had van de honing gegeten.

Waar is honing een beeld van? Van dat wat uit het Woord van God voortkomt. Wat uit de bij voortkomt: debor, dabar. Een bij is weer Deborah. Ik leg zomaar wat linken, maar één ding moet duidelijk zijn: honing is het Woord. Waardoor worden je ogen verlicht? Door het Woord. Als je eet van dat Woord, dat zoeter is dan honing — ja, honingzeem uit de raat is Uw Woord. Het Woord van God is zoet en het verlicht de ogen. Jonatans ogen straalden. Hoe komt dat? Als je in het licht kijkt, gaan je ogen stralen. Als je dat geweldige perspectief van het Woord ziet, dan ga je stralen. Moet je daar iets voor doen? Je moet wel op de uitkijktoren staan en dat uitzicht hebben. Als je dat licht hebt, gaan je ogen stralen. Verlichte ogen, daar gaat het om.

In de praktijk is het één ding om de dingen te weten, maar het is iets anders om dat ook te beseffen: verlichte ogen van uw harten. Dat het echt binnenin zit, want het hart is immers het binnenste. Het is de bedoeling dat jullie weten — eigenlijk 'waarnemen' — welke hoop Zijn roeping wekt. Nu zijn we weer helemaal bij het onderwerp. Hoezo verlichte ogen? Hoezo besef en uitzicht? Waarop dan wel? Welke hoop of welke verwachting? Voor beide woorden is wat te zeggen. 'Hoop' wil vooral zeggen dat het positief is, 'verwachting' duidt er vooral op dat het zeker is. Het gaat gebeuren.

Welke hoop of verwachting wekt Zijn roeping? Dat is eigenaardig, want dat zou je misschien niet verwachten: het gaat hier niet over onze roeping, maar over Zijn roeping. Bij nader inzien blijkt dat echter geen enkel verschil te maken, want het is namelijk een gezamenlijke roeping. Zijn roeping is de onze. Hij is onze hoop, want wij delen in datgene waartoe Hij geroepen is. Wij delen in Zijn landbezit en Zijn erfenis. Wij zijn van hetzelfde lichaam, hetzelfde corpus, en we zijn daar deelgenoten van.

Welke hoop Zijn roeping wekt — de roeping waar wij dus deel aan hebben — en hoe rijk de heerlijkheid is van Zijn erfenis, of beter: Zijn lotsdeel. Wat is Zijn lotsdeel? In vers 10 hadden we het erover: Zijn lotsdeel is 'het al', ta panta, al wat in de hemel en op aarde is. En in wie ook wij ons lotsdeel hebben. Dat wil zeggen dat wij dat met Hem delen. Zie je hier nog iets? Het is dus Zijn roeping waartoe Hij geroepen is, en het is Zijn erfenis of Zijn lotsdeel — dat wat Zijn domein is, wat Hij ontvangt en wat Hem ten deel valt. Daar delen wij in.

Het gebed is dat wij verlichte ogen zouden hebben, zodat we weten hoe rijk die heerlijkheid is. Er staat dus niet alleen dat we zouden weten wat onze erfenis of ons lotsdeel is. Nee, dat we zouden waarnemen hoe rijk de heerlijkheid daarvan is. Dan krijgt dat woord een enorm rendement in ons leven. Ik wil dit in deze laatste bijeenkomst nog heel graag benadrukken. We hebben ons met gigantische, grootse en alomvattende zaken beziggehouden. Er wacht zo'n geweldige toekomst. Waar het nu op aankomt — en dat is mijn gebed — is dat we God danken en niet ophouden Hem te danken voor dat alles. Maar bid ook dat we verlichte ogen hebben, voor jezelf en voor anderen, zodat je het echt ziet en besef hebt van Hem. Dat je niet alleen weet wat Zijn lotsdeel is, maar ook hoe rijk de heerlijkheid en de glorie daarvan is.

Dat is dus meer dan kennis; dat is boven-kennis, dat is epignosis. Dat gaat de gewone kennis te boven. Het is niet alleen inzicht, het is uitzicht. Dat is praktisch en heeft te maken met je leven van alledag. Mensen denken altijd dat het in het leven om praktische dingen gaat: waar je loopt en wat je met je handen doet. Mensen vinden het 'praktisch' als je over de wandel spreekt in de zin van: daar mag je wel komen en daar niet. Over handel en wandel, wat je wel en niet doet. Maar nee, het gaat erom dat je, terwijl je wandelt en handelt — ongeacht wat — vanbinnen in je hart verlicht bent. Dat je met je ogen de dingen ziet en dat je besef hebt. Ongeacht waar je wandelt of hoe je handelt, het gaat om de binnenkant. Dat die gevuld is met de rijkdom van de heerlijkheid van dat alles: van Zijn roeping en Zijn lotsdeel waar wij deel aan hebben gekregen.

Om daar besef van te hebben... ja, dat was inderdaad de laatste dia-aanwijzing. Ik dacht opeens dat er nog eentje kwam en ik werd midden in mijn zin afgesloten. Maar terwijl ik erover nadenk: wat zou ik er nog aan toe te voegen hebben? Nu ik deze dingen naar voren heb gebracht, zouden we natuurlijk nog eindeloos kunnen doorgaan. Ik heb me echter iets voorgenomen. U heeft dit weekend al veel met elkaar overwogen en we hebben net een warme maaltijd op die erg lekker was. Ik zie mensen die toch enigszins moeite moeten doen om de aandacht erbij te houden, dus een spreker moet weten wanneer hij een punt moet zetten. In dit geval geen punt, maar een uitroepteken!