GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

Hij is getrouw!

27-07-2025 - Geplaatst door Andre Piet
Benthuizen

We staan stil bij een passage uit Paulus’ laatste brief: 2 Timotheüs 2:11-13. Verzen die de vorm van een lied hebben. Maar een doorgaans onbegrepen lied in mineur. Het zou beginnen en eindigen met voorwaarden en waarschuwingen. Niet dus… integendeel!

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze studie behandelt de onwankelbare trouw van God als het enige vaste fundament te midden van tijden van geestelijk verval, gebaseerd op 2 Timotheüs 2:11-13. De kernboodschap is dat Gods belofte om alle mensen levend te maken onvoorwaardelijk vaststaat, omdat Christus voor allen is gestorven en dus allen met Hem zijn gestorven. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het universele 'leven met Hem' en het 'heersen als koningen', dat specifiek bestemd is voor degenen die nu met Hem verduren. Zelfs wanneer mensen ontrouw zijn of Hem verloochenen, blijft God getrouw aan Zijn universele belofte van redding, aangezien Hij Zichzelf niet kan verloochenen. Uiteindelijk zal de dood als laatste vijand worden tenietgedaan en zal heel de mensheid het leven ontvangen.

“Indien wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw, want Zichzelf verloochenen kan Hij niet.”

De Trouw van God als Ongeschokt Fundament in Tijden van Verval ↑ hoofdstukken

Een prachtig thema. Dat memoreerden we zojuist al bij de aanvang van deze samenkomst, wat we vanmorgen zo met elkaar mogen overdenken: Hij is getrouw! Het zijn slechts een paar verzen die ik vanmorgen met jullie onder de aandacht wil brengen en dat is, zoals jullie dat hier ook zien, 2 Timotheüs 2 vers 11, 12 en 13. Dus slechts drie verzen. Deze brief die Paulus heeft geschreven, zijn laatste, is zijn geestelijk testament aan het einde van zijn leven. Hij heeft deze persoonlijke brief opgetekend en geschreven aan zijn getrouwe medewerker Timotheüs.

Paulus schrijft ook met het oog op de laatste dagen, op de tijden van verval waarin de christenheid eigenlijk totaal is afgedreven. Men zou de gezonde leer zelfs niet meer verdragen. Welnu, in die tijd is het zo belangrijk dat daar een baken is en een basis, een fundament dat niet wankelt. Trouwens, daarover spreekt hij ook in 2 Timotheüs 2: het ongeschokte fundament dat vaststaat en ook vast blijft staan. Dus te midden van alle verval en te midden van alles wat eigenlijk een ruïne is geworden — de hele christenheid — is dat het grote ankerpunt: dat wat vast en betrouwbaar is. De trouw van God.

Het is niet voor niets dat juist deze ster van de trouw van God oplicht in deze donkere brief, qua omgeving, qua context en qua achtergrond waarin dit geschreven is. Ook Paulus bevond zich in een hele donkere situatie. Hij schrijft in het eerste hoofdstuk van deze brief ook dat allen die in Azië zijn — en dat is met name het gebied geweest waar hij buitengewoon actief is geweest, jaren achter elkaar — hem hebben verlaten. Tegen die donkere achtergrond schrijft hij dus deze brief. Maar dan: Hij is getrouw. Dat is al een klinkende belofte.

Laten we eerst even die verzen lezen voordat we daar wat op gaan inzoomen. U ziet het hier in zijn geheel afgebeeld. Ik heb het meteen ook wat ingedeeld. Feiten, dat is de algemene opvatting onder degenen die het uitleggen. Dat zie je ook in de Griekse tekst: dat er een bepaald ritme in zit en wellicht, vermoedelijk, is dit een lied geweest dat Paulus citeert. Een lied dus dat gezongen werd in de ecclesia’s in die dagen. Het heeft qua ritme en qua rijm de kenmerken van een gezang, van een lied dat Paulus met instemming citeert. Een lied waarin iedere keer het woordje ‘indien’ klinkt. Dat ritme is heel karakteristiek voor deze verzen.

Ik heb nog iets aangeduid in deze typografie door het grafisch zo voor te stellen. Ik heb wel vaker gewezen op chiastische structuren, waarbij het begin overeenkomt met het einde en waarbij het midden de centrale boodschap is. In de dichtvorm spreekt men dan van een ABBA-structuur. Dat wil zeggen A, dan B, B, A. Zo kun je ook een gedicht of een rijm opstellen in die structuur. Die zit hier dan ook nog in.

Laat ik het gewoon maar eens lezen. Paulus zegt: "Het woord is betrouwbaar. Immers..." en nu volgt dan wat hij citeert, ervan uitgaande dat het inderdaad een lied is geweest of een verdichting — dat maakt mij niet uit: "Indien wij met Hem gestorven zijn, zullen wij ook met Hem leven. Indien wij verduren, zullen wij ook met Hem als koningen heersen. Indien wij Hem zullen verloochenen, zal ook Hij ons verloochenen. Indien wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw." Dat is feitelijk het einde van het lied, want de rest valt dan weer buiten dat ritme. Paulus schrijft dan als toelichting daarbij: "Want Zichzelf verloochenen kan Hij niet."

