het zogenoemde verzoendeksel
15-11-2020 - Geplaatst door Andre Piet15 november 2020 te Benthuizen
De ark van het verbond, een houten (doods-)kist overtrokken met goud, stond centraal in het het heilige der heiligen. In alle aspecten is dit een type van de opgewekte Christus. Zo ook het zogenoemde ‘verzoendeksel’, of beter ‘de beschutplaats’, het gouden deksel op de kist dat eenmalig (per jaar) besprenkeld werd met bloed. Hierin vond heel het volk ‘beschutting’ en bescherming. GOD heeft Christus Jezus tevoren gesteld tot ‘beschutplaats’ (hilasterion) omdat HIJ gelooft in zijn bloed. En alle mensen vinden hierin “rechtvaardiging van leven”!
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Het Heiligdom en het Zogenoemde Verzoendeksel
- De Ark van het Verbond als Beeld van de Opgewekte Christus
- Leven uit de Dood: de Kruik met Manna, de Staf en de Wet
- Kaporet en Hilasterion: een Beschutplaats, Geen Verzoening
- Romeinen 3: de Glorieuze Waarheid van Rechtvaardiging Om Niet
- God Stelde Christus Jezus Tevoren als Beschutplaats
- De Aantoning van Gods Rechtvaardigheid: Hij Vervult Zijn Belofte
- Het Geloof van Jezus en de Rechtvaardiging van de Mensheid
Het Heiligdom en het Zogenoemde Verzoendeksel ↑ hoofdstukken
Ik wil jullie deze morgen heel graag bepalen bij een attribuut dat destijds in de tabernakel stond, later ook in de tempel en – ik moet erbij zeggen – ook in de tempel die gaat komen. Dat is trouwens nog weer een verhaal apart, hoe dat dan met de ark zal zijn, maar in ieder geval was het het centrale punt in dat heiligdom dat God ooit op aarde heeft laten plaatsen toen Hij de eredienst aan Israël gaf. Ik heb het als titel meegegeven: 'Het zogenoemde verzoendeksel'. Ik heb daar namelijk een beetje moeite mee en ik zal straks ook het juistere woord ervoor geven. Het nadeel daarvan is weer dat dit woord niet zo bekend is. Als ik zeg 'de beschutplaats', dan denkt u: waar heb je het nu over? En als ik 'verzoendeksel' zeg, dan weet u precies waar ik het over heb. Het probleem is echter dat het geen verzoendeksel is; we noemen het alleen maar zo. Vandaar dus dat 'zogenoemde'.
Waar ik het over heb, is wat zich in het heiligdom bevond. Dat kan ik laten zien aan de hand van wat er geschreven staat in Exodus en Leviticus, met alle instructies die God aan Mozes had gegeven voor het ontwerp van het heiligdom, inclusief alles wat erin moest staan en de maten. Maar ik kan het ook doen aan de hand van wat we lezen in de Hebreeënbrief, waarin Paulus... laat ik zijn naam dan maar gewoon verklappen, want ik denk echt dat Paulus deze brief heeft geschreven. Maar het doet er niet toe als u hem liever gewoon 'de schrijver' noemt. De schrijver van de Hebreeënbrief geeft ons namelijk een inkijkje – dat is een leuk woord in dit verband – in dat heiligdom. Hoe was dat? Nou, dit is echt een inkijkje, want er is met recht gescheurd.
U weet dat je de tabernakel had, de omheinde ruimte waar we het in eerste instantie over hebben. Als je daar via de poort binnenging – die nogal wijd was, want God houdt van een wijde poort, en hoewel er maar één was, was het een wijde poort – dan kwam je bij het brandofferaltaar. Dat zie je niet op dit plaatje, maar als je nog even doorliep, kwam je bij het koperen wasvat. Als je vervolgens doorging, kwam je in het eigenlijke heiligdom. Dat heiligdom bestond feitelijk uit twee afdelingen. Eerst kwam je in het Heilige en als je dan doorliep naar de tweede afdeling, de tweede tent, dan kwam je in het Heilige der Heiligen. Op deze dwarsdoorsnede is dat te zien, want in het echt kon je het heiligdom niet inkijken; het was immers helemaal overdekt met kleden in allerlei specifieke kleuren. Alles was precies geïnstrueerd en alles heeft betekenis, maar daar ga ik nu niet op in.
Als je via het gordijn naar binnen kwam, had je aan de linkerkant de kandelaar, de Menora. Aan de rechterkant stond de tafel van de toonbroden en als je nog iets verder doorliep richting die tweede tent, kwam je bij het gouden reukofferaltaar. Dit was de plaats waar alleen priesters konden komen, en zij kwamen daar dagelijks. Dat was niet alleen om het reukofferaltaar te ontsteken, maar ook om de lamp te verzorgen, want die brandde dag en nacht in het heiligdom. Het was eigenlijk een gestileerde amandelboom van goud, met de vorm van amandelbloesem en amandelfrucht. Dat is een prachtig verhaal, maar in ieder geval werd daar voortdurend olie bijgevuld, zodat er altijd licht in het heiligdom was. Dat deed de priester.
