GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

wanneer God een eed zweert…

22-09-2024 - Geplaatst door Andre Piet
22 september 2024, Den Haag

Gods beloften zijn altijd en per definitie vast en solide. Toch lezen we bij vier uitzonderlijke gelegenheden dat God een eed zweert om daarmee zijn belofte dubbel te bekrachtigen. In deze samenkomst willen we elk daarvan de revue laten passeren

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

De Bijbel beschrijft dat God slechts vier keer een eed zweert, hoewel Zijn woord op zichzelf al volkomen betrouwbaar is omdat Hij niet kan liegen. God voegt een eed toe als een uiterste bekrachtiging van Zijn onveranderlijke plan en zweert daarbij bij Zichzelf als de allerhoogste getuige. Deze eedzweringen garanderen fundamentele zekerheden, zoals de zegen voor alle volkeren via het zaad van Abraham en het eeuwige priesterschap van de Messias. Ze monden uit in de absolute zekerheid dat uiteindelijk elke knie zal buigen en elke tong van binnenuit zal belijden dat Hij Heer is.

“Maar aangezien God de Allerhoogste is, kan Hij, als Hij zweert, slechts zweren bij Zichzelf.”

Inleiding: Wanneer God een Eed Zweert ↑ hoofdstukken

Goedemorgen vrienden hier in Den Haag, goed om elkaar hier weer te mogen treffen; dat is altijd weer het geval. Het onderwerp waar ik graag vanmorgen jullie aandacht voor wil vragen, is buitengewoon boeiend en ik mag wel zeggen: heel bemoedigend ook. U ziet het hier achter mij geprojecteerd: wanneer God een eed zweert.

Dat is niet zo heel erg vaak, zal ik u vertellen, dat we daarvan lezen. De reden daarvoor is eigenlijk vrij logisch, want als God iets belooft, dan doet Hij dat gewoon; Zijn ja is ja. Trouwens, dat wordt van een mens ook geacht. Je leest ergens in de Bergrede dat de Heer Jezus ook het hele Joodse gebruik hekelt, waarin met al te veel gemak de naam van God er altijd maar weer bijgeroepen wordt. Dan zegt de Heer Jezus daar zoiets van: doe dat nou niet, laat gewoon jouw ja ja zijn en je nee nee, punt. Dat is wat het is: betrouwbaarheid.

Dat is ook de reden waarom Gods belofte in principe gewoon genoeg is. Het is daarom ook logisch dat het heel uitzonderlijk is dat we in de Bijbel lezen dat God een eed zweert. Dat gebeurt maar vier keer en ik zal ze straks alle vier bespreken. Ze moeten alle vier even de revue passeren: in Genesis 22, in Psalm 95, Psalm 110 en in Jesaja 45.

Zoals gezegd gaan we ze alle vier bezien. Maar apart daarbij is toch wel dat die eerste drie voorkomens – in Genesis en beide keren in de Psalmen – ook worden genoemd en niet alleen dat, maar ook worden besproken in de Hebreeën-brief. Het is juist ook de Hebreeën-brief waar we vanmorgen aandacht voor zullen vragen. In feite vinden de keren dat dit gebeurt altijd plaats in de Hebreeuwse Bijbel, ons Oude Testament, maar in het Nieuwe Testament wordt daar wel dikwijls aan gerefereerd. Heel vaak zelfs, zal ik u vertellen.

Het Doel van een Eed (hebreeën 6) ↑ hoofdstukken

Ik stel voor dat we beginnen bij het opslaan van Hebreeën 6. Want daar wordt namelijk ingegaan op de vraag die ik zojuist al even in het midden legde: waarom zweert God eigenlijk een eed? We gaan de koe bij de horens vatten en naar dat bewuste Bijbelgedeelte. Dat is altijd een beetje lastig, omdat je midden in een passage inbreekt. Dat blijkt meteen al bij het eerste woord: "Want toen God aan Abraham zijn belofte deed..." Of Paulus de schrijver is geweest van de Hebreeënbrief? Ik denk het wel, maar dat doet er verder niet zo toe. Want toen God aan Abraham zijn belofte deed, suggereert dat natuurlijk dat de schrijver hier iets uitlegt en toelicht.

Hij heeft het over de belofte die God heeft gedaan aan Abraham. Dat is in Genesis 22 – daar gaan we straks ook inderdaad naartoe. Dat is de bekende geschiedenis waarin hij zijn zoon Izaäk offerde en hem daar op de derde dag, bij wijze van spreken – dat zegt trouwens ook de Hebreeënbrief – uit de doden terugontving. Maar dan lees je dat God zwoer. Want toen God aan Abraham zijn belofte deed, zwoer Hij – de verleden tijd van zweren – omdat Hij bij niemand hoger kon zweren dan bij Zichzelf.

Dat is logisch. Als je een eed zweert, dan doe je dat per definitie bij een hogere instantie dan jijzelf. Dat kan van alles zijn; moslims zweren bijvoorbeeld bij de Koran, omdat dat voor hen een hogere instantie is dan zijzelf. Je zweert per definitie bij een hogere. Maar aangezien God de Allerhoogste is, kan Hij, als Hij zweert, slechts zweren bij Zichzelf. En dat lees je dan ook diverse keren.

Ik sla nu even een paar verzen over en ga verder in datzelfde hoofdstuk, in het zestiende vers. Daar staat dit bij: "Want mensen zweren bij wie hoger is, en de eed dient hun tot bekrachtiging, als einde van alle tegenspraak." Dat is eigenlijk meteen het vers bij uitstek dat toelicht waarvoor een eed dient. De hoogste instantie wordt namelijk als getuige aangeroepen. Feitelijk gebeurt het zweren van een eed altijd in een soort juridische zetting. Dan moet je verklaren dat wat je zegt waar is, onder aanroeping van de hoogste instantie die er is. Dat hoeft niet zomaar in een alledaagse omgeving, maar bij bepaalde instanties. Het is een bekrachtiging.

