GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

het virus… van angst

23-08-2020 - Geplaatst door Andre Piet
toespraak gehouden op zondag 23 augustus 2020 in Den Haag

Ben je ook alle paniekzaaierij van de gangbare media zat? Hier dan een toespraak waaruit een heel ander vaatje wordt getapt…

Wanneer iets razendsnel om zich heen grijpt, dan zeggen we dat ‘het viraal gaat’, d.w.z. het verspreidt zich als een virus. Maar nóg sneller dan een virus, verspreidt angst zich. Binnen enkele dagen kan het de hele wereld in z’n greep krijgen, zoals we de afgelopen maanden hebben kunnen zien. Angst verlamt de maatschappij, het creëert afstand tussen mensen en stopt de denkzin zodat per definitie verkeerde keuzen worden gemaakt. Want angst is (zoals bekend) een slechte raadgever. Wat zegt de Schrift hierover? En wat is het medicijn tegen angst? Is er iets dat een mens immuun maakt voor angst? Oftewel, wat drijft de vrees uit?

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

De studie bespreekt hoe het virus van angst zich veel sneller en destructiever verspreidt dan een biologisch virus. Deze angst verlamt de maatschappij, vertroebelt het verstand en spant een valstrik voor de mens. Vanuit de Bijbel wordt aangetoond dat gelovigen geen geest van vrees hebben ontvangen, maar een geest van kracht, liefde en gezond verstand. Het ultieme medicijn tegen angst is het diepe besef van Gods volmaakte, onvoorwaardelijke liefde en de wetenschap dat Hij alles ten goede keert.

“Hij maakt alle minnen tot plussen. Voor Hem bestaan er geen minnen; elke min is een plus die nog niet af is.”

Introductie: Weer Fysiek Bijeen ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen allemaal. Vrienden, dat is een tijd geleden. Zojuist voor de samenkomst heb ik het met Peter nog even overlegd en ik heb het ook nog even nagekeken, maar het moet 16 februari voor het laatst geweest zijn dat ik hier stond.

In de tussentijd... oh, er zijn andere houders voor mijn Bijbel gekomen; je zou er bijna benieuwd naar zijn geweest. Nee, die heb ik niet. Maar in die tussentijd hebben we elkaar dus virtueel ontmoet. Ik heb echter moeite met die uitdrukking, want ontmoeten heeft toch iets wederzijds van reëel contact. Normaal contact, als u begrijpt wat ik bedoel met het woord 'normaal'.

In april en in mei is het geloof ik nog een keer gebeurd dat ik vanuit mijn eigen studeerkamer tot jullie heb gesproken, maar dat is toch van een heel andere orde. Het is zo anders om elkaar dan weer in zo’n setting als deze te treffen. Is het al helemaal normaal? Nou, in mijn beleving nog niet, maar goed, we gaan de goede kant op. Laten we het daarop houden.

Wat ik nu doe, is even terugblikken op wat er zoal gebeurd is. En ja, dat heeft alles te maken met het virus. Nu denkt u misschien: 'Ik heb nu al maanden achter elkaar niets anders gehoord dan over het virus. Dan gaan we eindelijk weer naar de samenkomst en dan hoop ik toch eens een keer iets anders te vernemen.' En waarachtig, waar gaat André Piet het over hebben? Over het virus! Alsjeblieft... Maar u ziet het: het gaat niet over het virus, maar over hét virus.

Het Besmettelijke Virus van Angst en de Maatschappelijke Impact ↑ hoofdstukken

Ja, het gaat wel over het virus, maar over een heel ander soort die in mijn beleving ook vele malen gevaarlijker is, namelijk het virus van angst. En ja, waarom noem ik dat een virus? Nou, een van de meest karakteristieke eigenschappen van een virus is wel dat het zich zo ontzettend snel kan verspreiden. Daar hebben wij zelfs een term aan ontleend: iets gaat viraal. "It's going viral" zeggen we als iets over het internet gaat, want dat is het medium bij uitstek waardoor iets zich razendsnel verspreidt. Sterker nog, het gaat vele malen sneller dan een echt biologisch of medisch virus. Als iets via internet gaat, kan dat in één dag of in een paar dagen de hele wereld bereiken zonder enig probleem. Dan gaat het viraal. Welnu, zo kan het ook met angst gaan.

Ik zat net even terug te blikken op de laatste keer dat we elkaar troffen. Toen hadden we wellicht al een keertje van corona gehoord, maar dat was ergens in China, ver van je bed. Maar het kwam dichterbij. En toen was het in maart 2020 dat de WHO – we kennen de World Health Organization inmiddels allemaal – COVID-19 verklaarde tot pandemie. Mogelijk miljoenen mensen in de westerse wereld zouden de komende maanden, die inmiddels achter ons liggen, gaan sterven aan het coronavirus. Toen werd er gezegd dat drie procent van de besmette mensen zou overlijden, wat in de miljoenen zou lopen. Dat is uiteindelijk allemaal heel anders gegaan. Je zou het niet denken als je de berichten krijgt, maar als je echt de cijfers bekijkt, blijkt dat. Ik heb er moeite mee om het zo te zeggen, want ik wil er niet kleinerend over spreken, maar het is veel minder dan die drie procent; het is zelfs met een hele grote factor minder.

Maar, en dat is mijn punt nu: veel sneller dan dit virus zich verspreidde, was daar het virus van angst. Er is bijvoorbeeld een overdreven inschatting van het gevaar geweest, wat kenmerkend is voor angst. Iemand die bang is, ziet eigenlijk nog maar één ding. Je komt in een tunnelvisie terecht. Als je bang bent voor een spin en je ziet een spin, dan zie je alleen nog maar die spin en dan lijkt die spin ineens heel groot. Dat heeft te maken met de focus. Angst kan overigens een hele nuttige functie hebben, namelijk dat het je in beweging zet om een bepaald gevaar te ontwijken, maar het geeft geen reëel beeld. Iemand die bang is, gaat de dingen vertekenen.

Ik vond dat heel apart, want in juni, toen het virus hier in Nederland al lang weer over zijn hoogtepunt – of dieptepunt – heen was, is er een onderzoek gedaan, een opiniepeiling die dit aardig illustreert. De vraag werd gesteld: hoe groot acht men de kans te sterven als men besmet wordt met COVID-19? Als je dan naar de cijfers kijkt, zie je bijvoorbeeld de leeftijdsklasse van 18 tot 34 jaar. De werkelijke stervenskans is daar 0,004 procent; dat is echt heel erg klein. Maar in de beleving van mensen werd het met een factor 500 te hoog ingeschat. In werkelijkheid is de kans zo klein, maar men acht het 500 keer groter. Datzelfde fenomeen zie je bij de 35 tot 44-jarigen, waar men het 425 keer groter inschat dan het reële gevaar. Men acht de kans dat men daardoor 'gegrepen' wordt dus volstrekt buitenproportioneel. Dat is trouwens niet zo gek, want als je de ganse dag geconfronteerd wordt met nieuws over gevaren, overlijdens en IC-opnames, dan is dat heel logisch. Je ziet het zelfs in mijn eigen levenscategorie van 55 tot 64 jaar: daar wordt het gevaar 65 keer groter ingeschat dan in reële termen. Er is dus sprake van een buitenproportionele inschatting van dat gevaar.

Een ander kenmerk van angst is dat het mensen bang maakt voor elkaar. In feite was dat vanaf het begin ook de boodschap: mensen moeten uitkijken en elkaar op afstand houden. In feite is elk medemens een potentieel gevaar geworden, een dodelijk gevaar zelfs. En dus moet je afstand houden, geen fysiek contact hebben en anderhalve meter bewaren. Ons is zelfs wijsgemaakt dat dit 'het nieuwe normaal' is, een term die ik stelselmatig weiger te gebruiken. Ik noem de situatie van vóór maart 'normaal'. In ieder geval is dit wat angst doet: je wordt bang voor elkaar.

Wat het ook nog eens tot gevolg had, vanwege die angst en de lockdown, was de vereenzaming van de zwakste groepen. Het is afschuwelijk wat er de afgelopen maanden is gebeurd; hoe oudere mensen opgesloten werden en niet bezocht konden worden. Hoeveel mensen zijn daardoor niet in psychische ellende en nood gekomen door die vereenzaming? De hele maatschappij werd zelfs lamgelegd. Van dat effect zijn we voorlopig nog niet af. Volgens het IMF, het Internationaal Monetair Fonds, gaan we naar de diepste crisis sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. Kortom, dat is een ander kenmerk van angst: het legt lam. Het verlamt de mens. In maatschappelijke termen wordt de hele samenleving niet alleen 'verengd' in de zin van een enge visie – dat is dubbelzinnig: heel eng als in bang, maar ook in de zin van gezichtsvernouwing en een tunnelvisie – maar alles wordt ook letterlijk lamgelegd.

En ook niet onbelangrijk: de maatschappij geeft in die angst tal van basale vrijheden prijs. Dat is wat je dan doet; je kunt niet meer gaan en staan, en zelfs niet meer denken en zeggen wat je wilt. Zelfs de informatievoorziening is aan allerlei banden gelegd. Ik heb hier een plaatje van een mondkapje, en dat is wel veelzeggend. Ik heb de afgelopen weken zelf ook een paar keer meegemaakt dat ik iets wilde delen via internet en dat ik later merkte dat het niet meer zichtbaar was. Dat kwam omdat er censuur was toegepast. Dus dat wat je gewoon wilt delen als informatie of als opinie, dat gaat op die manier niet meer. Allerlei dingen die voorheen toch volstrekt vanzelfsprekend waren, zijn dat allang niet meer. Het heeft nogal wat gevolgen en effecten gehad die we tot op de dag van vandaag enorm voelen. We zijn weliswaar niet meer opgesloten, maar we liggen nog enorm aan de ketting; ook wat betreft onze vrijheid. Dat is allemaal het gevolg van die angst die de hele samenleving in zijn greep heeft gekregen.

Dit is even een inleiding zodat u weet waar ik het nu over heb: over een virus, ja, maar vooral over het virus van angst en wat dat met de maatschappij doet. Het zijn zomaar even een paar overwegingen, zonder al te veel opinies of meningen daarover, want dat is ook weer niet al te interessant. U hebt daar zelf uw eigen opinie over, en terecht! Laten we vooral ook zelf blijven nadenken. Dat is trouwens ook iets waar ik straks nog wat over wil zeggen.

Want dat is ook iets wat bij angst gebeurt, en zeker als angst wordt gezaaid: dan wordt juist vrij en zelfstandig denken eigenlijk niet meer welkom geacht. Integendeel, dan moet je juist alles doen wat er gezegd wordt en vooral niet zelf nadenken.

Laat ik eens een paar dingen naar voren brengen vanuit de Schrift. Ik wil een viertal plaatsen noemen, een viertal teksten die gaan over angst, over vrees of termen die daarmee verband houden. En die beantwoorden een aantal vragen. Het is niet zozeer willekeurig, als wel heel beperkt wat ik vanmorgen doe. Een aantal Schriftplaatsen om wijzer te worden van... ja, wat doet angst?

Waarom is angst een hele slechte raadgever? Dat is een algemene uitdrukking die we kennen in de Nederlandse taal. Maar ik denk dat je die vraag ook vanuit de Bijbel kunt beantwoorden. Mensen die bang zijn — hoezeer dat in bepaalde gevallen ook een nuttige functie kan hebben om je tot actie aan te zetten — in het algemeen is het zo dat wanneer die toestand blijft, het het denken lamlegt, zodat je eigenlijk ook niet meer de juiste keuzes maakt. Het is een slechte raadgever, maar waarom dan wel? En dat ook vanuit Bijbels oogpunt.

En dan tenslotte de laatste, maar ook de belangrijkste: wat is het medicijn tegen angst? En anders gezegd: hoe worden we... dat is een leuke term in verband met een virus ook... hoe worden we daarvoor immuun? Immuun, moet ik zeggen. Ik zeg het altijd verkeerd. Maar hoe word je daar eigenlijk onaantastbaar voor? Nou, laten we eens naar die Schriftplaatsen toe gaan.

Amos 5: de Onontkoombaarheid van de Dag van Yahweh ↑ hoofdstukken

Ik ga eerst naar Amos 5, vers 19. Amos wordt wel een 'kleine profeet' genoemd, maar dat heeft niets te maken met zijn postuur; het gaat om de omvang van het boekje. Het is niet zoveel hoofdstukken, het is niet eens de kleinste, maar toch. Amos was een boer die door God was geroepen om het Woord door te geven. Dat doet hij ook, en dan zegt hij in hoofdstuk 5 vers 19 iets dat ik even uit het verband wil citeren, al wil ik dat verband wel direct toelichten. Want er staat: "Zoals wanneer iemand vlucht voor een leeuw en een beer overvalt hem." Dat "zoals" slaat op het voorgaande vers, waar het gaat over de Dag van Yahweh, die trouwens tot op vandaag nog toekomstig is. Amos is een profeet en profeten spreken meestal over toekomende dingen. Het gaat over die dag waarop God gaat ingrijpen in de geschiedenis van Israël, maar ook in het hele wereldgebeuren. Dat is Zijn dag.

Wat is de Dag van Yahweh precies? Op deze locatie zou men wellicht zeggen dat het de Sabbat is, en in feite is dat ook zo. De Dag van Yahweh luidt de wereld-Sabbat in: dat laatste, zevende millennium. Voor de Heer is immers één dag als duizend jaar. Dat zevende millennium is de periode van duizend jaar waarin God rust zal hebben in Zijn schepping, en waarin de schepping zal genieten van de vrede en de rust die Hij geeft. De Messias zal dan heersen vanuit Jeruzalem over Israël en via Israël over de hele volkerenwereld. Dat is die dag, maar die dag wordt op een heel heftige wijze ingeleid. Je hoort de term de laatste tijd veel: in feite wordt het hele systeem gereset. Laat ik het anders zeggen om verwarring te voorkomen: deze aion wordt vervangen door een nieuwe aion. Er komt een compleet nieuwe besturing, een nieuw besturingssysteem. Dat is totaal anders dan de huidige, oude aion, waarin de god van deze aion – de Satan, de leugenaar van den beginne – regeert. In deze aion regeert de leugen; dat is het meest karakteristieke kenmerk ervan. Het jaar 2020 was daar een fraai voorbeeld van, en het slechte nieuws is dat het de komende jaren niet beter zal worden.

De andere kant van het verhaal is dat we bijna tegen dat zevende millennium aan zitten, tegen die grote Sabbat. Wat gaat er gebeuren? Deze aion wordt vervangen door een nieuwe aion, met een nieuwe Koning en een nieuwe Bestuurder. Vanuit Jeruzalem zal een totaal ander koninkrijk heersen dat deze wereld tot een paradijs van vrede en gerechtigheid zal maken. Waar de mens duizenden jaren lang tevergeefs en voortdurend falend mee bezig is geweest, zal het uiteindelijk bereikt worden. Niet door menselijke arbeid, maar doordat God zegt: "Nu is het genoeg, nu stoppen jullie met werken en ga Ik aan de slag. Nu is het Mijn dag."

Maar u begrijpt wel dat als die dag gaat aanbreken, dat niet zomaar een shift is die vloeiend overgaat van het ene in het ander. Nee, absoluut niet. Het is zo heftig; de Dag van Yahweh waar het boek Openbaring over spreekt is zo intens dat er niet voor te vluchten valt. Dat is eigenlijk ook wat Amos 5 vers 18 en 19 beschrijft. Hoe ging dat liedje ook alweer? "Vluchten kan niet meer, ik zou niet weten waarnaartoe." Dat is inderdaad de situatie als die dag gaat aanbreken. Dan kun je wel denken: ik ga naar Nieuw-Zeeland of naar Brazilië, maar het heeft helemaal geen zin. Het kan niet en het helpt niet.

In dat verband staat er: "Zoals wanneer iemand vlucht voor een leeuw." Er komt een leeuw achter je aan en je vlucht daarvoor; dat is een nogal voor de hand liggende reactie. Maar dan blijkt dat je wellicht voor die leeuw kon wegvluchten, om vervolgens door een beer overvallen te worden. In het Nederlands hebben we de uitdrukking "of je nou door de hond of door de kat gebeten wordt"; ik heb het met beide dieren niet zo, maar het punt is: je vlucht voor de leeuw en wordt overvallen door een beer. Kortom: je wordt toch gepakt. Zo zal dat gaan in verband met die dag. Amos schildert het vervolgens zo: je komt eindelijk naar huis. Laten we uitgaan van de situatie dat je bent ontkomen aan de leeuw en de beer. Je komt thuis, doet de deur open en sluit hem als een gek. Je leunt tegen de deurpost, je zit in je 'lockdown' met je handen aan de muur, en dan bijt een slang je. Dan dacht je veilig thuis te zijn, en vervolgens komt daar die slang die je bijt. Je bent de leeuw en de beer ontkomen, maar thuis word je alsnog gegrepen.

Dit is ook precies wat angst doet. Je ziet het ook in het verhaal waar we nu middenin zitten: men probeert te ontkomen aan het virus, maar wat gebeurt er? Een veel groter gevaar treft ons nog eens. Dan denk je het onder de knie of onder controle te hebben, en dan komt er een enorme ramp aan. Ik hoef daar verder niet over uit te wijden, maar dit illustreert prachtig wat hier in Amos staat geschreven.

Spreuken 29: Vrees van Mensen Spant een Valstrik ↑ hoofdstukken

Dan heb ik er nog één, en die zegt mijn schoonmoeder heel wat. Mijn schoonvader zou gisteren 78 jaar geworden zijn; hij is een tijdje geleden overleden. Ik mocht destijds ook spreken bij de begrafenisdienst en een van de teksten die ik toen heb genoemd, was Spreuken 29 vers 25. Waarom? Omdat mijn schoonvader een aantal teksten in zijn arsenaal had zitten die hij graag noemde. De meesten van jullie zullen hem zich ongetwijfeld nog wel herinneren. Hij zei dan altijd – en ik zou het eigenlijk op zijn toon moeten zeggen, want die zit er nog helemaal in: "Vrees voor mensen spant een strik, maar wie op de Heere vertrouwen, zijn onaantastbaar."

Ik kwam er trouwens achter dat de NBG-weergave hier iets van afwijkt. Ik heb hier de meest letterlijke weergave: "Vrees van mensen". In de NBG-vertaling staat weliswaar correct: "Vrees voor mensen spant een strik." Dat lijkt een detail dat niet veel zegt, maar je moet er even bij stilstaan, want het is iets anders. Ik ontken overigens niet dat bang zijn vóór mensen een strik spant; dat is absoluut waar. Maar er staat letterlijk "vrees", of nog letterlijker "beving" of "siddering van mensen". Dat is iets anders. De beving, de siddering of de angst ván mensen is datgene waar mensen bang voor zijn. Dat is het vrezen van mensen. Vrees vóór mensen is dat je bang bent voor een mens. Dat kan samenvallen, maar dat hoeft niet. Vrees ván mensen wil zeggen: dat waar mensen in het algemeen bang voor zijn.

Dat spant een strik, een valstrik. Dat wil zeggen dat je fataal van onderuit gaat door datgene waar mensen bang voor zijn. En hoeveel angsten heeft een mens niet? Dat kan inderdaad iets globaals zijn, zoals ik dat zojuist besprak en zoals we dat dit jaar beleven. Zoals dat ook voortdurend door de media wordt geïndoctrineerd. Dat is dan vrees van mensen, en dat spant een strik; het legt je lam. Het doet alles wat angst met een mens doet aan stress.

Het is ook haast grappig, cynisch of ironisch – ik weet niet hoe je het het beste kunt benoemen – maar een van de dingen die men zegt als je een goede weerstand wilt hebben en immuun wilt zijn voor virussen en dergelijke, is dat rust en ontspanning de allerbelangrijkste dingen zijn. Stress is ongeveer het allergevaarlijkste en het meest desastreus voor het immuunsysteem. En wat gebeurt er? Dan komt er een virus langs en wordt er gezegd dat we allemaal bang moeten zijn. Maar wat er dan gebeurt, is dat het immuunsysteem juist zo sterk wordt aangetast door die angst. U begrijpt hoe tegengesteld dat werkt. Vrees van mensen spant een valstrik.

Maar wie op JAHWEH vertrouwt – zo staat het letterlijk, de Naam van God, "Ik ben die Ik ben" – als je op Hem vertrouwt, dan ben je inderdaad onaantastbaar. Vertrouwend op wat Hij gesproken heeft, gelovend in wie Hij is en wat Zijn voornemen is. Als je gelooft dat Hij dat realiseert, dan kan je niets gebeuren. Dan ben je inderdaad onaantastbaar.

In Filippenzen 4 wordt er gesproken over de vrede van God. Weet u wat de vrede van God is? Dat is niet alleen de vrede mét God, maar de vrede ván God. Dat is de vrede die God Zelf heeft. Dacht u dat God in paniek is over de gang van zaken en wat er gebeurt in de wereld? Nee, natuurlijk niet. Hij is God. Alles is perfect onder controle, ook al lijkt dat voor het oog van niet. Hij is Schepper en heeft daarom vrede. Nou, dat besef dat Hijzelf vrede heeft, zorgt ervoor dat de vrede van God uw harten – de binnenkant, het centrum – en uw gedachten – je hele denkzin – zal bewaren als in een vesting. In een burcht die onneembaar is. En als je inderdaad dat vertrouwen hebt en staat op dat fundament van wie Hij is en van wat Hij gesproken heeft in de Schriften, Zijn Woord, ja, dan ben je onaantastbaar. Dan ben je als in een vesting en dan beleef je de vrede die alleen Hij kan geven. Wie op JAHWEH vertrouwt, is onaantastbaar.

Timotheüs 1: Geen Geest van Beduchtheid, maar van Gezond Verstand ↑ hoofdstukken

Ik neem nu nog een andere schriftplaats. Ik was zojuist in Filippi en verwees ook nog even naar Filippenzen 4, maar nu neem ik u in deze PowerPoint echt mee naar een tekst uit de laatste brief die Paulus geschreven heeft die we in onze Bijbel hebben. Ik maak toch niemand bang nu, hè? Nu is het zo dat als je hoest of niest, je al snel wordt aangekeken. Dan denk ik: doe toch even normaal.

In 2 Timotheüs 1, de laatste brief die Paulus heeft geschreven — het is zijn geestelijk testament — schrijft hij dit aan Timotheüs: "Want de God..." Ik vertaal het in dit verband graag zo letterlijk mogelijk: de God. Dat wil zeggen: niet zomaar God, nee, de God, de Ene namelijk. Hij is de God. "Want de God heeft aan ons..." zegt Paulus. Hij adresseert dit natuurlijk aan Timotheüs; het is een persoonlijke brief. "Want de God heeft ons niet gegeven een geest van beduchtheid, van schuchterheid." Ik meen dat de Statenvertaling 'vrees' zegt en de King James 'fear', maar de Concordant Version zegt 'timidity', timiditeit. Gewoon een timide geest. Dat is ook iets van angst; verlegen zijn met de situatie, wat je timide maakt.

Moet u nagaan: Paulus schrijft dit terwijl hij gevangen is, 'geketend' zegt hij in het tweede hoofdstuk. Hij zegt dat het moment van zijn verscheiden voor de deur staat; met andere woorden, hij gaat binnenkort geëxecuteerd worden. En nu zegt hij tegen Timotheüs — hij geeft hem zijn laatste instructies aan zijn veel jongere medewerker: "God heeft ons niet gegeven een geest van beduchtheid om bang te zijn." Ook niet voor de Caesar, de keizer en de overheid. Hoezo? Wij kennen de God, dé God, en Hij heeft alles in handen. En al zijn ze dan van zins — zoals Paulus wist — om hem om te leggen en hem te executeren, dacht u dat dat iets kan veranderen aan Gods plan? Natuurlijk niet. Hij zegt trouwens ook: "Maar het woord van God is niet gebonden." Dus dan kunnen ze mij wel gevangen zetten, maar dacht je nou werkelijk dat het Woord gebonden kan worden? Echt niet, dat Woord doet zijn werk. En die ene God is gewoon de God, en Zijn plan houdt niet op doordat ik sterf of omgebracht word. Voor een mens ben je dan echt bij de muur aangekomen, verder kun je niet. Maar Paulus zegt over dit leven: "Wacht even, ik ken een God die de doden opwekt." Dan begint het pas eigenlijk.

Wij zeggen dan wel eens: "Is er een leven na dit leven?" of "na het leven?". Dat is een volkomen bizarre voorstelling. Het is niet een leven na het leven. Nee, hét leven. Dit is 'on-leven', tussen aanhalingstekens. Hét leven moet nog beginnen. Kijk, dat zijn de termen waarin je denkt en spreekt als je de God kent. En dan heb je geen geest van vrees. Hij zegt: "God heeft ons niet gegeven een geest van beduchtheid, maar van..." Nou, hij noemt drie dingen: "van kracht (power, dynamis), van liefde (agapè, Gods liefde, ik kom er straks nog op terug) en van gezond verstand (bezonnenheid, zegt de NBG-vertaling)." Letterlijk heeft het inderdaad te maken met gezond denken. En dat is waar we het net over hadden: als er iets is wat vrees lamlegt en blokkeert, dan is dat überhaupt denken, laat staan gezond denken. Zodat je je laat informeren, zodat je een overwogen oordeel hebt, zodat je de dingen in proporties kunt bezien en je niet gek laat maken.

Lieve mensen, het is zoiets. Als er iets is wat mij persoonlijk verbijsterd heeft, dan zijn dat twee dingen: hoe snel de wereld gek gemaakt wordt, maar vooral hoe gemakkelijk gelovigen daarin meegaan. In die totale gekte. Hoe is het mogelijk? God heeft ons niet gegeven een geest van vreesachtigheid of van schuchterheid. Kom nou, we hebben toch de ene God? Je gebruikt je gezonde verstand, dat begrijp ik ook wel. Als je de ramen open kunt zetten voor frisse lucht, doe dat dan vooral; dat is ook gezond verstand. Maar doe normaal, mensen. Doe normaal. Hij heeft ons gegeven een geest van kracht, van liefde en van gezond verstand.

Weet u wat ik trouwens ook zo frappant vind? Men probeert alles lam te leggen, maar weet u wat er echt achter zit? Dat is ook weer angst. Want ja, je moet het narratief — het verhaal wat men je wil laten geloven — dat mag vooral niet ondermijnd worden. Dan moet ik denken aan een tekst die ik ooit las in het boek van Peter Bruin. Het staat wel eens op de voorkant als een ondertitel: "De leugen vreest het bewijs." De leugen is eigenlijk altijd bang. Weet u waarom? Omdat het bewijs de waarheid aan het licht brengt. Dat is de reden waarom de leugen altijd angst laat heersen. De leugen wordt beheerst door angst, want ze kan namelijk altijd aan het licht komen. Daarom mag de waarheid vooral niet verteld worden. Vandaar ook dat je leest over deze Aion, dat zij de waarheid in ongerechtigheid ten onder houdt. Want als de waarheid aan het licht komt, dan betekent dat dat de leugen aan de kaak gesteld wordt.

Ik had het over de ramen openzetten en jij dacht: "Hoe was het ook alweer?" Het staat ergens in Johannes 20 dat de discipelen vergaderd waren en zij hadden de ramen en deuren gesloten uit vrees voor de Joden. Maar zo was het bij jullie nog niet? Nee, we zitten op een kiertje. Oké, zo is dat. Kracht, liefde en gezond verstand. Nou, dan neem ik u mee naar de laatste schriftplaats.

Johannes 4: Gods Volmaakte Liefde Drijft de Vrees uit ↑ hoofdstukken

Ik wil u heel graag wijzen op 1 Johannes 4. Het is maar een klein stukje uit een vers, maar ik vind het heel mooi om mee af te sluiten. Johannes schrijft daar: "Er is in de liefde geen vrees, maar de volmaakte liefde drijft de vrees uit." Over een medicijn tegen angst en vrees gesproken! Hoe word je daar immuun voor? We hebben er zojuist al iets over gezien: de waarheid, het Woord, het vertrouwen op Hem, de ene God. Hier wordt daarover gesproken en uiteindelijk komt het toch allemaal bijeen. Leuk hè, het komt allemaal bij de Ene, en dat is Hij die liefde is. God is liefde. Weet u waar dat staat? Dat staat in 1 Johannes 4, twee keer zelfs: in vers 8 en in vers 16. Dat is makkelijk te onthouden: 4, 8, 16. Daar staat: God is liefde.

De liefde waar het hier over gaat is niet de liefde van mensen voor God. Let op, het is niet míjn liefde voor Hem, zo van: "Mijn Jezus, ik hou van U." Nee, het is Zijn liefde voor mij, dat is een wereld van verschil. Het gaat om de liefde Gods. God is liefde. Hij laat nooit varen het werk van Zijn handen. Het is zoals een vader en een moeder liefde hebben voor hun kind. Waarom? Omdat het hun kind is, het is iets van henzelf. Dat staat volstrekt los van de prestaties of wanprestaties en het gedrag. Al pleegt het kind een moord, het blijft je kind. Dat is het. Zo zijn wij een creatie van Hem, wij zijn het werk van Zijn handen. Dat laat God nooit varen, dat kán Hij niet.

God is liefde. Als iets verloren is, dan zoekt Hij het op. Weet u hoe lang Hij zoekt? Net zolang tot Hij het gevonden heeft. Kijk, dat is God. Dat is Zijn liefde. Het feit dat Hij God is, geeft aan dat het succes verzekerd is. Omdat Zijn liefde het wil bewerken, ontzegt Hij Zichzelf Zijn vermogen niet. Dat Hij vindt, geeft aan dat Hij God is. Maar dat Hij zoekt, dat Hij niet tevreden is met het feit dat iets of iemand verloren is, of dat deze wereld verloren is, dat is Zijn liefde voor Zijn schepping. En in die liefde is geen vrees.

Het idee is dit: Hij heeft inderdaad deze hele schepping, u en mij en alles, in Zijn hand. He's got the whole world in His hand. Als dat zo is, en Hij houdt van elk schepsel met een onvoorwaardelijke liefde – want dat is agape – dan verandert alles. Agape is iets anders dan vriendschap; vriendschap heeft te maken met de eigenschappen van een ander. Ik heb het over agape, niet over phileo en helemaal niet over eros. Er is niks mis met al die dingen, maar agape is onvoorwaardelijke liefde die niet stuk kan gaan omdat ze geen voorwaarden kent. Als je Hem kent die deze hele schepping en elk mens en iedere creatie in Zijn handen houdt, die daarvan houdt en daar het beste mee voorheeft – want dat is wat liefde is: je houdt van de ander en je hebt het beste daarmee voor – wel, als dat zo is en als die God alles onder controle heeft en ten goede keert, dan is dat de waarheid.

Realiseer je dat eens. Je kunt zo'n tekst natuurlijk als een mooie spreuk aan de wand hangen, en dat is geweldig, dat moet je vooral doen. Maar realiseer je het ook echt? Of is het een platgetreden paardje geworden? Dat is het grote nadeel van bekende dingen: je zegt het zo vaak dat je het niet meer beseft. Misschien weet je het in de verte nog wel, maar het gaat erom dat je het echt gaat beseffen. Dat Hij alles in mijn leven onder controle heeft en dat er niets gebeurt buiten Hem om. Ik heb daar vorige week over gesproken: Hij maakt alle minnen tot plussen. Voor Hem bestaan er geen minnen; elke min is een plus die nog niet af is.

Als ik zo naar deze wereld kijk en naar alles, maar ook gewoon persoonlijk: als dit de waarheid is, wat zou mij dan ooit kunnen scheiden van de liefde Gods in Christus? Romeinen 8 houdt ons dat voor. Er volgt daar een hele lijst van dingen waarvan je mogelijk zou kunnen zeggen: "Ja, maar dít dan?" Nee, al die dingen gaan meewerken ten goede. Die minnen maakt Hij tot plussen. Als dat de waarheid is, dan drijft dat de vrees uit. Dat is absoluut een medicijn, of zal ik zeggen: een vaccin. Want dit is blijvend. Bij gewone vaccins is dat nog maar de vraag, u begrijpt wat ik bedoel, maar dit maakt je werkelijk onaantastbaar. De volmaakte liefde drijft de vrees uit.

Dit zijn overwegingen die zo ter zake zijn, nu in 2020 maar eigenlijk altijd. Des te meer wanneer er veel op je afkomt, en dat kan van allerlei aard zijn. We hadden het nu over globale ontwikkelingen die gaande zijn, maar het geldt ook gewoon in de persoonlijke sfeer. Ron vertelde daar wat over en u hebt ook uw eigen verhaal van wat er zo gaande is in de economie, met bedrijfsmaatregelen, noem maar op. Of in je eigen huisgezin of in je huwelijk. En dan? Ja, er is één God en Hij heeft alles onder controle. De minnen waar ik nu tegenaan loop, waar ik tegenaan kijk en die ik zo voel in mijn hart... als ik weet dat die minnen plussen worden, dan leef je ineens in een heel andere wereld. In een wereld waar iedereen alleen maar minnen ziet, zie jij plussen. Dan kijk je gewoon met de bril van God en dan zie je allemaal plussen. Ze zijn alleen nog niet af. Het is een kwestie van onze beperkingen in de tijd, het is een kwestie van geduld. Hij maakt alle dingen wel. En dat besef van die liefde drijft alle vrees uit. Ik heb het zojuist even bij Peter nagevraagd of het lied dat ik in gedachten heb hier bekend is, en dat is hij. Dat verbaast me ook niks, want volgens mij kennen jullie veel meer liederen dan ik.

Afsluitend Gebed: Onaantastbaar Staan op Gods Woord ↑ hoofdstukken

Vader, we danken U dat we hier zo deze morgen met elkaar samen mochten zijn. Dat we weer bij elkaar konden komen en dat de gelegenheid daartoe er was. We danken U dat we deze dingen mochten overwegen, in woord en in lied, en dat we de Schriften mochten openen om bij het licht daarvan ook naar de actualiteit te kijken. Zo mogen we ons werkelijk laten voorlichten hoe de vork aan de steel zit, wie U bent en hoe U de grote God bent die van Zijn schepping houdt en een geweldig plan heeft. Wie op U vertrouwt, die is onaantastbaar.

De liefde van U en het besef daarvan, dat drijft alle vrees uit. Want het is geweldig dat U zulke garanties geeft en dat we mogen staan op dat Woord. Dat we niet afgaan op wat we zien of voelen, of op wat ons wordt wijsgemaakt — of wat men ons probeert wijs te maken — maar dat we afgaan op dat wat er staat geschreven. De Rots der eeuwen, het fundament dat nooit, werkelijk nooit wankelt.

Dat fundament mogen wij onder onze voeten hebben, zodat we zo in deze wereld mogen staan, in deze boze aion en in haar nadagen. We zien uit naar dat geweldige millennium. We zien uit naar de voltooiing van Uw plannen, naar die zevende dag, naar de dag van U. En alles wat daar nog op gaat volgen: de achtste dag, de nieuwe schepping.

Heer, het is zo groot wat U nog voor ons, voor Israël, voor de volkerenwereld en uiteindelijk voor heel de schepping in petto hebt. Wat een God, wat een hoop en wat een verwachting geeft U! Dat sluit alle vrees buiten. Heer, we danken U voor dat Woord, voor die boodschap, voor dat goede bericht en voor die blijde tijding.

In dat besef dragen wij elkaar ook bij U op. En we danken U dat U geeft wat we nodig hebben, zodat we verheugd in die vrede elke dag opnieuw mogen wandelen, uitziende naar die geweldige, grootse en onvoorstelbare toekomst. In de naam van Uw Zoon, Christus Jezus, onze Heer. Amen.

🎧 het virus... van angst
Delen: