Psalm 21: Kroningslied
26-05-2013 - Geplaatst door Andre PietPresentatie van de GoedBericht-samenkomst gehouden op 26 mei 2013 in Zoetermeer
Nederland is er nog maar net van bekomen maar drieduizend jaar geleden componeerde David reeds een heus kroninglied. Niet voor zichzelf maar voor iemand die uit zijn dynastie zou voortkomen. De definitieve vorst aangezien deze leven zou ontvangen “voor altoos en immer”. De 21-ste psalm bepaalt ons bij de tijd dat deze Koning aanstalten zal maken zijn heerschappij te vestigen. Het is de tijd dat JAHWEH zal verschijnen en korte metten zal maken met alle vijanden.
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie: 101 Bommen en Granaten
- Psalm 21: een Profetisch Danklied over de Messias
- Verheugd in Yeshua: de Reddende Naam van Jezus
- Sela: de Rotsstad Petra als Toekomstige Bewaarplaats
- Gekroond met Onvergankelijk Leven voor de Aioon en Verder
- De Toekomstige Verschijning van de Ware Koning
- Orde op Zaken: de Dag van de Vurige Oven
- Naschrift: op de Wijze van de Hinde van de Dageraad
Introductie: 101 Bommen en Granaten ↑ hoofdstukken
Ja, die Pieten kunnen heel erg lang van stof zijn. Dat heb je wel in de gaten en ik ga het nog even erger maken, want ik zal jullie even een boek laten zien. Daar heb ik van de week al wat mee te maken gehad en iets op het titelblad roept bij mij herkenning op – al was het maar de naam van de auteur: '101 Bommen en Granaten'. Dat klinkt nogal explosief en dat is het ook. Het heeft als ondertitel: 'waarom het evangelie een echt goed bericht is'.
Ik heb zojuist al een aantal vragen gekregen: waarom ligt er hier niet een stapel zodat we dat hier even kunnen kopen? Maar wij verkopen niet op zondag. Daarom. Bovendien willen we helemaal niet commercieel bezig zijn. En als ik dit boek aanprijs... "Je kan het wel weggeven." Oh, dat had Gerard ook nog gezegd. Oei, die is pijnlijk, Gerard, daar heb ik nog niks op verzonnen. Nee, ik heb een heel ander motief en dat heeft namelijk te maken met het feit dat er twee manieren zijn om dit boek te bekomen.
Dat wil zeggen: als u achter de computer gaat zitten en u wilt de deur niet verder uit, dan gaat u even naar mijn website en dan ziet u een icoontje met dit boek. Dan word je doorgestuurd naar de Stichting Boink of de website Boink en dan kun je het zonder portokosten kopen voor €17,95. Dan heb je het de volgende dag in huis. Dat is eigenlijk ook een methode die ik u erg kan aanbevelen, maar ook om naar de boekhandel toe te gaan. En als dat boek er al niet ligt... want in principe is het verkrijgbaar in elke boekhandel. Het is uitgegeven bij een neutrale uitgeverij. Geen christelijke, die kon daar waarschijnlijk niet voor gepord worden, maar een neutrale wel; die zag er brood in. Want ja, die denkt louter commercieel uiteraard en niet in de belangen van het verspreiden van het goede bericht.
In elk geval, daar is het boek dus ook verkrijgbaar. En het zou mooi zijn als het in vele boekhandels zou komen te liggen, ook in evangelische boekhandels. Ik werd zowaar een aantal dagen geleden benaderd door een evangelische boekhandel in Katwijk of ze daar ook niet een aantal exemplaren van mochten hebben. Graag! Explosief materiaal in het christelijk bolwerk.
Maar ik wilde toch eventjes verklaren waarom er geen boeken liggen. De meesten zullen inmiddels al op de hoogte zijn – veronderstel ik zo als u ook wel eens op de website van Goed Bericht komt – dat dit boek eraan zat te komen. Ik ben hiervoor benaderd; eigenlijk is het buiten mij omgegaan, ik heb het boek alleen maar geschreven zeg maar. Nee, ik bedoel: ik heb ooit stukjes voor mijn website geschreven en die zijn verzameld door iemand en die heeft gevraagd of dat in boekvorm mocht uitkomen. Nou, graag! En dat is bij dezen dus gebeurd en dat is een mooi boekwerk geworden. Ik leg het er straks nog even achterin, dat is een inkijkexemplaar dus. U weet nu dus de wijze waarop u dat boek kunt verkrijgen.
Nou, tot zover deze reclame. Ik ga niet zeggen: "van harte aanbevolen", dat moet een ander maar doen. En dan komt nu eindelijk...
Psalm 21: een Profetisch Danklied over de Messias ↑ hoofdstukken
Dat waar ik graag vanmorgen uw aandacht voor wil vragen, is een gedeelte uit de Bijbel: Psalm 21. Ik heb daarbij gezet dat het een kroningslied is. Nu hebben we daar vrij recentelijk ervaringen mee opgedaan, met kroningsliederen, en die kunnen nogal aan bederf onderhevig zijn – zelfs voordat de kroning plaatsvond. Ik ga er voor het gemak vanuit dat de actualiteit van de laatste weken u niet is ontgaan; zelfs voordat de kroning plaatsvond, was het lied al bedorven. Er was van alles op aan te merken, niet zozeer op de melodie, maar ook op de tekst. Dat is een hele toestand geweest.