Daarom staat er ook: "Daarom heeft God, toen Hij des te nadrukkelijker aan de erfgenamen van de belofte het onveranderlijke van Zijn raad – van Zijn bedoeling, van Zijn plan – wilde doen blijken, Zich onder ede verbonden." Dat is dus ter bekrachtiging. Dit was niet zomaar een belofte, maar een belofte die Hij bekrachtigde met een eed.

En dan staat er nog dit bij: "...opdat door twee onveranderlijke dingen..." Het is met opzet dat ik dit nu even noem, want dan weet je meteen waarom een eed doorgaans op deze wijze gezworen wordt, namelijk met twee vingers in de lucht. Daarmee verwijs je naar twee getuigen. In feite zegt de schrijver van de Hebreeënbrief dit ook: "...opdat door twee onveranderlijke dingen, waarbij het onmogelijk is dat God liegen zou." Dat vind je trouwens heel vaak in de Bijbel: dat God niet kan liegen.

Dat is trouwens ook meteen de reden bij uitstek, lijkt mij, waarom de definitie van Gods almacht beslist niet is wat je nog weleens hoort: dat God almachtig is en dat dit betekent dat Hij alles kan. Dat is niet waar. Want ik weet één ding dat Hij niet kan – het is zelfs onmogelijk dat Hij dat zou kunnen – en dat is liegen. God kan niet alles; Hij kan niet liegen.

Gods almacht betekent niet dat Hij alles kan. Gods almacht betekent dat alles wat Hij wil bewerken – of zoals een lied zegt: "Wat Zijn liefde wil bewerken, ontzegt Hem Zijn vermogen niet" – ook gebeurt. Dat wil zeggen: wat in Zijn hart is, daarvan is er niets of niemand die Hem kan weerhouden om dat te vervullen. Dat is Zijn almacht. In feite is Zijn almacht altijd ook de almacht van Zijn liefde, van Zijn hart.

Maar er zijn dus twee dingen waarbij het onmogelijk is dat Hij liegen zou. Dat wil zeggen: sowieso belooft Hij het, dan staat het al vast, én er wordt de allerhoogste getuige bijgeroepen, een tweede dus. En u weet: als er twee getuigen zijn, dan staat het helemaal vast. Vandaar ook die juridische zetting waar ik het zojuist over had; er moeten getuigen zijn. Vandaar dus die tweede getuige. Dat zou eigenlijk ook zo beamen als je niemand hebt die hoger is.

Je ziet het bijvoorbeeld ook als er een belofte wordt uitgesproken in de rechtbank, of wanneer mensen in de Tweede Kamer worden beëdigd. Er is een categorie die niet in God gelooft of zich daar niet mee wil verhouden, en die zeggen dan: "Ik beloof het." Maar dat is feitelijk geen eedzwering. Je kunt wel je hand op je hart leggen, en ik zeg niet dat het dan onbetrouwbaar is, maar een eedzwering houdt in dat je God – een Hogere dan jezelf, en in dit geval de Overtreffende Trap – aanhaalt. Hij is jouw getuige. Dan kan het niet anders of het is onmogelijk dat het niet waar is.

En u weet ook: meinede plegen is ongeveer het ergste wat je kunt doen. "Opdat door twee onveranderlijke dingen, waarbij het onmogelijk is dat God liegen zou..." Er staat – en ik verwijs hier naar een aantal schriftplaatsen voor degenen die dit later op internet terugkijken of beluisteren – bijvoorbeeld wat Bileam zegt: "God is geen man dat Hij liegen zou, of een mensenkind dat Hij berauw zou hebben. Zou Hij zeggen en niet doen, spreken en niet volbrengen?"

In al die schriftplaatsen die hier genoemd worden, staan woorden van gelijke strekking. Hij is de Waarachtige. Hoe apart en bijzonder is het dan dat Hij zelfs bij gelegenheid – een uitzonderlijke gelegenheid – ook een eed zweert. "...opdat wij daarin, wij die tot Hem de toevlucht hebben genomen," zo schrijft de schrijver van de Hebreeënbrief, "een krachtige aansporing zouden hebben om de hoop te grijpen die voor ons ligt."

Hoe krachtig kan de aansporing zijn als God het belooft en bovendien Zichzelf er onder ede mee verbonden heeft, het onder ede verklaart? Als je in ditzelfde hoofdstuk nog even verder zou lezen, dan zie je dat die hoop wordt vergeleken met een anker der ziel. Een anker ligt vast; dat is het embleem bij uitstek van de hoop, of beter nog: de verwachting. Wat een aansporing!

Goed, ik zei al: dit is even ter toelichting van waarom God een eed zweert. Hebreeën 6 is daar nogal duidelijk over, als u het mij vraagt. Maar dan willen we ook kijken naar die keren dat het inderdaad ook zo benoemd wordt.

De Eerste Eed: de Zegen Via het Nageslag van Abraham (genesis 22) ↑ hoofdstukken

Laten we de keren dat God een eed zweert eens de revue laten passeren en beginnen bij de eerste: Genesis 22. Dat is de eerste keer dat je dat leest en dat is een heel bijzondere geschiedenis. Ik refereerde er zojuist al even aan, in Hebreeën 6 werd er al op gewezen: namelijk die geschiedenis waarin Abraham zijn enige zoon zou offeren. En dan lees je: in het gebergte van Moria. Dat wil zeggen, de streek waar de tempel ook gebouwd is, waar zoveel gedoe over is; eigenlijk het hartje van de hele wereld. Ik realiseer me nu dat ik hier sta met op de achtergrond de Klaagmuur, de Westelijke Muur of hoe die ook maar genoemd mag worden. Daarvan wordt dan gezegd – wat trouwens nog maar de vraag is, maar dat even terzijde – dat het in ieder geval deel uitmaakt van een vroegere tempel. In ieder geval bij het Tempelplein.

Naar dat gebied ging Abraham dus naartoe. Je leest dat hij een paar dagen reisde en op de derde dag sloeg hij zijn ogen op. Dan neemt hij zijn zoon mee. Een heel aparte geschiedenis. Ik laat dat nu verder voor wat het is, maar ik moet voor de goede orde nog wel vermelden dat erbij staat dat Abraham die plaats zo noemde. Hij had zojuist te horen gekregen dat hij zijn zoon niet zou schaden en hem niets zou aandoen. En God zou Zichzelf van een lam ten brandoffer voorzien. Dat lees je dan, en dat bevestigt Abraham door die plaats daadwerkelijk zo te benoemen. Bij dat gebergte van Moria zegt hij: "JAHWEH zal erin voorzien." Dat vind ik leuk om hier te vertellen, want ik hoef alleen maar dit te zeggen: dat is wat hier staat. "De Heere zal voorzien". Zo heet deze gemeente, een prachtige naam. Genesis 22 vers 14: JAHWEH – want dat is eigenlijk de Godsnaam, de Heere – Hij voorziet.

Dat is trouwens ook een tamelijk dubbelzinnige term, want eigenlijk betekent het dat Hij voorziet, dat wil zeggen: Hij kan vooruitkijken. Wat geen mens kan – namelijk iets zeggen over de toekomst – dat kan Hij. Sterker nog, Hij kan dan ook daadwerkelijk een belofte doen, omdat er niets is wat Hem ervan weerhoudt om dat te doen. Sterker nog, Hij kan een eed zweren. Het gebeurt gewoon. Hij voorziet de dingen; van het begin verkondigt Hij al de afloop. Geweldig. Juist daarom kan Hij ook... want dat is ook de gedachte bij het woordje "voorzien": Hij kan dan ook inderdaad de dingen geven die daarbij nodig zijn. Hij voorziet, Hij geeft wat nodig is. Dat is natuurlijk een geweldige gedachte. Je zou je gemeente zo moeten noemen: "De Heere zal voorzien".

Abraham noemde dat zo, en hij noemde het ook zo juist omdat God had gezegd: "God zal Zichzelf van een lam ten brandoffer voorzien." Dat was niet alleen waar met betrekking tot dat moment, maar feitelijk was dat ook een profetische uitspraak. Laat ik even verder lezen in vers 14: "waarom nog heden gezegd wordt" – eigenlijk tot op de dag dat deze woorden genoteerd werden – "op de berg van JAHWEH" (of het gebergte van JAHWEH) "zal erin voorzien worden." U begrijpt wat ik bedoel te zeggen: ooit zou er een moment komen, 2000 jaar later toentertijd. Inmiddels zeggen wij 2000 jaar geleden, dus tussen toen en nu een tijdspanne van maar liefst 4000 jaar. Maar daar zou God Zich van een lam ten brandoffer voorzien. Zo is het ook daadwerkelijk gegaan. Er zou iemand komen en die zou inderdaad het Lam Gods zijn. We hebben er zojuist ook over gezongen. Hij die op zou stijgen, een brandoffer dat op zou stijgen. Die niet alleen zou sterven, maar die zou opstaan uit de doden. Vandaar ook dat dit alles werd vervuld op de derde dag. Kijk het maar na, ergens in de verzen hiervoor: op de derde dag.

Zo'n passage is zo profetisch of typologisch geladen. Het is vol met verwijzingen en het verwijst uiteraard naar die enige zoon, die God... hoe lees je dat ook alweer? Dat Hij Zijn eigen Zoon niet gespaard heeft, Zijn enige Zoon, maar voor ons allen heeft overgegeven. Hoe zou Hij ons met Hem ook niet alle dingen schenken (Romeinen 8)? Op het gebergte van JAHWEH, daar in Jeruzalem, zal erin voorzien worden. Trouwens is dat nu nog steeds het geval; God heeft die bergen, dat gebergte daar uitgekozen. Toen riep een engel van JAHWEH voor de tweede maal van de hemel tot Abraham en zei... en nu komt het, want die engel of boodschapper spreekt namens God: "Ik zweer bij Mijzelf", luidt het woord van JAHWEH. Hier heb je het dus weer. God zweert; het is de eerste keer dat dat gebeurt in de Bijbel. En als God zweert, dan zweert Hij logischerwijs bij Zichzelf. Het is zo vreemd en tegelijkertijd zo logisch.

"Omdat gij dit gedaan hebt en uw zoon, uw enige, Mij niet onthouden hebt..." Ik gaf al even aan: uiteraard verwijst dit naar de Zoon van Abraham. Weet je, dat is heel opmerkelijk. In het eerste vers van ons Nieuwe Testament, Mattheüs 1 vers 1, daar staat het al: het geslachtsregister van Jezus Christus, de Messias, de zoon van Abraham. Hij is de echte erfgenaam, het zaad, het beloofde zaad. Hij die eigenlijk niet geboren kon worden, maar niettemin geboren werd als uit een dood lichaam, als uit de dood. Kortom, die hele figuur van Izaäk – Izaäk is een schitterend beeldtype van Hem die komen zou: onze Heere Jezus Christus.

"Omdat gij dit gedaan hebt en uw zoon, uw enige, Mij niet onthouden hebt, zal Ik u rijkelijk zegenen en uw zaad" – want zo staat het er letterlijk – "zeer talrijk maken als de sterren van de hemel, als het zand aan de oever van de zee". En uw zaad – "uw nageslacht" staat er in de NBG-vertaling, maar – "zal de poort van zijn vijanden in bezit nemen." Dit heeft zoveel toepassingen, zoveel niveaus eigenlijk. Als de sterren des hemels, dan kijk je omhoog, maar ook als het zand aan de oever van de zee; daar is heel veel over te vertellen. Maar het gaat mij even om die eed, en ook over het feit dat God Zijn belofte heeft verbonden aan dat zaad van Abraham. "Zal de poort van zijn vijanden in bezit nemen." Dat betekent gewoon: de poort is de plaats waar geregeerd wordt, waar men beslist over de in- en de uitgang. Israël zal aan het hoofd van de volkeren staan; dat is de belofte die aan dat volk is gegeven.

En dan staat er in vers 18 nog bij: "en in uw zaad zullen alle volkeren van de aarde gezegend worden, omdat gij naar Mijn stem gehoord hebt". Met andere woorden: omdat die zoon, die enige, is geofferd, daarom is er zegen voor het zaad van Abraham. Maar via dat zaad, via dat nageslacht, ook voor alle volkeren van de aarde. Want God kiest uit. God koos Abraham uit, niet omdat de rest van de wereld Hem niet interesseerde. Dat is het vreselijke misverstand dat een heleboel christenen hebben over uitverkiezing: dat uitverkiezing altijd "ten koste van" is. Je bent uitverkoren, en als je niet uitverkoren bent, dan heb je pech gehad. Nee, dat is zo onbijbels gedacht. God koos Abraham uit juist om via hem en zijn zaad alle volken van de aarde te zegenen. Dat is uitverkiezing: je wordt uitgekozen om een kanaal te zijn van zegen voor de rest. Dan krijg je een totaal andere perceptie en een ander perspectief. Natuurlijk, dit volk gaat het worden. In de toekomende aion, binnen niet al te lange tijd, gaat dat gerealiseerd worden. Want ja, deze tijd, dit wereldtijdperk loopt echt op zijn eind. Er is zoveel gedoe.

Ik weet niet of u vanmorgen nog wat nieuws hebt gezien, maar het Midden-Oosten staat natuurlijk weer in brand. Er is daar zoveel gaande. Daar kun je op een politieke manier naar kijken, voor of tegen, maar kijk er nu eens van bovenaf naar. Niet als een partij die oordeelt over wie er goed doet. Nee, deze dingen zijn voorzegd.

Het loutere feit dat er zoveel te doen is om dat Midden-Oosten en dat piepkleine landje, de Joodse staat, komt omdat het daar allemaal gaat gebeuren. Er komt een tijd — het is nog even wachten — dat dit vervuld gaat worden. Dat Israël van Godswege hersteld zal worden en tot een kanaal van zegen zal zijn. Zij zal een koninkrijk van priesters zijn voor de hele volkerenwereld.

Ik kan u eigenlijk vooral aanbevelen om nog eens naar de verzen te kijken die hieronder vermeld staan, omdat het daar allemaal veel beter en uitgebreider staat toegelicht. Doe dat, want dan word je wijzer. Ik hoop niet dat u geïnteresseerd bent in mijn mening, maar gewoon in dat wat er geschreven staat. Dat is solide; dat doet ertoe.

Dit is de eerste vermelding: de enige zoon is geofferd op die specifieke locatie. Op grond van dat feit zal de hele volkerenwereld gezegend worden. Dat is de eerste keer dat er sprake is van een eedzwering. Het wordt nu tijd om...

De Tweede Eed: Veertig Jaren in de Woestijn (psalm 95) ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar nummer twee: Psalm 95. Daar lees je dat God ook een eed zweert. De context daar is dat Israël uit Egypte is getrokken, bij de zogenoemde uittocht, de exodus. Na een kleine twee jaar waren de verspieders naar het land gegaan en zij hadden toen geconcludeerd: "Dit gaat hem niet worden, er wonen reuzen en wij kunnen dat nooit in bezit nemen." Er waren twee uitzonderingen onder die verspieders: Jozua en Kaleb. Zij zeiden: "Nee, God heeft het beloofd. Er mag dan wel sprake zijn van een enorme overmacht, maar dacht je nou werkelijk dat er voor God iets onmogelijk zou zijn om ons dat te geven?" Kortom, zij geloofden in Gods belofte.

Israël werd echter heel erg bang en dan staat er dat God zegt: "Jullie gaan nu nog 38 jaar langer, dus in totaal 40 jaar, in de woestijn rondzwerven. Pas als deze hele generatie van twintig jaar en ouder is omgekomen, zullen jullie het land in kunnen trekken." Dat zou gebeuren onder leiding van niet Mozes, maar van Jozua – Jehoshua trouwens, dezelfde naam als Jezus.

In Psalm 95 wordt op die geschiedenis teruggeblikt: "Veertig jaren heb Ik Mij geërgerd aan dat geslacht, aan die generatie." Dat zijn woorden over Gods wegen. Hij zei: "Het is een volk, dwalende van hart, en zij kennen Mijn wegen niet." Dat is het probleem als je gaat twijfelen. Wat deden ze? Ze twijfelden aan Gods vermogen en in feite ook aan Gods betrouwbaarheid; aan het feit dat Hij hun dat land zou geven. Ze keken naar de omstandigheden en naar de overmacht van al die inwoners van Kanaän. Maar God zegt dat Hem dat ergert: "Weten jullie dan niet wie Ik ben? Heb Ik dat inmiddels niet al bewezen?" Het is een volk dat voortdwaalt in het hart, ze kennen Hem domweg niet.

Over die veertig jaren zeg ik voor de fijnproever nog dit – ik ben daar momenteel erg mee bezig omdat ik elders een hele bijbelstudieserie over dit fenomeen geef – dat die veertig jaren ook verwijzen naar het volk dat leefde tussen het jaar 30 en het jaar 70. Toen de Heer Jezus stierf, opstond en ten hemel voer, was dat in het jaar 30. Precies veertig jaar later werd Jeruzalem verwoest. Het is niet voor niets dat we daar weer die veertig jaren tegenkomen.

