De Leer Van God, Onze Redder Versieren
09-09-2007 - Geplaatst door Andre Piettoespraak gehouden op 9 september 2007 in Zoetermeer
Het is halverwege de eerste eeuw van onze jaartelling. Kreta. Daar is een slaaf, die altijd moest opdraven voor zijn meester en als een voetveeg door hem behandeld wordt. Dag en nacht staat hij klaar, maar heeft genoegen tenemen met een schamele beloning. Maar ondanks dit alles is de slaaf loyaal aan zijn meester. Sterker: hij wil het hem zoveel als mogelijk naar de zin maken, is vriendelijk en elke dag opgewekt.
Wat is het geheim van deze slaaf? Daarover gaat deze studie (n.a.v. de brief van Paulus aan Titus, hoofdstuk 2:9-14).
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Introductie: de Gezonde Leer en Titus 2 ↑ hoofdstukken
Ik ben met vrezen en beven hiernaartoe gegaan. Deze week was ik ziek, een ervaring die ik een hele tijd geleden voor het laatst had opgedaan. Ik dacht: ik kan zeker niet meer ziek worden? Maar dus wel. De hele week ben ik beroerd geweest en het was een lastig verhaal of het vanmorgen allemaal wel zo door zou kunnen gaan. Maar we zijn hier, ik sta hier en ik probeer zo goed als het kan de dingen door te geven die ik heb voorbereid. Waar ik uw aandacht vanmorgen voor wil vragen, is dit onderwerp: de leer van God, onze Redder, versieren.
Die uitdrukking treft u aan in Titus 2. Ik stel voor dat we daar even naartoe gaan. Als u een Bijbeltje bij u hebt, kunt u dat opzoeken, maar dat hoeft niet per se; ik ben erg voor het gemak, dus ik projecteer het allemaal op het scherm. In Titus 2 begint de apostel Paulus met te zeggen: "Maar gij..." Dat zegt Paulus tegen zijn medewerker Titus, die hij op het eiland Kreta had achtergelaten om nog het een en ander in orde te brengen. Hij zegt: "Maar gij, Titus, kom uit voor hetgeen met de gezonde leer strookt." Dat wil zeggen: kom uit voor dat wat overeenkomt met de gezonde leer.
De uitdrukking 'de gezonde leer' komen we heel vaak tegen in deze brief, maar ook in de brieven die Paulus aan zijn medewerker Timotheüs heeft geschreven. De gezonde leer of de leer van God; het gaat allemaal om die leer van God. Wat die leer van God precies is, zullen we straks ook nog zien. Waar het nu even om gaat, is dat Paulus in het begin van Titus 2 zegt: "Kom uit voor hetgeen met die gezonde leer strookt." Het gaat er dus niet alleen om dat het gaat om die gezonde leer, maar het gaat erom dat die gezonde leer ook tot uitdrukking komt.
Dat zie je vervolgens ook in Titus 2. Daar noemt Paulus op wat het betekent dat de gezonde leer gekend en beleefd wordt voor oudere mannen, voor oudere vrouwen, voor jongere mannen en voor jongere vrouwen. Hij schetst daar eigenlijk een plaatje, een beschrijving laat hij klinken van de gezonde leer die schittert in het leven van zulke mensen, van oudere mensen en van jongere mensen. In dat laatste gedeelte van Titus 2 — we zijn inmiddels bij vers 9 aangekomen — noemt Paulus nog een andere categorie.
Slaven Opgeroepen Om de Leer te Versieren ↑ hoofdstukken
En dat zijn slaven. Een verschijnsel dat wij natuurlijk in onze dagen, althans hier in het westen, niet meer kennen. Daar mogen we wel blij mee zijn; wij kennen geen slavernij meer. Ik ben een werknemer en dat betekent dat ik bepaalde rechten heb. Ik ben geen lijfeigenaar. Ik verhuur mij gewoon voor een aantal uren aan mijn baas en dan mag hij zeggen wat ik heb te doen, maar daarna ben ik gewoon vrij. Een slaaf is compleet een lijfeigene en is in wezen ook rechteloos. Hij is helemaal overgeleverd aan de genade van zijn baas. En dat betekent dus dat je het heel erg slecht kon treffen.