U ziet, dit is natuurlijk een prachtig lied. Laten we er voor het gemak even van uitgaan dat dit inderdaad het geval is, dat het een lied is, zoals Paulus dat ook bijvoorbeeld in Efeze 5 aanhaalt. Daar wordt gezegd: "Ontwaakt, gij die slaapt, en sta op uit de doden, en Christus zal over u lichten." Dat is ook zo'n vers dat de vorm heeft van een gezang. Paulus doet dat meerdere keren. De reden waarom ik deze verzen ter sprake wil brengen, is dat hoe geweldig dat thema ook is, de wijze waarop hij het formuleert toch voor pittige vragen kan zorgen.

Want hoe zit dat nou eigenlijk? Vooral die laatste zin: "Indien wij Hem zullen verloochenen, zal ook Hij ons verloochenen. Indien wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw." Is dit laatste dan een bevestiging van het voorgaande? Zo van: als wij Hem verloochenen, dan zal Hij ons verloochenen, want als wij ontrouw zijn, blijft Hij getrouw aan Zijn dreigement? Dat wil zeggen dat Hij Zich daar ook aan houdt. Maar dan is "Hij blijft getrouw" bepaald geen belofte, maar juist een dreigement — ook een belofte trouwens, maar in ieder geval met een dreigend karakter. Kijk het maar eens na in de verklaringen die gegeven zijn; juist vanmorgen heb ik nog even de kanttekeningen van de Statenvertaling erop nageslagen en die leggen het inderdaad zo uit. Vers 13 is volgens hen eigenlijk een dreigement: indien wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw, oftewel Hij houdt Zich aan Zijn dreigement.

Nu heb ik u ineens in een heel andere stemming gebracht, zeker? Ik moet er toch even op wijzen, omdat dit, als je het zo leest, op zich zo lijkt. Trouwens, ik wil er nu alvast even op wijzen hoe zo’n structuur werkt, die ABBA-vorm, die chiastische structuur. Chiastisch is trouwens afgeleid van de letter Chi in het Grieks, dat is onze X, waarbij de uiteinden overeenkomen en het wijst naar het midden. Dat is de X-factor, zeg maar. Daar wijs ik nu even op; ook bij de bespreking van de details komen we daar als vanzelf op uit. Dit: "Indien wij met Hem gestorven zijn, zullen wij ook met Hem leven" komt overeen met: "Indien wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw." Ik zeg het even, houd het in gedachten, en straks zal deze opmerking vanzelf wel duidelijk worden. U ziet in ieder geval de vraagstelling: hoe moeten deze verzen gelezen worden? En ik denk dat met name de sleutel al ligt in vers 11. Laten we gewoon eens even inzoomen op de details en regel voor regel bezien wat er nu eigenlijk staat.

Het Betrouwbare Woord: God als de Redder van Alle Mensen ↑ hoofdstukken

Het begint met de woorden: het woord is betrouwbaar. Die kennen we. Als je een beetje op de hoogte bent van de brieven van Paulus, dan herken je deze frase, want met name in zijn persoonlijke brieven — ook die aan Titus trouwens — gebruikt hij deze frase nog wel eens een keer. Alleen al in de Timotheüsbrieven komt dit vier keer voor. Laat ik daar eens op wijzen, want de manier waarop hij dit zegt, brengt ons meteen op iets heel basaals, op iets waar je werkelijk van op aan kunt. Dat is ook de inhoud van de zin. Het woord is betrouwbaar, maar waarom dat accent? Vanwaar die noodzaak om dat te onderstrepen? Dat wijst er al op dat Paulus hier wijst op iets wat uiterst basaal en fundamenteel is. Dat blijkt iedere keer ook weer opnieuw.

Laten we een tweetal voorbeelden daarvan geven die meestal uitspringen. Sorry, ik had die andere kant op moeten werken. Ja, dat is exact zo. Ronald heeft me er nog op gewezen; hij had expres het microfoontje aan deze kant gezet, want je kijkt altijd deze kant op. Ik zei: "Hé, dat is slim." Maar wat doe ik nou als ik ga hoesten? Dat is net hoe hij daar staat. Nou ja, goed, u hebt het overleefd.

In 1 Timotheüs 1 gebruikt hij deze formulering ook: "Dit is een betrouwbaar woord en alle aanneming waard." Wat dan wel? Dat Christus Jezus — u weet dat dit de geliefdkoosde uitdrukking is die Paulus altijd geeft zoals hij zijn Heer benoemt, Christus Jezus; het is uniek voor hem, waarbij het accent ligt op Hem die nu verhoogd is, de Christus, tot Christus gemaakt namelijk, Hij die hier op aarde Jezus was. Dus wat voorop staat is de verheerlijkte, opgewekte Heer. Dit woord is betrouwbaar en alle aanneming waard: dat Christus Jezus in de wereld gekomen is om zondaren te behouden of om zondaren te redden. En Paulus zegt daarbij: "onder welke ik een eerste plaats inneem." Dat klinkt al buitengewoon hoopvol, moet ik u zeggen. Want dat betekent dat als er hoop is voor de eerste der zondaren, dan is er hoop voor alle zondaren.