Ik geloof ook dat het verwijst naar de huidige tussentijd. Inmiddels is Israël al tweeduizend jaar in ongeloof. Je kunt zeggen: dat zijn tweeduizend jaren, of twintig eeuwen, of twee millennia. Maar je kunt ook zeggen, Bijbels geredeneerd: het zijn veertig jubeljaren. Veertig keer vijftig jaar. Ik ga dat nu niet verder toelichten, maar ik heb het bij dezen toch even doorgegeven. In feite spreekt die periode van veertig jaren van ongeloof, waarin Israël het beloofde land niet in kan gaan, ook van de huidige tijd. Weliswaar was de verlossing al gerealiseerd en het Lam geslacht, maar het zou nog veertig jaar duren voordat ze het beloofde land in zouden gaan. Feitelijk spreekt dat ook van deze tussentijd van inmiddels twee millennia.

En dan staat erbij: "Daarom heb Ik gezworen in Mijn toorn: Tot Mijn rustplaats zullen zij zo niet komen!" Dit is de tweede keer dat je leest dat God een eed zweert. Die veertig jaar waren onder ede vastgelegd; er was niet van af te wijken. Dat betekende trouwens – en dat is heel apart – dat een man die twintig jaar oud was bij de uittocht, wist dat hij niet ouder zou worden dan zestig jaar. Dat wist hij al van tevoren. Als je dertig jaar was bij de uittocht, dan wist je dat je nog maar veertig jaar te gaan had. God had immers gezegd dat heel deze generatie, heel dit geslacht, zou omkomen in de woestijn. Dat staat er heel uitdrukkelijk. Men kon dus in feite gewoon tellen en aftellen hoelang men nog te leven had. God had het namelijk gezworen. Dit is de tweede eedzwering.

De Derde Eed: Priester Naar de Ordening van Melchizedek (psalm 110) ↑ hoofdstukken

Dan gaan we naar de derde eed, ook in het boek van de Psalmen. Ik moet weer even iets toelichten; dat is het nadeel van een type Bijbelstudie of didactische studie zoals ik die nu geef. Je gaat de hele Bijbel door en veronderstelt eigenlijk een zekere Bijbelkennis bij de luisteraars. Bij een aantal van u zit dat wel helemaal snor, dat zit wel goed, maar ik weet niet of dat voor iedereen geldt. In ieder geval neemt u de moeite om mij te volgen.

Psalm 110 wordt zo ontzettend vaak aangehaald in het Nieuwe Testament. Kijk het maar eens na in een Bijbel met verwijsplaatsen; tig keren wordt aan deze psalm gerefereerd. Waarom? Omdat dit een heel profetische psalm is. Ik herinner mij dat ik hier een serie van drie, vier of vijf keer zelfs over die psalm heb gesproken. Maar Psalm 110 spreekt, kort en krachtig, van de Zoon van David die zal worden verhoogd aan Gods rechterhand. De Heer sprak tot mijn Here: "Zet U aan Mijn rechterhand, totdat Ik Uw vijanden gesteld zal hebben tot een voetbank voor Uw voeten." En dan zegt God: "Heers te midden van uw vijanden." Er wordt gesproken over het feit dat de Messias zal heersen in Sion, daar in Jeruzalem dus. Dat gaat gebeuren; daar zal de Messias Zijn koninkrijk gaan vestigen. Maar tot die tijd, waar is Hij dan? Dat staat in Psalm 110: aan Gods rechterhand. Een etage hoger, onttrokken aan het oog. Dat is de situatie al tweeduizend jaar. Hij is daar verhoogd aan Gods rechterhand, maar het heeft een 'totdat'. Hij is daar gezeten, Hij oefent nog niet de macht uit, maar straks gaat Hij regeren.

In die psalm wordt gezegd dat die Zoon van David, die zal regeren in Jeruzalem en die nu aan Gods rechterhand verhoogd is, niet alleen Koning zal zijn, maar ook Priester. En dat is heel bijzonder, dat zal ik u vertellen. Hiervoor ga ik meteen naar dat bewuste vers toe, want daar staat namelijk weer een eedswering. Psalm 110 vers 4: "JAHWEH heeft gezworen en het berouwt Hem niet." Dat is trouwens nog iets anders, hè? Het is niet alleen maar van: "Nou ja, nu zit Ik eraan vast en Ik kan niet anders." Nee, het berouwt Hem ook niet. Het is niet zo dat God door onvoorziene omstandigheden dacht: "Goh, had Ik het maar niet gezegd." Hoe vaak heeft een mens dat niet? Dat je iets zegt, iets belooft of een afspraak maakt en dat je daarna achter je oren krabbelt en denkt: "Wat heb ik gezegd?" Maar dat is bij God dus niet zo. God is geen mens dat Hij spijt zou hebben. Spijt heb je alleen omdat je dingen niet van tevoren ziet, maar wij hebben een God die juist wél voorziet. Hij voorziet alles, en Hij voorziet ook in alles.

JAHWEH heeft gezworen, en het berouwt Hem niet. Hij zegt namelijk: "Gij zijt Priester." Van die Zoon van David die verhoogd is aan Gods rechterhand, wordt gezegd: "Je bent Priester voor eeuwig." Niet "tot in eeuwigheid", zoals we zojuist abusievelijk gezongen hebben; dat staat er niet. Maar "voor eeuwig", dat wil zeggen: voor de aion. Het heeft vooral te maken met die toekomende aion. Jij bent Priester voor de eeuw, voor de aion, naar de wijze van Melchisedek. Nu zouden we het dus over Melchisedek moeten hebben. Ik heb over die figuur trouwens ook al een aantal keren gesproken. In het boek Genesis komt de naam van Melchisedek maar één keer voor en er worden maar twee versjes aan gewijd, maar er is zo enorm veel over te vertellen. Als u het niet geloven wilt, moet u Hebreeën 6 en 7 maar eens lezen; één grote toelichting daarop. Geweldig!

Wat is nu het verhaal? Kijk, in Israël kwam een koning altijd uit de stam van Juda. Per definitie. Specifiek nog uit het geslacht van David. Een priester daarentegen kwam per definitie uit de stam van Levi. Een hogepriester kon dus nooit identiek zijn aan de koning, want de koning kwam uit die ene stam en de priester uit die andere stam. Maar hier wordt gesproken over een Koning die ook Priester is. En dan staat erbij: naar de wijze van Melchisedek. Waarom? Nou, de tegenstelling is: niet naar de wijze van Aäron, want Aäron komt altijd uit de stam van Levi. Melchisedek was een priester uit de dagen van Abraham. Van hem lees je dat hij priester was, maar hij was ook koning van Salem. Er wordt niet vermeld wanneer zijn leven begon of wanneer het eindigde; er wordt niet over zijn sterven gesproken en er wordt geen geslachtsregister gegeven. Er wordt helemaal niets over zijn afkomst gezegd. Niets, niets, niets. Hij komt eigenlijk gewoon "aus dem Blauen hinein", zoals ze zeggen. Hij kon zomaar uit de hemel vallen, zonder achtergrond.

Wat hier wordt voorzegd, is dat de Messias niet alleen Koning zal zijn. Want de Messias zou uit het geslacht van David en uit de stam van Juda komen, maar Hij zal ook Priester zijn. Uiteraard niet naar de wijze van Aäron, want dat kan niet, maar Hij zal Priester zijn op een veel hogere wijze. Namelijk naar de ordening, naar de wijze, op de manier van Melchisedek. Zonder geslachtsregister. Als u dit allemaal niet kunt volgen: sorry. Dit komt echt uit de Hebreeënbrief. De schrijver zegt daar, als hij het over Melchisedek heeft: "Hierover hebben wij veel te zeggen, maar ik kan het thans niet allemaal uitleggen." Ik zeg het hem na: ik kan het hier ook niet allemaal uitleggen, maar houd het vast. Dit is wel heel mooi: je leest van de Heer Jezus dat Hij Hogepriester is geworden naar de ordening van Melchisedek. Hoezo? Nou, Hij is het niet geworden krachtens een wet betreffende vleselijke afkomst. Dat wil zeggen: Hij is geen priester op basis van Zijn geslachtsregister. Hij is het krachtens onvernietigbaar leven. Sinds Zijn opstanding uit de doden is Hij niet alleen rechtens Koning, maar ook Priester. Daarom is Hij ook in staat om het hemels heiligdom in te gaan, de offers te brengen en zoveel meer. Dat wil zeggen: Hij bemiddelt tussen God en mensen, want dat is wat een priester doet. Ziet u?

Dit is zo fundamenteel. Degene die wij kennen, de Messias, de Heer Jezus Christus, Hij is Koning en Hij is ook Priester. Op een veel hogere wijze dan welke hogepriester je in het Oude Testament ook tegenkomt. Je leest dat Abraham die mysterieuze Melchisedek ontmoet en dan krijgt hij brood en wijn. Abraham knielde voor hem neer en hij gaf hem van alles de tienden. Dan zegt de schrijver van de Hebreeënbrief erbij: "Levi was toen nog in zijn lendenen, en feitelijk boog Levi zich al neer voor die Melchisedek." Met andere woorden: die Melchisedek was veel hoger dan Levi en alles wat daaruit voortkwam. Apart, hè? Dan zegt de schrijver erbij: "Merk op hoe groot deze is." En over deze Melchisedek heeft JAHWEH gezworen — het berouwt Hem niet: "Jij, Messias, bent Priester voor de aion, naar de wijze van Melchisedek." Weet u wat er straks gaat gebeuren als de Messias terug zal komen? Dan zal Hij Zijn volk zegenen met brood en wijn, en met zegen overladen. Dat is wat Hij gaat doen. Dan gaat Hij ook de hele wereld brengen onder niet alleen Zijn heerschappij als Koning, maar Hij gaat de hele wereld ook brengen tot Zijn God. Koning en Priester.

De Vierde Eed: Elke Knie Zal Buigen en Elke Tong Zal Zweren (jesaja 45) ↑ hoofdstukken

Het wordt nu tijd om naar nummer vier toe te gaan. Dit is trouwens de enige eedzwering in deze reeks die niet in de Hebreeënbrief wordt aangehaald. Hij wordt wel aangehaald door Paulus, in de brief aan de Filippenzen, en daar wil ik als laatste ook naartoe gaan. Maar we gaan eerst naar Jesaja 45. Ik haak aan bij vers 22, daar staat: "Wendt u tot Mij en wordt gered, alle einden der aarde." U weet het hè: de aarde is in de Bijbel het droge land, en de einden der aarde zijn simpelweg de kuststroken. "Wendt u tot Mij, wordt gered alle einden der aarde, want Ik ben God en niemand meer."

Waarmee gezegd is: er is maar één. Er is maar één God. Er is maar één die alles in Zijn hand heeft, die alles gemaakt heeft, die alles bedacht heeft en die alles beschikt. Daarom kan er nooit iets fout gaan bij Hem. Als Hij God is, kan er nooit iets bij Hem mislukken. Hij beschikt alles, en dus kan niemand Zijn plan dwarsbomen. Realiseer je goed wat dat betekent. Als we het hebben over Zijn woord, de Schriften, dan hebben we het over wat Hij heeft laten vastleggen. Het is een bibliotheek, maar daarin staat uitgedrukt en opgetekend wie Hij is en wat Hij voornemens is. Het gaat er niet om wat wij moeten doen; dat is typisch de godsdienstige uitleg. Het gaat erom wie God is, wat Hij belooft en wat Hij toezegt. Als je daarmee rekent, verandert dat je van binnenuit.

"Ik ben God en niemand meer." En dan komt vers 23: "Want Ik heb gezworen bij Mijzelf." Weer bij Zichzelf uiteraard, want bij wie anders? Er is niemand hoger dan Hij. "Ik heb gezworen bij Mijzelf, waarheid is uit Mijn mond uitgegaan, een woord dat niet zal worden herroepen." En een woord waar God, dat weten we inmiddels ook, geen berouw van krijgt. Integendeel. Wat is de eed? Wat zweert God hier? "Dat voor Mij elke knie zich zal buigen en dat bij Mij elke tong zal zweren." Het woordje 'zweren' wordt hier voor de tweede keer in één vers gebruikt. Zweren betekent in feite God aanroepen. Niet alleen elke knie gaat buigen voor God, maar elke tong zal ook bij God zweren. Hem erbij roepen, Hem aanroepen. Niemand uitgezonderd; geen knietje dat niet zal buigen en geen tong die niet zal spreken.

Ik vind het heel apart dat er gesproken wordt over de tong. Weet u waarom? Er wordt in de Bijbel vaak gesproken over lippendienst, iets met de lippen belijden. De lippen zijn de buitenkant, dat wat je ziet. Lippendienst betekent dat je het wel zegt, maar er eigenlijk niets van meent. Maar hier wordt niet over de lippen gesproken. Elke tong – dat wat binnenin zit – zal dat zeggen. Het idee daarbij is dat het van binnenuit komt. En elke tong zal zweren. Wat zal men zeggen? "Alleen bij JAHWEH zal men van Mij zeggen: Zijn rechtvaardigheden en sterkte. Tot Hem zal men komen."

In de NBG-vertaling, en ik geloof ook in de Statenvertaling, staat er dan: "maar beschaamd zullen staan". Dat 'maar' heb ik expres doorgestreept, want er staat eigenlijk gewoon 'en'. De formulering met 'maar' suggereert namelijk alsof er twee groepen zijn: een groep die buigt en met de tong God zweert, en een andere groep die beschaamd staat omdat zij tegen Hem in woede ontstoken zijn. Maar dat kan natuurlijk niet, want elke knie zal buigen en elke tong zal belijden. In het Hebreeuws staat hier gewoon een voegwoord dat 'en' betekent. Het idee is dus: elke tong zal dit zeggen. Zij zullen zeggen: "Alleen bij JAHWEH." Zij zullen getuigen van Zijn rechtvaardigheden, men zal tot Hem komen, én beschaamd zullen staan allen die tegen Hem in woede ontstoken zijn. Dat is niet een andere categorie. Allen die ooit in woede tegen Hem ontstoken zijn, zullen op dat moment beschaamd zijn. Ziet u het verschil? Het is niet 'maar'. Niks geen 'maar', het is gewoon zoals het zal zijn.

Iedereen die ooit... er zijn zoveel mensen boos op God. De meeste mensen zijn bang voor God, want wie is er groter en machtiger dan Hij? Men wantrouwt God. Luister maar naar wat er in de wereld in het algemeen wordt gezegd. Mensen vragen zich af: "Hoe kan God zich al die ellende in de wereld permitteren? Waar komt al dat kwaad dan vandaan?" In feite gelooft men niet in Gods goedheid. Men is boos op God. Religie dient er dan vooral voor om God te 'pleasen', om goede dingen te doen zodat God tevreden is, maar eigenlijk is dat gebaseerd op wantrouwen.

Ik heb ooit een collega gehad, het schiet me nu weer te binnen. Een jaar of wat later heeft hij een eind aan zijn leven gemaakt. Afschuwelijk. Hij had al heel veel meegemaakt. Hij zei een keer, toen ik met hem over de Bijbelse dingen sprak, dat hij zo boos was op God. Hij stond echt te schelden; ik durf niet eens te herhalen wat hij toen allemaal zei. Hij had rode ogen van nijd, zo verschrikkelijk boos was hij vanwege alles wat er gebeurd was. Ik hield heel veel van die gast trouwens. Ik moet persoonlijk aan hem denken als ik iemand hoor die echt boos is op God.

Ik herinner me ook een vraaggesprek op de EO-televisie, waarbij Tijs van den Brink in gesprek was met Midas Dekkers. U weet wel, die bioloog die vaak op tv is en heel leuk kan vertellen. Hij afficheert zich als atheïst: God bestaat niet. Op een gegeven moment ging het over zijn familie en over zijn zussen of een tante die zwaar gehandicapt waren. Toen werd hij heel emotioneel en viel hij ongelooflijk fel uit tegen God. Eigenlijk was dat heel vreemd: eerst vertelde hij dat hij niet in het bestaan van God geloofde, en vervolgens werd hij verschrikkelijk boos op Hem. Maar dat kan natuurlijk niet. Je wordt niet boos op iemand die niet bestaat. Waarmee maar gezegd is dat atheïsten vaak eigenlijk mensen zijn die onvrede hebben met God en Zijn beleid, niet omdat ze Zijn bestaan echt ontkennen – want dat is dwaas – maar omdat ze Hem iets verwijten.

Daar moet ik aan denken bij de woorden: "allen die tegen Hem in woede ontstoken zijn". Er komt een moment – geweldig – dat elke knie gaat buigen, maar ook dat elke tong Hem de eer gaat geven. Iedereen zal erkennen: Hij was echt goed. Al het kwaad dat er in de wereld is, dient slechts Zijn doel. Het is noodzakelijk kwaad om het allergrootste goed voort te brengen. Er bestaat namelijk geen kennis van goed zonder kennis van kwaad. Die twee zijn niet los van elkaar verkrijgbaar.

Maar er komt een moment dat elk schepsel dat gaat herkennen en Hem de eer gaat geven. U bent werkelijk goed, maar dan ben je ook wel... Dan zal je beschaamd staan voor wat je God altijd verweten hebt, dat je boos op Hem was. Hoe kon Hij dat doen? Met een gebalde vuist. Dan zal je beschaamd zijn, want dan zal je erkennen: Uw weg, o God, Uw weg was de beste. Niet alleen maar goed, nee, de beste. Altijd.

Ja, als het waar is dat God werkelijk God is, dan is Zijn weg dus per definitie de beste. Hoezo? Als Hij goed is en Hij heeft alles in de hand, dan plaatst Hij dat toch? Dan gaat niets buiten Hem om. Beschaamd zullen staan allen die tegen Hem in woede ontstoken zijn. Nou ja, dat gaat eigenlijk nog verder, maar u begrijpt wel... Dit is de eedzwering die God doet. Er komt dus een moment dat elke knie gaat buigen en elke tong zal belijden.

De Climax: Jezus Is Heer tot Heerlijkheid van God de Vader (filippenzen 2) ↑ hoofdstukken

En dit is wat Paulus ook aanhaalt in Filippenzen 2, en dat is het laatste waar ik nu naartoe ga. Een bekende Schriftplaats is dat, prachtig. Daar lees je over de Here Jezus die, in de gestalte van God zijnde, het Gode gelijk zijn niet als een roof heeft geacht, maar Zichzelf ontledigd heeft en de gestalte van een dienstknecht heeft aangenomen en gehoorzaam is geworden tot de dood, ja, tot de dood van het kruis.

En dan staat er dit in vers 9: "Daarom heeft God Hem ook uitermate verhoogd." Hij heeft Zich uiterst vernederd, tot in het uiterste, tot de dood, ja, tot de dood van het kruis. Daarom heeft God Hem ook uitermate verhoogd en Hem de Naam boven alle naam geschonken, opdat in de Naam van Jezus... en die naam betekent Yeshua in het Hebreeuws. Jezus. Yahweh redt. Dat is wat de naam Jezus betekent. Als je dus de Naam Jezus uitspreekt, dan getuig je feitelijk van Yahweh: God redt. En dat is universeel, kan ik u vertellen. Dat is juist wat hier staat. Opdat in de Naam van Jezus — Yahweh die Redder is — zich alle knie zou buigen van hen.

Want je zou de universaliteit — een duur woord — de alomvattendheid kunnen betwijfelen en zeggen: "Ja, alle knieën betekent gewoon op dat terrein of op dat gebied." Nee, kijk het maar eens na; er staat letterlijk: "van de hemelsen, de aardsen en de onderaardsen". Zo staat het er eigenlijk letterlijk. Die in de hemel zijn, die op de aarde zijn en die onder de aarde zijn. Nou, dan heb je toch echt alles gehad. Daar, hier en hieronder. Meer niveaus zijn er niet. Opdat alle knie zou buigen van hen die in de hemel, die op de aarde en die onder de aarde zijn. En alle tong zou belijden. U begrijpt wel als Paulus dit zo schrijft, dan refereert hij aan dat wat God ooit had gezworen bij monde van Jesaja. Ja, en alle tong zou belijden. Hier heb je het weer: alle tong zou belijden.

Weet u, hier wil ik eventjes nog bij vermelden... want belijden in het Grieks... leest u dat ook nog eventjes? Niet omdat ik een Griekse expert ben, maar ik vind het te mooi om u te onthouden. Er staat in het Grieks een woordje voor belijden dat eigenlijk heel apart is. Een heel versterkte vorm. Normaal is het woordje voor belijden 'homologeo', en dat betekent 'hetzelfde zeggen'. Maar hier staat een bijzonder woord, wat een stuk of tien, elf keer in het Nieuwe Testament gebruikt wordt, en daar staat het voorzetsel 'ex' voor: exomologeo. En waarom zeg ik dat? Omdat we het allemaal herkennen. Want 'ex' betekent 'uit' of 'vanuit'. En dat betekent: van binnenuit. Het geeft aan dat het niet alleen maar belijden is met de hiel in de nek, zo van: ze moeten wel. Nee, het is van binnenuit. De tong zou belijden van binnenuit.

En wat zal men zeggen? Er komt een moment dat eigenlijk nu nog maar een klein clubje mensen relatief zegt: "Jezus Christus, Hij is Heer! Hij is opgestaan uit de doden en Hij is Heer!" Er komt een moment dat elke tong dat gaat zeggen. En wat je er ook van vindt, wat jouw mening is, daar wordt niet naar gevraagd. Dat doet eigenlijk ook helemaal niet ter zake. Als je het nu al mag erkennen en belijden van binnenuit, dan zou ik zeggen: dank God op je blote knietjes dat je ogen daar nu al voor geopend zijn. Maar er komt een moment dat op die dag al die miljarden die geleefd hebben of nog leven of nog zullen leven, ze het allemaal zullen zeggen. En trouwens niet alleen mensen, maar ook de hemelsen en de onderaardsen — wat dat ook allemaal zijn mogen — allemaal zullen ze dat gaan belijden: "Jezus Christus, Hij is Heer!"

En mocht je dat nog ontgaan, dan staat erbij: tot eer van God, tot heerlijkheid van God, namelijk de Vader. Wauw! Wat een God! Kijk, de hele geschiedenis eindigt uiteindelijk in één groot halleluja. Dat universeel iedereen zal instemmen met dit koor: Hij is Heer tot heerlijkheid van God, de Vader. Ja, daadwerkelijk. Jezus is Heer, dat wil zeggen: Yahweh is de Redder. Hoe groots en hoe heerlijk is dat? En dat heeft God gezworen, dat dit gaat gebeuren. Twijfelt u er nog aan? Ik niet. Amen.

🎧 wanneer God een eed zweert
Delen: