GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

weet wat je zingt!

16-08-2026 - Geplaatst door Andre Piet
Epe

Samenzang kan opbouwen, maar ook ergernis oproepen – en vaak terecht. Want wat zingen we eigenlijk, en klopt dat wel met wat de Schrift zegt? Paulus verbindt zingen rechtstreeks met “het woord van Christus”: liederen zijn onderwijs dat zich diep in ons geheugen nestelt. Reden genoeg om niet alleen te vragen hoe we zingen, maar ook: weet je wat je zingt? En nog belangrijker: zing je wat je mag weten?

De livestream via het eigen YouTube kanaal mislukte maar kon daarentegen via het kanaal van de Schaapspoort wel worden uitgezonden. De beeldkwaliteit laat helaas echter nogal te wensen over. 

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

In Kolosse 3 vers 16 roept de apostel Paulus op om het woord van Christus rijkelijk te laten wonen en elkaar in alle wijsheid te onderwijzen met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen. Dit woord is specifiek het evangelie dat via Paulus bekend is gemaakt en het geheim van Christus onthult. Veel bekende christelijke liederen brengen deze specifieke boodschap niet goed tot uitdrukking of bevatten theologische onjuistheden. Het zingen van liederen is echter geen onderbreking, maar draagt juist het onderwijs doordat de gezongen woorden goed blijven hangen. Daarom is het essentieel om kritisch te zijn op wat er gezongen wordt en de rijke, geestelijke waarheden in kloppende liederen van harte uit te zingen.

“Een goed lied in dit verband geeft niet alleen maar correct, recht onderwijs, zodat het inderdaad het woord van Christus verwoordt, maar het verbindt die waarheid ook met vreugde.”

Inleiding: Weet Je Wat Je Zingt? ↑ hoofdstukken

Wat heeft die André Piet toch een noten op zijn zang, hè? Nou ja, nu ik het zo zeg, denk ik: dat is meteen een mooi opstapje voor het introduceren van het thema.

Overigens, hartelijk dank voor het welkom. Samen met mijn vrouw ben ik hier aangekomen; we hebben er een flinke rit op zitten vanuit het Westerwoldse land. Maar zie daar, we zijn veilig gearriveerd! En het doet me goed om vanmorgen met jullie het Woord van God te delen onder de titel – want dat is eigenlijk het thema dat ik graag onder jullie aandacht wil brengen –: 'Weet je wat je zingt?'

Hierbij wil ik deze morgen slechts één vers onder de aandacht brengen, of beter gezegd: één vers gaan bespreken. Er zullen zeker nog wel meer Schriftplaatsen aan de orde komen, maar het gaat om dit Bijbelvers: Kolosse 3 vers 16. Wat minder bekend misschien dan Johannes 3 vers 16, maar toch is het juist dit vers waarbij ik jullie graag wil bepalen. En daar staat dit – en ik geef het nu even weer in de meest letterlijke weergave, dus dat wijkt iets af van de NBG-vertaling of de Statenvertaling, maar goed, daar zullen we het zo meteen ook nog wel over hebben:

"Laat het woord van Christus onder jullie rijkelijk wonen, in alle wijsheid elkaar onderwijzend en attent makend, in psalmen, lofzangen, geestelijke liederen, in genade zingend tot God in jullie harten."

Dat is Kolosse 3 vers 16. En nu heb je meteen al in de gaten, als je een beetje met aandacht hebt geluisterd of meegelezen, waarom ik dit thema heb meegegeven. Dit vers in Kolosse 3 vers 16 loopt namelijk parallel met een ander Bijbelvers, en dat is Efeze 5 vers 19. Daar staan soortgelijke woorden in de NBG-vertaling: 'en spreekt onder elkaar in psalmen, lofzangen en geestelijke liederen.' Dezelfde uitdrukking eigenlijk: 'en zingt en jubelt de Heer van harte.'

Dat ik jullie graag wil bepalen bij Kolosse 3 vers 16, is omdat in dat Bijbelvers nog iets bijzonders wordt vermeld, juist over de betekenis van samenzang en het zingen. En als ik zeg dat dit vers parallel loopt met wat we lezen in de Efezebrief, dan hoeft dat niet zo te verbazen. Want als je een klein beetje op de hoogte bent van de inhoud van die brieven, dan zal het je zeker zijn opgevallen dat die beide brieven – nou, twee druppels water is te veel gezegd, maar ze lijken heel erg veel op elkaar. Hele passages lopen ook parallel met elkaar.

En dat is ook niet zo vreemd, want beide brieven, de Efeze- en de Kolosse-brief, zijn gelijktijdig verstuurd en bezorgd door dezelfde persoon. Namelijk door iemand die veel geluk had om dat te doen. Zijn naam is dan ook Tychikus, en dat betekent 'geluk'. Zoals wij ook zeggen van: nou, ik had geluk, want ik heb de loterij gewonnen of zoiets, weet je wel. Tychikus, dat vind je dus inderdaad vermeld in de Efezebrief en in de Kolossebrief, en die Tychikus komen we dus meerdere keren tegen.

Paulus heeft deze brief geschreven, net als de Efezebrief, vanuit de gevangenis in Rome. We lezen in het slot van het boek Handelingen dat Paulus gearriveerd was in Rome in gevangenschap en daar nog eens twee jaar gevangen heeft gezeten. Nou ja, ik zeg 'gevangen heeft gezeten': hij stond onder huisarrest. Hij werd voortdurend bewaakt door een soldaat, maar hij verbleef in zijn eigen gehuurde woning, lees je dan ook, en hij kon iedereen ontvangen. Dus die aantekening moet ik er dan bij maken.

Je leest trouwens ook dat er iemand bij hem verbleef in die gevangenschap – niet dat hij ook gevangen zat, maar hij vertoefde voortdurend bij hem: ene Epafras. En die naam moet je ook eventjes goed in je oren knopen. Want van die Epafras lezen we in Kolosse 1 dat de Kolossers... Kolosse is een plaatsje in Klein-Azië, in het huidige West-Turkije. Die Epafras, dat was een Kolosser, dat wil zeggen iemand die woonde in Kolosse. En hij had van Paulus het Evangelie vernomen en vervolgens op zijn beurt ook het Evangelie daar in Kolosse gebracht. Daardoor was de ecclesia, die gemeenschap, ontstaan. Paulus had zelf Kolosse nooit bezocht; ze kenden hem niet van aangezicht, dat lees je ook allemaal in die brief, maar die Epafras had het hun dus verteld.

Die Epafras was inmiddels bij Paulus in Rome en verbleef daar voortdurend bij hem. Hij heeft Paulus trouwens op de hoogte gesteld van de ontwikkelingen in Kolosse: dat het daar heel goed ging en dat ze buitengewoon blij waren met wat ze hadden vernomen van die geweldige boodschap die Paulus wereldkundig mocht maken en die zij hadden vernomen van die Epafras. Maar er waren ook gevaren die de ecclesia bedreigden, van filosofie en tradities, van mensen die daar invloed probeerden uit te oefenen en daardoor in feite de rijkdom van de boodschap in diskrediet brachten. Er waren dus wel gevaren en die Epafras was daar heel erg scherp op. Je leest ook dat hij voortdurend streed in de gebeden, juist opdat ze zouden blijven staan in dat geweldige getuigenis wat ze hadden gehoord: dat ze compleet zijn in Christus. Dat is een van die thema's in de Kolossebrief.

Goed, dat even als achtergrond van wat we nu nader gaan bezien. Want nu ga ik jullie meenemen naar Kolosse 3, waar we het zojuist al over hadden. U ziet hieronder de interlineair, zoals dat met een mooi woord heet: de bovenste regel is de Griekse tekst die Paulus ooit noteerde, de regel daaronder is de meest letterlijke weergave – die groene regel dus, woord voor woord weergegeven – en de derde regel is de wijze waarop de NBG-vertaling dat weergeeft. Waar we natuurlijk vooral in geïnteresseerd zijn – als je geen Grieks spreekt, en dat doe ik ook niet, ik heb er hooguit een beetje aan geroken – is dat we zo dicht mogelijk bij de bron willen komen en willen weten: wat staat er nou precies geschreven?

Paulus zegt dan dit:

Het Woord van Christus ↑ hoofdstukken

"Laat het woord van Christus onder jullie rijkelijk wonen." Dat is nou het mooie als je één vers bespreekt: dan kunnen we gewoon eens inzoomen op allerlei woorden, frases en uitdrukkingen, gewoon heel specifiek.

Wat staat daar nu eigenlijk? Er staat niet: "Laat het woord van Jezus rijkelijk onder jullie wonen." U zegt: dat is toch hetzelfde? Nou, nee, dat is niet hetzelfde en dat zal vanzelf ook wel blijken. Dat doet me meteen aan iets anders denken. Met name in de Angelsaksische wereld, in de Engelstalige wereld, is dat bekend: daar heb je van die zogeheten Red Letter Bibles. Dat zijn Bijbels waarin normaal gesproken alles in het zwart is afgedrukt op een witte pagina, zoals we dat gewoonlijk kennen, maar de woorden van Jezus, zoals die in de evangeliën staan vermeld, staan daarin in het rood gedrukt. Met andere woorden: daar wordt heel bijzondere aandacht aan gegeven; dat zijn immers de woorden die Jezus hier op aarde heeft gesproken.

De gedachte die de meeste mensen hebben bij "Laat het woord van Christus onder jullie rijkelijk wonen", is vaak dat het gaat over het woord áángaande Christus. Nu is het zo dat, als je het goed beschouwt, heel de Schrift van Hem getuigt – dat zegt de Bijbel zelf ook. Van Genesis 1 tot Openbaring 22 wijzen al de Schriften, op welke wijze dan ook, op de Heer Jezus Christus en spreken zij van Hem. Hij is de grote Hoofdpersoon waardoor God Zich openbaart. Maar het gaat hier niet over het woord aangaande Christus; het is het woord ván Christus. En als je het heel letterlijk neemt – en dat doe ik in eerste instantie gewoon, want waarom ook niet? –, dan is het het woord dat Christus Zelf heeft gesproken.

Nu wordt het belangrijk. Want als je zegt: "het woord van Jezus", wat is dat dan? Dan kom je inderdaad uit bij de gedachte van die Red Letter Bibles: de woorden die Jezus hier op aarde heeft gesproken in de evangeliën. In de evangeliën wordt de Heer Jezus ook altijd zo genoemd: Jezus ging daarheen en Hij sprak die woorden; het was altijd "Jezus sprak". Maar dat was hier op aarde. En bovendien – dat moeten we ons ook realiseren, want een heleboel mensen weten dat denk ik niet, of in ieder geval worden de consequenties ervan niet goed doorzien –: Jezus sprak hier op aarde uitdrukkelijk, streng en uitsluitend exclusief tot Israël. Het was zelfs zo dat wanneer een heidense vrouw Hem bij gelegenheid eens aanklampte, Hij zei: "Het brood van de kinderen moet je niet aan de hondjes geven" – wat niet echt complimenteus is, hoor. Maar Hij zei: "Ik ben slechts gezonden tot de verloren schapen van het huis van Israël." Dat was Zijn missie en Zijn zendingsterrein, om zo te zeggen. De woorden die Jezus hier op aarde sprak, waren dus gericht op Israël, en de naam Jezus doet daar direct aan denken.

Het punt is dat die Jezus, zoals we allemaal weten – het is zojuist door de kinderen zelfs nog naar voren gebracht –, gekruisigd, gestorven en begraven is. En dan lees je in Handelingen 2: "Maar God heeft Hem opgewekt, die jullie hebben gekruisigd" – zo sprak Petrus tegen zijn volksgenoten. God heeft Hem, die Jezus, doen opstaan uit de doden, uit het graf, en Hem tot Heer en tot Christus gemaakt. Dat is heel bijzonder, want dat betekent dat er aan Hem een titel is gegeven, een eretitel. Jezus was de naam van Hem die hier in vernedering op aarde wandelde. Een geweldige naam, waarin doorklinkt dat Yahweh Verlosser is: "Yahweh redt", dat is wat Jezus, Yeshua, betekent. Maar Hem, die Jezus die Zich tot het uiterste vernederd heeft, heeft God uitermate verhoogd, de naam boven alle namen gegeven en tot Heer en tot Christus gemaakt. Daarom noemen wij Hem nu ook als zodanig.

Het is heel opvallend: in de evangeliën, waar het over Jezus op aarde gaat, wordt Hij altijd Jezus genoemd. Maar in de brieven – niet alleen die van Paulus, maar ook van Petrus, Jakobus en Johannes – wordt Hij zo goed als altijd aangeduid en aangesproken als de Heer Jezus Christus, of Jezus Christus, of als de Heer Jezus. En als dat eens niet zo is, dan is daar een bijzondere reden voor. Dat is namelijk de eer die God Hem heeft gegeven door Hem te plaatsen aan Zijn rechterhand: de allerhoogste positie die je maar kunt bedenken.

Een gelovige is nu juist iemand die erkent dat Jezus Heer is. Romeinen 10 vers 9 zegt dat ook zo: dat indien je met je mond belijdt dat Jezus Heer is en met je hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, je behouden wordt. Die twee hebben dus direct met elkaar te maken en dat is het kenmerk van redding; via die weg redt God mensen. En er komt een moment – laat ik u dat ook zeggen – dat elke knie zal buigen en elke tong zal belijden dat Jezus Heer is: kurios, de Bezitter en de Rechthebbende op alles. En dat zal zijn tot eer van God de Vader. Al de geschiedenis en al Gods wegen lopen uiteindelijk uit op die universele erkenning.

Christus, de Heer Jezus, Jezus Christus... De apostel Paulus heeft als favoriete term dan weer "Christus Jezus", in die volgorde. Dat is typisch Paulus. Dat is een onderwerp apart om het nog eens over te hebben, maar het hoort helemaal bij hem. Waar het om gaat is dat God Hem die eer heeft gegeven, en een gelovige spreekt Hem daarom ook als zodanig aan en benoemt Hem zo. Daarom vind ik er ook wat van – om het even populair te zeggen – als gelovigen het notabene altijd maar hebben over "Jezus". Dan denk ik: weet je dan niet dat die Jezus, die hier op aarde wandelde, door God tot Heer en tot Christus is gemaakt? Erken je Hem dan niet zo? Dat is juist wat ons als gelovigen kenmerkt.

Dat geldt trouwens ook voor een heleboel liederen, om meteen die koppeling maar even te leggen. In heel veel liederen, met name in de moderne evangelische cultuur, wordt Hij vrijwel standaard – met een aantal uitzonderingen – aangesproken of aangeduid als "Jezus". Ik vind dat een dissonant, om in muzikale termen te blijven. Waarom? Omdat wij Hem op een heel andere, zoveel hogere wijze kennen. Hij is het Hoofd, Hij is de Heer, Hij is de Christus!

Dus als hier gesproken wordt over het woord van Christus – "Laat het woord van Christus rijkelijk onder jullie wonen" –, dan is dat het woord dat Christus, de Opgewekte, heeft gesproken. Nu zou je kunnen vragen: de meeste woorden die wij van Jezus kennen, heeft Hij toch hier op aarde gesproken, met name vóór Zijn opstanding? En na Zijn opstanding is Hij nog veertig dagen hier geweest, maar heel veel woorden uit die tijd hebben we nou ook weer niet. Ja, maar dan moet ik u wijzen op een dertiende apostel, die pas bij een veel latere gelegenheid – eigenlijk een aantal jaren later – geroepen is. Die dertiende apostel is niet alleen geroepen door deze opgewekte Christus, maar ook rechtstreeks door de Heer Jezus Christus onderwezen. De boodschap die Paulus mocht uitdragen, is de boodschap die hij rechtstreeks heeft ontvangen van Christus Jezus.

Kun je dat bewijzen? Ja, dat kan ik heel goed bewijzen in Galaten 1. Dat is eigenlijk ook een van de thema's in dat hoofdstuk, waar Paulus in vers 12 zegt: ik heb het – dat wil zeggen het evangelie wat ik doorgeef – ook niet van een mens ontvangen. Hij heeft het dus niet van zijn collega-apostelen in Jeruzalem, van Petrus of zo, of van Jacobus ontvangen. Hij zegt: ik heb het niet van een mens ontvangen of geleerd, maar hoe dan wel? Door openbaring van Jezus Christus.

Jezus Christus heeft hem niet alleen geroepen – je leest ook dat als hij geroepen wordt in Handelingen 26, u weet het hè, hij werd op de weg naar Damascus geroepen en eigenlijk is hij in zijn nek gegrepen, daar komt het min of meer op neer, en dan wordt hij geroepen, ja. Maar dan zegt de Heer tegen hem... Hij vraagt dan helemaal verbaasd: "Wie bent U, Heer?" – "Ik ben Jezus" – die Jezus, maar inmiddels is Hij Heer – "die jij vervolgt, Saulus." En dan vervolgens: "Ga op je voeten staan", en Hij zegt: "Ik zal Mij aan jou openbaren." En Paulus is meteen... hij is niet naar Jeruzalem gereisd, maar hij is naar Arabië gegaan. En daar heeft de Heer Zich aan hem geopenbaard en daar heeft hij het evangelie niet alleen gehoord, dat Jezus Christus opgestaan was uit de doden enzovoorts – want dat was hem inmiddels wel duidelijk – maar hij heeft ook onderwijs gekregen. Hij heeft dingen gehoord en vernomen waar de twaalf geen weet van hadden. En die Paulus is de uitverkoren spreekbuis, het kanaal waardoor Christus Zijn woord onder de natiën bekend ging maken.

En dus als Paulus zegt in vers 16: "Laat het woord van Christus onder jullie rijkelijk wonen", dan heeft hij het over het woord dat de opgewekte Christus inderdaad bekendgemaakt heeft en via Paulus wereldkundig liet maken. En Paulus zegt ook: ik ben een apostel en een leermeester van de natiën. Dat is ook een verschil met Petrus, Jacobus en Johannes. Die twaalf waren gezonden tot Israël, maar Paulus had een heel andere missie. Nou ja, er is een heleboel over te melden, maar ik beperk me even tot deze vaststelling: het woord van Christus kun je gewoon heel letterlijk nemen. Het is het woord dat de Heer Jezus Christus aan Paulus heeft bekendgemaakt. Hij heeft onderwezen, geleerd. En die Kolossers waren daarvan ook op de hoogte.

En wat Paulus nou zegt, is: laat dat woord van Christus onder jullie rijkelijk wonen. En dat rijkelijk is overvloedig. En dan wonen: wonen is niet zomaar eventjes toevallig ergens kamperen of zo. Nee, daar houd je je verblijf; dat dat woord daar dé plaats gaat innemen onder jullie die het ook werkelijk toekomt, en wel royaal, rijkelijk, overvloedig. En daar staat er nog bij: in alle wijsheid elkaar onderwijzend en attent makend.

Ook hier nu weer eventjes scherpstellen: in alle wijsheid. Kijk het maar eens na. Die term wijsheid, sophia, kennen we natuurlijk allemaal wel. Maar wijsheid, dat woord komt in deze brief nog eens een keertje voor. Maar ook: in alle wijsheid elkaar onderwijzend en attent makend. En dan is de vraag: waar halen we die wijsheid dan vandaan? Paulus zegt hier: laat het woord van Christus – daar had ik het zojuist over – rijkelijk onder jullie wonen en dan in alle wijsheid elkaar daarin ook onderwijzen. Elkaar, dat wil zeggen: elk ander. Ook dat woord moet je letterlijk nemen, daar houd ik altijd wel van. Dat wil zeggen: elk ander, de één de ander en de ander de één. Het is dus wederkerig: je onderwijst elkaar. Ik mag nu op dit moment u onderwijzen, en bij andere gelegenheden leert de één de ander wat. We zijn een lichaam en de één is niet meer dan de ander onder één Hoofd. Wij allen zijn leden, maar we mogen elkaar dingen doorgeven. Dat wat je hebt ontvangen en geleerd, mag je aan de ander ook weer doorgeven in alle wijsheid.