De laatste afdeling is het Heilige der Heiligen. Of de maten op dit plaatje helemaal overeenkomen met hoe het echt was, daar steek ik mijn hand niet voor in het vuur, maar het gaat even om de impressie. De tweede afdeling is het Heilige der Heiligen; dat is een overtreffende trap, zoals het Lied der liederen of de Koning der koningen. Het betekent het heiligste van alles. Waarom heette dat zo? Omdat daar slechts één keer per jaar een bezoek werd gebracht. Dat deed niet zomaar een priester, maar alleen de hogepriester mocht dat doen. Dat gebeurde op één dag: de tiende van de zevende maand, Tishri, oftewel Yom Kippur, oftewel de Grote Verzoendag. Hoewel het woord 'verzoend' in dit geval ook niet helemaal klopt, was dat de dag: Yom Kippur. In dat heiligdom stond de ark van het verbond.
Met deze introductie gaan we naar Hebreeën 9 vers 3. De schrijver gaat daar in op wat zich in dat heiligdom bevond. Hij bespreekt eerst even wat er achter het eerste voorhangsel was en in vers 3 gaat hij verder met wat er achter het tweede gordijn was, het tweede voorhangsel. Er staat: "En achter het tweede gordijn was een tent die genoemd wordt het Heilige der Heiligen, het Allerheiligste." En dan volgt in vers 4: "hebbende een gouden reukwerkvat". Ik kan me herinneren dat we het daar bij een andere gelegenheid al eens over hebben gehad. Dit is een problematisch puntje, want als je dit in de NBG-vertaling leest, staat er 'het reukofferaltaar'. Maar dat klopt niet, want het reukofferaltaar bevond zich niet in het Heilige der Heiligen, maar in het Heilige. De weergave van de NBG-vertaling deugt hier dus niet. Ik laat dat voor wat het is; het gaat niet over een reukofferaltaar, maar over een reukwerkvat. Dat klopt wel, want dat bevond zich inderdaad in het Heilige der Heiligen waar de hogepriester eens per jaar kwam bij de ark van het verbond.
Hier is daar een afbeelding van; de hogepriester heeft daar zo'n reukwerkvat in zijn handen, dat bij die gelegenheid dienstdeed. De hogepriester droeg op die ene dag van het jaar een linnen kleed, niet zijn gebruikelijke hogepriesterlijke gewaad dat hemelblauw was. Dat vind ik wel mooi, want hemelblauw past bij een hogepriester. U zegt misschien: daarom heb jij dat jasje aan. Ja, dat klopt; overal is over nagedacht. Oh, ik ga nu te veel naar links. "Het hart van een dwaas neigt naar links," staat er in Prediker. Dat doe ik nu ook, dus dan weet u het wel. Aangenaam. "Hebbende een gouden reukwerkvat..." De verdere details laat ik nu even voor wat ze zijn.
De Ark van het Verbond als Beeld van de Opgewekte Christus ↑ hoofdstukken
En dan de ark van het verbond, want zo werd die kist genoemd. Een ark is eigenlijk ook gewoon een kist. Dat is hetzelfde woord dat we ook tegenkomen voor... ja, nee, niet de ark van Noach. Dat is weer een ander woord. Dat is hetzelfde woord als dat biesmandje waar we het een keer over gehad hebben, waar Mozes in gelegd was. Dit woord voor de ark van het verbond wordt, als ik me niet vergis, één keer in Genesis gebruikt, en dat is wanneer Jozef overleden is en in een kist wordt gelegd. Het is dus eigenlijk gewoon een doodskist.
Maar, en dat is het wonderlijke van deze kist: hij spreekt in alle opzichten van leven. Rondom, van alle kanten, spreekt het van onvergankelijk leven. En nu zeg ik precies wat hier ook staat, tenminste, als je een klein beetje geoefende typologische oren hebt. Dan weet je meteen dat goud spreekt van onvergankelijkheid. Dat is vrij algemeen bekend. Want hoe is het met metalen? Je hebt allerlei metalen, maar al die metalen worden aangetast door roest; het kan zich verbinden met zuurstof. Maar er is één zo'n edelmetaal dat dat niet doet, dat onvergankelijk is en niet roest. Daarom staat goud voor onvergankelijkheid. Weliswaar was die kist een houten kist, maar hij was rondom van alle kanten bedekt met goud. Verguld dus.
Deze ark spreekt in alle aspecten van de Heer Jezus Christus. Inderdaad, een mens voortgekomen uit de aarde, een houten kist. Dat is in het Nederlands mooi te zeggen: hout en goud. Als je van goud houdt — maar dat is weer wat anders — maar hout spreekt uiteraard van vergankelijkheid en van sterfelijkheid. Maar in dit geval is het hout overtrokken en bedekt met goud, met onvergankelijkheid.
Als ik het zo zeg, dan begrijp je eigenlijk ook meteen dat het spreekt van Hem die stierf — het hout en de kist — en vervolgens opgewekt werd in onvergankelijkheid. Nou, dat is die kist, en dat is het meest centrale onderdeel van de tabernakel, en vandaar ook de locatie in het Heilige der Heiligen. Als je nu vraagt: waar hoort de Heer Jezus Christus nu? Nou, precies daar: in het Heilige der Heiligen, de woonplaats van God. Hij is daar op de troon, maar daar kom ik straks nog even op terug. In ieder geval moet je weten dat die ark, overtrokken met goud, spreekt van de opgewekte Christus en dus van leven dat sterker is dan de dood. Het spreekt inderdaad van de dood, maar dan de dood die overwonnen is. Ik ga verder, want we moeten bij dat verzoendeksel uitkomen.
Leven uit de Dood: de Kruik met Manna, de Staf en de Wet ↑ hoofdstukken
In de ark bevonden zich nog een aantal attributen. In de eerste plaats wordt hier een gouden kruik genoemd, waarschijnlijk verguld. Een kruik spreekt in het algemeen van vergankelijkheid. Wij zeggen dat ook wel: een aardevat, een vergankelijk aardevat dat moet breken. Dat is de mens, uit de aarde genomen, breekbaar en vergankelijk. Maar in dit geval bevatte die kruik – in Exodus wordt het zo benoemd – het manna. En manna spreekt van het brood des levens. Dat die kruik ook weer van goud was, of overtrokken met goud, spreekt van hetzelfde als waar ik het net over had: die ark als een houten kist, maar overtrokken met goud.
Over de precieze plek van die attributen is wat discussie, of ze er nu precies in of daarnaast stonden. Ik skip dat even, want het doet niet zoveel ter zake, maar in ieder geval staat hier: "waarin was een gouden kruik met manna". Het plaatje is misschien niet zo heel scherp, maar u begrijpt wat het idee is. Manna spreekt inderdaad van dat brood dat uit de hemel komt; het brood van leven in een gouden kruik. Of je nu naar de gouden kruik kijkt of naar het manna: je zegt daarmee dat de dood is overwonnen en je spreekt over het brood des levens. In alle opzichten worden we hier bepaald bij Christus die stierf, maar wat meer is: de Opgewekte, die overtrokken is met goud.
Daarin bevond zich nog iets, namelijk de staf van Aäron. U weet wel, de eerste hogepriester. Het was de staf van Aäron die gebloeid had. Er was destijds discussie in Israël over wie de rechtmatige hogepriester was, en toen heeft God de hogepriester van Zijn keuze aangewezen. U vindt die geschiedenis in Numeri 17. Er moesten staven in het heiligdom gelegd worden en God zou de volgende morgen aanwijzen wie Hij gekozen had. De nacht ging voorbij en op de nieuwe morgen bleek de staf van Aäron te hebben gebloeid.
Nu zou je zeggen: een staf is dood hout. Maar nee, de staf in de Bijbel spreekt juist van leven. Daar zijn heel veel voorbeelden van te geven. Een staf dient ook om te staan, om op te staan en om staande te blijven. Het is ook de staf die ons vertroost. Dat vind ik zo mooi in Psalm 23: "Al ga ik door een dal van schaduwen van dood..." Als je door een dal gaat, een diepte die overschaduwd wordt door de dood – de weg die de mens in het algemeen gaat – wat vertroost je dan als de dood zijn schaduw vooruitwerpt? Ik werd daar deze week erg bij bepaald door het overlijden van een tweetal goede kennissen en een zeer goede vriend. Dan gaat dit woord klinken: de staf die inderdaad vertroosting geeft. "Al ga ik door een dal van schaduwen des doods, dan is het Uw stok en Uw staf die mij vertroosten." Die staf spreekt namelijk van leven dat voortkomt uit de dood en sterker is dan de dood. Dat het amandelbloesem was, spreekt van het eerste wat in het voorjaar tot bloei komt: de Eersteling uit de doden. Vandaar ook dat de kandelaar versierd was met amandelbloesem. Ziet u de verbanden? Ik skip een beetje van het ene naar het ander, maar zo zie je de samenhang. Die staf spreekt van wie de hogepriester is: degene bij wie geëtaleerd is dat het leven sterker is dan de dood.
En dan was daar nog iets, misschien wel het allerbekendste: de tafels van het verbond. De tafels, de platen, de 'tablets' – ja, Mozes had ook al een tablet. Dat was het tweede stel. Wat was er mis met het eerste stel? Dat was stukgelopen. Mozes was nog niet eens in het legerkamp gearriveerd of de wet was al gebroken. Voordat de wet op de mens gelegd wordt, is hij al kapot. Dat is typerend. Zodra de wet op het vlees gelegd wordt, is het eigenlijk al mis. Het demonstreert de Bijbelse waarheid dat geen vlees zal roemen voor God en dat uit werken van de wet geen vlees gerechtvaardigd wordt. Onmogelijk!
Maar dat is geen probleem, want het was 'by design'. God zei tegen Mozes dat er een tweede stel stenen moest komen, en dat werd veiliggesteld. Dat werd niet op de mens gelegd, maar bewaard in die kist. De wet werd gelegd in het binnenste van die ark. Zoals de Heer Jezus profetisch al zegt in Psalm 40: "Uw Torah is in mijn binnenste." Dat geldt straks trouwens ook voor het hele volk Israël, wanneer de wet in hun harten wordt geschreven. Maar voor de Heer Jezus, als dé ark, was dat de waarheid: Gods woord en de tafels waren in Zijn hart geschreven. Hij wist namelijk dat het geen last is die op de mens wordt gelegd, maar dat het een belofte is. Daarom is het in het hart geschreven, want dan ga je er ook van houden. Van die wet ga je houden op het moment dat je je realiseert: God belooft hier iets. "Gij zult een vader van vele volkeren worden. Gij zult de Heer uw God liefhebben." Wauw, geweldig dat U dat belooft, God! Zo wordt het meestal niet opgevat, hè? Het wordt altijd opgelegd, en dan is het onvermijdelijk dat het de mens breekt. En het breekt die wet ook; er blijft niets van over. Waar wordt het veiliggesteld? In die ark, in de opgewekte Christus. Daar waren de tafels van het verbond.