Deze zondaar waar Paulus nu hier op wijst, de eerste, staat eigenlijk model. Dat is iemand die helemaal niet naar Christus Jezus gezocht heeft. Nou ja, u zegt: hij heeft Hem vervolgd. Ja, in die zin wel, juist omdat hij zo vijandig was en totaal niets moest hebben van die Christus Jezus. Maar Christus Jezus zocht hem, en Hij vond hem ook. Hij zegt in 1 Timotheüs 1 trouwens ook in dezezelfde passage dat Gods genade hem heeft overweldigd. Dat is een term die doet denken aan een golf, aan een tsunami zeg maar, die over je heen komt en waar je dan helemaal door wordt verpletterd, in de positieve zin van het woord. Ik bedoel, dat is geen kwestie van een vrije wil. Nee, God, Zijn genade, die heeft hem overweldigd. Er was totaal geen kwestie meer van een keuze. De Heer heeft hem gezocht. Christus Jezus kwam in de wereld om zondaren te redden en Paulus zegt: "Onder welke ik een eerste plaats inneem." Hij is degene die redt. Door Hem redt God. En Paulus zegt: ik ben daarvan, van die zondaren, de eerste.

Bladeren we even in diezelfde brief door, dan komen we in 1 Timotheüs 4. Dat is in deze kring geen onbekend vers, en buiten deze kringen wel, dat moet ik er meteen bij zeggen. Ja, u hebt mij ongetwijfeld vaker gehoord. Sterker nog, ik heb al 25 jaar een website en daar staat dit ook pontificaal boven. Ook dat vangt aan met: "Dit is een betrouwbaar woord en alle aanneming waardig", of andere vertalingen zeggen dan: "en alle verwelkoming waard". Dit is betrouwbaar en dit zou je ook inderdaad hartelijk welkom heten. Waarom? Wel omdat het niet alleen maar betrouwbaar is, maar omdat het ook zo geweldig is om dit te vernemen.

Paulus zegt erbij: "Ja, hierom getroosten wij ons moeite en grote inspanning." De NBG-vertaling zegt: "worden wij gesmaad". In een tekst kun je kritisch kijken hoe dat precies in elkaar zit, maar in ieder geval heeft Paulus heel veel verzet ondervonden. Hij zegt ook: "we getroosten ons moeite." Hoezo? Want dat wat hij gaat vertellen, dat blijkt namelijk een geweldig woord te zijn. En dan zou je de vraag kunnen stellen: hoe kan je dan op zoveel verzet stuiten? Hoe kan het dan zijn dat je daarvoor zoveel moeite moet doen om dit wereldkundig te maken? En waarom kost dat zoveel inspanning?

Nou, Paulus die zegt dan wat die boodschap is: "Omdat wij onze hoop gevestigd hebben op de levende God, die een behouder is" — zegt de Statenvertaling — "een behouder aller mensen", of die een Redder is van alle mensen. Ik waarschuw meteen dat de NBG-vertaling hierin niet correct is, en dan zeg ik het nog zwak. Ik moet er trouwens ook eerlijkheidshalve bij zeggen dat de allermodernste versie, de NBV, wel juist is. Want die heeft precies dit, zoals de Statenvertaling dat feitelijk in het Oud-Nederlands ook zegt, namelijk: "een behouder aller mensen". Dat betekent gewoon, als tweede naamval: van alle mensen. Die Redder is van alle mensen, allermeest of speciaal, in zonderheid, in het bijzonder, van gelovigen.

Dat "van" is buitengewoon belangrijk. Waarom? Omdat zoals de NBG dat leest — "die een redder is of een behouder is voor alle mensen" — het lijkt alsof er slechts een aanbod is. Zo wordt het ook alom verteld: "Ja, Hij is een behouder voor alle mensen, het wordt aan alle mensen verteld, maar Hij wordt pas daadwerkelijk jouw Redder door geloof." Maar dat laatste is trouwens niet eens helemaal waar. Er staat gewoon: Hij is een Redder aller mensen. Weet u wat dat betekent? Hij redt alle mensen. Ja, dat is gewoon wat dat betekent. Als Hij een Redder is aller mensen, betekent dat dat Hij alle mensen redt.

Het betekent niet — dat moet ik er ook meteen even bij zeggen — dat Hij alle mensen dus al gered heeft, want dat is niet wat er staat. Hij redt alle mensen, wanneer dan ook en hoe dan ook, maar dat doet Hij. Dat is het vaste gegeven. En Paulus zegt over deze boodschap: "daarom getroosten wij ons grote inspanning en veel moeite." Maar het is betrouwbaar en het is alle verwelkoming waard. Want laten we welwezen: hoe geweldig is het om je te realiseren dat Hij de levende God is? Dat betekent niet alleen maar dat Hij leeft, maar het betekent ook dat Hij in staat is om leven te geven en leven te wekken. Hij maakt leven. Sterker nog, Hij zorgt ervoor dat de dood tenietgedaan wordt. En zo maakt Hij allen levend.

Paulus zegt: Hij is Redder van alle mensen, maar in het bijzonder, speciaal, in de allereerste plaats van gelovigen. Niet zoals sommigen dan weer lezen: "Hij is een Redder aller mensen, namelijk van alle gelovigen." Nee! Er staat in Galaten 6 een soortgelijke constructie. Er staat daar: "Wees goed of doe goed aan allen, in zonderheid de huisgenoten des geloofs." Er staat exact hetzelfde woord: allermeest, in het bijzonder. Dat betekent gewoon: aan allemaal, maar in het bijzonder, speciaal met een groot accent, of primair. Dat is niet uitsluitend, maar primair aan gelovigen. Degene die vandaag mogen geloven, dat is de geweldige boodschap. Degene die vandaag deze boodschap mogen geloven van de Redder van alle mensen, de levende God, die mogen dat geloven. In het bijzonder is Hij van hen een Redder. En het feit dat je dat mag geloven, dat is ook Zijn werk; dat Hij jou dat bekendmaakt, jouw ogen daarvoor opent, jouw oren daarvoor opent en jouw hart daarvoor opent. Dat is helemaal Zijn werk.

Dus ook dat is geen reden om je op de borst te slaan of een reden om trots op te zijn: dat heb ik dan toch maar gedaan. Je gelooft het wel of je gelooft het niet. En waarom geloof ik? Wauw, geweldig zeg. En u zegt: maar waarom moet je daar nou zoveel moeite voor getroosten? Dat is toch geweldig.

Dan moet ik u zeggen: vertel het me eens een keertje. Vertel het me – en dan bedoel ik in een religieuze setting – dat God de Redder is, de levende God, de Redder is van alle mensen, speciaal van hen die mogen geloven. En dan weet je meteen ook waarom Paulus daarom werd gesmaad en waarom hij zoveel moeite moest doen en zoveel inspanning moest getroosten om dit wereldkundig te maken.

Maar, zegt hij, het is een betrouwbaar woord. Solide. En dan zegt hij er nog bij, voor degenen die denken dat je dit ook eventueel zou kunnen weglaten of dat het optioneel is: "En als het je niet zo uitkomt, dan moet je het maar niet vertellen." De heer Paulus zegt echter: beveel en leer deze dingen. Een betrouwbaar woord.

Nou, waarmee maar gezegd is: het woord is betrouwbaar. Ik ga weer terug naar 2 Timotheüs 2. Het is de inleiding tot iets heel basaals. Dit is solide.

Indien Wij met Hem Gestorven Zijn, Zullen Wij Ook met Hem Leven ↑ hoofdstukken

Immers, zegt Paulus: indien wij met Hem gestorven zijn, zullen wij ook met Hem leven. Ja, en nu is de vraag: wie zijn er met Hem gestorven? Geeft Paulus daar ook antwoord op? Jazeker, daar geeft hij antwoord op. Laten we eens kijken naar 2 Korinthe 5. Daar vinden we het meest expliciete antwoord dat ik in zijn brieven heb gevonden. In 2 Korinthe 5 staat een prachtige passage over de verzoening van de wereld. Dat begint in vers 14, waar Paulus schrijft: "Want de liefde van Christus dringt ons." Dat is van binnenuit. Het is niet 'dwingt ons', want dat is van buitenaf; nee, het dringt ons. Dat wil zeggen: niet onze liefde voor Christus, maar Zijn liefde waar Paulus bekend mee was. Dat woord brandde in hem en drong hem om het te vertellen, oordelende — of zoals de NBG-vertaling zegt: "daar wij tot het inzicht gekomen zijn." Dat is een vrije weergave. Als u een Statenvertaling hebt, dan staat er inderdaad "oordelende", of woorden van gelijke strekking. Oordelende wil zeggen: wetende en besloten hebben dat dit inderdaad de waarheid is, dat één, Christus, voor allen gestorven is. En dan zegt hij erbij: "Dus zijn allen gestorven."

Kijk, dat is in meerdere opzichten een belangrijk punt. We zijn traditioneel vaak vertrouwd — als je je wortels in de traditionele leer hebt — met de uitdrukking van het 'plaatsvervangend sterven' van Jezus Christus. Dan zegt men: "Hij stierf plaatsvervangend, wat betekent dat Hij stierf zodat wij niet hoeven te sterven." Hier is het idee juist precies omgekeerd: Hij stierf voor ons om ons in Zijn dood mee te nemen. Eén stierf voor allen en dus, zegt Paulus, zijn allen gestorven. Het idee is dat Hij ons meeneemt in Zijn dood. Dit is buitengewoon belangrijk: één stierf voor allen, dus allen zijn gestorven.

Ik moet erbij zeggen dat ik juist deze week een blogje op mijn website heb geschreven dat over deze dingen gaat, ook in de voorbereiding op deze zondag, waarin een leer besproken wordt die ik vaak heb gehoord. In bepaalde kringen is dit de standaardgedachte: de Heer stierf voor allen, maar Hij stond slechts op voor gelovigen. Ja, echt waar, ik weet niet in hoeverre u deze gedachte kent. Er wordt dus een scheiding gemaakt: de Heer stierf voor iedereen, maar Hij stond niet voor iedereen op; dat is alleen voor gelovigen. Maar dat kan helemaal niet.

Laten we eerst dit nog even nemen: voor wie stierf Christus? Wel, voor allen. Voor iedereen zonder uitzondering. In deze context gaat het juist ook over de wereld, gewoon over alle mensen. Dit is trouwens ook weer een ander punt dat in andere kringen speelt. Want als je bijvoorbeeld de kanttekeningen van de Statenvertaling nagaat en de vraag voorlegt: "Voor wie stierf Christus?", dan is het antwoord natuurlijk: "Voor de uitverkorenen, niet voor allen." In evangelische kringen gelooft men daarentegen wél dat Hij voor allen stierf. Dat is ook zo: één stierf voor allen, dus zijn allen gestorven. En er staat bij: "En voor allen is Hij gestorven, opdat zij die leven niet meer voor zichzelf zouden leven, maar voor Hem die voor hen gestorven is en opgewekt."

Hij stierf dus voor allen, maar Hij stierf niet alleen voor allen; Hij is ook voor allen opgewekt. Dit is gewoon Nederlands, hoor: lees gewoon zoals het er staat. Voor wie stierf Hij? Nou, voor allen toch? Maar stierf Hij alleen voor hen allen? Nee, Hij is ook voor allen opgewekt. Gestorven en opgewekt. Waarmee ik dus die leer waar ik het zojuist over had, waarbij er geknipt wordt in de tekst, afwijs. Zeggen dat Hij stierf voor allen maar niet werd opgewekt voor allen, dat is dwaasheid. Hij stierf juist voor allen om allen ook het opstandingsleven te geven. Als Hij hen alleen zou meenemen in Zijn dood, dan heb je nog niets, want dan ben je dood. Daar ben je niets mee opgeschoten. Nee, het gaat erom dat je het leven ontvangt. Hij stierf voor allen en Hij werd opgewekt, zodat allen inderdaad ook het leven zullen ontvangen.

Ik kom daar zo nog even op terug. Hier gaat het me vooral om één punt: Hij stierf voor allen en dus zijn allen gestorven. Paulus zegt er trouwens nog bij: "Zo kennen wij dan van nu aan niemand meer naar het vlees." Wij oordelen niet meer naar wat we zien. We beoordelen mensen in het algemeen niet meer zo, niet alleen medegelovigen in het bijzonder, maar mensen in het algemeen. Ronald steekt zijn duimpje om en zegt: "Je bent een hardleers maatje." Het valt mee. Dat wil zeggen: we beoordelen mensen niet op wat we zien of op hun verleden, maar we zien de mensen in Christus als een nieuwe schepping. Dat is het volgende vers en ik vind het zo’n geweldige waarheid. Als we zo naar elkaar kijken, dan zien we allemaal volmaakte mensen, zoals God ons nu al ziet. U zegt misschien: "Ja, maar hoe zit het dan met deze oude mens?" Dat telt niet meer. Daar rekent God niet meer mee, dat is dood. Voor zover we leven en het leven hebben ontvangen, is dat een nieuwe schepping: volmaakt.

Dat is de grote uitdaging van het leven: om zo naar elkaar en naar onszelf te zien, als een nieuwe schepping. Niet als iets waar we naar streven of waarvoor we ons best doen om een nieuwe schepping te zijn; nee, dat is gewoon het gegeven. Dat is het uitgangspunt van waaruit wij leven. Dan leef je ook werkelijk, en beoordeel je elkaar niet meer op wat je ziet en op het verleden.

Oké, allen zijn gestorven. Hij stierf voor allen en allen zijn dus gestorven. Dan gaan we weer even terug naar 2 Timotheüs 2: "Immers, indien wij met Hem gestorven zijn..." Wie zijn dat? Dat zijn allen. "...zullen wij ook met Hem leven." Dit is trouwens de doodsteek voor die leer waar ik het net over had, namelijk dat Hij wel stierf voor allen en allen zijn gestorven, maar dat ze niet allemaal zullen leven. Het punt is juist van wel: indien wij met Hem gestorven zijn, zo zullen wij ook met Hem leven. Dáárom stierf Hij namelijk: om aan allen het leven te geven. Hier staat het gewoon expliciet, en daarom wijs ik er ook zo graag op. Ik vind dit zo geweldig. De Bijbelse waarheid is: één stierf voor allen, dus zijn allen gestorven, en dat betekent ook dat allen zullen leven.

Het is waar dat dit niet allemaal tegelijk gebeurt, maar dat is dan weer 1 Korinthe 15. Paulus zegt daar: "Zoals in Adam allen sterven." Dat is weer zo'n gegeven. We zijn allemaal adamieten en daarmee stervelingen, en dus lopen we inderdaad met de dood in onze schoenen. Maar wat staat er? "Zoals in Adam allen sterven — stervende zijn of stervelingen zijn — zo zullen allen in Christus..." Ja, want ook dat wordt vaak verdraaid alsof het gaat over 'allen die in Christus zijn'. Nee, het gaat over: 'in Christus zullen allen worden opgewekt'. Hier komt het er echt op aan om het precies te lezen: "Zo zullen in Christus allen levend gemaakt worden." En Paulus zegt erbij: "Ieder in zijn eigen rangorde." Die levendmaking geschiedt dus gefaseerd, in rangordes, in afdelingen. Dat is allemaal waar, maar het feit staat. We sterven ook niet allemaal tegelijk; er zijn allerlei categorieën en dat proces loopt al duizenden jaren. Maar het feit staat: zoals in Adam allen stervende zijn, zo zullen in Christus allen worden levend gemaakt.

Ieder in zijn eigen rangorde, ja, dat staat in 1 Korinthe 15. Wat dacht u van: zoals door één daad van ongehoorzaamheid het tot veroordeling is gekomen van alle mensen. Alle mensen zijn veroordeeld gewoon omdat ze überhaupt geboren zijn, omdat ze Ademieten zijn. Om zondaar te zijn heb je niet gekozen. Je bent het gewoon omdat je een Ademiet bent, een mens, gewoon afkomstig uit het zaad van Adam. Dat is wat wij delen en we zijn daarom ook sterveling en zondaar. Daartoe zijn we veroordeeld in Adam.