En waarom Paulus dat zegt? Nou, dat heeft alles te maken met dat bijzondere woord dat aan hem is toevertrouwd. Ook dat wil ik juist vanuit deze brief graag eens onderstrepen. Maar dan moet ik even terugbladeren in diezelfde brief, even mijn Bijbeltje erbij... In Kolosse 1 en 2 spreekt hij daarover. Het is een wat langer citaat, maar dan krijgt u in ieder geval ook een indruk waar Paulus het over heeft. Laten we het eens lezen. Ook hier weer een wat vrij letterlijke weergave in het Nederlands. Daar zegt hij in vers 25 dit:

Het Beheer van God en het Geheim ↑ hoofdstukken

Midden in de zin spreekt Paulus over het lichaam van Christus. Dat is de Ecclesia, de gemeente. Hij zegt: die mag ik dan dienen, naar het beheer – dat wil zeggen in overeenstemming met het beheer van God – dat aan mij gegeven is om onder jullie (en dan heeft hij het over de natiën) het woord van God te vervullen, te completeren. Dat wil zeggen: God heeft een heleboel te vertellen, en aan mij is het voorrecht gegeven om dat woord te completeren. Completeren betekent: wat God nog allemaal te melden heeft, om dat vol te maken.

En waarover heeft hij het dan? Dan zegt hij: het geheim, of de verborgenheid, dat verhuld werd, dat verborgen werd gehouden sinds de aeonen – de wereldtijdperken – en sinds generaties, maar nu openbaar gemaakt werd aan zijn heiligen. Paulus heeft het dus over iets heel bijzonders. God heeft aan Paulus een speciale bediening gegeven, want Hij heeft hem een geheim toevertrouwd; Hij heeft een geheim gedeeld en onderwezen. En dat was met recht een geheim, want in de wereldtijdperken en in alle generaties die aan de huidige voorafgegaan zijn, wist men hier niet van. Paulus zegt: maar nu wordt het openbaar gemaakt. Ja, Paulus mocht het openbaren, en nu is het niet langer een geheim meer. Maar het was wel altijd een geheim. En dat wordt nu openbaar gemaakt vanwege dat beheer van God dat aan hem was toevertrouwd.

En dan vervolgt hij in vers 27: aan hen, de heiligen – dat wil zeggen degenen die God vandaag apart zet – aan hen wil God bekendmaken wat de rijkdom van de heerlijkheid van dit geheim is te midden van de natiën. Dus niet alleen de heerlijkheid van dit geheim bekendmaken, of dit geheim bekendmaken, maar ook wat de rijkdom daarvan is. Het is één ding om te weten wat het geheim is, maar het is nog iets anders om te gaan verstaan en te beseffen hoe geweldig heerlijk en hoe rijk dat is. Dat geheim te midden van de natiën, en dan zegt Paulus: "Christus te midden van jullie, de hoop der heerlijkheid."

Het hele idee – om het even heel kort door de bocht te zeggen – komt er eigenlijk op neer dat het grote geheim is dat de Christus niet alleen maar één iemand is, namelijk Jezus Christus het Hoofd, maar ook een heel gezelschap dat met Hem verbonden is als hoofd en lichaam. De Christus is niet alleen maar Hij die momenteel daarboven in de hemel is aan Gods rechterhand, maar dat is ook dat gezelschap dat nu uitgeroepen wordt en dat met Hem eengemaakt is. De Christus bevindt zich dus daarboven, maar nu ook op aarde te midden van de natiën in dat gezelschap dat nu wordt uitgeroepen.

En Paulus zegt: Hem verkondigen wij, terwijl we elk mens attenderen... Heb je dat woord trouwens, waar ik straks nog even op terugkom? Terwijl we elk mens attenderen – eigenlijk moet ik het nu al even zeggen: attent op maken, aandacht aan geven – en elk mens onderwijzen in alle wijsheid (volgens vers 16). Paulus zegt dus: het heeft alles te maken met de wijze waarop Paulus de Christus verkondigde onder de natiën, en daar elk mens attent op wilde maken en elk mens ook onderwees in alle wijsheid, om elk mens in Christus volmaakt te stellen. Zodat hij genoeg is, algenoegzaam, zoals dat in de plechtige taal van het Oud-Nederlands klinkt.

En dan staat er nog bij – ik lees nu verder in Kolosse 2 – opdat hun harten bemoedigd en in de liefde verenigd worden tot elke rijkdom van de volle zekerheid van het inzicht. Helemaal vol, dat realiseer ik me, maar ik vind het te mooi om het niet te vertellen: tot elke rijkdom van de volle zekerheid van het inzicht, tot besef van het geheim van God, Christus, in wie al de schatten van wijsheid en kennis verhuld zijn. Dat wil zeggen: verborgen zijn. Waar vind je alle wijsheid? Waar vind je alle schatten van wijsheid? In Christus.

Nou, en dat is precies wat Paulus mocht verkondigen onder de natiën. Dat was het beheer dat aan hem gegeven is. Daarmee heb ik eigenlijk opnieuw aangegeven, niet alleen via dat lijntje dat het het woord van Christus is, maar ook het feit dat men elkaar in alle wijsheid zou onderwijzen. Dat refereert aan wat hij mocht bekendmaken en wat aan hem was geopenbaard. Paulus is de spreekbuis daarvan, en dat is een geweldig ding. Oké, ik ga weer even terug naar Kolosse 3.

Elkaar Onderwijzen en Attent Maken ↑ hoofdstukken

„In alle wijsheid elkaar onderwijzend” – dat wil dus zeggen in dat woord dat via Paulus bekend is geworden – „en attent makend”. Ik zei het al, ik kom er nog even op terug. In de meeste vertalingen staat hier „terechtwijzen”. Ik zeg niet dat het per se onjuist is of altijd onjuist is, maar het is niet de echte gedachte erachter als u het mij vraagt. In het Grieks bestaat het woord namelijk uit twee elementen, namelijk het woordje 'denken' en 'plaatsen'. En eigenlijk, als ik het zo zeg, werkt dat heel verhelderend op de betekenis, want in feite betekent het: iets voor de aandacht plaatsen. Je zet het ergens neer, zodat het denken daarop gericht wordt. Nou, dat is wat wij zeggen met: „Ik vraag uw aandacht.” Oftewel: „Ik plaats dit nu voor jullie zodat jullie daarover na kunnen denken. Ik maak je erop attent”, of „Ik attendeer u erop”, of woorden van gelijke strekking. Snapt u de gedachte?

Dat kan inderdaad een terechtwijzende functie hebben, maar eigenlijk heeft het iets van: „Let op!” Dat is attent maken. Je zegt: „Kijk, hebt u dit al gezien?” Of er is je iets ontgaan, en dat we dan zeggen: „Goh, dat me dat ontging!” Nou ja, dat is dus waarom we elkaar niet alleen onderwijzen, maar ook attent maken op dingen die een ander misschien of jouzelf ooit ontgingen. Dat is een geweldige gedachte. Ik vind het ook veel bemoedigender dan dat woord „terechtwijzen”, want dat heeft de gedachte in zich van die berispende vinger, maar dat zit er in het Grieks niet in. Het is meer van: er zit wel een vingerwijzing in, maar dan zou je zeggen: „Kijk daar eens naar! Heb je daar weleens aan gedacht?”

Nou, dat het woord van Christus rijkelijk onder ons zou wonen, dat is waar Paulus het over heeft: in alle wijsheid elkaar onderwijzend en attent daarop makend. Waarin dan? Nou, op dat woord van Christus dat rijkelijk onder ons zou wonen. Dat is de gedachte.

De Functie van Zang en Muziek ↑ hoofdstukken

En nu komen we pas eigenlijk bij ons eigenlijke onderwerp. Ik krijg als verwijt wel vaker dat het zo lang duurt voordat ik bij mijn punt kom. Maar ja, excusez-moi, maar ik heb er denk ik een goede reden voor in dit geval. Want let op, let op, ik maak u er attent op: "Laat het woord van Christus onder jullie rijkelijk wonen, in alle wijsheid elkaar onderwijzend en attent makend." Ja, maar er staat geen punt. Hoe dan wel? In feite had je hier een punt kunnen zetten: in alle wijsheid elkaar onderwijzend en attent makend. Oké, duidelijk. Maar er staat iets bij, namelijk: in of eventueel met psalmen, lofzangen, geestelijke liederen en dan zingend in jullie hart — daar komen we nog op terug. Maar wat hier dus staat, dat is dat we elkaar zouden onderwijzen en attent maken in psalmen, lofzangen en geestelijke liederen.

Het heeft voor mij heel lang geduurd — ik weet niet hoe het met u of jou is — maar het heeft voor mij heel lang geduurd voordat ik me realiseerde wat hier eigenlijk staat. En het was een broeder — laat ik geen naam noemen — die mij erop wees. En ik weet van hem: die is helemaal niet zo, hoe zal ik het zeggen, die is helemaal niet zo'n liefhebber van samenzang, en daar heeft hij zoveel redenen voor. Maar juist hij was hier ooit in een artikeltje mee bezig, of mondeling, dat weet ik niet meer. Maar wat hier dus staat, is het doel van dat zingen: dat is juist dat we elkaar zouden onderwijzen en attent maken. In wat dan? Nou, in het woord van Christus.

Ik heb namelijk altijd een beetje de gedachte gehad dat de functie van zang en muziek in de gemeente eigenlijk een soort van onderbreking is van het onderwijs. Weet je wel, er worden dingen verteld en nu heb je weer genoeg gehoord, en nu gaan we eventjes musiceren en een liedje zingen met elkaar. En dat is dan even een onderbreking. Maar dat is hier juist niet de gedachte. Het is niet een onderbreking van het onderwijs; het draagt juist het onderwijs. Het is juist het medium waarin het onderwijs eigenlijk ultiem doorklinkt.

En dat is eigenlijk ook heel logisch, want in de eerste plaats wil ik er nog even op wijzen: die liederen dienen dus om te onderwijzen en te attenderen op het woord van Christus. Maar de reden daarvoor is ook heel begrijpelijk, want er niets blijft zo gemakkelijk hangen als juist een woord dat gezongen wordt, dat gedragen wordt door muziek. Ik kan daar zo voorbeelden uit mijn eigen leven van geven en jij net zo goed. Een woord dat je eenmaal gehoord hebt op de radio, een favoriet, of zelfs als het helemaal niet favoriet is, dan blijft het helaas ook weleens hangen. Een nummer hoor je dan op de radio, weet je wel, en je vindt er eigenlijk helemaal niets aan, maar omdat je het dan hoort en je kent het toevallig, blijft het maar zeuren in je hoofd. Het blijft hangen. Daar kun je van alles van vinden, maar zo werkt het.

En dat is de geweldige positieve betekenis van psalmen, lofzangen en geestelijke liederen. Ja, die worden logischerwijs... liederen zing je. Er wordt hier trouwens niet eens per se over samenzang gesproken, maar dat is zoals wij het dan vooral kennen. Je zou ook kunnen spreken over dat je elkaar met luisterliedjes, zeg maar, bedient en elkaar daarin onderwijst, dat zou ook een gedachte zijn. Maar in ieder geval is de functie die hier genoemd wordt van psalmen, lofzangen en geestelijke liederen juist dat ze ons zouden onderwijzen en attent maken op dat woord van Christus, dat rijkelijk onder ons zou wonen.

En nu ga ik eventjes toch een zijpaadje bewandelen... nou ja, wel iets wat daar direct mee te maken heeft. Want ik had het zojuist over... laat ik zijn naam niet noemen, maar ik ken heel wat meer mensen die nogal moeite hebben met samenzang en met liederen die gezongen worden in de gemeente. En daar kunnen allerlei achtergronden voor zijn. Het kan trouwens een heel gevoelig onderwerp worden, dat is mij in de loop der tijd ook al gebleken. Want er zijn namelijk ook mensen die zeggen: "Ja, er moet gezongen worden, want je bent gek op muziek en als je bij elkaar bent, wat is er dan heerlijker dan om gewoon dat muzikaal en in gezang te uiten?" En andere mensen hebben juist daar weer weerszin tegen. En die weerszin wordt vaak ook veroorzaakt door het feit dat de liederen die gezongen worden niet echt uitdrukking geven — nou zeg ik het nog voorzichtig hoor, ik had namelijk ook kunnen zeggen: die écht geen uitdrukking geven aan dat wat je gelooft. En dat er haaks op staat. En dan kun je het wel zingen, want ja, er moet toch al gezongen worden hè? Ja, maar dat moet toch een liedje wezen. Maar dan wordt het storend, dan draagt het het onderwijs niet. Dan ben je onderwezen in bepaalde dingen en dan ga je iets zingen wat daar eigenlijk niet mee harmonieert. En dat is ook heel logisch, want het overgrote merendeel van de christelijke liederen... Ik lees nu even voor wat er op deze dia staat...

Theologische Problemen in Bestaande Liederen ↑ hoofdstukken

Het overgrote merendeel van de christelijke liederen is afkomstig uit stromingen en tradities waarin het woord van Christus, zoals ik het zojuist toelichtte, onbekend is en in veel gevallen zelfs geloochend wordt. Laat ik het even persoonlijk maken: ik ben zelf reformatorisch grootgebracht met de psalmenbundel. Daarin werd in mijn jeugd eigenlijk alleen maar uit de 150 psalmen gezongen, en de Enige Gezangen die erbij hoorden. Maar dat was het dan. In een latere fase mochten er voor de zegen en de groet ook nog wel wat andere liedjes gezongen worden. Ik zeg het misschien een beetje oneerbiedig, maar uit Opwekking van de evangelischen toen nog niet; wel uit Johan de Heer of zo. Later kwam ik bij de Vergadering van Gelovigen, daar had men de bundel Geestelijke Liederen. En nog weer later kwam ik in de evangelische kringen met de beroemde Opwekkingsbundel.

In al die gevallen zijn dat bundels van liederen die een bepaald gedachtegoed vertolken. Dat is logisch en heel herkenbaar. Met name de Opwekkingsbundel nu, want daar wordt in het algemeen natuurlijk heel graag uit gezongen. Johan de Heer is vele decennia lang zeer geliefd geweest, maar inmiddels zijn die liederen ook wat verouderd en haast wat archaïsch geworden, zoals dat met een mooi woord heet: woorden die we eigenlijk niet zo gauw meer kennen en die niet echt actueel zijn in die zin. Maar het is soms zo problematisch.

Ik zou in de verleiding kunnen komen om dat heel uitgebreid te bespreken, maar ik wil zomaar een paar voorbeelden geven uit de bundel van Opwekking. Er staan een heleboel mooie liederen in, daar doe ik absoluut niets aan af – ik zal dat straks nog even toelichten. Maar er staan ook liederen in die ik echt niet... mag ik het oneerbiedig zeggen, uit mijn strot kan krijgen. Ik kán het natuurlijk wel meezingen – je wilt in zo'n gezelschap ook niet moeilijk doen en je zingt maar mee omdat het zo raar staat als je dat niet doet – maar dat is dan niet echt van harte. En daar heeft Paulus het hier juist over: zingen vanuit het hart.

Er staat bijvoorbeeld zo'n lied in: "Ere zij aan God de Vader, ere zij aan God de Zoon (...) de Drie-enige in Zijn troon." Dan denk ik: God de Zoon? Er is voor ons toch maar één God, de Vader! Dat is toch het fundament van alles? En dan "de Drie-enige in Zijn troon"... Nou ja, dat lied staat in de Opwekkingsbundel en in diverse andere bundels.

Maar er staat ook een lied in – welk nummer het precies is weet ik niet, ik heb de nummers er niet bij vermeld – dat we dan met elkaar gaan zingen: "Zie mij voor U staan, zondig en onrein." En ik was nu juist zo gelukkig met het feit dat ik gerechtvaardigd en gereinigd ben in Hem, en dat ik daarin mag staan! En dan moet ik gaan zingen: zie mij voor U staan, zondig en onrein. Dat harmonieert niet echt met wat ik weet.

Er zijn ook liederen die een heel specifieke theologie vertegenwoordigen: "Jezus droeg de straf op mijn zonden." Als ik dat zo zeg, denken sommigen van jullie nu misschien: maar dat is toch wat de Bijbel zegt? Nou, ik wil u wel uitdagen: dat zegt de Bijbel niet! Hij stierf voor onze zonden, maar dat Hij plaatsvervangend de straf droeg op onze zonden, vindt u nergens in de Schrift. Ik ga nu niet op al die details in, maar ik noem slechts voorbeelden waarin tot uitdrukking komt dat hier dingen worden uitgesproken die duidelijk niet conform of in harmonie zijn met het onderwijs, het woord van Christus.

Er is ook zo'n lied: "Jezus is Heer, je ziet het om je heen." Nou, er is van alles wat ik zie, maar niet dat Jezus nu Heer is. Nee, helemaal niet. Of een ander lied... Er zijn heel wat opwekkingsnummers die zeggen dat Hij regeert en dat je dat om je heen ziet. Ik zou me schamen om dat te beweren. Maar je moet het wel meezingen dan. Snapt u wat ik bedoel? Jezus regeert nu immers nog niet op aarde. Aan Hem is alle macht gegeven, zeker, maar wij zien dat nu allemaal nog niet verwerkelijkt. Straks gaat Hij de heerschappij daadwerkelijk op Zich nemen en dan ga je het om je heen zien dat Hij inderdaad Koning is, maar niet nu.

Of neem: "Jezus beveelt ons discipelen te maken." Nou, dat heeft Hij tegen de twaalf gezegd! Als Israël destijds tot geloof was gekomen, zou vervolgens de hele wereld tot discipelen worden gemaakt. Maar die opdracht is niet aan ons gegeven. Ziet u?

Of: "De Here bouwt aan Jeruzalem." Nou, daar geloven we dus ook niet in, want dit Jeruzalem gaat eerst nog verwoest worden. Pas als het verwoest is, gaat er met recht een nieuw Jeruzalem gebouwd worden en daar zal Hij dan heersen. Maar dat is niet de huidige Joodse staat en het huidige Jeruzalem.

Of: "Wij zijn heilige priesters, een licht voor de volken." Dat is een woord dat gegeven is aan Israël: dat zij een koninkrijk van priesters zijn te midden van de hele volkerenwereld. Niet aan de gemeente.

Of: "Het Lam troont voor eeuwig." Er zijn heel wat van die liederen, en daarmee bedoelt men dat Hij eeuwig zal blijven regeren. De Bijbel leert dat Hij regeert tot in de aeonen, maar dat heeft een 'totdat'. En wanneer de laatste vijand tenietgedaan zal zijn, dan zal Hij het Koninkrijk overdragen aan Zijn God en Vader.

Nou, ik geef deze voorbeelden – we zouden nog veel verder kunnen gaan, maar de dia is vol – gewoon om even mijn punt te maken over zulke bundels. En ik zeg dus niet dat ik het ze kwalijk neem; ze kennen heel veel waarheden eenvoudigweg niet. Het klinkt misschien wat arrogant of exclusief, ik weet het niet, maar heel wat waarheden die ik mag kennen vanuit het woord van Christus dat mij bekendgemaakt is, waar ik voor sta en waaruit ik leef, zijn vreemd aan die bundels. Men kent het niet, men loopt eraan voorbij of men heeft er nooit van gehoord. En als men het niet kent, moet je er niet raar van opkijken dat zij het ook niet tot uitdrukking brengen in hun liederen. Nee, dat kan ook niet. Dat is een gebrek dat aan die liederen eigen is.

Liedteksten Aanpassen of Nieuw Schrijven ↑ hoofdstukken

Nou, dan gaan we toch sleutelen? We gaan die teksten repareren; er staan immers dingen in... Ik weet dat die praktijk hier ook wel bekend is: dan ga je aanpassingen maken in de liederen. En dat doe ik zelf ook, want die liederen zijn vaak heel erg mooi, alleen bepaalde teksten kunnen echt niet gezongen worden. Nou ja, dan ga je zo'n lied repareren en vervang je bijvoorbeeld 'eeuwigheid' door 'eeuw' of zoiets dergelijks. Zo moeilijk is dat nou ook weer niet, maar dat kun je doen. Dan heb je in ieder geval het onoverkomelijke bezwaar weggenomen en kun je zeggen: nou, dan wordt het weer zingbaar.

Maar auteursrechtelijk – een notie die ik even terzijde maak – is dat toch problematisch. Want op teksten, en trouwens ook op melodieën, zit vaak auteursrecht. Zeker bij de Opwekkingsbundel mag je daar eigenlijk niet zomaar in sleutelen. Dus weet wat je doet! Nu denk ik niet dat het direct een hele grote strafzaak zal worden, maar het zijn wel dingen om rekening mee te houden. Dat heb je trouwens weer niet met de bundel van Johan de Heer, want die liederen zijn al zeventig, tachtig of negentig jaar oud en daar zit geen auteursrecht meer op. Daar kun je naar hartenlust wijzigingen in aanbrengen.

Bovendien zit er ook nog iets gebrekkigs aan. Je kunt wel zeggen: die tekst kunnen we niet zingen, dus die verwijderen we. Maar dat is in feite alleen nog maar negatief. Dan heb je een lied weliswaar acceptabel gemaakt, maar het geheel ademt dan vaak toch nog een sfeer van: ja oké, ik kan het zingen, het is niet onjuist, maar daarmee is ook ongeveer alles gezegd. Het feit dat het niet onjuist meer is en dat je het kunt zingen, maakt nog niet dat het werkelijk de expressie is van dat wat je gelooft en mag weten. Dat is toch iets heel anders? Dat laatste is positief.

Eigenlijk is er maar één afdoende oplossing voor, en dat is dat je gewoon een hele nieuwe tekst maakt. Want ik moet u zeggen: er zijn zulke geweldige dingen die ik – als ik voor mezelf spreek – de laatste decennia heb ontdekt. Zo geweldig, zo essentieel en zo fundamenteel ook! Dat wil ik niet alleen maar bekendmaken, maar dat wil ik ook uitzingen. Juist een lied is zo geschikt om dit door te geven en met recht uit te zingen. Dan kan ik natuurlijk wel een tekst, een regel of een woord skippen, aanpassen en versleutelen, maar veel mooier is het om het gewoon helemaal opnieuw te doen en te zeggen: dit is wat ik geloof en dat gaan we uitdragen.

Ik ben er zelf ook al mee doende geweest, hoewel ik daarin totaal geen vakmanschap bezit; ik ben niet poëtisch onderlegd en ik ben niet muzikaal. Maar weet u, het gaat erom dat je liederen kunt zingen waarvan je werkelijk met elkaar kunt zeggen: wauw, dit is wat wij geloven, dit is zó rijk om te vertellen en uit te zingen! We leggen de lat vaak zo laag, zo van: nou ja, dit kan ermee door. Dat vind ik wel heel minimaal hoor. Het kan ermee door, je kunt het zingen, ja... maar geeft het nou werkelijk uitdrukking aan dat wat je weet en wat je mag weten?

Dat zijn zo van die overwegingen. Hoe laat is het eigenlijk? De tijd gaat snel... Ja, ik zie het. Maar laat ik eerst nog eventjes wat zeggen over de rest van dit vers.

Psalmen, Lofzangen en Geestelijke Liederen ↑ hoofdstukken

Elkaar dus onderwijzend en attent makend in psalmen, lofzangen en geestelijke liederen. Laat ik ook nog even iets specifieks zeggen over psalmen. Je zou namelijk zomaar de gedachte kunnen hebben: dat verwijst natuurlijk naar de 150 psalmen. Dat kan heel goed, want die vijf boeken worden inderdaad zo genoemd; dat zijn psalmen. Maar eigenlijk is het Griekse woord psalmos afgeleid van het werkwoord psalloo, en dat betekent: tokkelen van snaren. Dat is wat een psalm eigenlijk is: een lied met snarenspel. Dus met de gitaar of achter de piano – dat kan ook nog, want dat is geen slaginstrument hè, nee, dat is een snaarinstrument. Ik bedoel: het is een lied dat je gewoon instrumentaal begeleid zingt. Dat is eigenlijk wat een psalm is, en dus eventueel ook de 150 psalmen die we in de Hebreeuwse Bijbel hebben.

Lofzangen – ja, er is nog weleens de neiging geweest, heb ik gemerkt, om die drie categorieën of aanduidingen die hier genoemd worden als drie groepen te zien. Maar ik denk niet dat het afgebakende groepen zijn. Er is gewoon heel veel overlap. Een psalm kan namelijk gewoon ook een lofzang zijn, en als we het hebben over de 150 psalmen, geldt dat een groot deel daarvan inderdaad ook lofzangen zijn. Bij lofzangen ligt het accent erop dat Gods lof daarin wordt bezongen; dat is uiteraard kenmerkend voor lofzangen.

En geestelijke liederen, dat zijn liederen die uitdrukking geven aan geestelijke waarheden. In dit verband zijn dat vooral de waarheden die Paulus bekend mocht maken onder de natiën, namelijk het woord dat hij van Christus Zelf heeft vernomen. Realiseer je dat! Wij kennen een woord van Christus Die daar gezeten is aan Gods rechterhand, een Mens daar, en Die heeft Zich geopenbaard aan Paulus en hij mag dat allemaal zo bekendmaken. Ja, en in geestelijke liederen mogen we dat tot uitdrukking brengen. En ik zal u dit zeggen: het is de moeite waard om dat niet alleen maar te onderwijzen, maar juist om daarover te zingen. Waarom? Omdat het zo rijk is. Ja, en je wordt er zo blij van!

Vandaar ook dat Paulus zegt: in psalmen, lofzangen, geestelijke liederen, in genade zingend. Genade, dat is het woordje charis. Eigenlijk is de grondbetekenis van dat woord dat het blij maakt. Het woord voor vreugde is daar eigenlijk ook direct aan verwant. Het heeft ook te maken met dankbaarheid: als je om niet iets ontvangt – genade, gunst – dan word je blij en zeg je: dank U wel.

Kijk, misschien is dat ook goed om nog even te onderstrepen: een goed lied in dit verband geeft niet alleen maar correct, recht onderwijs, zodat het inderdaad het woord van Christus verwoordt, maar het verbindt die waarheid ook met vreugde. Het is dus niet alleen maar het observeren. Je zingt niet zomaar alleen maar iets – ik noem maar wat: Hij is opgestaan, maar ook waar Hij nu is; dat zijn gewoon mededelingen. Ja, maar in een lied klinkt juist ook mee dat je er zo blij mee bent! Wat het ons doet, wat de geweldige rijkdom, de impact en de betekenis daarvan is. Dat ga je in genade zingen, in vreugde, want het is het waard om te bezingen.