Nou, dan gaat Paulus in vers 9 beschrijven wat die slaven zouden doen. Alleen in de NBG-vertaling komt het er altijd weer zo beroerd uit, moet ik zeggen. Heel anders dan in de Statenvertaling, gek genoeg. Want de Statenvertaling heeft de reputatie een hele wettische vertaling te zijn, en daar zul je ongetwijfeld wel goede redenen voor kunnen opnoemen. Maar het is wel zo dat als je het aantal keren dat het woordje 'moeten' voorkomt optelt in de Statenvertaling, dan is dat vele malen minder dan het woordje 'moeten' in de NBG-vertaling. En de Statenvertaling is daarin correct. Er staat hier niet: "de slaven moeten". Er wordt hier wel iets aangewezen, het is aanvoegenderwijs, zoals dat in de grammatica heet. Maar het is niet een 'moeten'; dat woordje staat hier niet. Dus je zou gewoon dit 'moeten' moeten doorkrassen. Niet "de slaven moeten". Ik zeg altijd, zeker als je gewend bent om de NBG-vertaling te lezen, dan zou je eens een keertje een verzameling moeten aanleggen. Ik heb het zelf ooit gedaan: een verzameling aanleggen waar al die keren dat woordje 'moeten' gebruikt wordt; die moet je allemaal wegstrepen. Ik ben voor een Bijbel van ontmoeting, als u begrijpt wat ik bedoel. Ontmoeting, oftewel van 'ga laten'. Niet moeten, maar laten. Dat is hier ook de gedachte. Niet "de slaven moeten", maar: "laat de slaven" of "dat de slaven", zoals het er eigenlijk staat. Dat de slaven hun meesters onderdanig zijn.
In alles... of eventueel kun je ook lezen dat de slaven hun meesters onderdanig zijn in alles, om het hun naar de zin te maken, zonder tegenspraak. Of dat 'in alles' dus hoort bij die eerste zinsnede of juist bij die latere zinsnede, dat hangt ervan af waar je de komma plaatst. Maar de gedachte is een duidelijke. Paulus roept de slaven niet op om in verzet te komen. Hij roept niet op tot revolutie of tot een politieke beweging. Dat alles is vreemd aan de prediking van het evangelie. Het evangelie beoogt helemaal niet de wereld te verbeteren. Het beoogt ook helemaal niet een politieke boodschap in de wereld uit te dragen. Want wij weten dat we leven in de tegenwoordige boze aion. God probeert — en God is ook helemaal niet bezig... God probeert sowieso nooit iets; nee, dat zul je nooit in de Bijbel aantreffen dat God iets probeert — maar God is ook niet bezig deze wereld te verbeteren. God is ook niet bezig alle volkeren te maken tot Zijn discipelen. God roept vandaag uit de volkeren een volk voor Zijn naam. In het verborgenen nog wel. En dat is helemaal geen publiek gebeuren, ook helemaal geen revolutionair gebeuren. Het haalt de krantenkoppen ook niet. Dat is ook helemaal niet de bedoeling.
De slaven worden niet opgeroepen om zich revolutionair op te stellen. Integendeel, maar gewoon in de positie te staan waarin ze nu eenmaal gesteld zijn. Ze zijn slaaf en Paulus zegt dat die slaven gewoon slaaf zijn. Dat wil zeggen: hun meesters onderdanig, om het hun in alles naar de zin te maken. Nou, ik zal u vertellen, ik denk dat het knap lastig is voor een slaaf om altijd onderdanig te zijn. En bovendien ook om het je meester — zeker wanneer het een meester betreft die heel moeilijk doet en die het leven zuur maakt, en dat zal ongetwijfeld heel dikwijls het geval geweest zijn — om het je meester dan toch in alles naar de zin te maken. En dan nog niet met zo'n gezicht; nee, "zonder tegenspraak" staat er nog bij.
Zonder tegenspraak of oneerlijkheid; dat is eigenlijk zoiets als iets ontvreemden. Hetzelfde woord wordt ook gebruikt in Handelingen 5 vers 2. Daar gaat het over Ananias en Saffira. Daar staat er van hen: "en hield iets achter van de opbrengst". Je kunt je voorstellen dat als je als slaaf altijd maar op het terrein van je baas, van je heer, je begeeft, en je ook heel dikwijls in de gelegenheid bent om iets te ontvreemden — want je verkeert er dag en nacht — dat die kant er zomaar in zou kunnen zitten. De verleiding zou zomaar daar kunnen zijn om inderdaad iets achter te houden. Maar hier staat: "zonder oneerlijkheid".
"Maar alle goede trouw bewijzen," vervolgt Paulus dan, "om de leer van God onze Heiland — dat wil zeggen onze Redder — in alles tot sieraad te strekken." Om even met het laatste te beginnen: "in alles tot sieraad te strekken", dat is een mooi woord. Want hier staat in het Grieks een woord dat kennen wij allemaal wel: kosmeo. En van kosmeo is ons woordje 'cosmetica' afgeleid. Dat betekent 'versieren'. Dus wat hier staat is dat Paulus aangeeft dat die slaven dus de leer van God onze Redder zouden versieren. Cosmetica. Mooi maken. Nou, eigenlijk is dat niet de gedachte. Het is niet 'mooi maken', want er valt niks mooi te maken. Die leer van God onze Redder is al mooi. Maar het gaat erom dat die schoonheid ook tot uitdrukking zou komen. En dat is waar Paulus het hier over heeft.
En juist... u weet hoe dat gaat met sieraden bij een juwelier. Je laat een sieraad zien, bijvoorbeeld een stuk goud of diamant — het kan niet schelen wat voor stuk sieraad — dat schittert, dat glinstert. Het komt juist uit de verf en het wordt juist mooi gedemonstreerd wanneer het een donkere achtergrond heeft. En daarom is het ook zo mooi dat Paulus daarover spreekt, juist bij die slaven. Slaven die zich onder moeilijke omstandigheden bevinden, die rechteloos zijn, die eigenlijk dag en nacht altijd maar aan een ander toebehoren en die altijd maar moeten opdraven. Zij die gewoon continu in hun leven in een zware omstandigheid verkeren. Juist zij zijn zo in de gelegenheid om de leer van God onze Redder te versieren.
Kijk, niet om de leer van God onze Redder te vertellen, want een slaaf vertelt in principe al niks. Een slaaf spreekt niet, een slaaf luistert. Gewoon in zijn positie bedoel ik, als slaaf. Dat hij ook nog andere betrekkingen heeft, of een vrouw of kinderen of collega's, dat kan niet schelen; dat is waar. Maar in zijn positie als slaaf kan hij niet spreken; dan luistert hij alleen maar. Toch? Maar wat hij wel kan doen, dat is de leer van God onze Redder versieren. En daar spreekt Paulus hier ook over: dat de leer van God onze Redder, de schoonheid daarvan, in volle glorie openbaar wordt. En daartoe worden die slaven hier opgeroepen.
God Is de Redder van Alle Mensen ↑ hoofdstukken
Kijk, en dan wil ik wat meer zeggen over die uitdrukking die ik hier onderstreept heb: "De leer van God, onze redder." Dat is namelijk precies de boodschap die Paulus in de wereld uitdroeg en in wezen waar het hele evangelie over gaat. Namelijk de boodschap dat God onze redder is. En zo'n slaaf, die had een heer die hij misschien helemaal niet kon luchten of zien, die misschien helemaal niet verdiende om iets goeds te horen of iets goeds te vernemen. Maar waar het om gaat, is dat de boodschap van God onze redder juist betekent dat God de redder is van heel de mensheid. Dus ook van die heer, van die meester of van die baas die je totaal niet kunt verdragen en die het in jouw ogen ook totaal niet verdiende.
De leer van God onze redder. Ik zal u die tekst eens noemen, en ik weet dat een heleboel van u hem al kennen, en dat is 1 Timotheüs 4. Het is een tekst die ik zo graag noem, omdat hierin in korte bewoordingen wordt samengevat waar het nu allemaal om draait in het evangelie. Dat zegt Paulus namelijk gewoon zelf. Hij zegt: kijk, dit is een betrouwbaar woord en alle aanneming waardig. Ja, hierom getroosten wij ons moeite en grote inspanning. In de Statenvertaling staat het wellicht correcter: "en worden we gesmaad." Waarom? Omdat wij onze hoop gevestigd hebben op de levende God, die een redder is van alle mensen. In de NBG-vertaling staat "voor alle mensen", maar dat staat er niet; er staat "van alle mensen". Dat is een groot verschil. Hij is een redder van alle mensen, in het bijzonder van de gelovigen.