U zegt: "Maar je zou het toch over het verzoendeksel hebben?"
Kaporet en Hilasterion: een Beschutplaats, Geen Verzoening ↑ hoofdstukken
Ja, maar dit heeft er allemaal mee te maken. Want daarboven nu, cherubs van heerlijkheid... Er is ook wel discussie over hoe die cherubs afgebeeld worden, want er zijn er ook die zeggen dat er vier waren. Niet twee, maar vier. "Twee aan weerszijden", wat ook dubbelzinnig is. Want wat betekent nou "twee aan weerszijden"? Ja, dat is een leuk, taalkundig probleempje. En eerlijk gezegd vind ik dat beeld van vier cherubs – maar ik kan daar geen plaatjes van vinden – veel mooier nog. Maar goed, dat doet nu even niet ter zake.
Maar cherubs zijn in het algemeen een beeld van de schepping, eigenlijk een uitbeelding van de schepping en van heerlijkheid. En dat... Kijk, je leest heel vaak – ik geef hier een paar voorbeelden – van God die troont tussen of op de cherubs. En dan gaat het hierover. Vandaar ook dat dat verzoendeksel de genadetroon heet, de troon van God. In feite was dat deksel wat op die kist lag, een gouden deksel. Trouwens, er zat ook nog een krans omheen; het was gekroond. Ja, ik hoef het niet eens uit te leggen: dat deksel is een beeld van Christus. Ik ga het straks ook echt expliciet aantonen. Er was inderdaad een krans omheen, een kroon. Ook een gouden kroon, en dit was de troon. Dit was eigenlijk een uitbeelding van de troon. God troonde van tussen de cherubs. Heel vaak vind je die uitdrukking, en kijk, nu hebben we hem.
En daarboven nu cherubs van heerlijkheid die de beschutplaats overschaduwden. En dan zegt de schrijver erbij – neem me niet kwalijk – waarover we nu niet stuk voor stuk spreken. Hij zegt het wel, maar hij geeft aan: ik treed nu niet in bijzonderheden hierover. Nou, dat doen wij nu wel even. We hebben nu wel even de gelegenheid. De schrijver wilde eigenlijk naar iets anders toe, dus hij zegt: ik noem het nu, ik stip het aan, maar dat is het. Daar laat ik het bij, want dat is een heel verhaal; daar is zoveel over te melden.
Eventjes dit: de beschutplaats. Hoe zit dat nou? Nou, in de NBG-vertaling en de Statenvertaling wordt dit gewoon standaard het verzoendeksel genoemd. In het Grieks staat hier het woord hilasterion. En dat verwijst dus – daar is geen discussie over – gewoon naar dat deksel waar die cherubs hun schaduw op wierpen. Hun aangezichten waren ook gericht naar dat deksel en naar wat daaronder ligt. Die kant keken ze op. Daarop waren ze georiënteerd: op die gouden kruik dus, op dat tweede stel stenen tafelen en op de staf die gebloeid had. Ja, die.
Nou, en dit was dat deksel, en dat heet in het Grieks hilasterion en in het Hebreeuws heet het kapporeth. En dat is afgeleid – dat moet ik nu even zeggen om toch duidelijkheid te verschaffen – van het werkwoord kaphar. Dat heb ik zojuist al even in een iets ander verband genoemd, namelijk kippoor. Het heeft allemaal met elkaar te maken: kippoor, kapporeth, kaphar. En dat woord wordt meestal vertaald met "verzoenen", maar dat is niet het geval. Het woord zelf betekent gewoon "bedekken" of in de zin ook van "beschermen" of "beschutten".
Heel interessant: de eerste keer dat dat woord genoemd wordt, dat die woordfamilie aangeduid wordt, is in verband met de geschiedenis van de ark van Noach. Dan wordt er gezegd dat Noach die ark zou beschutten met pek. Bepekken. En dan wordt het woordje kaphar gebruikt. Maar dan is de gedachte niet "verzoenen". Het idee is gewoon dat het bedekt wordt, beschut wordt, beschermd wordt. En daarom heet dit in feite een beschutplaats.
Nee, maakt niet uit, Adriek. Wij gaan wel gewoon door als je het niet erg vindt. Ja, dat is de beschutplaats. Dat is het idee. Het is niet de gedachte van verzoenen. Kijk, verzoenen... Wat ik nu zeg, is een typisch Nederlands probleem. In het Engels hebben ze dat niet, in het Duits hebben ze dat niet en in het Frans, heb ik me laten vertellen, ook niet. In het Grieks en het Hebreeuws sowieso niet. Maar in het Nederlands wel, omdat in het Nederlands het woord verzoenen twee totaal verschillende betekenissen heeft.
Want dan zeggen wij bijvoorbeeld: "zonden worden verzoend". Nee, dat is niet de Bijbelse gedachte. Zonden worden bedekt, beschut, zodat je daarvoor afgeschermd bent. Dat is een heel andere gedachte. Maar "verzoenen" is een woord dat verband houdt met vijanden die vrienden worden. Dat is verzoenen. De klassieke betekenis die ook meneer Van Dale geeft aan verzoenen, is dat vijanden weer vrienden worden. Als twee partijen zich met elkaar verzoenen, worden ze één. De vijandschap wordt opgeheven en er komt vrede voor in de plaats. Dat is verzoenen.
En "zonden verzoenen", dat heet in het Nederlands zo, maar het heeft er niets mee te maken. Daarom hecht ik eraan om het gewoon een ander woord te geven: het is gewoon beschutten. Het enige probleem wat ik daarbij heb, is dat het erg onbekend is. Maar goed, je moet er toch een keer gewoon aan beginnen; je moet eraan wennen. Want het scheelt namelijk een heleboel problemen. Je bent anders altijd geneigd om te zeggen: "O, de verzoenplaats, dat betekent dus dat daar vijanden vrienden worden." Nee, dat heeft er niets mee te maken. Nou ja, je kunt altijd connecties bedenken, maar het woord zelf is heel anders. Daar gaat het om.
Dus de beschutplaats. Een plaats... Die troon, dat gouden deksel... dat heet hilasterion en dat heeft te maken met een plaats waar bescherming gevonden wordt. En waarom dat zo is? Ja, dat lijkt me niet zo moeilijk. Waar vindt een zondaar, waar vindt een sterveling bescherming? Ik heb het eigenlijk nu al tig keer via allerlei routes verteld: via de staf, via die kist en via de kruik. Namelijk in de opstanding van Christus. In de opgewekte Christus vindt de mens beschutting en bescherming. En troost in die staf. Weet je wel, wat beschut je nou? Wat beschermt een mens nu werkelijk, behalve de levende God die sterker is dan de dood? Dat is de beschutting.
Oké, we gaan naar Romeinen 3.
Romeinen 3: de Glorieuze Waarheid van Rechtvaardiging Om Niet ↑ hoofdstukken
Het woordje hilasterion komt twee keer voor in het Nieuwe Testament. Het komt ook voor in het Oude Testament, in de Griekse vertaling, en daar is hilasterion altijd de aanduiding van wat wij het verzoendeksel noemen. Het is de beschutplaats. Dit woord komt voor in Hebreeën 9, waar we het nu over hebben, en in Romeinen 3. Dat is werkelijk prachtig. Inderdaad spreekt dat hilasterion, net als trouwens die hele ark, van de opgewekte Christus. Dat staat daar met zoveel woorden en zelfs heel expliciet. Ik bespreek momenteel in het dagboekje op mijn website de Romeinenbrief en ik ben nu in deze passage aangeland. Jongens, wat is dat schitterend zeg, werkelijk geweldig.
Ik begin te lezen vanaf vers 23: "Want allen zondigden en hebben tekort van de heerlijkheid van God." Dat verwijst natuurlijk weer naar het voorgaande, waarin Paulus uitgebreid heeft aangetoond dat de mens hoe dan ook tekortschiet. Hij zegt: allen misten het doel. Allen. Zijn er uitzonderingen? Nee, zegt hij. Er is niemand die goed doet, zelfs niet één. Dat staat ook in Romeinen 3. Dus allen is inderdaad allen; dat is nogal simpel. U hoeft zich niet meer te voelen dan uw buurman of minder, want we zitten allemaal in hetzelfde schuitje. We vallen allemaal in die categorie van zondaren die het doel missen. Allen zondigden en hebben tekort aan de heerlijkheid van God.
Hoeveel dat tekort precies is, dat verschilt. De mens heeft nog allerlei overblijfselen of restanten van Gods heerlijkheid in zich als creatie. Bij sommigen klinkt dat nog meer door, terwijl het bij anderen door omstandigheden en afkomst erg dof kan zijn geworden, zodat het helemaal duister is. Maar de overeenkomst is – hoewel er verschillen zijn – dat allen tekort hebben aan de heerlijkheid van God. Allemaal gezakt. Ik heb daar altijd een mooi voorbeeld van: je kunt wel zeggen dat je 'bijna geslaagd' bent, maar dan ben je dus gewoon gezakt. Dat is het probleem. Allen hebben tekort aan de heerlijkheid van God. Dit is iets wat we in ons calvinistische Nederland natuurlijk maar al te goed weten: dit geldt voor de hele mensheid.
Maar geloof het of niet, deze waarheid is de opstap naar de meest glorieuze waarheid. Als allen zondigden en allen tekortkomen, dan kun je wel zeggen: "Dat vind ik niet eerlijk, want ik heb toch nooit van die boom gegeten? Kan ik er wat aan doen dat ik een Adamiet ben?" Als ik in de wieg al een zondaar en een sterveling was – want ook baby's gaan dood – wat is mij dan aan te rekenen? Maar daar gaat het helemaal niet om. Het beschrijft simpelweg je positie. Waarom zeg ik nu dat dit een opstap is naar een geweldige heerlijkheid? Ik lees verder in vers 24: "En worden om niet gerechtvaardigd in de genade van Hem."
Alsjeblieft. Lees even goed wat hier staat: allen zondigen, allen hebben tekort van de heerlijkheid van God, en allen worden om niet gerechtvaardigd in Zijn genade. Dan kun je opnieuw de vraag stellen: "Ja, maar wat kan ik daar dan aan doen?" Niets. Dat is nu juist het hele verhaal. Daar kun je niets aan doen en daar valt helemaal niets aan te kiezen. Dat is Gods keuze. God heeft de mensheid – en dat staat in Romeinen 11 vers 32 – allen onder de weerbarstigheid of de ongehoorzaamheid besloten, om Zich over allen te ontfermen. Dat is de Bijbelse waarheid en ik ben daar zo blij mee. Er is totaal geen enkele menselijke bijdrage aan. Dit is een bericht, een goed bericht voor iedereen.
U zegt misschien: "Ja, maar je moet het wel geloven." Dat is het probleem: bijna niemand gelooft het. Men denkt: "Dit kan toch niet waar zijn? Je moet toch wel zelf kiezen?" Maar als je dat zegt, geloof je dit bericht dus eigenlijk niet. Dat is pijnlijk. Er zitten dus heel wat ongelovigen in de religieuze wereld. Wij denken bij ongelovigen vaak aan mensen buiten de kerk, maar de grap is dat wanneer ik dit buiten de kerk vertel, ik ogen zie glimmen. Mensen vinden het geweldig. Mijn ervaring is echter dat wanneer ik het tegen mensen in de kerk zeg, ze boos worden. In het algemeen is dit religieus gezien pijnlijk, want religie is altijd gebaseerd op het feit dat je iets moet doen, veel of weinig. Maar hier is het "om niet", in Zijn genade.
Dit gebeurt door de verlossing die in Christus Jezus is. Die verlossing is de vrijkoping, de losprijs die betaald is. Een losprijs wordt betaald wanneer iemand bijvoorbeeld gevangen is of gekidnapt, met het oog op bevrijding. Dat is wat verlossing is; het heeft te maken met een losprijs die betaald is met het oog op bevrijding. Zoals we in 1 Timotheüs 2 lezen over basale Bijbelse waarheden: er is één God en ook één middelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus, die Zichzelf gaf tot een losprijs voor allen. De prijs is betaald; je bent gekocht en betaald.
Hij gaf Zijn leven en stierf voor u. Niet zomaar een dood, maar de dood van het kruis, en dat deed Hij voor allen. Hij stierf om nieuw leven aan het licht te brengen; dat is die bevrijding. Inderdaad werd Hij drie dagen later opgewekt en Hij is de eersteling en een garantie dat heel de mensheid zal volgen. In dat nieuwe leven is de verlossing gelegen. Bevrijding. Niet alleen is de dood overwonnen, maar in dat nieuwe leven is de zonde voorbij. Want wie gestorven is, is gerechtvaardigd van de zonde. Dan ben je geen zondaar meer. Je bent met Hem gerekend en wat Christus nu is, dat is het lot voor heel de mensheid, ieder in zijn eigen rangorde. Volmaakt en rechtvaardig.
Het is niet moeilijk. Ik vind dit zo geweldig omdat het zo simpel is. En het is zo geweldig omdat mensen hier nooit met hun vingers aan kunnen zitten. Nooit! Natuurlijk kun je het evangelie verdraaien, en dat wordt dan ook driftig en met succes gedaan. De god van deze eion heeft de zinnen verblind voor het evangelie van de heerlijkheid van Christus. Maar als dit licht in je hart gekomen is, dan is dit zo onovertroffen: de verlossing in Christus Jezus.
God Stelde Christus Jezus Tevoren als Beschutplaats ↑ hoofdstukken
Oké, vers 25 dan. Hem – wie is die Hem? Dat is Christus Jezus. Deze benaming is trouwens typisch voor Paulus en heeft te maken met het feit dat Hij opgewekt is uit de doden. Christus is de titel die Hij kreeg doordat Hij opstond uit de doden. Dus 'Christus' staat voorop: de Opgestane. En wie is die Opgestane? Dat is de mens die hier op aarde leefde, namelijk Jezus. Paulus kende Hem ook in die volgorde. Hij ontmoette de Opgestane vanuit de hemel, het binnenste heiligdom. En dan vraagt hij: "Wie bent u?" Het antwoord was: "Ik ben Jezus die jij vervolgt." Die Jezus die hier op aarde leefde. Vandaar: Christus Jezus.
De verlossing is in Christus Jezus. Hem stelde God tevoren als beschutplaats. Hier hebben we het woord weer: hilasterion. De NBG-vertaling zegt 'zoenmiddel'. In de Statenvertaling staat 'verzoening'. Andere vertalingen zeggen 'verzoendeksel'. In ieder geval wordt hier hetzelfde woord gebruikt als in Hebreeën 9 vers 5. Het verzoendeksel dus. Hem stelde God tevoren als beschutplaats. Wat Paulus hier aangeeft, is dat dit verzoendeksel al vijftienhonderd jaar voordat Christus Jezus daadwerkelijk de losprijs betaalde, aan Israël gegeven werd in dat heiligdom. Toen al had God een verzoendeksel daar in het binnenste heiligdom neergezet, en dat verwees naar Christus Jezus.
God geloofde in Hem. U zegt: God geloofde in...? Ja, dat staat er ook bij: "Hem stelde God tevoren als beschutplaats door het geloof in Zijn bloed." Ik weet dat dit meestal zo wordt opgevat: Hij is een verzoening áls wij geloven in Zijn bloed. Maar het onderwerp hier is God Zelf. God gelóóft in Zijn bloed. En dat deed Hij al ver tevoren, lang voordat Christus daadwerkelijk de prijs betaalde. In feite was dat hele heiligdom al een illustratie, een demonstratie en een embleem van Hem die zou komen. Dat zat niet alleen in voorzeggingen over wie Hij zou zijn en wat Hij zou doen, maar het was ook gewoon zichtbaar onderwijs. Dat hele heiligdom met al die attributen, kleuren, maten, materialen en rituelen; alles sprak van Hem die zou komen. En God geloofde in Zijn bloed. Tevoren heeft Hij van dat verzoendeksel gezegd: dat is Hij.
En u weet wat er gebeurde. Als de hogepriester daar eens per jaar kwam – Leviticus 16 is het hoofdstuk over Jom Kippoer – dan staat er een paar keer heel uitdrukkelijk dat de hogepriester bloed sprenkelde. Hij sprenkelde bloed op dat deksel. Dat deksel is weliswaar van goud, maar het herinnert aan bloed, aan een slachtoffer, aan Hem die stierf. Tegelijk spreekt het van de Opgestane, want het is het gouden deksel dat in het heiligdom is. Hij is het Lam dat geslacht is. Dit bloed spreekt niet zomaar van sterven; dit bloed spreekt van de dood die is overwonnen.
Als de hogepriester daar kwam en dat bloed sprenkelde, dan was dit een beschutting voor gans het volk. Kijk me na, dat wordt een aantal keren gezegd. Er gebeurde nog veel meer. Let goed op: zolang de hogepriester in het heiligdom was bij het verzoendeksel, werd hij niet gezien. Maar als hij uit het heiligdom kwam en zichtbaar werd voor het volk, dan nam hij de andere bok. Hij beleed de zonden van het volk met zijn handen op de kop van die zogenoemde zondebok, en die werd weggestuurd in de woestijn.
Dat is precies wat er straks met Israël gebeurt als de Hogepriester uit het hemelse heiligdom komt waar Hij nu is. Pas dan zal Israël daadwerkelijk gaan zien wie de zondebok is en zullen zij de Hogepriester treffen. Je verzint het niet, het staat er gewoon allemaal! Dit is zo geweldig! Dan zal Israël daadwerkelijk de beschutting en de bescherming ontdekken van Hem die opgewekt is uit de doden. Maar voor heel het volk was er al beschutting, nog voordat zij de hogepriester zagen en voordat die zondebok de woestijn in was gezonden.
En dat is hier ook zo: allen zondigden, allen derven of missen Gods heerlijkheid en allen worden om niet gerechtvaardigd. Allen. Daarom zegt Paulus hier: Hem stelde God tevoren als beschutplaats. Dat hilasterion, dat deksel, die beschutplaats, spreekt van Christus. God heeft dat zo bepaald omdat Hij geloofde in Zijn bloed. Het geloof is hier niet het geloof van ons mensen, maar het geloof van God Zelf die de beschutplaats aanwees. Dat deksel zegt: dat is Hij, en in Hem is er beschutting voor allen. God geloofde tevoren al in Zijn bloed. En dan staat erbij:
De Aantoning van Gods Rechtvaardigheid: Hij Vervult Zijn Belofte ↑ hoofdstukken
Tot aantoning van zijn rechtvaardigheid; dat betekent dat God zou gaan bewijzen dat Hij rechtvaardig is. Daar zou ik een heleboel theologie bij kunnen halen, want dan krijg je het bekende verhaal dat God eist dat er betaald wordt voor de zonden en dat Jezus dan plaatsvervangend de straf draagt. Dat staat er echter allemaal niet en het is ook gewoon een karikatuur van wat de Schrift echt zegt. Want 'tot aantoning van zijn rechtvaardigheid' betekent dat God het bewijs zou gaan leveren dat Hij recht doet aan zijn woord, namelijk door zijn belofte te vervullen. Het is niet moeilijk: de aantoning van zijn rechtvaardigheid houdt in dat God iets belooft en dat Hij, omdat Hij rechtvaardig is, doet wat Hij zegt. Ziet u dat het helemaal niets te maken heeft met het betalen van schuld dat God zou eisen?
Nee, ik ga het zo zeggen: God heeft schuld. Want u weet: belofte maakt schuld. Als Hij belooft, dan is Hij schuldig om dat te vervullen. En dat heeft God gedaan. Het gaat hier niet over onze schuld, het gaat over zijn schuld. De aantoning van zijn rechtvaardigheid is dat God recht doet aan zijn woord en zijn belofte. Aangezien Hij dat tevoren van zins was, heeft Hij dat ook bewezen door het laten begaan van de zondige daden die tevoren plaatsvonden onder de verdraagzaamheid van God. Al die tijd, al die honderden en duizenden jaren, heeft God de zonden van de mens verdragen. Waarom? Hij zag uit naar het moment dat Hij te zijner tijd recht zou bewijzen.
Dit gebeurde om — en dan komt het woord nog een keertje — de aantoning van zijn rechtvaardigheid in de huidige tijd. Hij zag tevoren vooruit dat Hij zijn rechtvaardigheid zou bewijzen, en nu in de huidige tijd heeft Hij het ook daadwerkelijk bewezen. Dat had Paulus eigenlijk al eerder gezegd, want in vers 21 spreekt hij: "Nu echter, nu, los van wet" — dus los van enige wetsuitoefening of dat wat de mens doet — "is rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt."
Wat is het evangelie? Dat is de blijde tijding dat God recht gedaan heeft aan zijn woord, namelijk zijn belofte. Vandaar ook dat erachter staat: "waarvan getuigenis gegeven wordt in de wet en de profeten." In de wet en de profeten wordt die belofte immers zo omstandig en op vele wijzen aangegeven. Het is een wat ingewikkelde zin, dat is typisch Paulus. Je moet bij Paulus goed nadenken, maar als je het volgt, als je ogen daarvoor open gaan of je oren daarvoor opengezet worden in je hart... man, wat een licht stroomt er dan in! Want God heeft zijn rechtvaardigheid bewezen en aangetoond, zodat Hijzelf rechtvaardig is. Als je je belofte vervult, dan ben je zelf rechtvaardig, toch? Maar dat niet alleen.
Het Geloof van Jezus en de Rechtvaardiging van de Mensheid ↑ hoofdstukken
En er staat ook dat God degene rechtvaardigt die uit het geloof van Jezus is. Dus door Zijn belofte te vervullen, bewijst Hij rechtvaardig te zijn, maar daarmee ook dat Hij degene rechtvaardigt die uit het geloof van Jezus is. Want wat was nu het geloof van Jezus? Ik had het net over Christus Jezus, maar nu over Jezus. Dat is Jezus, Degene die hier op aarde de weg ging van geloof. De Heer Jezus heeft gezegd – dat staat ook in Hebreeën –: "In de boekrol staat over Mij geschreven: Zie, hier ben Ik om Uw wil te doen." En Hij is de weg gegaan tot de dood, ja, tot de dood van het kruis.
Waarom heeft Hij dat gedaan? Dat staat in Hebreeën 12: dat deed Hij om de vreugde die Hem voorgesteld was. Hij wist: Ik ga sterven. Hij wist trouwens ook van tevoren dat Hij overgeleverd zou worden door de leidslieden; Hij heeft het ook van tevoren gezegd. En als Hij sprak over Zijn dood, sprak Hij altijd met twee woorden. Dat wil zeggen: Hij zei er ook altijd bij dat Hij op de derde dag zou worden opgewekt uit de doden. Ook dat kwartje viel toen niet, maar later herinnerden Zijn leerlingen zich dat. Maar Hij ging die weg – het geloof van Jezus – Hij ging de weg van geloof en Hij wist: God gaat Mij opwekken.
Hij wist ook dat Hij de Eersteling is, de amandelbloesem. Hij is de Eersteling. En Hij wist dat in Hem, in dat nieuwe leven dat Hij als eerste aan het licht bracht, de rechtvaardiging van de hele mensheid besloten ligt. Al die mensen die tevoren al opgestaan zijn, zijn allemaal weer gestorven. Christus Jezus is de Eerste die onvergankelijk leven aan het licht bracht. Hij wist: God wekt Mij op, en in Mijn opwekking worden alle mensen levend gemaakt. Dit is Romeinen 3, maar in Romeinen 4 staat het ook: wij vestigen ons geloof op God, die Jezus onze Heer opwekte uit de doden. En dan staat er direct achteraan – en daar sla ik even één zinnetje over –: "Die werd opgewekt om onze rechtvaardiging."
Nu is de cirkel weer rond. Want waarom ging Jezus de weg van geloof? Wel, om op te staan uit de doden. En juist daarin is onze rechtvaardiging gelegen: de verlossing, het nieuwe leven. Hij bracht nieuw leven aan het licht. En ja, weet u, het is nu nog in geloof. Maar als we straks opgewekt zijn, ieder in zijn eigen rangorde... Ik bedoel, wij die vandaag geloven mogen eerstelingen zijn, maar als straks de hele mensheid opgewekt is in onvergankelijkheid, dan zijn ze ook volmaakt en dan zijn ze ook rechtvaardig. Dan worden ze rechtvaardig verklaard. Niet gemaakt, nee: verklaard. Dat zijn ze dan ook.
En God ziet de mensheid nu al zo. Ja, God ziet vooruit. Wij kijken altijd naar mensen vanuit het verleden. Je kent iemand vanwege het verleden, maar God kent ons omdat Hij weet wat we gaan worden. Hij kijkt eigenlijk zoals een kunstenaar naar zijn kunstwerk kijkt. Als een beeldhouwer – ik ben zelf geen kunstenaar, muzikant of componist, maar die ziet het al voor zich. Ik had zo’n oom, hij is nu geen timmerman meer, maar wanneer hij vroeger moest gaan verbouwen, dan kwam hij binnen en dan keek hij door de kamer. Ik weet het nog goed: hij zag het al helemaal voor zich. Voor ons was het soms een puinhoop, maar hij zag iets heel anders.
Nou, dat is God. Hij is de Bouwer, de Bouwmeester en de Kunstenaar. En Hij ziet al een mensheid die gerechtvaardigd is in Zijn Zoon, de Garantie, de Eersteling. Zo kijkt God. En die rechtvaardiging van allen is voor Hem al een feit. Kijk, daar spreekt die beschutplaats van. Hij, Christus Jezus, is door God tevoren gesteld als beschutplaats. En daarin is beveiliging, en daarin is onvergankelijk leven en rechtvaardiging. Dat wilde ik graag met jullie delen.
UltimateGoodNews