Maar ik ga u vanmorgen meenemen naar een echt kroningslied. Een lied dat de tijd heeft getrotseerd, inmiddels zo'n 3000 jaar geleden gecomponeerd door iemand die zelf koning was. Het prachtige is echter dat David dit lied schreef, Psalm 21, en dat het niet eens over zijn eigen kroning gaat. Wellicht schreef hij het met de herinnering daaraan, maar we gebruiken wel eens de uitdrukking: "over je eigen schaduw heen springen." Daar heb ik hier een mooie variant op: dat is feitelijk wat David hier doet. Hij was immers zelf een schaduw van Hem die zou komen. Welnu, hij springt over zijn eigen schaduw heen en verwijst in deze passage in Psalm 21 naar de Man die uit zijn lendenen – dat is ook een uitdrukking elders in de Bijbel – zou voortkomen: uit het koningshuis van David, de Davidische dynastie.
Over die Koning gaan we het hebben. Dit is een profetische psalm. Dat hoeft u niet te verbazen, want dat zijn alle psalmen; ze gaan niet primair over David, die slechts een schaduw is. Het gaat over de Zoon van David. Het is trouwens opmerkelijk dat deze psalm volgt op Psalm 20, en dat beide psalmen bij elkaar horen. Als u naar de opschriften kijkt, valt dat direct op. Het opschrift boven Psalm 20 is: "De bede om overwinning van de koning." In de NBG-vertaling ziet u boven de 21ste psalm staan: "Danklied na de overwinning." De ene is dus de bede om de overwinning en de andere het danklied na de overwinning.
Dat blijkt ook wel als je bijvoorbeeld het vijfde vers van Psalm 20 ziet. Daar staat: "Hij geve u naar uw hart en doe al uw plannen in vervulling gaan." Dat is een bede, een verzoek – een hartstochtelijk verzoek, mag ik wel zeggen. Maar lees je daarentegen Psalm 21 vers 3, waar we straks over te spreken komen, dan staat daar: "Zijn hartewens hebt Gij hem geschonken." Voltooid; dat is inmiddels gebeurd en vandaar dat dit een danklied is. Beide psalmen hebben dus alles met elkaar te maken.
Ik bepaal u vanmorgen bij deze 21ste psalm en laten we gewoon bij het begin beginnen. De psalm telt 13 verzen, dus we zullen niet al te zeer stil kunnen staan bij alle details. Ik wil u in de mij gegeven tijd echter een totaaloverzicht geven van deze psalm. Iemand signaleerde zojuist dat ik een broodtrommel op de tafel heb meegenomen en had daaruit de conclusie getrokken dat dit wel een heel lange samenkomst zou gaan worden. Maar nee, we gaan gewoon door de tekst heen.
Kijken we naar het eerste vers. Ik heb daar een paar puntjes bij geschreven. Wat bedoel ik daarmee? In de NBG-vertaling staat daar: "Voor de koorleider." Bij een andere gelegenheid heb ik dat misschien al eens wat uitgebreider uit de doeken gedaan, maar die woorden "voor de koorleider" – wat ook geldt voor de aanduiding op welke wijze het gezongen zou worden – horen daar eigenlijk niet als opschrift. Het is geen opschrift, maar een naschrift. De woorden "voor de koorleider" zijn dus geen opschrift boven de 21ste psalm, maar het is een naschrift van de 20ste psalm.
In de praktijk maakt het in dit geval niet zo heel erg veel verschil, hoewel ik daar straks nog even over kom te spreken als we het naschrift van deze psalm lezen. Daarvoor moet je dus in Psalm 22 zijn. Als u vraagt hoe je dat kunt aantonen, dan neem ik daar even de korte versie van: kijkt u maar naar Habakkuk 3. Daar zie je hoe dat in elkaar steekt. U moet weten dat die psalmen in de Hebreeuwse tekst gewoon allemaal achter elkaar staan, zonder interpunctie, punten of komma's. Men heeft verondersteld dat de woorden "voor de koorleider" een opschrift zijn, terwijl het net zo goed een naschrift kan zijn geweest. Als je Habakkuk 3 leest, zie je inderdaad dat zo'n aanduiding een naschrift betreft. In die richting worden we gewezen. Goed, ik kom daar bij het slot nog even over te spreken.
Verheugd in Yeshua: de Reddende Naam van Jezus ↑ hoofdstukken
Inmiddels zijn we dus bij deze woorden aangekomen, een psalm van David. Hij is de grote man van de psalmen; verreweg de meeste psalmen heeft hij voor zijn rekening genomen. Het is een psalm van David en het is ook een profetische psalm. Dat zullen we vanzelf ook zien, want het is gemakkelijk aan te tonen dat dit zo is.
En dan begint het met: "HERE", of "Yahweh", want dat is de Godsnaam, "over uw macht verheugt zich de koning." Over uw macht – dat staat er letterlijk: "in uw kracht". Er staat een woord dat ons direct opvalt, want het is een naam: Boaz. "In uw kracht", dat is wat die naam betekent. In uw kracht verheugt zich de koning. Opmerkelijk. Ik vraag u even om deze woorden te onthouden, want we zullen ze straks nog een keer tegenkomen aan het slot van de psalm. Er zit een wonderlijke symmetrie in deze psalm, zoals zo vaak het geval is. Dat wil zeggen: het begin correspondeert met het einde en het wijst zo allemaal naar het midden. Prachtige structuren worden openbaar op het moment dat je daar aandacht aan gaat geven.
Yahweh, in uw kracht verheugt zich de koning, hoezeer juicht hij over uw heil? Of: over uw redding? "Heil" is het Hebreeuwse woord daarvoor, dat is gewoon redding. Maar ik zal u nog wat vertellen. Het Hebreeuwse woord is "Yeshua". Hier ziet u het: Yeshua. En ik zal u vertellen, dat is exact de naam van Jezus. Hier staat in het Hebreeuws de naam van Jezus. Hoezeer juicht hij over uw Yeshua, of Yehoshua, als je die toevoeging er nog bij neemt. Dan is het: "in de HERE", of "de HERE is redding". Maar Yeshua zelf betekent redding en dat verwijst uiteraard, als je het zo in het Hebreeuws leest, direct naar de naam boven alle namen. Het is het meest karakteristieke van wie God is, namelijk: Hij redt. Wie dan ook, hoe dan ook, dat doet Hij. Hoezeer juicht hij in uw redding!
En dan staat er in vers 3 over die koning: "Zijn hartewens hebt Gij hem geschonken." Tot dusver heb ik weliswaar al even wat hints in die richting gegeven, en degenen die gewend zijn om hier te komen, die weten ook hoe dat zit. Psalmen van David zijn per definitie profetisch, maar tot dusver hebben we in deze psalm zelf nog niet direct een hint gelezen over wie hij het nu eigenlijk heeft. Maar in elk geval wordt het van die koning gezegd: zijn hartewens hebt Gij hem geschonken. Wat die hartewens is, ook dat zullen we straks zien. De begeerte van zijn lippen – dat wil zeggen: wat hij gevraagd heeft en wat hij begeerde – dat hebt Gij niet geweigerd. Dan staat er nog bij:
Sela: de Rotsstad Petra als Toekomstige Bewaarplaats ↑ hoofdstukken
Sela is een woord dat we zo dikwijls tegenkomen in de Psalmen. Daarvan wordt altijd gezegd: ja, dat is een rustteken, een muzikaal rustteken. Dat kan heel goed hoor, ik ontken dat helemaal niet. Maar weet u wat nu zo mooi is? Het is dezelfde naam, althans dezelfde uitspraak – de Hebreeuwse spelling is een klein beetje anders – maar het is dezelfde naam die we ook tegenkomen in de woestijn van Edom.
En dan noem ik een naam die ook al vaker is gevallen, namelijk de naam Petra. Je moet weten dat het woord Sela in die uitspraak het Hebreeuwse woord voor 'rots' is. Als je het op z'n Grieks zegt, dan zeg je Petra. Als je het in het Nederlands zegt, dan zeg je rots. Het is allemaal hetzelfde. Deze stad in de woestijn is tot op de dag van vandaag te bezoeken. Het is een van de hoogtepunten als je een bezoek brengt aan Jordanië: die geweldige rotsstad daar in de woestijn, helemaal uitgehouwen uit de rotsen. Dat is Petra; in het Hebreeuws heet die stad Sela.
Ik heb ooit eens een Hebreeuws popnummer gehoord dat als refrein 'Sela, Sela' had, waarbij verwezen werd naar die stad in de woestijn. Dat is de plaats die God bereid heeft voor Zijn volk. Een plaats die in de toekomst... ik ga daar niet teveel over zeggen, maar ik wil er alleen even op wijzen dat die plaats voor Israël nog een grote rol zal spelen wanneer een overblijfsel zal vluchten naar de woestijn. In Openbaring 12 staat bijvoorbeeld: "aldaar heeft zij een plaats door God bereid". Zij zal daar onderhouden worden, 1260 dagen lang. Veilig in de rotsen zal zij daar zijn, in een stad waar zij bewaard wordt.
Dat is een machtig onderwerp om over te spreken, maar ik geloof dat dit muzikale teken Sela ook verwijst naar die stad. Ga maar eens na waar dat woord iedere keer voorkomt in de Psalmen en trouwens ook in het boek Habakuk. Heel dikwijls zie je die connectie naar de plaats waar de Heer Zijn volk bewaart. "O Here, Gij zijt mij een schuilplaats," staat er dan bijvoorbeeld in een Psalm, gevolgd door: Sela. Ja, Sela is die schuilplaats; daar zal zij bewaard worden.
Zonder dat nu nog uitgebreider toe te lichten, wilde ik dit wel graag even bij u agenderen. Dan kunnen we er bij een andere gelegenheid misschien nog eens uitgebreider op terugkomen. Want er staat dus: "Zijn hartewens hebt Gij hem geschonken, de begeerte van zijn lippen hebt Gij niet geweigerd." Want, staat er: "Gij, God, treedt hem tegemoet met rijke zegeningen en Gij zet een kroon van fijn goud op zijn hoofd."
Gekroond met Onvergankelijk Leven voor de Aioon en Verder ↑ hoofdstukken
Het gaat hier dus over die koning die gekroond is, niet door mensen maar door God zelf. Gij treedt hem tegemoet en gij zet hem een kroon van fijn goud op zijn hoofd. Waarbij fijn goud het zuiverste goud is, maar goud is ook een embleem van onvergankelijkheid, van heerlijkheid. Het is het meest kostbare wat we hier in deze wereld aan materiaal hebben, maar het is ook onvergankelijk. Het is niet zoals ijzer en de meeste metalen die roesten en vergaan. Nee, goud is een onvergankelijk metaal. En daarom spreekt een gouden kroon van bekroond zijn met onvergankelijkheid. Als je het beeld ziet, dan begrijp je ook meteen waar het over gaat.
En ik zeg het ook zo omdat het hier daadwerkelijk over gaat. Deze koning wordt onvergankelijk gemaakt, hij wordt bekroond door God met onvergankelijkheid. Hij is de koning, maar niet zomaar een; hij ontvangt van Godswege een bekroning op zijn hoofd van fijn goud. Nou, dat het daar daadwerkelijk over gaat, blijkt met name uit het vijfde vers. Want let op, David spreekt en schrijft hier profetisch. En dan staat er: "Leven vroeg hij van u en gij gaaft het hem," en dan staat erbij: "lengte van dagen voor altoos en immer." Of letterlijk: voor de aioon en verder. Dat is een leven dat geen enkele koning hier bezit, ook David niet.
En ik weet wel, de Psalmen hebben de reputatie — dat geldt trouwens algemeen voor Bijbelwoorden, vooral voor poëtische passages en boekwerken — dat men zegt: ja, dat is de stijlfiguur van de hyperbool, van de overdrijving. David zou dan overdrijven in zijn uitspraken. Leven vroeg hij van God en Gij gaaft het hem voor de aioon en verder. Nou, inmiddels is David, om met Petrus te spreken, al lang en breed overleden. Die man is zeventig jaar geworden en Petrus zegt dan in Handelingen 2 tegen zijn volksgenoten: "en zijn graf dat is bij ons tot op vandaag." En inderdaad, je kunt zo naar het graf van David toegaan. Dus David, hoezo? Heeft hij leven ontvangen voor altoos en immer? Gaat dit over David? Nee, natuurlijk niet!
Maar, zegt Petrus dan in Handelingen 2 — en ik zinspeel er nu even op, u moet er zelf maar eens naartoe gaan — Petrus zegt dan heel vanzelfsprekend, en het is een ijzeren conclusie: David sprak niet van zichzelf, want op hemzelf is het niet van toepassing. Als je de woorden neemt zoals ze zich aandienen, kan het niet over hemzelf gaan. En dan zegt Petrus over die woorden: wacht even, David was een profeet en hij heeft in de toekomst gezien en gesproken over iemand die uit zijn lendenen zou voortkomen, die inderdaad zou leven voor de aioon en verder en leven van God kreeg.
Waar we het dan over hebben, is over het geopende graf. Toen Davids Zoon opstond uit de doden, toen kreeg Hij leven. Hij vroeg het, u leest het ook hè? Dat de Heer Jezus in zijn dagen in het vlees ook aan God leven gevraagd had. Jezus heeft gedurende zijn weg hier op aarde op zijn God vertrouwd. Hij heeft zich herkend in de Schriften. Hij wist: Ik ben deze man van wie al de Schriften getuigen. En Hij is de weg in geloof gegaan. Hij heeft het zich allemaal laten welgevallen. Hij is aan het kruis gegaan, maar Hij wist: God is het die Mij zal opwekken en uitleiden en Mij leven zal geven voor de aioon en verder. Daar komt geen eind aan. Echt leven dus, dat de dood trotseert.
Zodat deze 21e Psalm, en met name dit vers, ook zo duidelijk laat zien dat het hier gaat over dé Koning, de Davidische Koning, maar wel uiteraard de Zoon van David, de Masjiach, die inderdaad met fijn goud en onvergankelijk leven bekroond is voor de aioon en verder. Kan niet missen. Zodat deze Psalm echt profetisch is. Psalm 16 is ook zo’n Psalm, ook van David, waar de lezer hoort: "Want Gij geeft mijn ziel niet prijs aan het dodenrijk, noch laat Gij uw gunstgenoot verderf zien." Ook een Psalm van David en daar staan soortgelijke woorden. En die woorden worden dan inderdaad in Handelingen 2 door Petrus aangehaald.
In het boek Handelingen vind je heel dikwijls aanhalingen uit de Psalmen, met name ook van David, waarbij door Petrus of Paulus aangetoond wordt: het gaat niet over David zelf, het gaat over de Zoon van David. Want neem alleen al deze woorden uit die Psalm die er een paar hoofdstukken aan voorafgegaan is: "Gij geeft mijn ziel niet prijs aan het dodenrijk, noch laat Gij uw gunstgenoot verderf zien." Nou, David is wel degelijk begraven en van zijn lichaam is niks meer overgebleven; hij heeft ontbinding gezien. Maar, zegt David dan in Psalm 16: "Gij maakt mij het pad van het leven bekend. Overvloed van vreugde is bij uw aangezicht, liefelijkheid is in uw rechterhand voor de aioon." Wat ik er maar mee wil zeggen is dit: David is een profeet en hij spreekt over de Zoon van David. Laat dat duidelijk zijn. Dat is de Schrift; de Schrift die niet voorspelt, maar de Schrift die voorzegt. En David, die man die drieduizend jaar geleden leefde en een kroningslied maakte en schreef, was geïnspireerd. God gaf hem dat zicht en dat is exact zo uitgekomen in Psalm 16, vele andere Psalmen, maar in Psalm 21 dus net zo goed.
Nou, we gaan weer even terug naar die 21e Psalm: "Groot is zijn eer." Dat wil zeggen: de eer van die Koning. "Groot is zijn eer door uw heil." Ook hier weer: dat is Yeshua. Groot is zijn heerlijkheid in redding, in redding van U. En dan verder: "Majesteit en luister hebt Gij hem toebedeeld." Waar moet je dan aan denken? Ik weet niet waar u aan moet denken, maar ik weet wel dat je aan een aantal passages kunt denken waarin soortgelijke woorden staan. Hier is het David die schrijft over een Koning die van God leven vraagt en die het ook daadwerkelijk van God krijgt voor de aioon en verder, en die vervolgens met majesteit en luister wordt toebedeeld en dat ontvangt van Godswege.
Het is nog niet zo heel erg lang geleden dat we op een zondagmorgen als deze over Psalm 8 hebben gesproken, ook een Psalm van David. Wat lees je daar? Dat wordt dan weer aangehaald in Hebreeën 2, dus het maakt eigenlijk niet uit waar je het leest. Dan lees je: "Gij hebt hem voor een korte tijd beneden de engelen gesteld." En de Hebreeënbriefschrijver zegt: ja, vanwege het lijden van de dood. Engelen sterven niet. Maar dan vervolgens: "Met heerlijkheid en eer hebt Gij hem gekroond; alle dingen hebt Gij onder zijn voeten onderworpen." Met andere woorden: het gaat ook hier niet over David, het gaat hier niet over Adam — zoals sommige mensen zeggen — of het gaat ook niet over de mens in het algemeen, wat ook dikwijls verteld wordt. Het gaat hier specifiek over de Zoon van David, die met majesteit en luister is bekroond van Godswege, nadat Hij gestorven is en van God leven kreeg. Namelijk het leven van die eerste dag waar ik het zojuist over had, waar al de Schrift van spreekt: van de overwinning op de dood.
Dat is feitelijk ook het evangelie: de boodschap van de dood die is overwonnen en hoe dat door de tijdperken heen zijn beslag zal krijgen, zodat er uiteindelijk helemaal geen dood meer is. Voilà, dat is het evangelie, het goede bericht. "Majesteit en luister hebt Gij hem toebedeeld." En ik ga even verder in de Psalm: "Want Gij maakt hem rijkgezegend voor immer," en dan vervolgens: "Gij overstelt hem met blijdschap voor uw aangezicht." Dat zijn schitterende woorden. We hebben de neiging — precies zoals mijn broer dat zojuist ook al aangaf — en in Afrika hebben ze dat heel wat beter in de gaten; wij zijn natuurlijk heel nuchter, maar daar laten ze dingen ook echt op zich inwerken. Het is waar: de dood is overwonnen. En we geloven dat vaak wel, maar dat wil zeggen: we weten wel dat het zo waar is.
Maar het is ergens in de rand van onze kennis dat het een gegeven is, maar het is in de praktijk zo dik als doodkapitaal. Dat wil zeggen, om het in Bijbelse termen te zeggen: we weten het wel, maar we beseffen het niet. Dat is een heel groot verschil.
Wat volgens mij in het leven omgaat, is dat wat je weet – namelijk dat wat hier staat opgetekend, en dan bedoel ik in de originele Schriften. Dat staat vast, dat is de rotsgrond waarop we bouwen. Maar het gaat er vervolgens om dat je dat gaat beleven, beseffen.
Zoals juist van de week – even een heel klein zijspoortje – hoe het woordje ‘beleefd’ bij ons ook een vreselijke devaluatie heeft ondergaan. Bij ons heeft ‘beleefd’ te maken met uiterlijke vormen. Als je netjes doet, dan ben je heel beleefd. Je spreekt de ander met ‘u’ aan, en dat is dan beleefd. We doelen daarbij op fatsoen en nette vormen. Terwijl dat niet de betekenis is van wat ‘beleefd’ eigenlijk is. Beleefd wil zeggen dat je het beleeft, een beleving; waarbij wetenschap een beleving is.
Want waarom zeg ik dit nu? Wel, hier is die Koning waarover gesproken wordt, de Messias. Hij is degene die een lied zingt, een danklied. Hij is ook de koorleider; Hij zet de toon aan in majeur. Een grote terts, de verhoging bij die ‘derde dag’. Hij geeft die toon aan, en hoe groot! “Gij overstelpt hem met blijdschap voor uw aangezicht.” De Messias is dolgelukkig met wat Hij van Godswege heeft gekregen: onvergankelijk leven, ook met het oog op het feit dat dit eens heel de mensheid ten deel zal vallen. Gij overstelpt hem daarmee, met vreugde. Dat zijn geweldige dingen als je dat mag gaan beleven en beseffen.
Dan gaan de woorden van God waarde krijgen. En het ganse volk zegt: “Prijs de Heer!” Want dat is de machtige waarheid die hier staat: “Gij maakt hem rijk gezegend voor immer, Gij overstelpt hem met blijdschap voor uw aangezicht.” Dan staat er: “De Koning” – die Koning met hoofdletters dus – “vertrouwt op Yahweh”, op de HERE.
Dat is wat in het Nieuwe Testament, met name in de brieven van Paulus, genoemd wordt: het geloof van Christus. Hij vertrouwt op de Heer. Zoals ik zojuist al even aanstipte: toen Hij hier op aarde was als mens, wist Hij: “In de boekrol staat van Mij geschreven.” En Hij is die weg gegaan; Hij is gehoorzaam geworden tot de dood. Hij vertrouwde op de Heer, want Hij zag op de vreugde die Hem was voorgesteld en die Hij evengoed in de Schrift had ontdekt. Dat wist Hij, daarom kon Hij die weg gaan. En dan kun je alles aan. Ik ben ervan overtuigd: Gods Woord is solide. Het is kracht en dat geeft alles wat een mens nodig heeft, in welke omstandigheden dan ook.
En van deze Koning wordt het hier ook uitgebreid beschreven. De Koning, Hij vertrouwt op de HERE. En dan staat erbij: “...en door”, of letterlijk “in”, de goedertierenheid. Dat is een wat ouderwets woord, want het betekent “in de vriendelijkheid”. God “tiert” in zijn goedheid; Hij doet niet liever dan goedheid bewijzen. Als je de woorden vaak in hun letterlijke zin opvat, dan krijg je echt wat erin zit. Die God “tiert” in zijn goedheid. “En in de goedertierenheid van de Allerhoogste wankelt Hij niet.”
De Allerhoogste, dat is trouwens een prachtige term die we een aantal keren in de Bijbel tegenkomen. Dan kun je zeggen: “Ja, dat is één van de aanduidingen van God.” Jawel, dat is ook zo. Hij is de Elion, El-Elion, de God de Allerhoogste. Maar ga het maar eens na, dan blijkt dat de term te maken heeft met triomf. Wat het woord eigenlijk ook... ook daarvan had je het eigenlijk zelf kunnen verzinnen als je gewoon nadenkt over het woord ‘Allerhoogste’. Hij is niet alleen maar hoog, het is een overtreffende trap. Hij is de Allerhoogste; Hij overtreft allen. Hij heerst, Hij triomfeert over zijn vijanden. Dáár gaat het over bij de Allerhoogste. Het is dus niet zomaar een titel van God, maar het is een titel die aan God wordt gegeven – zoals hier ook – als het gaat om zijn triomf over de vijanden. U zegt: “Maar dat heb ik in deze psalm tot dusver niet gezien.” Nee, maar in het vervolg wel. En daar wil ik u graag in meenemen.
De Toekomstige Verschijning van de Ware Koning ↑ hoofdstukken
Want als we de rest van deze psalmen zien, dan zien we het eerste deel waar gesproken wordt over de opstanding, over Christus, en dat Hij gekroond is met eer en heerlijkheid. Maar vervolgens worden we in de psalm meegenomen naar de grote dag die in onze dagen nog steeds toekomstig is, namelijk als de Koning zal verschijnen. Deze zoon van David, die nu gekroond is met eer en heerlijkheid, is nu onttrokken aan het oog, maar straks zal Hij gaan verschijnen en dan zal Hij daadwerkelijk ook Koning blijken te zijn. Dat is het grote verschil met onze dagen. Vandaag is die Koning er wel, maar Hij wordt helemaal niet gezien. Wij weten het, en het is ook precies zoals het bedoeld was. Hij bevindt Zich vandaag in het hemelse heiligdom, achter het voorhangsel; prima. Maar straks zal Hij blijken de Koning te zijn. Van Zijn koningschap wordt tot op de dag van vandaag niets gezien, en het loutere feit dat Hij vandaag heerst in genade, bevestigt wat ik zeg. Want als Hij heerst in genade, betekent dat dat Hij niet ingrijpt. En dus wordt er niets gezien van Zijn koningschap; Hij grijpt namelijk niet in. Hij laat alles geworden, maar er komt een dag dat Hij gaat ingrijpen.
Dat zie je dus inderdaad; dat is de wending in deze psalm. Hier wordt gesproken over het feit dat Hij in de goedertierenheid van de Allerhoogste niet wankelt. En dan vervolgens worden we meegenomen naar de dag die gaat komen, dat Hij orde op zaken zal stellen en dat God ook de Allerhoogste zal blijken te zijn. Vers 9 zegt: "Uw hand zal al uw vijanden vinden, Uw rechterhand zal uw haters vinden." Uw haters betekent niet degenen die Ú haat, maar degenen die Hém haten. Uw haters. Ja, ik zeg het er maar even bij, want er zijn theologieën die dat al omkeren: dat God een vijand zou zijn van de mens. Maar het is omgekeerd. Maar even nog een andere vraag: over wie gaat het hier eigenlijk? Dat is heel eigenaardig. Over wie is die 'Uw'? Als u nu een bijbeltje voor u open hebt liggen, dan is dat een heel goed idee om een beetje een totaalbeeld van de psalm te hebben, maar in vers 9 is het een beetje onduidelijk. Gaat het hier nu over de Koning of gaat het al over de Allerhoogste? Over hem of over de Allerhoogste, namelijk God Zelf? Over de Koning of Yahweh?
Het antwoord is: over beide. Want die 'U', dat is de Allerhoogste, maar de rechterhand is niet zomaar iets, het is Iemand. Het is namelijk de Koning. Hij is de rechterhand van de Allerhoogste. Wat we trouwens ook elders in de psalmen tegenkomen, ook in de psalm van David, Psalm 110: "Zet U aan mijn rechterhand." Niet alleen maar áán mijn rechterhand, maar er wordt ook heel dikwijls gesproken over: "Uw rechterhand werkt wonderen" en "U openbaart Uw rechterarm." Wie is die rechterarm of die rechterhand? Dat is iemand, dat is namelijk de Koning, de zoon van David. Wij spreken trouwens nog steeds in zulke terminologieën. Een directeur heeft een rechterhand; dat is degene die alles voor hem doet. Het is ook een positie van eer als je iemands rechterhand bent. Rechts heeft altijd te maken met voorrang en verhoging. Met voorrang, dat weten we allemaal, dat is rechts. Nou, Uw rechterhand, dat is de Koning, degene die gekroond is met eer en heerlijkheid. Je hoeft dus helemaal geen keuze te maken over wie het hier nu gaat, Yahweh of de Koning. Het gaat hier over de Koning van Yahweh, namelijk Gods rechterhand, de rechterhand van de Allerhoogste.
Dan neem ik u nog naar een andere psalm mee. We crossen gewoon door het hele boek van de Psalmen heen. Net had ik het over Psalm 110 en ik heb het over Psalm 16 gehad; nu neem ik u even mee naar Psalm 2. Ook een psalm van David. Daar lees je ook over de Messias en dan staat er: "Vraag Mij," zegt God aan Hem, "Vraag Mij en Ik zal volken geven tot Uw erfdeel, de einden der aarde tot Uw bezit." En dan staat er: "Gij zult hen verpletteren met een ijzeren knots en stukslaan als pottenbakkerswerk." Het gaat hier over de dag van toorn. De dag dat God middels Zijn Koning, Zijn Vorst die Hij gekroond heeft met eer en heerlijkheid, orde op zaken gaat stellen en korte metten gaat maken. Vandaar ook die ijzeren knots. Hij komt hier niet op een democratische wijze Zich aandienen om te vragen: "Wat vinden jullie van Mij?" of eerst een verkiezingstoernee aankondigen en dan door middel van verkiezingen vragen of men akkoord gaat. Nee, Hij zal verschijnen en Hij zal niet zomaar een koning zijn zoals ik onlangs las — en dat vond ik wel een mooie — die lintjes doorknipt. Nee, Hij hakt knopen door. En dat is een echte Koning.
Kijk, bij ons is een koning een volkomen uitgekleed begrip geworden. Wat betekent een koning nog? Normaal gesproken zou je zeggen dat het iemand is die het voor het zeggen heeft. Bij ons is een koning iemand die niets mág zeggen. Een nogal groot verschil in mijn beleving. Maar goed, met die Koning hebben we echt een Koning. Overigens geen dictator; dat is een heel ander verschil. Het feit dat Hij niet democratisch gekozen wordt, wil niet zeggen dat Hij een dictator is. Een dictator is iemand die dicteert en die zich niets gelegen laat liggen aan recht en gerechtigheid. Hij is juist de Koning die heerst naar recht en gerechtigheid en daaraan ook onderworpen is. Hij zal ook de vrijheid geven. Nou ja, dat zijn van die gedachten die bij je opkomen als je het hebt over de kroning en over de Koning, en over de wijze waarop Hij Zich zal presenteren.
Oké, dit mag misschien erg clashen met onze ideeën over macht enzovoorts, maar het is niettemin de wijze waarop de Schrift dat voorhoudt. En als u mij vraagt: ik kijk ernaar uit dat er een einde komt aan al dat gekonkel in de wereld en die volstrekte besluiteloosheid. Dat de wereld niet meer geregeerd wordt door de macht van het getal, alsof dat recht zou garanderen en veronderstellen. Waarom? Heeft de massa dan altijd het bij het rechte eind? Betekent het feit dat de meerderheid iets vindt, dat dat de waarheid is? Juist gisteren nog een hele mooie spreuk erover... hoe ging het ook weer, Ellie? Ik overval je nu natuurlijk een beetje, sorry. Precies, zo was het. Het waren woorden van gelijke strekking als die prachtige uitspraak: het feit dat de meerderheid zegt dat iets zo is, zegt iets over wat de meerderheid vindt, maar het zegt niets over de waarheid. Als de hele wereld zegt dat twee en twee drie is, is twee en twee dan drie? Ik bedoel, de waarheid is niet democratisch. Recht en gerechtigheid zijn ook niet democratisch.
Laten we het daar maar even bij houden. In elk geval, zo zal die Koning Zich straks aandienen. Enfin, als pottenbakkerswerk: Hij gaat er iets nieuws van maken, want dat is wat een pottenbakker ook doet.
Orde op Zaken: de Dag van de Vurige Oven ↑ hoofdstukken
Gij zult hen — en dan gaat het hier over de Heer zelf — Gij zult hen maken als een vurige oven ten tijde dat Gij verschijnt. Kijk, en hier zie je dus opnieuw weer dat het gaat over een gebeurtenis of gebeurtenissen die niet te maken hebben met het leven van David, maar het is profetie. Het is een voorzegging over de dag dat de Here, Yahweh, zal verschijnen. De dag van Yahweh; en die wordt wel vaker genoemd. Inderdaad, de dag van de vurige oven. Dan gaat God zelf acte de présence geven.
Duizenden jaren lang heeft de wereld tot op de dag van vandaag zijn gang kunnen gaan, maar er komt een dag dat Hij zelf zal verschijnen. Maar dan ook als een vurige oven. Dat zijn woorden die in Maleachi 4 vers 1 ook letterlijk zo worden gezegd. Mattheüs 25 en 2 Thessalonicenzen 1 vers 8 zijn zomaar drie schriftplaatsen die ik noem, maar ik kan er nog veel meer noemen. En daarvan hebben we misschien de neiging om te denken dat het bij wijze van spreken is, maar ik geloof dat het letterlijk zo is.
Als de volkeren zich straks zullen verzamelen tegen de Heer en tegen Zijn volk om hen te vernietigen, en Israël in de uiterste nood de naam van Yahweh zal aanroepen, dan zal Hij verschijnen. Maar ook in een vurige oven. We zullen dan een herhaling gaan beleven — ik ga dat nu niet aantonen, maar in het boek Openbaring zul je dat ook weer aantreffen — van wat er ooit gebeurde in de dagen van Sodom en Gomorra. Ongehoord; duizenden jaren lang hebben we dat nooit meer meegemaakt, maar dan zal de Heer inderdaad verschijnen in een vurige oven en zo ook Zijn vijanden treffen. Is dat leuk? Nee, het is niet leuk. Maar het is wel machtig, want zo gaat Hij orde op zaken stellen in de wereld.
We zouden die schriftplaatsen langs kunnen gaan, maar dat doen we nu niet. Ik geef niet voor niets expres ook even de bonnetjes erbij; lees het maar na. Zo zal Hij verschijnen, ook daar in dat gebied van Edom waar ik u net dat kaartje van toonde. Er is veel meer over te zeggen dan wat ik nu even doe. Maar er staat ook bij: "In zijn toorn zal Hij hen verslinden, en het vuur zal hen verteren." Niet bij wijze van spreken, maar letterlijk zelfs.
En u zegt misschien: "Ja, maar wij hebben het toch altijd over het woord van genade, dat wat klinkt als een blijde boodschap? Is dit geen blijde boodschap?" Nou, het hangt er maar vanaf hoe je het bekijkt. De Bijbel spreekt over een dag van Zijn toorn die zal komen. Dan moet ik er even bij zeggen: je leest in Jesaja dat er zal komen een dag van Zijn toorn en vervolgens een jaar van het welbehagen van Yahweh. Dat is de verhouding. Gods toorn moet je nooit wegmoffelen. Ik weet dat ze mij, en wellicht u ook, daarvan beschuldigen — medechristenen die zeggen: "Jullie geloven niet in die hel en jullie geloven dat God alle mensen redt, maar de Bijbel spreekt over toorn." Dat is ook zo, maar laat de verhoudingen staan. Een ogenblik duurt Zijn toorn, een leven lang Zijn goedertierenheid.
Welnu, Hij zal straks in Zijn toorn Zijn vijanden verslinden. Als straks het Messiaanse Vrederijk zal beginnen, zal God orde op zaken stellen en zal Hij in een vurige oven verschijnen en Zijn vijanden inderdaad treffen in de dood. Daarmee dus — en ik weet wat hier nu niet het onderwerp is: uiteindelijk wordt de dood tenietgedaan, maar daar gaat het nu niet om. Hij zal straks in Zijn verborgenheid Zijn vijanden weten te vinden. En dan staat er vervolgens: "Hun kroost zult Gij van de aarde verdelgen en hun nageslacht uit de mensenkinderen. Als zij onheil over u willen brengen, boze plannen beramen, vermogen zij niets."
Het gaat hier over al die vijanden en al die volkeren; over de dag dat de Heer zal verschijnen en dat de Koning zich zal aandienen. Ik neem u dan even mee naar bijvoorbeeld Psalm 83. Dat is trouwens een psalm van Asaf, maar daar lees je ook over diezelfde dag waar we het nu over hebben. Er staat: "Zij zeggen..." — dan gaat het over tien natiën die daar ook bij name genoemd worden; toekomst, profetie — "...komt, laten wij hen, Israël, als volk verdelgen, zodat aan de naam van Israël niet meer wordt gedacht." De naam van God zit daar ook in, de verwijzing naar God. Zodat aan de naam van Israël niet meer wordt gedacht. En bij die gelegenheid, als die volkeren zich daar in Israël verzamelen en de nood het hoogst zal zijn, dan zal de Heer verschijnen en het opnemen voor Zijn volk. In een vurige oven zal Hij het opnemen ten behoeve van het volk dat zij willen verslinden. Als zij onheil over u willen brengen, boze plannen beramen, vermogen zij niets. En zo zal God inderdaad Zich de Allerhoogste tonen.
"Ja, Gij zult hen de rug doen keren, met de pees van uw boog legt Gij aan op hun gelaat." De vertaling is wat krom als u het mij vraagt, maar het idee is dat van overwinning. Laten we het maar even zo kort samenvatten: Hij overwint over Zijn vijanden. En dan staat er in het laatste vers: "Verhef U, o HERE" — of letterlijk: wees verheven — "wees verheven, o Yahweh, in Uw kracht." Nu hebben we weer dezelfde uitdrukking die we ook aantroffen aan het begin. Toen hadden we het over Boaz: "In Uw kracht." In de kracht van Hem. Over welke kracht gaat het dan? Wel, over opstandingskracht. En straks zal Hij Zich verheffen. En in de kracht waarmee ooit Jezus Christus uit de doden werd opgewekt, met die kracht zal Hij straks ook verschijnen en zullen de toekomende aionen aanvangen waarin Hij het voor het zeggen heeft en al Zijn vijanden zal vinden, tot de laatste vijand aan toe: de dood. Dat is de weg die de Koning zal gaan en hoe Hij Zijn heerschappij zal vestigen. Wees verheven, o HERE, in Uw kracht; wij willen Uw sterkte met psalmen bezingen. Er wordt hier een heel volk om Hem heen gedacht: wij zullen die grote God bezingen met psalmen. En dat is het laatste waar ik nog even op wil wijzen.
Naschrift: op de Wijze van de Hinde van de Dageraad ↑ hoofdstukken
Ik heb het bij het begin al even aangekondigd, want feitelijk moet je de beginwoorden van Psalm 22 lezen bij Psalm 21. Dit is dus geen opschrift van Psalm 22, maar het is het naschrift, het onderschrift van Psalm 21. En dan staat er: deze psalm is voor de koorleider.
De koning is degene die het lied aanheft. Ik moet trouwens ineens denken aan Psalm 22, waar staat: "Ik zal uw naam verkondigen aan mijn broeders, uw naam psalmzingen in het midden van de ekklesia." Hij is het die het lied aanheft. En dan staat er nog bij: "op de wijze van de hinde van de dageraad." De hinde, die we trouwens ook vaker in de Psalmen tegenkomen – de moede hinde, weet u wel, die het water vindt in Psalm 42, het levenswater.
Hier wordt gezegd: dit lied is gecomponeerd op de wijze van de hinde van de dageraad. Er staat in het Hebreeuws eigenlijk niet eens "op de wijze van"; er staat gewoon: "op de hinde van de dageraad." De dageraad, weet u wat dat is? Dat is een beetje oud-Nederlands, maar dat betekent gewoon zonsopgang. Het moment vlak voordat de zon opkomt, dat is de dageraad. En deze psalm is een kroningspsalm. Het gaat over de koning die leven krijgt, maar het gaat ook over de koning die zal verschijnen en zijn heerschappij zal bewijzen en zal vestigen.
Als hier gezegd wordt dat dit een psalm is op de hinde van de dageraad, dan wordt er in de eerste plaats verwezen naar de paasmorgen. Want wat dacht u? Dat was toch toen het morgenlicht aanbrak. Kijk het maar na in Mattheüs, Markus en Lukas; er staat: "toen het nog donker was, vlak voor zonsopgang" of "bij zonsopgang, bij de dageraad." Een heerlijk morgenlicht breekt aan; inderdaad, de hinde van de dageraad, daar gaat het over. Toen hij gekroond werd met leven, met fijn goud en onvergankelijkheid.
Maar ook – en dat is de tweede verwijzing – die dageraad spreekt ook, zoals in Maleachi, van wanneer straks de zon der gerechtigheid over deze wereld zal opkomen en de duisternis zal verdrijven. Dat is ook de dageraad. De dageraad heeft hier een dubbele klank. Precies de dubbele klank die we ook in deze psalm tegenkomen: aan de ene kant de verwijzing naar de paasmorgen, de dag dat hij opstond in zijn kracht, en vervolgens naar de dag nadat de nacht van deze wereld voorbij is en dat God zal verschijnen in lichtglans. Letterlijk.
De zon der gerechtigheid komt op, waarover deze psalm ons spreekt. Dat kan niet missen. Het gaat over de zoon van David, aan wie wij alles te danken hebben. Van wie geen zoetsappig beeld wordt geschilderd, absoluut niet, maar zo mag het ook zijn. Hij is het over wie heel de Schrift spreekt en hij is de rechterhand van de Allerhoogste.
UltimateGoodNews