En dan zegt Paulus: "Beveel en leer dit." Over de gezonde leer hoeven we dus helemaal niet in onzekerheid te verkeren wat dat nu zou wezen. Die gezonde leer heeft Paulus zelf zwart op wit opgetekend. Hij zegt: dat is het betrouwbare woord, dat is alle aanneming waardig, hierom werken wij, hierom reizen wij hele werelddelen af. Dit vertellen wij de mensen, en al versmaden ze ons en al zeggen ze: "Ja, dat is allemaal maar makkelijk." Die smaad die Paulus te verdragen kreeg, de vervolging die hij onderging, was niet direct van de wereld. Of als het van de wereld was, dan was het indirect. Want het was de smaad en de vervolging van de religie, van de godsdienst, van de orthodoxe godsdienst die het verwacht van werken, waarbij er altijd een voorwaarde gekoppeld is aan de gunst van God. Dat is trouwens religie in het algemeen: God zoeken, iets doen om bij God te komen. Het evangelie staat daar helemaal haaks op. Het evangelie is namelijk niet de boodschap dat wij God zouden zoeken, maar God zoekt ons. En Hij vindt ons ook, want het is namelijk God die zoekt. Hij is degene die een zo geweldig voornemen heeft met heel de mensheid.
Dat is de boodschap die Paulus uitdroeg en daarvan zegt hij: "Leer dit." Dit is de leer van God onze redder. Daar hoeven we zelf niet over te gaan fantaseren. Wat is die leer van God onze redder nu eigenlijk? Nou, dat is heel simpel. Dat is inderdaad de leer dat God de redder is van heel de mensheid. Waarom? Wel, Hij wil dat alle mensen gered worden. Bovendien heeft Hij daartoe ook zijn Zoon gegeven. Dat staat twee hoofdstukken eerder, in 1 Timotheüs 2: God wil dat alle mensen gered worden en komen tot erkentenis der waarheid. Want er is één God en er is één middelaar van God en mensen, de mens Christus Jezus, die Zichzelf gegeven heeft tot een losprijs voor allen. En daarvan wordt getuigd te gelegener tijd. Dat is de leer van God onze redder.
Het gaat er niet om dat die slaven nu alleen maar een net en braaf leventje zouden leiden, of dat die baas zou zeggen: "Wat een voortreffelijke werknemer heb ik." Dat is niet het punt. Het punt is dat die slaaf in zijn leven zou demonstreren hoe geweldig de leer van God onze redder is. Het is niet een of andere fatsoensrakkerij of een moralistisch verhaal dat we braaf en netjes en fatsoenlijk zouden zijn. Nee, het gaat erom dat in ons leven die leer zichtbaar wordt. Sommige mensen doen daar heel badinerend over en zeggen: "De leer, het gaat niet om de leer, het gaat om de Heer." Dat is natuurlijk leuterkoek, want over welke Heer hebben we het dan? Er moet toch een leer zijn? Welk onderwijs aangaande de Heer hebben we dan? Wel, dat is dit onderwijs: de leer namelijk dat Hij een redder is, om niet, van het ganse mensdom. Dat is genade.
Dat die boodschap in ons leven tot uitdrukking zou komen, daartoe worden die slaven opgeroepen. Dat is het allermooiste: dat die leer gaat schitteren, versierd wordt. Ik bedoel, die leer is op zichzelf al schitterend, toch? Maar het gaat er ook om dat je die leer mag laten schitteren in je leven, zodat je leven inderdaad een grote versiering wordt. U kent de uitdrukking: "Het leven is een feest, maar je moet zelf de slingers ophangen." Nou, op "het leven is een feest" kun je natuurlijk wel wat afdingen, want er zijn genoeg mensen voor wie het leven helemaal niet zo'n feest is. Bepaald niet. Maar als ik "Het Leven" met een hoofdletter ga schrijven, dan klopt het wel. Want het Leven, dat is een feest. Het Leven dat aan het licht is gekomen door die ene Mens toen Hij stierf en nadat Hij opstond uit de doden. Toen bracht Hij leven aan het licht. Wel, dat Leven is een feest. En wij mogen inderdaad de slingers ophangen. Daar gaat het om: dat de leer van God onze redder versierd zou worden in alles.
De Genade van God Redt en Voedt op ↑ hoofdstukken
Want dat dit ook de gedachte in Titus 2 is, blijkt wel. Paulus zegt: "Want de genade Gods is verschenen, heilbrengend voor alle mensen." Het staat niet maar op één plaats; het is namelijk de troef van de hele boodschap. Hoe is het mogelijk, in Godsnaam – en dat meen ik echt – dat juist deze boodschap in het verdoemhoekje is terechtgekomen? En sterker nog, dat men heeft gezegd: "Dit is het ergste wat je kan verzinnen." Ja, ik weet wel hoe dat komt hoor; daar zit een meesterbrein achter. Het is namelijk verdraaid. In de hele officiële christenheid wordt dat in de documenten ontkend en bovendien veroordeeld. Juist die boodschap waarin God de Redder is van alle mensen! Want er staat hier: de genade Gods is verschenen, heilbrengend voor alle mensen. In de Concordant Version staat: "Want verschenen is de reddende genade Gods aan alle mensen."
Maar dat niet alleen, er staat namelijk ook nog iets achter: "om ons op te voeden". Dus die genade Gods, die redt om niet en dus allen. Hoort u wat ik zeg? De genade Gods redt om niet en dus allen. Want als het namelijk voor niets is, zonder enige voorwaarden, dan geldt het dus voor allen. Wel, die genade Gods redt niet alleen, maar die genade Gods voedt ook degenen op die het geloven, die daar van harte "amen" op zeggen. Dat is juist het prachtige van die boodschap. Die boodschap stelt dat God de Redder is van deze mensheid en die genade Gods die daarachter staat, die redt, maar onderwijst ons ook. Weet u, er staat hier in het Grieks het woord paideuo, en daar is ons woord pedagogiek van afgeleid. Dat betekent inderdaad opvoeden. Die genade Gods voedt op, die traint ons, zegt een andere vertaling.
Kijk, de wet voedt niet op. Weet u wat de wet doet? De wet belast je. Denk aan het arme oude vrouwtje dat de trap op moet; ze wil maar hogerop komen, maar ze heeft een enorme belasting op haar schouders en op haar rug. Ze loopt kromgebogen, want "je moet dit". Dat was de wet: "je moet dit zien, je moet dat, en dat mag je niet." Daar ga je krom van lopen, want dat kun je namelijk allemaal niet, of je kunt het maar zo moeilijk. In elk geval ga je er krom door lopen, en weet je wat het gevolg daarvan is? Het gevolg is dat je naar beneden gaat kijken, precies de richting waar een mens namelijk niet zou moeten kijken. Je raakt georiënteerd op jezelf en op de aarde. Het deprimeert, het slaat neer. Het kan trouwens nog erger hoor. Als je zwak bent en je bent heel erg belast en beladen, dan kun je helemaal geen kant meer op. Dan krijg je het effect van een ezel die bezwijkt onder zijn last; het enige positieve is dat hij weer een beetje omhoog getild wordt door de zwaarte aan de andere kant, maar hij schijnt het niet zo leuk te vinden. Maar dat is wat de wet doet: de wet belast je en de wet belaadt je. De wet deprimeert, maar voedt niet op.
Wat de genade van God doet, is niet alleen maar de hele mensheid redden – een gelovige in het bijzonder – maar die genade Gods voedt ons ook op. Die traint ons. Hoezo? Wel, genade is het woordje charis. En dat is heel simpel: charis betekent genade, maar het betekent ook vreugde. In het Grieks is dat namelijk exact hetzelfde woord. Genade en vreugde zijn hetzelfde. Soms wordt het vertaald met genade, soms met vreugde; beide hebben exact dezelfde basisbetekenis. Vandaar ook dat men zegt: genade is dat wat blij maakt. En dat is precies wat de genade Gods ook doet aan ieder die het accepteert en die dat beaamt: het maakt blij. Je hoort niet wat je moet doen of wat je niet mag doen; je hoort wie God is. Je wordt niet gericht op jezelf of op je eigen onvermogen; daarmee word je niet geconfronteerd. Dat is wat de wet doet: de wet confronteert je met je eigen onvermogen. Terwijl de boodschap van genade je confronteert met het vermogen van God, in plaats van met je eigen onvermogen. En juist dat maakt blij. Want het gaat niet om jezelf en om wat je niet kunt; het gaat erom wat Hij wel kan. Het plaatst je in het perspectief van een God die aanzegt en die belooft, en die zegt: "Ik neem het allemaal voor mijn rekening, maar dan ook allemaal en totaal." Dat is de boodschap van de genade Gods. Hij zegt: "Ik sta er volledig garant voor dat Ik de Redder ben van het hele mensdom, want Ik hou van mijn schepping en Ik ga alle dingen welmaken."
Terwijl wij nu hier leven in deze tegenwoordige eeuw – ik kom daar straks nog even op terug – is het zo dat die genade van God ons door haar onderwijs zo blij maakt en daarmee ook ontspant. Want die genade, dat is vreugde, en die vreugde is een enorme kracht. Er is geen grotere krachtbron in je leven dan vreugde. Als je vreugde hebt in de dingen, dan heb je je kracht. Dat staat al in het Oude Testament: "De vreugde des Heren is onze kracht." Dat is ook zo. De vreugde in Hem, maar ook de vreugde van Hem, dat is onze kracht. Ook in het alledaagse leven is dat zo: als je ergens plezier in hebt, geeft dat je energie. Dat vraagt geen energie, dat geeft energie. Wel, zo is het ook met die genade van God. Dat geeft energie; het is dat wat blij maakt. Hij geeft gewoon om niet, allemaal om niet. Dat maakt blij en dat zorgt er precies voor dat we getraind worden.
Dat zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat een slaaf zo kan zijn als we zojuist lazen. Dat is niet omdat hij daarvoor zo krampachtig zijn best doet, nee natuurlijk niet. Die slaaf is blij met de genade van God, dat Hij een Redder is van alle mensen, dus ook van die baas. Omdat hij er zo blij mee is, doet hij die dingen ook met plezier en met vreugde. De genade Gods is verschenen en die voedt ons op. Er staat in vers 12 nog bij: "zodat wij de goddeloosheid – of de oneerbiedigheid staat er letterlijk – en de wereldse begeerten verzakende..." Ik vind dat wel een mooi woord: verzakende. Want juist omdat je die genade van God hebt leren kennen, ga je dat wat je om je heen ziet en waar je dag in dag uit mee geconfronteerd wordt, gewoon miskennen. Het is van geen waarde meer; je gaat het verzaken. Het speelt geen rol meer; je leert het te relativeren. Dat is trouwens ook precies wat humor is: de dingen kunnen relativeren. Niets is zo'n kracht als juist echte humor. Nu zeg ik het op zijn Hebreeuws, maar het Hebreeuwse woord "gein" betekent eigenlijk genade. Dus niet alleen via het Grieks kom je uit bij vreugde als je het hebt over genade, maar via het Hebreeuws eveneens. Daar kom je ook uit bij vreugde en blijdschap. Als er één soort mens is dat reden heeft om humor te kennen, om de dingen te kunnen relativeren en om over de dingen heen te kijken omdat we zo'n perspectief hebben op een groot God, dan zijn wij het wel.
Dat zorgt er dus ook voor dat we de goddeloosheid en de wereldse begeerten kunnen verzaken. Want wat stelt dat voor? Je leert daar op neer te kijken. En dan staat er nog bij: "bezadigd". Ik weet niet hoe u het hebt, maar ik heb een beetje een hekel aan dat woord. In het Grieks is het het woordje sophronos. Dat zegt u wellicht niet zoveel, maar het wordt vertaald met nuchter.
Hier wordt het dus in Titus 2 vers 12 vertaald met bezadigd, maar elders wordt het vertaald met nuchter. Nog weer elders wordt het vertaald met ingetogen of bezonnen. En nog weer elders wordt het vertaald zoals hier, met bezadigd. Maar de gedachte van het woord is niet... bezadigd heeft bij ons de klank van iemand die weinig pit meer heeft. Herkent u die associatie? Als ik dat zo zeg: iemand die bezadigd is, die vindt het allemaal wel goed. Die heeft niet zoveel behoefte meer om voor dingen uit te komen en om zijn nek uit te steken. Nee, het punt is: bezadigd, het Bijbelse woord, betekent gewoon verstandig. De genade van God onderwijst ons en traint ons, zodat we ons verstand ook gewoon gaan gebruiken. God heeft ons gewoon verstand gegeven.
Het gaat er niet om dat wij geregeerd worden door wet. Niet de wet regelt ons leven. Als wij voor keuzes komen, dan zeggen we niet: "Ja, mag dat nou wel of mag dat nou niet?" Paulus is er heel laconiek in en zegt: "Alle dingen zijn mij geoorloofd." Ja, niet alles is nuttig en daarom zegt hij tegen die Corinthiërs ook: "Ik spreek als tot verstandigen, beoordeel zelf wat ik zeg." Dat we gewoon ons gezonde verstand gebruiken. De genade van God leert ons inderdaad de goddeloosheid en alle wereldse begeerten te verzaken, maar ook dat we verstandig worden en ons verstand leren gebruiken.
Vervolgens rechtvaardig, dat wil zeggen recht door zee. En godvruchtig, letterlijk staat er eerbiedig. Dat wil zeggen Hem de eer geven. God, de levende God, Hem de eer geven en eerbiedig in deze wereld te leven. Nou ja, hier staat ook weer dat woordje aioon: in deze tegenwoordige aioon te leven. Deze tegenwoordige aioon die duister is, daar mogen wij een sieraad zijn. Of zal ik het anders zeggen? Er staat in Filippenzen 2 dat we zouden schitteren te midden van een krom en verdraaid geslacht als lichtende sterren.
Kijk, het is helemaal niet de bedoeling van ons leven – een heleboel christenen hebben dat idee en zo wordt dat in kerken ook dikwijls gepredikt – dat we door ons gedrag de wereld zouden gaan veranderen en zouden gaan verbeteren. Dat is het punt helemaal niet. Wij leven nu in de tegenwoordige boze aioon. Het is nacht in deze wereld. Straks gaat de dag aanbreken, dat wil zeggen: dan zal de nacht wijken en dan komt de Zon der gerechtigheid op. Nu is dat ons niet gegeven. Wij mogen wel licht geven, maar niet als een zon die de duisternis verdrijft. Dat zal straks gebeuren. Wij geven licht als sterretjes. Terwijl het gewoon nacht is, geven wij licht als schitterende sterren.
En als we inderdaad in een donkere en duistere wereld leven waar zoveel leed is, waar zoveel leugen heerst en waar zoveel duisternis is, waar zoveel mensen in depressie leven en er zoveel moeilijkheden zijn, wat is er dan toch een godsgeschenk als je Hem mag kennen! Als je dat mag weten: Hij is God en Hij heeft alles in de hand. En Hij is de Redder van iedereen. Dat kun je gewoon tegen iedereen vertellen. En als je het niet kunt vertellen, maakt het nog niet uit, dan mag je het in ieder geval versieren. Zo mag de leer van God, onze Redder, inderdaad versierd worden.
De Gelukkige Hoop Verwachten ↑ hoofdstukken
In vers 13 staat vervolgens: "Verwachtende de zalige hoop". "Zalig" is een oud-Nederlands woord, maar het betekent gewoon "gelukkig". Verwachtende de gelukkige hoop. Terwijl we... dat is mooi. Wij leven nu in deze tegenwoordige, boze aioon. Maar als we omhoogkijken vanuit het Woord van God, dan mogen we een God kennen die werkelijk God is. Dat is wanneer we nu omhoogkijken. Maar als we vooruitkijken, dan wacht ons zo'n enorme gelukkige hoop; daar hebben we gewoon geen idee van.
Ik bedoel, we worden allemaal – u net zo goed als ik – vaak zo opgeslorpt door alle omstandigheden. Alle berichten die je hoort of alle sores die je in je persoonlijk leven, in het familieleven of in het maatschappelijk leven tegenkomt. Daar word je zo gemakkelijk door opgeslorpt, zodat je hele horizon als het ware beslagen wordt door alle indrukken die je opdoet. Zo gaat het toch? Maar als je even zou stilstaan, als je je er elke dag bewust van zou worden wat voor een enorme gelukkige hoop we hebben. Dan bedoel ik "we" als gelovigen, maar ik bedoel ook gewoon de hele schepping. Wat een geweldige verwachting die hele schepping al heeft! Als we daar ook maar iets van zouden verstaan, daar ben ik vast van overtuigd.
Ik herinner me een uitspraak van iemand, een hele oude man, die zei: "Eén glimp straks van Zijn heerlijkheid vergoedt straks alle moeite van het leven." En ik denk dat dat waar is. Ik weet zeker dat het waar is. De Bijbel maakt niet voor niets die vergelijking. Zelfs al zou je al het leed van de wereld bij elkaar optellen en aan de ene kant van de weegschaal neerleggen, en aan de andere kant de heerlijkheid plaatsen die geopenbaard zal gaan worden – het is niet eens een vergelijking. Dat is wat de Bijbel zegt.
Verwachtende de gelukkige hoop. Dat is daarom zo mooi. Het is een gelukkige hoop, objectief gezien; die hoop ís gelukkig. Maar die hoop maakt ons nu dus ook al gelukkig. De gelukkige hoop. En er staat bij: "De verschijning van de heerlijkheid van onze grote God en Heiland, onze grote God en Redder, Christus Jezus." Sommige mensen zeggen: "Zie je wel, Christus Jezus is dus toch God." En dat is ook zo. Dat wil zeggen: Hij is degene die God zichtbaar maakt. Zodra de heerlijkheid van onze grote God zichtbaar wordt en verschijnt, dan kan het niet missen: dan is dat Christus Jezus. Want God is namelijk de Onzienlijke. En als de onzienlijke God Zich openbaart, als Hij verschijnt, dan zien we Hem in Zijn beeld: Zijn icoon, Zijn logos, Zijn uitdrukking, oftewel Christus Jezus. Er is één God en er is één Middelaar, namelijk de mens Christus Jezus. En Hij maakt die heerlijkheid van onze grote God inderdaad zichtbaar.
En er staat nog bij: "Die Zich voor ons heeft gegeven". Christus Jezus heeft Zich voor ons gegeven om ons vrij te maken van alle ongerechtigheid en voor Zich een eigen volk te reinigen. Ziet u wat hier staat? Christus Jezus heeft Zich voor ons gegeven. Waarom? Om ons vrij te maken. Dat doet Hij dus. Hij geeft Zich, of Hij heeft Zich overgegeven, om ons vrij te maken van alle ongerechtigheid en voor Zichzelf een eigen volk te reinigen. Dat is wat Hij doet. Het is precies hetzelfde als wat we in Efeze 5 lezen, waar staat: "Evenals Christus Zijn gemeente heeft liefgehad en Zich voor haar overgeeft om haar te heiligen, haar reinigende door het waterbad met het Woord." Want dat is precies de wijze waarop God dat doet. Hij doet dat door het Woord. Het Woord van Zijn genade, dat reinigt ons. Dat maakt ons vrij van alle ongerechtigheid en zo maakt Hij Zich een volk voor Zichzelf.
Om haar dus te heiligen, haar reinigende door het waterbad met het Woord, om zo – het is Zijn werk – zelf de gemeente voor Zich te plaatsen. Stralend – daar heb je het weer – stralend als een sieraad, schitterend. Dat is wat Hij doet. Ziet u dat het altijd Zijn werk is en dat het dus altijd Zijn genade is? Dat kun je nooit genoeg zeggen. En dat betekent dus ook dat je daar alleen maar "dank u wel" op kunt zeggen. Hij doet het. Dat is de boodschap waar je mee wakker wordt, waar je mee opstaat. Dat is niet de boodschap die je moet meedragen; het is de boodschap die ons dráágt, die ons verandert, die ons daarmee blij maakt en ons kracht geeft. Precies zoals dat hier ook staat. En dan staat...
Volijverig in Goede Werken ↑ hoofdstukken
Er staat vervolgens nog in vers 14: "volijverig in goede werken". Ja, er stond eerst dat Hij voor Zich een eigen volk wilde reinigen, en daarna: "volijverig in goede werken". Hiermee eindigen we waar we begonnen waren, namelijk bij het in alles versieren van de leer van God, onze Redder.
Want u begrijpt toch hopelijk wel goed dat volijverig zijn in goede werken exact hetzelfde is als wat er in het begin stond, namelijk dat we de leer van God, onze Redder, zouden versieren. Er staat in Efeze 2 vers 10 — ik wist wel dat het daar stond — dat wij Zijn maaksel zijn, in Christus Jezus geschapen om goede werken te doen. En er staat bij: "die Hij tevoren bereid heeft, opdat wij daarin zouden wandelen".
Weet u wat goede werken zijn? Dat is alles wat Hij tevoren bereid heeft. En Hij bereidt ons daar gewoon op voor. Hij geeft ons de genade, Hij maakt ons blij — want dat is genade. Hij maakt ons blij met wie Hij is, met al Zijn beloften en met wat Hij doet. Daarmee bereidt Hij ons voor op goede werken. Dat zijn de werken die Hij in en door ons doet.
Zodat inderdaad — en dat staat ook in Efeze 2 — het roemen is uitgesloten. Het is zoals er geschreven staat: "Wie roemt, roeme in de Here." Hem alleen komt daarvoor de eer toe. De leer van God, onze Redder, in alles versieren; ik wilde het graag daarbij laten.
UltimateGoodNews