Zo zal ook – Romeinen 5 vers 18 – zo zal ook door één daad... Ik bedoel, één daad was genoeg. U weet wat er gebeurde ooit in de hof van Eden: het eten van die verboden vrucht. Dat stond allemaal in het script, daar ging niks mis. Maar door één daad van ongehoorzaamheid is het voor alle mensen tot veroordeling gekomen. Zo zal ook door één daad van gehoorzaamheid – Hij ging de weg van gehoorzaamheid tot de dood, ja, de dood van het kruis – zo zal door één daad van gehoorzaamheid het zijn voor alle mensen tot rechtvaardiging van leven.

Het staat er in Romeinen 5 vers 18 gewoon heel in telegramstijl. In die hele zin staat geen één werkwoord. Dat heet dan telegramstijl: één daad van gehoorzaamheid, alle mensen, rechtvaardiging van leven. Het feit staat: indien wij met Hem gestorven zijn, zo zullen wij ook met Hem leven. Dat is de belofte, dat is de waarheid.

Indien Wij Verduren: Delen in Zijn Lot en Heerschappij ↑ hoofdstukken

We gaan verder en komen nu bij vers 12: "Indien wij verduren." De meeste vertalingen zeggen hier "volharden", maar ik heb er niet zo veel moeite mee om het woord "verduren" te gebruiken. Letterlijk staat er "onderblijven". Het idee is waarschijnlijk dat van onder druk staande blijven. Het heeft te maken met leed, maar het betekent dat je op een fundament staat en daar blijft; niet in de zin van wegvluchten, maar eronder blijven. Dat is wat het woord betekent als je het etymologisch bekijkt en opsplitst in de elementen: eronder blijven.

Paulus zegt in Romeinen 8 vers 17: "Zijn wij nu kinderen – dat wil zeggen kinderen van God – dan zijn wij ook erfgenamen." Eigenlijk staat er "lotbezitters". Ik heb dat vaker toegelicht: een erfgenaam is ook een lotbezitter. Een lotbezitter hoeft niet altijd een erfgenaam te zijn. Een lotbezitter betekent simpelweg dat je iets ontvangt omdat het je lot is. Dat geldt voor een erfgenaam ook, maar het kan bijvoorbeeld ook door een loterij zijn; je krijgt het gewoon als lot toevallig toebedeeld. Ik vind het een prachtig woord, omdat de mens daar geen invloed op heeft. Dat is het kenmerkende van het lot: het valt je van boven toe. De grote Beschikker deelt het uit.

Als wij kinderen zijn, dan zijn wij ook lotbezitters van God en mede-lotbezitters van Christus. Dat wil zeggen dat Christus de hele erfenis – de hele hemel en aarde, de hele schepping – in bezit gaat nemen, en de kinderen van God delen met Hem. Dat gebeurt in allerlei hiërarchische structuren, maar dit is het algemene feit: wij zijn mede-erfgenamen van Christus. Immers, indien wij delen in Zijn lijden – Hij wordt nu immers verworpen en niet erkend – dan delen wij in Zijn miskenning. Maar dat is om straks ook te delen in Zijn verheerlijking. Nu is Hij de Miskende, en wij als gelovigen erkennen Hem nu al als Heer, maar dan is dat ook om straks met Hem te delen in de heerlijkheid die Hij zal hebben als de grote Erfgenaam. Wij delen in dat lotbezit.

"Indien wij verduren met Hem" – dat is het delen in Zijn lijden – "zo zullen wij ook," zegt Paulus, "met Hem als koningen heersen." Dat is dezelfde gedachte als wanneer we zeggen dat de schepping, de hemel en de aarde, onder Hem wordt samengevat. Ik geloof dat wij daarin zelfs het allerhoogste deel zullen krijgen. Ook Israël zal daar straks, als het eenmaal gelovig is geworden, in delen hier op aarde, maar wij op een nog hogere etage, het allerhoogste niveau. Wij zullen met Hem over de schepping gaan regeren. Dat maakt deel uit van ons lot in Christus.

Paulus zegt in Efeze 1 dat God in de volheid der tijden – wanneer alle tijden op hun doel uitlopen – alles in de hemelen en op de aarde onder één Hoofd, Christus, zal samenvatten. En er staat bij: "In Hem, in wie ook wij het lotbezit, het erfdeel ontvangen hebben." Hij ontvangt hemel en aarde, en wij met Hem ontvangen dat lotbezit. Dat is wat wij als gelovigen, wij die nu met Hem verduren, zullen ontvangen.

Ook al is daar weer verschil in heerlijkheid. Paulus zegt in 1 Korintiërs 15, als het gaat over ons opstandingslichaam straks, dat dit een lichaam is in onvergankelijkheid, heerlijkheid en kracht. Dat is waar, maar daarbij is er ook weer verschil. De ene ster schijnt anders en sterker dan de andere, en Paulus zegt: zo is het ook in de opstanding met de hemelse lichamen. Er is een verschil van heerlijkheid, en dat heeft te maken met verschil in bekroning: de erekrans. Dat heeft alles te maken met wat God hier in ons leven op aarde kan doen; dat zal straks zichtbaar worden in de erekrans.

Hoe dan ook, ook al is daarin verschil, indien wij met Hem verduren, zullen wij ook met Hem als Koning en Heer heersen. Om een ander beeld te gebruiken dat in de gelijkenissen voorkomt: de ene wordt gesteld over tien steden en de andere over vijf steden. Dat soort verschil is er, maar het gaat nu niet om de verschillen; het gaat om de overeenkomst. Indien wij nu met Hem verduren en delen in Zijn lijden en verwerping, zullen wij ook met Hem als koningen heersen.

Hem Verloochenen: Niet Delen in de Eonische Koningsheerschappij ↑ hoofdstukken

De tegenstelling is: indien wij Hem zullen verloochenen, zal ook Hij ons verloochenen. Kijk, de tegenstelling is heel helder: indien wij verduren, zullen wij met Hem als koningen heersen; indien wij Hem zullen verloochenen – en dat betekent dus niet met Hem verduren – dan gaat dat hier over degenen die Hem niet herkennen, die Hem miskennen dus. Zoals het in het eerste deel gaat over gelovigen, zo gaat het hier over ongeloof. En van hen wordt gezegd: indien wij Hem zullen verloochenen. Laten we daar wel duidelijk over zijn: er wordt een boodschap uitgedragen en sommigen mogen dat geloven en verduren, en zij zullen straks ook met Hem delen in Zijn heerschappij.

Er zijn er ook die Hem verwerpen, afwijzen en verloochenen. Dat is wat verloochenen eigenlijk ook betekent. En die zullen niet met Hem als koningen heersen, want dat is de tegenstelling, hè? Indien wij verduren, dat is de tegenstelling van indien wij Hem zullen verloochenen. Het is het een of het ander. Degenen die verduren, die zullen met Hem als koningen heersen. Degenen die niet met Hem verduren, maar Hem juist afwijzen en Hem zullen verloochenen, die zal Hij ook verloochenen. Die zullen niet met Hem als koningen heersen. De zin is in die zin helemaal niet moeilijk.

Dit brengt ons eigenlijk op nog een ander onderwerp, en dat is het 'eeuwig leven'. Ik zeg het met opzet zo, even met een streepje tussen 'eeuw' en de rest van het woord, om daarmee aan te geven dat het te maken heeft met de eeuwen, met de aeonen. Niet allen, velen zullen die toekomende eeuwen waarin Christus zal heersen, die aeonen, niet meemaken. Zij ontvangen niet het leven van die aeonen, het eonische leven. Degenen die Hem nu verloochenen, die zullen niet dat leven ontvangen en niet met Hem die koningsheerschappij gaan meemaken.

Dus: 'indien wij mensen', dat wil zeggen: wij verduren of wij verloochenen. Het ene gaat over degenen die geloven, het andere gaat over degenen die niet geloven en Hem verwerpen, miskennen of afwijzen; verloochenen dus. En die zal Hij ook verloochenen. Dat wil zeggen dat de tegenstelling tussen verduren en verloochenen ook geldt voor het tweede deel van de zin: het verduren brengt mee dat we met Hem als koningen zullen heersen, maar degenen die niet verduren en Hem verloochenen, die zullen straks niet als koningen met Hem heersen.

Indien Wij Ontrouw Zijn: de Absolute Garantie van Gods Trouw ↑ hoofdstukken

En nu komen wij bij het dertiende vers: "Indien wij ontrouw zijn." In feite is dit hetzelfde als het verloochenen waar we het eerder over hadden. Paulus speelt hier met die termen. Dat woord ontrouw wil gewoon zeggen: indien wij Hem niet trouw zijn, Hem niet betrouwbaar achten of zelf ontrouw worden, oftewel Hem verloochenen. Maar, zegt de tekst: "Indien wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw." Ja, en nu komen we meteen weer bij die andere vragen uit. Hoe zit dat nou? Kijk, ongeacht wat onze reactie ook is, of wij nu verduren of dat wij Hem verloochenen, Hij blijft getrouw en betrouwbaar. Die garantie waar het mee begon, met dat betrouwbare woord uit vers 11, die blijft staan. Namelijk: indien wij met Hem gestorven zijn, zo zullen wij ook met Hem leven. Dat blijft betrouwbaar. Maar ook als Hij straks verloochent, dan blijft de waarheid staan dat allen met Hem zullen leven, aangezien ook allen zijn gestorven. Volgt u wat ik nu zeg? Het is van groot belang om deze zinnen goed te begrijpen.

Hij blijft getrouw. Want, zegt Paulus, Zichzelf verloochenen kan Hij niet. Hij kan en zal mensen verloochenen die Hem verloochenen, dat is waar. Dat wil zeggen: zij zullen niet delen in de koningsheerschappij van Christus. Maar dat doet niks af aan de trouw van die universele belofte waarmee alles al begonnen was. Ziet u nu ook — ik heb er in het begin al even op gewezen — hoe vers 11 dus feitelijk parallel loopt met vers 13, of er een verlengstuk van is? Met die Abba-structuur, weet u wel, waarbij het begin overeenkomt met het einde. Het laatste vers, dat Hij getrouw blijft, sluit aan op het begin: de belofte dat indien wij met Hem gestorven zijn — en dat zijn alle mensen — wij ook met Hem zullen leven. Dat blijft waar.

Laat ik het nog even wat schematisch weergeven; sommige mensen houden daarvan als ik het eventjes grafisch maak om het te visualiseren. In een schema krijg je dus dit tijdperk. In deze aion zijn er eigenlijk twee reacties op de boodschap: je verduurt met Hem, of je verduurt niet met Hem. In het laatste geval verloochen je Hem. Je beaamt wat Hij zegt, of je beaamt juist niet wat Hij zegt. Dat zijn, zwart-wit gezegd, de twee fundamentele reacties. Degenen die verduren, die zullen met Hem als koning heersen. En degenen die Hem verloochenen? Ja, die zullen niet met Hem als koning heersen, namelijk gedurende die komende aionen. Want u weet dat als Christus straks zal terugkeren, Hij Zijn koninkrijk zal aanvangen. Dat wil zeggen: Hij zal Zijn koninkrijk openbaren. Het koninkrijk is er nu ook al, maar dan verborgen; straks wordt het koninkrijk openbaar en zal Hij dat uitbreiden vanuit Israël over de hele schepping. Alles zal delen in Zijn hemel en aarde, in Zijn heerschappij. Hij zal heersen, maar tot wanneer?

Ja, dan heb je weer een van die grote, misschien wel een van de allergrootste theologische misvattingen: dat Christus zal heersen tot in alle eeuwigheid. Er zijn ik weet niet hoeveel liederen waarin dat zo geformuleerd wordt, maar dat is een 'killing statement'. Waarom? Omdat je daardoor nooit ziet waar Gods plan uiteindelijk op uitloopt. Hij moet namelijk heersen totdat. Hij zal als koning heersen totdat Hij al Zijn vijanden onderworpen en ondergeschikt zal hebben gemaakt. De laatste vijand die Hij teniet zal doen, is de dood. Hij zal als koning heersen, en degenen die nu verduren zullen in die heerschappij delen, totdat de dood tenietgedaan zal zijn als laatste vijand. En dan is er geen dood meer. Dan zullen allen met Hem gaan leven, want dat is het moment waarop ook de dood tenietgedaan wordt en allen — dat wil zeggen: degenen die tot dan toe nog niet leefden — levend gemaakt zullen worden. Dan zullen dus allen met Hem leven.

Dan blijkt ook dat God inderdaad getrouw blijft. Wat een mens ook doet, ook als ze Hem verloochenen, dan blijft de waarheid en de garantie staan dat ieder die met Hem gestorven is — de hele mensheid — ook met Hem zal leven. Ieder zal dus triomferen in het overwinningsleven dat Hij aan het licht heeft gebracht. God blijft getrouw. En dat is de geweldige waarheid die aan het einde van de aionen zal blijken. Hij laat niet varen de werken van Zijn handen. Ook als een mens Hem verloochent en Hij diegene ook zal verloochenen gedurende de aionen, ziet u hoe belangrijk het is om dat verschil te zien? Dan begrijpt u ook waarom dat met Hem als koning heersen een tijdelijk fenomeen is. Hij moet als koning heersen totdat. Nou ja, ik zeg tijdelijk; ik wil daarmee niet zeggen dat het maar kort zal zijn. Dat zijn wereldtijdperken, de duizend jaren, het millennium, maar ook daarna nog. Daarin zal Hij heersen, maar daar zullen velen nog niet bij zijn. Niettemin zal heel de mensheid, want Hij blijft getrouw, het leven ontvangen aangezien de dood tenietgedaan wordt. Zie daar het geweldige evangelie!

De Slotsom: Ieder Mens Leugenachtig, maar God Blijft Waarachtig ↑ hoofdstukken

Ja, en dan eindig ik maar met de woorden die Paulus schrijft in Romeinen 3. Dat is een heel ander verband trouwens, maar hij stelt daar de vraag: wat toch is het geval als sommigen ontrouw geworden zijn? In de vertaling staat er overigens 'indien sommigen ongelovig geworden zijn', maar in het Grieks is dat eigenlijk hetzelfde woord. Als sommigen ontrouw geworden zijn, zal hun ontrouw dan de trouw van God tenietdoen? Dat is uiteraard een retorische vraag. Als je God kent, als je de God van de Bijbel kent, dan weet je juist dat Hij degene is die geheel onafhankelijk van mensenwerken Zijn plan trekt en Zijn weg gaat. Wij zijn Zijn creaties en ook als Hij ons tijdelijk moet verloochenen, dan blijft de waarheid staan: Hij is getrouw. Dat laat Hij nooit varen. Hij gaat uit naar heel het mensdom, puur om niet. Het is genade, maar het is ook een garantie: universeel zal het leven worden ontvangen.

Als sommigen ontrouw geworden zijn... in de praktijk is dat trouwens nog een eufemisme. In Romeinen 11 staat immers dat allen onder het ongeloof, of de weerbarstigheid, zijn besloten. Ja, waarom? Om Zich over allen te ontfermen. Zal hun ontrouw dan de trouw van God tenietdoen? Natuurlijk niet, volstrekt niet, zegt Paulus. Natuurlijk niet. God blijft waarachtig. Zijn woord is altijd waar en waarachtig, het is solide en je kunt er altijd op staan. Hij laat dat nooit varen en dat is de waarheid.

Het is niet zo erg complimenteus als ik dan zeg dat ieder mens leugenachtig is, maar ik beledig u niet persoonlijk, want dit is gewoon wie we zijn. De psalmist zegt al: vestig zelfs op prinsen geen vertrouwen. We zullen Den Haag eventjes parkeren, daar gaat het nu even niet om, maar dat is de mens. Zelfs als je met de beste intenties iets toezegt, dan kun je het zomaar vergeten of er op een of andere wijze toch weer afbreuk aan doen. Dat is de mens, elk mens, uiteindelijk zwart-wit geformuleerd: leugenachtig. Maar God blijft waarachtig. Hij blijft getrouw. En dus: amen.

🎧 Hij is getrouw!
Delen: