De Hemel In Het Midden (I)
09-09-2012 - Geplaatst door Andre PietPresentatie van eerste studiedag-samenkomst gehouden op 9 september 2012 in Zoetermeer.
Is de aarde een minuscule bol in een eindeloos uitdijend heelal? Waar is God en waar is zijn woonplaats? De wetenschap heeft God buitengesloten – letterlijk. Uitgangspunt echter tijdens deze studiedag zijn de oeroude mededelingen van de Schepper zelf aangaande hemel en aarde. De aarde blijkt dan geen hemellichaam maar het land waarop we lopen. De hemel is in de Bijbel ook niet de ruimte ergens buiten de wereld. Integendeel! God plaatste zijn uitgespannen tent, zijn troon, de hemel in het midden. Theocentrisch! Dit ogenschijnlijk (!) absurde concept dat het wereldbeeld binnenstebuiten keert, daarvan moeten ook niet-gelovige wetenschappers echter toegeven, dat het onweerlegbaar is.
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie: de Hemel in het Midden
- De Veranderlijkheid van Wetenschappelijke Wereldbeelden
- Het Ware Fundament: de Schepper Zelf aan het Woord
- De Bijbelse Definitie van de Aarde
- De Dimensies en Betekenis van de Hemelen
- De Tweede Scheppingsdag: een Uitspansel in het Midden Der Wateren
- Het Uitspansel als Tent: de Betekenis van de Hebreeuwse Woorden
- De Tabernakel als Afbeelding van Gods Hemel in het Centrum
- De Wereld Binnenstebuiten: de Realiteit van Inversie
- Afsluiting: een Theocentrisch en Organisch Wereldbeeld
Introductie: de Hemel in het Midden ↑ hoofdstukken
We gaan ons deze dag, beste vrienden, eens bezighouden met dit thema. Voor de meesten zal dat geen verrassing zijn; ik ga er tenminste vanuit dat u weet naar wat voor studiedag u bent gegaan. Maar ik heb zo het vermoeden dat er velen zijn die toch nauwelijks een idee hebben wat er vandaag zoal ter sprake zal komen.
Nou, we gaan het hebben over — en dat is een tamelijk tricky onderwerp, moet ik er op voorhand bij zeggen — het Bijbels wereldbeeld. Je moet maar durven om je nek daarnaar uit te steken. Ik heb er ongeveer ruim 25 jaar over gedaan om dat te doen, maar uiteindelijk heb ik de stoute schoenen aangetrokken.
En ziedaar, wij zijn vandaag op deze 9e september bij elkaar en ik wil dan toch eens uit de kast komen. Dat heeft doorgaans een andere betekenis, maar toch voelt het wel een beetje zo: de hemel in het midden. Deze uitdrukking is direct ontleend, niet helemaal letterlijk maar zo goed als, aan Genesis 1 en wel de mededelingen die God doet op de tweede dag. Maar daarover komen we nog te spreken, uiteraard.
De Veranderlijkheid van Wetenschappelijke Wereldbeelden ↑ hoofdstukken
Ik wil even ter inleiding nog eens op iets anders wijzen. Dat is dat ik een maand of wat geleden onder de indruk was van een toespraak die ik op de televisie gezien heb van ene Robbert Dijkgraaf. Ene Robbert Dijkgraaf, dat is een buitengewoon geleerd man. Een professor, hij is tegenwoordig min of meer gepromoveerd in Princeton, als ik me niet vergis. Een buitengewoon eminent geleerde. Hij was uitgenodigd bij het programma De Wereld Draait Door — wat trouwens ook wel een leuke titel is, denk ik nu ineens in verband met deze studie, maar goed, dat even terzijde. Dat was in mei 2012 en dat ging over de oerknal. De oerknal in 45 minuten. Hij heeft toen, en dat is trouwens op zich al een hele knappe prestatie, de geschiedenis van het heelal behandeld, die naar zijn inzicht 13,7 miljard jaar geleden heeft plaatsgevonden. Ja, ik wou haast vragen: mag het een onsje meer zijn? Maar 13,7 miljard jaar geleden vond de oerknal plaats en vanaf dat moment tot aan nu heeft hij dat in een driekwartier behandeld, waarbij hij ook inging op allerlei wereldbeelden en hoe dat inzicht gegroeid is.
Aan het begin van die toespraak — je kunt hem op internet nog nabeluisteren of nakijken — deed hij aan het begin van dit college min of meer deze uitspraak. Hij zei: "We gaan het vandaag hebben over de opbouw van het heelal. Hoe zit dat in elkaar? Waar komen we vandaan, waar gaan we naartoe, waar bestaan we eigenlijk uit?" En toen zei hij dit, en dat was een uitspraak waar hij mij mee triggerde, zoals hij dat trouwens met meer dingen deed. Het bijzondere, zei hij, van de laatste paar jaar is dat we het antwoord van de wetenschap hebben. De suggestie was: voorheen waren er altijd antwoorden vanuit de religie, maar nu kan de wetenschap antwoord geven op de vraag wie we zijn, waar we vandaan komen en zelfs, moet je nagaan, waar we naartoe gaan. Ja, dat is dan het antwoord van dé wetenschap.
Dan denk ik toch: ja, als zo iemand met al zijn titels en met al zijn geleerdheid — waar ik met het grootste respect over spreek, laat ik daar duidelijk over zijn, ik kan niet eens in zijn schaduw staan — maar als iemand zo’n uitspraak doet vanuit dat wat je mag weten vanuit het Woord, de Schrift, en als je daarop staat, dan neem me niet kwalijk dat je je schouders daarover ophaalt. Over de wijsheid van deze wereld. Als je de Schrift enigszins kent, dan doe je daar toch altijd een beetje lacherig over. Ja, dat wat de wereld wijs noemt. Hij die in de hemel zetelt, die lacht, en wij lachen graag mee. We lachen sowieso graag, maar ook daarin graag mee.
Maar welke wetenschap bedoelt hij? Want ja, welke tijd dan? Want wat hij nu zegt — dat de wetenschap het antwoord heeft — dat konden ze namelijk een eeuw geleden ook zeggen. En twee eeuwen geleden ook. Want in de dagen voor Copernicus wisten we het ook allemaal. Laten we nog even verder teruggaan, naar voor Pythagoras, die ongeveer de eerste was die op het idee kwam dat de aarde een bol was waar we op leven. Daarvoor ging men er vanuit, zegt men althans, dat de aarde een platte schijf is. Ja, dat kon je toch zien? De aarde is toch plat, zo ongeveer? Even buiten beschouwing gelaten dat het een platte schijf is, dat kon je zien.
Toen kwam later het idee dat de aarde een bol is. Er was een enorme revolutie geweest in de vijftiende en zestiende eeuw, toen Copernicus met zijn inzichten kwam dat niet de aarde het middelpunt was van het heelal. Dat was natuurlijk ook al een dwaas idee, want je ziet toch het heelal om je heen draaien? Dat zien we toch? Maar Copernicus zei: "Nee, dat is gezichtsbedrog en in werkelijkheid is het omgekeerd." Of in ieder geval zei hij toen dat de zon het middelpunt is. De zon is het middelpunt van het heelal. Dat bleek trouwens later weer niet te kloppen, want toen kwam men op het idee dat de zon eigenlijk ook maar één van de vele sterren is van het melkwegstelsel. Dus de kern van het melkwegstelsel, dat was het middelpunt. En toen kwam men er weer later achter dat er vele, vele melkwegstelsels zijn. Uiteindelijk kwam pas in de vorige eeuw het idee van een oerknal. Ik zeg het nu allemaal heel kort, maar ik bedoel dit te zeggen: de wetenschap, of dat wat men meent te weten, is er altijd geweest. Men heeft altijd claims gehad die gebaseerd waren op de inzichten die men op dat moment had en die misschien heel vanzelfsprekend leken.
Als je enigszins kennis hebt genomen van de kosmologie — de wetenschap die zich bezighoudt met de kosmos, niet eens zo specifiek met de sterren, want dat is de astronomie (je hebt ook nog astrologie, maar dat is weer wat anders) — dan zie je in de geschiedenis van die kosmologie twee constanten. Het eerste is: revolutionaire inzichten zetten heersende wereldbeelden telkens weer op hun kop. Iedere keer weer. Dat is tot dusver de lijn geweest. Dat wat men altijd aannam en wat iedereen als een vanzelfsprekendheid accepteerde, wordt dan omvergeworpen. Dan komt er een of ander genie, of die nu Copernicus heet of Galilei, of in de vorige eeuw natuurlijk Albert Einstein, die echt aan de top staat tot dusver. Maar je kunt het al raden: er zal wel weer een Einstein opstaan die zegt: "Nee mensen, we zijn allemaal bij de neus genomen, want het is compleet anders." De inzichten over de kosmos en de wijze waarop die is opgebouwd, veranderen voortdurend.
Er is trouwens nog een constante, en die heeft erg sterk met de eerste te maken: nothing is what it seems. Niets is wat het lijkt. Onze ogen bedriegen ons maar al te gemakkelijk. Of de conclusies die wij trekken uit dat wat wij zien, bedriegen ons. En ook al is men van mening dat iets erg voor de hand ligt, vaak blijkt dat juist anders te zijn. Dat zijn van die dingen die ik toch eventjes op voorhand gezegd wil hebben. Dat is ook de aanleiding.
Toen ik die toespraak van Robbert Dijkgraaf had bekeken, was ik onder de indruk van de argumenten die hij noemde en van hoe imposant de schepping is. Maar er was één ding wat zo gemist werd, en dat is God. Ja, hij ging uit van de wetenschap. De wetenschap gaat uit van dat wat je ziet en wat je kunt meten, en aangezien God buiten die definitie valt, heeft God in dat hele verhaal geen enkele plaats. Daarmee ben je het allerbelangrijkste vergeten of laat je het buiten beschouwing. Je kunt er wel het etiket 'wetenschap' op plakken, maar wat weten we nu werkelijk? Ik vond het trouwens leuk dat deze Robbert Dijkgraaf aan het eind van zijn toespraak zei: "Wij hebben ontdekt dat 96% van alles wat er te weten is over de kosmos, we nog niet weten." Hoe je dat kunt berekenen, weet ik ook niet, maar zo zei hij dat. Hij had het over dingen die de kosmos verondersteld had, over donkere materie enzovoort. Hij zei: "We weten er nog helemaal niets van, terwijl daar juist de antwoorden liggen." Dus als hij zegt 96%, dan kon hij wel eens optimistisch zijn. Misschien moet hij zeggen: "Uiteindelijk wist ik niets." Maar wij gaan vandaag aan al die dingen voorbij. Nou ja, niet helemaal. Ik wil vanmiddag ook nog wat vertellen over de schepping en over de hemel.
Het Ware Fundament: de Schepper Zelf aan het Woord ↑ hoofdstukken
Ik ga niet uit van de wetenschap, ik ga gewoon uit van de Schrift. Nou ja, gewoon... Ik bedoel dit: het beginsel van wetenschap, echte wetenschap – in de Statenvertaling staat dat zo, maar de NBG-vertaling zegt dan op meerdere plaatsen: het beginsel of het uitgangspunt, het begin van alle wijsheid, is de vreze des Heren. De vreze van Yahweh. Dat wil zeggen: je onderschikken, het besef dat Hij er is, dat Hij gesproken heeft. Hij weet hoe deze schepping in elkaar zit. Waarom? Hij heeft hem zelf gemaakt, Hij is de Schepper.
God heeft van den beginne gesproken. Bij een andere gelegenheid, dat was ook op een studiedag, hebben we al eens een keer uitgebreid stilgestaan bij Genesis 1; hoe God mededelingen gedaan heeft aan Adam gedurende zes dagen over hoe Hij deze wereld geschapen heeft. Dat is die beroemde scheppingsweek, maar eigenlijk was het een week waarin God verteld heeft hoe de schepping tot stand is gekomen. Wel, daar wil ik vanmorgen, maar ook vanmiddag – nou, vooral vanmorgen – op ingaan. Met name op die mededelingen die God gedaan heeft op de tweede dag.
Niet de wijsheid van deze wereld. En hoe lacherig we daar dan misschien ook over doen: ik praat met respect over alle geleerdheid. Ik wil dat nog een keer gezegd hebben, want anders kun je zomaar weer weglopen met uitspraken... Wat dat betreft is het ook een beetje indekken natuurlijk, want je wordt soms fout geciteerd, alsof ik geen respect zou hebben voor geleerde mensen en voor wat er op de universiteit onderwezen wordt. Het punt is, en daar ben ik volstrekt helder in: als u zegt dat u dat niet deelt, nou ja goed, dan kunt u weggaan, want anders heb je namelijk niks aan deze dag. Het gaat erom: wat zegt de Schrift?
Wat zegt de Schrift over hemel en aarde? En over de wijze waarop deze zijn opgebouwd? Dan hebben wij ons oor te luisteren te leggen bij niemand minder dan de Schepper. Dat zullen we zorgvuldig moeten doen. En u bent degene om te beoordelen of ik dat doe. En dat meen ik ook zoals ik het nu zeg, hoor. Want ik weet, ik zei al in het begin, het is een tricky onderwerp. Ik ben geen paus; ik vaardig geen encycliek of een dogma uit. Ik heb over deze dingen nagedacht bij het licht van de Schrift, en dat wat ik heb ontdekt, geef ik u door.
U bent degene die dat als een Bereeër zou moeten checken. Onderzoek: is het waar of niet waar? Dus dat is uw taak. Die begint eigenlijk pas als het afgelopen is. Ik ga er namelijk vanuit dat u nu bereidwillig luistert naar wat ik te melden heb en dat u vervolgens, als u thuiskomt of straks in de pauze – nou, liever daarna nog, want anders moet ik ook weer een ander toelichten – dat u daarna gaat checken: klopt dat? Goed. Laten we ons eens met een aantal vragen bezighouden.
De Bijbelse Definitie van de Aarde ↑ hoofdstukken
Laten we eerst even op een rijtje zetten: wat is nou eigenlijk de aarde? Dat lijkt een hele simpele vraag, en dat is het ook wel, maar er zitten toch nogal wat haken en ogen aan. Wat is de hemel, of misschien moet ik zeggen: wat zijn de hemelen, meervoud? Bij 'hemelen' denk je misschien aan een werkwoord – iemand gaat hemelen, dat hoor je weleens een keer – maar zo bedoel ik het niet. Ik heb het over de hemelen als zelfstandig naamwoord, in het meervoud. Hoe verhouden hemel en aarde zich tot elkaar? Waar staat de troon van God waar de Bijbel over spreekt? Boven het rond der aarde, maar hoe moeten wij ons dat voorstellen? Nou ja, daar kun je nog wel even doorgaan, en er komen vandaag nog veel meer vragen voorbij.
Laten we bij het begin beginnen. Die eerste vraag: wat is nou de aarde? Dan kun je natuurlijk het woordenboek pakken, de Van Dale. Daar staat dan: een planeet, de derde of de vierde vanaf de zon. Dat zijn van die definities die het woordenboekje geeft. Maar in de Bijbel is het Hebreeuwse woord voor aarde ha-arets. Dat woord wordt meestal vertaald met 'de aarde', maar ook heel dikwijls – en daar zie je meteen al een tricky ding – is ha-arets ook gewoon 'het land'. Heel dikwijls wordt deze Hebreeuwse uitdrukking gebezigd; het komt talloze keren voor in de Hebreeuwse Bijbel, ons Oude Testament. Als dat woord gebruikt wordt, dan wordt het vertaald met 'de aarde' of met 'het land', en soms is dat vanuit de context niet eens zo duidelijk te maken. Als je het helemaal goed zou zeggen, zou je het consequent moeten weergeven met 'het land'. Dan maak je namelijk geen keuze. Het klinkt in Nederlandse oren misschien niet altijd even fijn, dat is ons probleem zullen we maar zeggen, maar het is 'het land'. Bijvoorbeeld als er sprake is van het land Israël, dan staat er precies hetzelfde: ha-arets.
Daar moet ik me meteen maar even voor opstellen, en dan zie je direct dat de definitie nogal afwijkt van die van de Van Dale en de definitie die iedereen tegenwoordig geeft. In de Bijbel is ha-arets geen planeet en ook geen hemellichaam. Weet u wat het woord planeet eigenlijk betekent? Dat is een Grieks woord trouwens, en het betekent 'dwaalster'. De meeste sterren hebben een vaste plaats aan de hemel, maar een planeet gaat overal doorheen. De aarde zou dan een planeet zijn. Er was ooit een schrijver – ik heb zijn boek in de kast staan – die schreef: 'De planeet die aarde heette'. Het was een mooi boek en het heeft mijn denken nogal op zijn kop gezet, maar de titel deugt niet, bijbels gezien. De aarde is in de Bijbel althans geen planeet of hemellichaam. Ook dat laatste kan ik zo wel duidelijk maken: de aarde is namelijk onder de hemel. Eigenlijk blijkt meteen al uit de allereerste zin die in de Bijbel staat dat de aarde geen hemellichaam is, want die twee worden altijd van elkaar onderscheiden: "In het begin schiep God de hemel en de aarde." Het is altijd de aarde onder de hemel, of van de andere kant geredeneerd: de hemel boven de aarde. Het komt zo vaak voor; ik geef soms een tekstverwijzing erbij – dat doe ik altijd – maar in veel gevallen zijn er veel meer schriftplaatsen voor te noemen. Het is maar om u even een hint of een verwijzing te geven, en dan moet u zelf maar verder gaan zoeken.
Dat is dus de aarde: de aarde is het land waarop we lopen, en dat is van belang. Kijk maar hoe God het zelf definieert, meteen al in het eerste hoofdstuk dat wij in onze Bijbel aantreffen. Genesis 1 vers 10, die moet u onthouden. Daar staat: "En God noemde het droge aarde (of land) en de samengevloeide wateren noemde Hij zeeën. En God zag dat het goed was." Aha, daar hebben we de definitie. Wat is de aarde? Wat is het land? Nou gewoon: het droge. Het is dus niet een planeet. Begrijpt u dan ook allerlei uitdrukkingen in de Bijbel, zoals 'de einden der aarde'? Mensen gingen er destijds vanuit dat de aarde een platte schijf was waar je uiteindelijk vanaf kon vallen, want ja, de Bijbel spreekt over de einden der aarde. Dan heb je toch iets gemist, want meteen al bij het begin, toen God zelf nota bene het begrip omschreef, noemde Hij het droge 'aarde' of 'land'. 'De einden der aarde' is dan heel simpel: daar waar het nat gaat worden, om het even populair te zeggen. Of nou ja, niet helemaal: de kuststrook. De einden der aarde zijn inderdaad de stranden. In het Engels heb je ook een plaats die Land's End heet. Dat is aan de kust, daar waar het land eindigt en de zee dus begint. Ik woon ook aan het einde van de aarde, en jij ook daar in Groningen. Of jij helemaal, aan de boulevard van Katwijk. Zo’n uitdrukking wordt dan altijd opgevoerd als zijnde een archaïsme, een verouderde uitdrukking die een wereldbeeld zou verraden dat volstrekt achterhaald is. Dat kun je gewoon op je buik schrijven, want dat is niet zo. De einden der aarde is gewoon het einde van het land, dat wil zeggen: het strand of de kuststrook.
Ook als er in de Bijbel staat – en ik heb weer een paar schriftplaatsen genoemd – dat de aarde gegrondvest is en vaststaat, dan hebben sommigen daaruit afgeleid: "O, de aarde is dus een planeet en die staat vast in de ruimte." Dat werd trouwens in de dagen van Copernicus ook door de kerk aangevoerd: de aarde staat vast, dus de aarde is een planeet die stilstaat in de ruimte. Maar dan heb je weer niet de definitie gevolgd van de Schrift zelf. De aarde is namelijk het land. Als de Bijbel zegt dat de aarde vaststaat en niet wankelt, dan betekent dat niets anders dan dat die aarde, zoals die er nu bij ligt, gewoon vaststaat. Bij gelegenheid wankelt ze namelijk wel; dat staat dan tegenover een aardbeving. De aarde beeft, zo zeggen wij dat trouwens ook. En bij gelegenheid – gelukkig niet al te vaak, maar er zitten hier mensen uit het noorden van het land die dat weleens meemaken – dan beeft de aarde. Dat is hun eigen schuld natuurlijk, je mag daar niet boren. Maar begrijpt u? De aarde staat vast, en dat staat tegenover een aarde die beeft en wankelt. Zo zie je dat als je gewoon de Bijbelse omschrijving vasthoudt, dat niet alleen heel veel problemen oplost, maar ze ook voorkomt. Goed, dan gaan we nu naar die vraag, en dat brengt ons dan echt bij het onderwerp.
De Dimensies en Betekenis van de Hemelen ↑ hoofdstukken
Het eigenlijke onderwerp: wat is de hemel dan wel? In den beginne... dat is zo'n machtige opening van de Schrift, een kolossale mededeling. In den beginne schiep God de hemelen en de aarde. Dat betekent sowieso, als je dat gewoon leest, dat de aarde kennelijk geen deel uitmaakt van de hemel. Nee, dat is ook zo. Bovendien is de hemel een meervoud. Ik gaf zojuist al een aanwijzing in die richting, en dat klopt. Het woord hemel als enkelvoudsvorm komt ook dikwijls in de Bijbel voor, maar in het Hebreeuws is hemel per definitie nagenoeg altijd een meervoudsvorm: Ha-Shemayim.
Ik heb ooit Hebreeuwse les gevolgd, modern Ivrit, aan het eind van de jaren zeventig. Dat is al enige jaren geleden, maar toen wist mijn lerares Naomi Langer me al te vertellen: "Weet je, Ha-Shemayim heeft te maken met Esh, vuur, en in Shemayim zit ook het woordje Mayim, water." Dat wil zeggen dat de hemel de plaats is waar vuur en water vandaan komen. Later heb ik nog weer andere verklaringen van dat woord gehoord, maar in ieder geval is het een meervoudsvorm. Sommige mensen zeggen een tweevoudsvorm, dat staat nog even te bezien, maar het is in elk geval een meervoud: Shemayim.
Dat is trouwens wel interessant, want de kenners onder u weten dat Paulus in zijn tweede brief aan de Korintiërs spreekt over een ervaring — of het in het lichaam was of buiten het lichaam, dat wist hij niet, God weet het — waarbij hij werd opgetrokken naar de derde hemel, het paradijs van God. De derde hemel is een heel eigenaardige uitdrukking. Sommige mensen zeggen dat er zeven hemelen zijn, maar die uitdrukking schijnt eerder ontleend te zijn aan de Koran. De Bijbel spreekt over drie hemelen, of in ieder geval over de derde hemel. Voor Paulus was dat de plaats waar God woont. Hij had daar onuitsprekelijke dingen gezien en gehoord, die het een mens niet geoorloofd zijn uit te spreken.
De derde hemel. Dat is interessant, want die uitdrukking lijkt naadloos aan te sluiten bij een formulering die we tot zes keer toe in de Hebreeuwse Bijbel aantreffen: de hemel der hemelen. Dat geeft iets aan. Als de hoogste hemel de derde hemel is, dan rekent de reeks kennelijk van onderaf aan. Als de derde hemel de plaats is waar God woont, dan moeten de eerste en de tweede hemel zich daaronder bevinden. Die uitdrukkingen "eerste hemel" en "tweede hemel" vind je niet letterlijk in de Bijbel, dus wat ik nu zeg is een afleiding. Maar als de derde hemel de hemel der hemelen is, dan moeten die hemelen daaronder liggen.
De suggestie is dat de reeks vlak boven de aarde begint. Als de reeks inderdaad daar aan de top eindigt, dan begint hij dus hier. De eerste hemel is dan de plaats waar de vogelen des hemels vliegen of waar de wolken des hemels zweven. Dat wordt in de Schrift allemaal zo genoemd. Dat zou dan de eerste hemel zijn: wat wij de atmosfeer noemen. Daarboven heb je vervolgens de tweede hemel, de plaats waar de zon, de maan en de sterren zich bevinden. Dat is wat wij de ruimte noemen. Soms wordt gesproken over het "blauwe hinein", al is dat eigenlijk de atmosfeer; het is meer een verzamelterm. In elk geval is de ruimte daarboven, waar de sterren des hemels zich bevinden, de tweede hemel. En dan die derde hemel, dat is wat zich daar weer boven bevindt.
Houd deze gedachte alvast even vast, want ik kom daar straks nog op terug als we het over de tabernakel gaan hebben. Ik zie hier namelijk een link tussen de derde hemel, de hemel der hemelen, en het heilige der heiligen. Alleen al de vorm van de uitdrukking, die overtreffende trap, loopt helemaal parallel. Hemel der hemelen, heilige der heiligen. Het heiligste van de heiligen, maar ook het "hemelste van de hemelen" — met excuses voor het kromme Nederlands, maar u begrijpt het idee. Het is een overtreffende trap: de hemel der hemelen. En dan gaan we naar de mededelingen die God doet.
De Tweede Scheppingsdag: een Uitspansel in het Midden Der Wateren ↑ hoofdstukken
De scheppingswoorden die Hij heeft uitgesproken op de tweede dag... Ik ga ervan uit – maar dat is nu natuurlijk niet het onderwerp – dat Adam hier wordt aangesproken. Op de tweede dag heeft God daar scheppingswoorden aan hem bekendgemaakt. En God zei... dat is dus het zesde vers van onze Bijbel. "En God zeide: Daar zij een uitspansel in het midden der wateren en dit make scheiding tussen wateren en wateren."
En God maakte het uitspansel en Hij scheidde de wateren die onder het uitspansel waren van de wateren die boven het uitspansel waren. En het was alzo. En God noemde het uitspansel hemel, of eigenlijk moet er staan hemelen: shamaim. Ook hier weer die definitie dus, zoals Hij de aarde gedefinieerd had. God noemde het droge aarde, zo lees je hier; zo noemde Hij het uitspansel hemel. Dus die begrippen zijn onderling uitwisselbaar. Dat ene is het andere: God noemde het uitspansel hemel. En toen was het avond geweest en het was morgen geweest: de tweede dag. De volgende dag zou Adam weer nieuwe dingen te horen krijgen over die scheppingen. Maar goed, het is deze dag, deze tweede dag, die vandaag toch vooral onze belangstelling heeft. Eigenlijk vindt alles wat ik vandaag vertel zijn oorsprong in de mededelingen die hier gedaan worden.
We zoomen in op die tweede dag en ik ga ervan uit dat er heel veel onbegrip bestaat over deze dag. Laten we eerst eens een paar dingen op een rijtje zetten. Er staat dus in vers 6: "En God zeide: Daar zij een uitspansel in het midden der wateren en dit make scheiding tussen wateren en wateren." Nu eerst even deze vraag: als God zegt: "Daar zij een uitspansel in het midden der wateren", over welke wateren heeft Hij het dan? Dat hoeft niet zo moeilijk te zijn als je gewoon rechttoe rechtaan leest, want de uitdrukking 'de wateren' was één keer eerder al gebezigd, en wel in Genesis 1 vers 2. Daar lees je: "De aarde nu was (of werd, dat laat ik nu even helemaal in het midden, dat doet niet ter zake) de aarde nu, of het land, was woest en ledig. En duisternis lag op de vloed (ik kom er straks nog even op terug) en de Geest Gods zweefde over de wateren."
Het idee is dat de aarde bedekt was met water, met een vloed. Het wordt ook genoemd 'de afgrond' – dat moet ik even parkeren, daar gaat het nu even niet om. Het gaat erom dat de Geest Gods zweefde over de wateren, en dat is een essentieel punt in het betoog dat ik u vandaag voorhoud. De wateren in Genesis 1 vers 6 – "daar zij een uitspansel in het midden van de wateren" – dat zijn de wateren die de aarde bedekken. De hele wereld stond blank om zo te zeggen; de hele wereld was bedekt met water. En in het midden daarvan wordt de hemel geplaatst. De wateren die hier dus genoemd worden, dat zijn de wateren waarover Gods Geest zweefde en die de aarde bedekten.
Dan kom je tot dit idee: ik heb hier nu een cirkel, maar u had van mij ook een driehoek of vierhoek kunnen krijgen, dat maakt niet uit. Het gaat erom dat je de wateren hebt en God schept, of God plaatst, een uitspansel. Waar doet Hij dat? Het uitspansel plaatst Hij in het midden van de wateren. (Even stil... volgens mij kan hier even iets niet kloppen. Maar goed, we gaan even verder). Trouwens, aan ditzelfde gebeuren – dat er in Genesis 1 vers 6 tot 8 sprake is van dat uitspansel dat God plaatst in het midden der wateren – wordt ook gerefereerd in het boek Spreuken. Daar lees je in Spreuken 8 vers 27: "Toen Hij de hemel bereidde, was ik daar" – dat gaat over de wijsheid, de gochme van God – "toen Hij de hemel bereidde, was ik daar, toen Hij een kring trok op het oppervlak van de oceaan." En trouwens, als hier het woord 'oceaan' staat, dan is dat hetzelfde woord als het woord 'vloed' in Genesis 1. Met excuses voor de verwarrende vertaling, maar die heb ik niet gemaakt. Ja, ik heb het nu over water en dan krijg je zomaar dorst. Toen Hij dus een kring trok over het oppervlak van de oceaan of van de vloed, toen bereidde Hij de hemel. Dat was dus het beeld.
Maar kijk, voordat ik hier nu verder ga, moet ik iets vertellen. De traditionele, de gebruikelijke, de reguliere uitleg van dat uitspansel of dat wat er op de tweede dag plaatsvond, is deze: het uitspansel is gewoon de atmosfeer. Dat is de uitleg die je vrijwel altijd aantreft. Het was heel grappig – ik zeg het even tussendoor – maar ik ben juist weer enorm tot dit onderwerp getriggerd doordat ik vorig jaar in aanraking kwam met een uitgetikte lezing van de heer Ouweneel, professor doctor Ouweneel. Hij vertelde dat wat altijd verteld wordt over dat uitspansel, niet klopt. Hij zegt: men leest Genesis 1 niet goed. En hij deed dat juist om zich van Genesis 1 af te maken: "Dan zie je wel dat je Genesis 1 dus niet letterlijk kunt nemen en dat het gewoon een antiek wereldbeeld is." Ja, zover is de man nu. Maar wat hij zei, klopte.
Het idee namelijk dat het uitspansel gewoon de atmosfeer is... Dan zegt men: de wateren boven het uitspansel, dat zijn de wolken. Of meestal mensen die zich er wat meer mee bezig hebben gehouden – met ook wat er in Genesis allemaal heeft plaatsgevonden, met name gedurende de zondvloed – dat er een enorm waterreservoir geweest moet zijn ergens in de bovenlaag van de dampkring, dat toen in de dagen van Noach naar beneden is gekomen. Hoe dat verder ook zij, daar gaat... dat is nu ook natuurlijk niet het onderwerp, maar dat zouden dan in ieder geval die wateren boven het uitspansel zijn.
Maar dat klopt niet. Kijk, er zijn drie voorzetsels die de Hebreeuwse Bijbel (of we moeten meer specifiek zeggen: Genesis 1) gebruikt in verband met het uitspansel. Drie voorzetsels. De eerste is: 'onder' het uitspansel – de wateren onder het uitspansel. De tweede is: 'boven' het uitspansel. En dan lees je – en dat zijn vooral de mededelingen die op de vierde dag gedaan worden – 'in' het uitspansel. Drie voorzetsels. In dat uitspansel bevinden zich de zon en de maan, en er staat bij in Genesis 1 vers 18, als ik me niet vergis: "benevens de sterren". Dat staat allemaal... ja, als u een Statenvertaling hebt, dan staat het geloof ik inderdaad correct. Dus "in het uitspansel". Als u een NBG-vertaling hebt, dan staat er dat dat bevestigd is aan het uitspansel, maar dat kunt u doorstrepen; er staat gewoon "in het uitspansel".
Als je even de voorzetsels neemt zoals ze zich aandienen, dan is er dus sprake van 'onder', 'boven' en 'in' dat uitspansel. Nou moet u even goed opletten. Je hebt dus de wateren onder het uitspansel, je hebt de wateren boven het uitspansel, en dan heb je ook nog de lichtdragers in het uitspansel. Als je dit zo gewoon neemt zoals dat zich in de tekst van Genesis aandient – zoals ik het versta, want ik moet het er bescheiden bij zeggen, en nogmaals: u zit hier als kritische luisteraar, daar ga ik helemaal van uit, beoordeel zelf wat ik hierover zeg – dan kan de gewone uitleg die men eraan geeft niet kloppen, als u het mij vraagt. Want wat men altijd zegt, is: "Ja, die lichtdragers (zon, maan en sterren) staan boven het uitspansel en die wateren bevinden zich in het uitspansel, in de bovenlaag van de atmosfeer." Maar dat is een omkering! Want het is juist zo: de wateren bevinden zich boven het uitspansel en die lichtdragers – de zon en de maan en de sterren – bevinden zich in het uitspansel. Ziet u? En dat betekent toch een heel andere voorstelling dan die men altijd aandraagt daarover. En dan wil ik, voordat ik daar nog wat meer over ga zeggen, nog even iets zeggen over een werkwoord dat gebruikt wordt in verband met de tweede dag. Daar staat in Genesis 1 vers 6...
En God zei: "Daar zij een uitspansel in het midden der wateren en dit make scheiding tussen wateren." Bij dat "scheiding maken" zou je kunnen denken dat er iets uit elkaar wordt getrokken of wordt gesplitst. Maar als je kijkt naar de wijze waarop Genesis 1 dit Hebreeuwse woord voor "scheiding maken" gebruikt — het komt nog een paar keer voor — dan wordt het gebezigd in verband met licht en duisternis en ook nog in vers 14 in verband met dag en nacht. U begrijpt dat dit alles met elkaar te maken heeft. Licht en duisternis worden gescheiden, dag en nacht worden gescheiden, maar dit is natuurlijk geen fysieke splitsing. Je splitst dag en nacht niet; scheiding betekent hier gewoon onderscheiding.
Er wordt niet iets fysiek uit elkaar getrokken, maar er vindt hier een begripsmatige onderscheiding plaats. Zo zeggen wij dat ook: onderscheiding is feitelijk ook een scheiding. De betekenis van dat woord "scheiding maken" is in Genesis 1 in elk geval niet noodzakelijk de gedachte van splitsen, maar van onderscheiden.
Ik heb daar nog een heel mooi voorbeeld van gevonden in Ezechiël 22. Daar wordt gesproken over de priesters die geen onderscheid maken tussen heilig en onheilig. Dat zij daarin geen onderscheid maken; daar wordt hetzelfde woord gebruikt. Het idee in Genesis 1 op de tweede dag is dus niet dat de wateren uit elkaar getrokken worden. Nee, de wateren boven en onder het uitspansel worden van elkaar onderscheiden. Waarom? Om de hemel te positioneren. Dat wil zeggen: om die een plaats te geven in het midden. Waar staat dat uitspansel? Antwoord: in het midden. En dan wil ik nog op een ander woord inzoomen.
Het Uitspansel als Tent: de Betekenis van de Hebreeuwse Woorden ↑ hoofdstukken
En dat is het woord uitspansel. Ik zie dat ik een beetje moet opschieten, maar er staat in vers 6 dus — ik lees de zin nog een keer voor: "Daar zij een uitspansel in het midden der wateren, en dit make onderscheiding..." Pak die betekenis nu meteen gewoon op en ik handhaaf hem: "...en dit make onderscheiding tussen wateren en wateren." Dat woord 'uitspansel', daar gaat het me nu even om. In dat woord herken je natuurlijk met gemak het woordje 'uitspannen', en dat is inderdaad de gedachte die dikwijls, met name in de Hebreeuwse Bijbel, naar voren wordt gebracht.
Een bekende tekst is Jesaja 40 vers 22. Daar staat: "Hij troont boven het rond der aarde, en haar bewoners zijn als sprinkhanen." Dat is beeldspraak natuurlijk. Er staat: "Hij breidt de hemel uit als een doek en spant hem uit als een tent waarin men woont." Het hele idee van een uitspansel is namelijk dat van een uitspanning, als een tent. In feite is het beeldspraak. Dat staat hier trouwens ook: Hij breidt de hemel uit als een doek, Hij spant hem uit als een tent.
Het woord 'uitspansel' doet denken aan een tent. In Psalm 104 lees je: "Hij spant de hemel uit als een tentkleed." Dat is een beetje opmerkelijk, want de Statenvertaling spreekt hier over een gordijn. Over een gordijn dat uit elkaar getrokken wordt. Dat is eigenlijk ook het idee van uitspannen. Het is heel interessant als je dat woord bekijkt, gewoon hoe het als werkwoord gebezigd wordt. Dan wordt er bijvoorbeeld gesproken over — het wordt ook vertaald met — uitrekken. Ergens in Job wordt er gesproken over dat de schaduw uitgerekt wordt. Het idee is dat de zon ondergaat en naarmate de zon daalt, wordt je schaduw langer. Je wordt steeds langer en overtreft je eigen lengte. Dan ben je de verhoudingen even kwijt, want je krijgt ineens hele lange benen. Maar ook dat is iets wat wordt uitgerekt.
Het wordt ook gebruikt in verband met een gordijn dat slechts, ik noem maar wat, een decimeter breed is en dan wordt uitgespannen of uitgerekt. Maar het idee waaraan die uitspanning ontleend is, is die van een tent. Waarom zeg ik dat nou? Wel, het punt is dat die gedachte, dat woord en het begrip 'uitspansel', ons direct linkt aan het uitspansel bij uitstek dat wij in de Bijbel kennen, en dat is de tabernakel.
De Tabernakel als Afbeelding van Gods Hemel in het Centrum ↑ hoofdstukken
Het woord tabernakel betekent trouwens gewoon tent. Gods tent uiteraard. En dat moet niet zo moeilijk zijn. Nee, wacht even, voordat ik daar nog wat meer over zeg... weet je wat nou zo mooi is daarvan, van die tent, van Gods tent? Je leest daarover hoe Israël daarmee optrok gedurende de woestijnreis en naar het beloofde land. Dan lees je dat dat uitspansel, die uitspanning, in het midden stond. Er staat in... ik kan vele plaatsen noemen, maar ik beperk me even tot twee teksten in Numeri 2. Daar staat: de Israëlieten zullen zich legeren op een afstand; zij zullen zich rondom de tent der samenkomst – die tabernakel dus – legeren. In een prachtige vorm trouwens; je ziet daar nog het kruis in. Maar dat even terzijde. Dat uitspansel, die tent waarin God Zijn woning had, Zijn troon, stond in het midden. Alles daaromheen was gegroepeerd.
In vers 17 staat dat de tent der samenkomst nu te midden van de legerplaatsen zal opbreken. Iedere keer is de gedachte: die tent van God, Zijn uitspanning, staat in het midden. En de associatie, de link met Genesis 1 vers 6 tot en met 8, ligt eigenlijk zo voor het oprapen; het dringt zich aan je op. Namelijk het uitspansel, Gods tent, die plaatst Hij in het midden. Nou, ik moet dan aan een heleboel teksten denken in de Hebreeënbrief, want de hele Hebreeënbrief gaat daarover. Eigenlijk is de Hebreeënbrief een toelichting op met name de tabernakel en de betekenis daarvan. Alles wat er plaatsvond... maar die tabernakel blijkt een uitbeelding te zijn, een type van de hemel, het uitspansel. Zodat die begrippen eigenlijk ook door elkaar lopen.
Er staat in Hebreeën 9: "Want Christus is niet binnengegaan in een heiligdom" – letterlijk staat er heiligdommen. Denk nog even aan het woordje waar we het net over hadden: hemelen. Het is een meervoud. Hij is niet binnengegaan in heiligdommen met handen gemaakt, een afbeelding van het ware, maar in de hemel zelf. Er wordt hier gerefereerd aan de tabernakel, maar die tabernakel is een afbeelding van het ware. Dat wil zeggen: de echte tent van God, Zijn uitspanning.
In Hebreeën 4 staat: "Daar wij nu een grote hogepriester hebben, die de hemelen is doorgegaan." Leuk hè? Die de hemelen is doorgegaan. We hadden het juist over de eerste hemel en de tweede hemel. Hij is de hemelen doorgegaan. En dan staat er: "Jezus, de Zoon van God." We horen: uit de maagd Maria. Jezus, de Zoon van God, laten wij – zegt Paulus, als hij de schrijver van deze brief is, maar daar ga ik even gemakkelijk vanuit – de schrijver van de Hebreeënbrief zegt: "Jezus, de Zoon van God, laten wij aan die belijdenis vasthouden."
En dan nog een tekst in Hebreeën 6: "Haar hebben wij" – dat gaat over de hoop, de verwachting – "haar hebben wij als een anker der ziel, dat veilig en vast is." En er staat bij: dat reikt tot binnen het voorhangsel. Zoals u letterlijk leest: "hebben wij als een anker der ziel, wat veilig en vast is, en dat is ingegaan tot in het interieur" – het binnenste, het innerlijke. Hij is ingegaan, binnenin, in het interieur van het voorhangsel, waarin Jezus voor ons als voorloper is binnengegaan.
Een prachtig beeld is dat, het hele idee. De hogepriester is de hemelen doorgegaan en nu is hij in de hemel der hemelen, in het binnenste heiligdom. Daar is hij onttrokken aan het oog, achter het voorhangsel. Maar niettemin: daar is hij, in de hoogste hemel, maar ook in het binnenste heiligdom. In het centrum. Want dat is het idee: je gaat steeds meer naar binnen. Die tabernakel zelf was al het binnenste, het midden, het middelpunt, het centrum van alles wat daaromheen gegroepeerd was. Heel uitdrukkelijk: die uitspanning stond in het midden. Maar vervolgens ging de hogepriester in die afbeelding van de hemel – dat is de tabernakel – naar binnen. En hij is de hemelen doorgegaan tot in het binnenste heiligdom. Geweldige symboliek! Ik zou zomaar in de verleiding kunnen komen om daarop in te gaan, maar ik heb hier een paar andere dia's getoond, dus ik ga verder.
Het idee is – om het dan toch nog even samengevat te hebben – die ark waar de hogepriester is gearriveerd. Want u weet het hè? Daar ga ik nu eigenlijk gemakkelijk vanuit dat u weet... in dat binnenste heiligdom, daar stond de ark van het verbond waarop die cherubs waren geplaatst. Anders dan hier, maar goed. De cherubs. Die ark, dat is een uitbeelding van de troon van God. Je vindt daar heel wat... ik weet niet hoeveel, maar in de hele Bijbel vind je daar heel wat aanknopingspunten voor. Er wordt nog weleens gesproken in de Bijbel over Hij, God, die troont op de cherubs. Ja, die cherubs, dat verwijst uiteraard naar die cherubs in de tabernakel. Hij troont daar. Dat is Zijn woonplaats. Inderdaad, de hemel der hemelen kan Hem niet omvatten, dat is waar. Maar Zijn specifieke troon en woonplaats is daar: de hemel der hemelen, de derde hemel, de hoogste hemel, maar ook het binnenste. Daar gaat het steeds over. En dat is die troon.
Trouwens, in de Hebreeënbrief lees je daar ook over. In Hebreeën 4 vers 16 wordt het de "troon der genade" genoemd. Dat is die ark, waarbij de hemel zelf trouwens ook die naam krijgt. Heel dikwijls in de Bijbel wordt de hemel gewoon de troon van God genoemd in het algemeen. Waarom? Feitelijk is dat in die hoogste hemel, daar waar die troon is: de hemel der hemelen. Maar de gedachte is dat het hemelruim, al die hemelen die er zijn, de naam krijgen van het binnenste, van het centrum, van het belangrijkste: namelijk de troon. In Handelingen 7 vers 49 – en dat is trouwens ook weer een citaat uit het Oude Testament, zodat je het daar ook aantreft – staat: "De hemel is Mij ten troon en de aarde een voetbank voor Mijn voeten," zegt God. De hemel is die troon.
Matteüs 23 vers 22 zegt: "En wie gezworen heeft bij de hemel, zweert bij de troon Gods." Die hemel, dat is de troon Gods. Of misschien moet ik het iets voorzichtiger zeggen: het staat voor de troon Gods. Wat een goede reden heeft, want het is in het midden van alles, dus in het binnenste of in de hoogste hemelen. Maar ik zal duidelijk maken – of hopen te maken – dat dat hetzelfde is. De hemel, dat staat voor de troon Gods. Ja, nu komen we natuurlijk...
De Wereld Binnenstebuiten: de Realiteit van Inversie ↑ hoofdstukken
Het hele punt van wat ik naar voren gebracht heb, is dat het uitspansel volgens Genesis 1 in het midden staat. Dat is de voorstelling die we daar vinden. Op de tweede dag was de hele wereld nog bedekt met water, maar later kwam daar ook het land tevoorschijn en het uitspansel staat in het midden. Nu zou ik kunnen zeggen: beste mensen, dat was de studiedag. Nog een hele goede dag, geniet van het prachtige weer, van het 'ins Blaue hinein' en zullen we het hier dan bij laten? Maar ik kan me voorstellen dat u zegt: "Laat ik nou toch altijd gedacht hebben dat het anders zat." Vindt u het goed als ik nog even een slokje neem?
Dit is in elk geval de voorstelling die de Schrift ons voor ogen houdt. Voor u en mij is dat natuurlijk anders, want dit hebben we nog nooit gezien; André Kuipers zit hier niet in de zaal. Maar dit is de voorstelling die je krijgt. Het is uiteraard een schematische voorstelling, maar wanneer je wat hoger het luchtruim ingaat of dat zelfs te boven gaat, dan krijg je een heel ander idee. Dan staat het uitspansel, de hemel, niet in het midden, maar juist precies omgekeerd: daarbuiten.
De grote vraag is: hoe kan dat? Ik ben eigenlijk geneigd om te zeggen dat ik dat niet weet. Ik zou dat het liefst zeggen, want de wetenschap is kennelijk nog niet zo ver. Maar ik kan ook zeggen: "Gij dwaas." Ik ontleen deze woorden aan wat we vinden in 1 Korinthe 15. Daar zijn mensen die vragen hoe de doden dan worden opgewekt. Dan zegt Paulus — niet ik — "Gij dwaas, weet gij niet dat..." Hoe gaat dat? Ja, dat weet ik niet. De Bijbel zegt het en laten we het daar maar op houden. Wij zien het niet met onze ogen, maar dat is dan jammer voor onze ogen.
Nu ga ik iets zeggen waarvan ik hoop dat u niet direct wegloopt. U hebt me tot dusver aangehoord, dus ik heb er alle vertrouwen in, maar ik geloof dat dit het antwoord is: wij zien de wereld gewoon binnenstebuiten. Het binnenste, dat wil zeggen het uitspansel of de hemel in het midden, dat zien wij buiten. Hoe verklaar je dat dan? Wij zien de wereld binnenstebuiten. Dat zou ik zelf kunnen bedenken natuurlijk, maar het is geen grap wat ik nu zeg; ik meen dit bloedserieus. Hoe ridicuul en belachelijk dit in de oren van sommigen ook klinkt, het komt er in wezen op neer. In de wetenschap spreekt men in de wiskunde of de natuurkunde over het fenomeen inversie.
Ik begeef me hier al gauw op een terrein waar ik helemaal geen verstand van heb. Als er mensen in de zaal zijn die daarin thuis zijn, die hebben waarschijnlijk meer in hun pink dan ik in mijn hele lichaam als het gaat om wiskunde. Het enige wat ik kan zeggen in mijn eigen voordeel, is dat ik van kleins af aan erg geïnteresseerd ben in populaire wetenschap. Dat is het, maar ik ben een volstrekte leek. Dus ik claim geen enkele inzichten of expertise daarin. Wat ik hierover vertel, heb ik van horen zeggen. Voor het aandeel van de Bijbelstudie sta ik in; daar steek ik mijn hand voor in het vuur. Zo staat het er immers. Maar voor de rest zeg ik: als je het anders ziet, prima.
Wat betreft dat omkeren, de wereld binnenstebuiten, komt het er feitelijk op neer dat niet de ruimte naar buiten toe groter wordt — dat is wat ik bedoel met dat we de wereld binnenstebuiten zien — maar dat de dingen naar binnen toe steeds kleiner worden. U zegt: "Maar dat is eigenlijk hetzelfde." En dat is ook zo. In termen van observatie is dat exact hetzelfde. Ik zal een voorbeeld geven. Stel u bevindt zich in een volstrekt lege ruimte en u ziet een bal voor u. U ziet die bal groter worden. Dat kun je zeggen, maar je kunt ook iets anders zeggen: niet die bal wordt groter, maar jij wordt wat kleiner. Dat zijn twee totaal verschillende modellen, maar in termen van observatie is het exact hetzelfde. Het maakt namelijk helemaal niets uit of die bal groter wordt of jij wat kleiner. Dat is net zoiets als wanneer ik zou zeggen dat op dit moment alles honderdduizend keer groter wordt. Dan zitten we hier gewoon en merken we daar niets van, want alles wordt immers groter. Je ziet dat niet.
Op dit principe van inversie, dat omkeren, komt het inderdaad neer. Ik wil dit vanmiddag nader gaan toelichten, want daarom wilde ik de middagsamenkomst ook wat meer vrijhouden voor allerlei vragen die hier nog om de hoek komen kijken. Dit hele excentrieke idee — ik heb nagedacht over dat woord — is inderdaad heel excentriek. Maar weet u wat het woordje excentriek eigenlijk betekent? "Buiten de cirkel". Maar waar dit over gaat, zit juist binnen; het is heel intrinsiek. Het komt er dus inderdaad op neer dat alles naar boven toe steeds kleiner en kleiner wordt. Dat is wat het idee is.
Weet u wat er zou gebeuren en wat je zou zien als alles naar boven toe steeds kleiner zou worden? Als niet de ruimte groter wordt maar de dingen kleiner worden? Je zou de wereld precies zo zien als we hem nu zien. Dat is echt waar. En nu zegt u: "Maar als dat zo is, hoe weet je dan of die wereld nu inderdaad zo is, of dat die wereld juist binnenstebuiten gekeerd is?" Dat kun je niet zien. Dat kun je niet zomaar meemaken of hardmaken.
Ter afsluiting van dit gedeelte heb ik een interessante uitspraak van professor Coxeter, een van de leidende figuren op het gebied van geometrie en inversie. Hij is inmiddels overleden. Die man geloofde oorspronkelijk helemaal niet in wat ik nu vertel, maar hij kwam ermee in aanraking en heeft zich met dit model beziggehouden. Er werd aan hem gevraagd: "Professor Coxeter, als die wereld binnenstebuiten keert, is er dan een manier om dit model te weerleggen?" Hoewel hij zelf niet geloofde dat dit de werkelijkheid was, was zijn antwoord: "Ik zou er geen enkele kunnen bedenken." Of het nu gaat om een raketvlucht, een eclips (een zonsverduistering), de slinger van Foucault of het Corioliseffect — dat zijn allemaal van die kosmologische en astronomische termen — hij zei: "Van elke observatie die we doen aan de buitenkant van de aarde, dus wat wij nu zien, hebben we een exacte duplicaatversie aan de binnenkant van de aarde."
Er bestaat dus geen manier om te vertellen welke van de twee de waarheid is. Hoewel de modellen heel verschillend zijn, maakt het in termen van observatie, van wat je ziet en wat je meet, geen enkel verschil. Dus wat dat betreft kunt u gewoon weer gerust naar huis gaan en zeggen dat het voor de waarneming niets uitmaakt. Alleen het model wordt anders. Het model dat de Bijbel geeft, is voor mij echter genoeg, zeker wanneer ik het bekijk vanuit dit perspectief.
Afsluiting: een Theocentrisch en Organisch Wereldbeeld ↑ hoofdstukken
Aan het einde van deze ochtendsamenkomst wil ik benadrukken dat het ook een organisch wereldbeeld is. Dat is het leuke van dit wereldbeeld: waar je op aarde ook bent en waar je ook omhoog wijst, je wijst allemaal naar dezelfde plek. Dat geldt hier, maar ook in Nieuw-Zeeland, waarvan ik altijd dacht dat het daar beneden was, maar het lijkt dus dáár te zijn. Waar ze daar ook omhoog wijzen, ze wijzen allemaal naar het centrum, naar het middelpunt. Ja, ik geef toe, ik ben een beetje ondersteboven natuurlijk, of binnenstebuiten.
Maar het is ook een organisch wereldbeeld; in de schepping zie je dit overal terug. Ik bedoel met een organisch wereldbeeld dat alles een uitbreiding is vanuit dat centrum. Of je nu een ei neemt – het vruchtbeginsel met de schaal daar zo omheen – of je neemt een eicel, in dit geval is het kikkendril. De kern, het belangrijkste, dat zit in het centrum. Sterker nog, het leven bouwt zich daar omheen; het is een uitbreiding, expansie of een uitspanning. Expansie is feitelijk hetzelfde als uitspannen. Of neem een sinaasappel: je ziet altijd diezelfde structuur. Eigenlijk zijn dit artistiekere weergaven van de Schepper, van het model van de schepping. Het gaat om het centrum: dat het belangrijkste in het midden staat. Alles wijst naar het centrum en alle lijnen gaan naar binnen toe.
Of je snijdt een kiwi open, of een watermeloen. Of je snijdt een boom doormidden en je ziet het profiel van de jaarringen. Het is allemaal een uitbreiding vanuit het centrum. Of je neemt een paardenbloem: alles staat vast in het midden, in het centrum. Of denk aan een spinnenweb, of wat dacht u van deze prachtige bloem? Het is een uitbreiding vanuit het midden, vanuit het centrum, en alles reist naar het midden toe.
Ik moet u zeggen dat het alweer een kleine dertig jaar geleden is dat ik met deze visie in aanraking kwam. Ik heb er veel over gehoord en ik heb er zoveel over nagedacht. Ik heb ook in dubio gestaan, want ik ben ook maar een mens. Ik heb het zelfs ooit nog op internet bestreden; zulke dingen kunt u altijd nog nalezen. In die zin doe ik op een dag als deze eigenlijk iets heel geks. Ik weet dat sommige mensen zeggen: "André, waar begin je aan om dit te vertellen?" Nou ja, ik geef door wat ik zie.
Maar weet u, het mooie hiervan vind ik dit: hoe je het wetenschappelijk invult, dat zal me uiteindelijk een zorg zijn of die aarde nou hol of bol is. Ja, kom zeg. Maar wat ik wel van belang vind, is dat die hemel, Gods troon, centraal staat in het midden. En dat deze wereld niet het gevolg is van een oerknal of een Big Bang. Het is niet een explosie; nee, het is expressie. Dat is een groot verschil. Het is kosmos: een ordening met de troon in het midden. Dat is de bekoring, en dat is ook als concept zo logisch en zo machtig.
Vanmiddag wil ik daar nog een paar andere dingen over vertellen. Wat gebeurt er nou eigenlijk als een mens de ruimte ingaat? Ik wil daar niet te lang bij stilstaan, maar ik vind dat ik toch enigszins verplicht ben om dat een klein beetje uit te werken. Is het hemelcentrisch wereldbeeld – want zo kun je het ook noemen – wetenschappelijk? En wat is de waarde van dit wereldbeeld? Wat betekent het? Ik heb er zojuist al iets over gezegd, maar er zijn nog wel een aantal vragen meer. Dus als u zegt: "Ik heb nog vragen", dan zou ik zeggen: kom vanmiddag nog even terug. Ik wil het voor wat betreft deze ochtend hierbij laten.
UltimateGoodNews