En dat geeft me de gelegenheid om nog iets te onderstrepen, namelijk: in genade zingend in jullie harten. Een goed lied, zeker als een goed samenzanglied, dient juist ook zingbaar te zijn, namelijk ook van harte.

In Genade en van Harte Zingen ↑ hoofdstukken

Ik zei net al: liederen schrijven is in feite een vak apart, maar ik bedoel daarmee helemaal niet te zeggen dat het alleen maar voor een elite is weggelegd. Laten we wel wezen: de Johan de Heer-bundel waar ik het zojuist over had, die tientallen jaren zo populair is geweest... Ik heb daar in het verleden heel veel kritiek op gehoord van musici en van mensen die literair of dichterlijk onderlegd waren: "Dit is rijmelarij wat erin staat, het voldoet totaal niet aan de kenmerken." Nee, maar het zong wel lekker, het zong goed! Het zijn echte samenzangliederen die je met elkaar kunt zingen en waar mensen dan toch blij van worden.

Het moet zingbaar zijn, wat betreft het rijm, de maat en de accenten. Je hebt van die liederen, ook in de Opwekkingsbundel, waarvan ik denk: ja, het rijmt wel, maar het is zo gezocht, zo geforceerd. Dat heb je bij heel wat liederen. Om het goed te kunnen zingen, moet het gewoon aan bepaalde kenmerken voldoen. Maar het moet ook eigentijds taalgebruik zijn. Bij die oude psalmen heb je dat helemaal, dat er woorden in voorkomen – er schieten me zo geen voorbeelden te binnen, maar er springen dan woorden uit die geen mens tegenwoordig meer gebruikt of waarvan zelfs niemand de betekenis nog kent. Zelfs in liederen van honderd jaar geleden worden metaforen gebezigd die je niet meer kent. Dus ja, een lied moet gewoon te zingen zijn, van harte te zingen zijn. Je moet er ook iets in communiceren en dat vereist gewoon dat het ook normaal Nederlands is en aan bepaalde eisen kan voldoen. Oftewel, het moet uitnodigen om te zingen, zodat het heerlijk is om met elkaar uitdrukking te geven aan dat wat je kent.

En weet u, muzikale smaken verschillen natuurlijk. Ik noem maar wat: de een houdt van dit type muziek, van klassiek, en de ander houdt van Nederlandstalige smartlappen. Maar bij samenzang is er iets anders belangrijk: dan wil je met elkaar iets uitdrukken wat je gezamenlijk zo rijk maakt en waar je van wilt spreken. Je wilt er je vreugde in uitdrukken en je wilt ervan zingen – en dus van harte!

Dus eigenlijk is wat ik vanmorgen naar voren heb gebracht ook een uitnodiging om, gezien het belang van liederen, ook gewoon zelf te gaan schrijven. Ik ben er zelf ook mee bezig geweest: om datgene wat je mag weten te plaatsen op melodieën die bekend zijn. Je hebt ook van die liederen die kwalitatief heel hoog genoteerd staan, maar die eigenlijk niemand zingt omdat ze zo moeilijk en ingewikkeld zijn. Het moet ook allemaal gewoon goed lopen. En wat ik hiermee wil zeggen: we zijn zo enorm rijk met het woord van Christus, maar met de beschikbaarheid van liederen om die rijkdom uit te drukken is het soms nog wat magertjes gesteld. Dus eigenlijk zeg ik ermee: laten we inderdaad daarmee bezig zijn om dat wat we kennen, ook daadwerkelijk uit te zingen!

Oproep: Weet Wat Je Zingt ↑ hoofdstukken

Ik begon met de vraag: weet je wat je zingt? Maar nu dus eigenlijk ook de oproep: weet wat je zingt. Dat wat je zingt, dat moet wel solide zijn. Ik wil niet gewoon zingend liegen. Ook al loopt dat lekker of klinkt dat lekker, het moet wel kloppen. Het moet juist zijn, het moet terecht zijn, anders kan ik het ook niet van harte zingen.

Het klinkt misschien wat zuur wat ik nu ga zeggen, maar voor de meeste liederen geldt dat echt. De meeste liederen die in de bekende bundels staan, die kun je niet – tenminste, ik praat nu voor mezelf – kan ik niet gewoon ongewijzigd zingen. Dat is echt zo. Ik wil helemaal niet op elke slak een korrel zout leggen, maar het moet wel kloppen. Het moet juist zijn om het van harte te kunnen zingen. En inderdaad, neem die kerstliederen: nou, daar klopt het al helemaal bijna nergens van. Echt waar. Neem 'Midden in de winternacht' – nou, dat was helemaal niet midden in de winternacht. En dat Hij in een stal lag en toen kwamen er drie wijzen, weet u wel, en de herdertjes die lagen bij nachte... Nee, vreselijk.

Dus het is gewoon ook een nuchtere oproep: weet wat je zingt. En de oproep is eigenlijk ook vooral: en zing wat je mag weten! Zodat die rijkdom die we kennen niet alleen maar uitgesproken en onderwezen wordt, maar dat het ook de moeite waard is om het uit te zingen en die rijkdom met elkaar te delen.

Zal ik daar eens een mooi voorbeeld van geven? Ik heb dit niet gepland, maar er is een lied dat mij in gedachten staat van eigenlijk nog maar zeer kort geleden. In diverse samenkomsten is dat gezongen. Dat is dat lied op de melodie van 'Welk een vriend'. Kunnen we dat zo zingen? Het is naar 'Welk een vriend is onze Jezus'. Ik heb geen probleem met auteursrechten, dat weet ik zeker, want hij is volgens mij wel honderd jaar oud. Maar ja, ook weer zo'n lied: 'Welk een vriend is onze Jezus'. Nou, er staan een heleboel dingen in waarvan je zegt: is dat wel zo? Ik vind het soms ook wat gezocht. En bovendien: is Jezus onze vriend? Jezus zei tegen de twaalf met wie Hij drie jaar was opgetrokken: 'Ik noem u Mijn vrienden', dat is waar. Maar ik lees nergens dat Hij door ons 'vriend' wordt genoemd. Hij is Hoofd, Hij is Heer, Hij is de Christus. Jazeker! Maar een vriend? Ik geef het zomaar ter overweging mee. We moeten bijbels leren denken. Daarom is het zo belangrijk om juiste liederen te zingen: 'Welk een Heer is Christus Jezus, die voor ons is opgestaan!'

🎧 weet wat je zingt!
Delen: