GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

een tweesnijdend scherp zwaard

16-03-2025 - Geplaatst door Andre Piet
Rotterdam EH

Als God iets samenvoegt, zou de mens dit niet scheiden, zo staat geschreven over het huwelijk. Maar het omgekeerde is ook waar. Als God iets vaneen scheidt, dan zou de mens dit niet samenvoegen. Gods woord dat verbindt is hetzelfde woord dat ook afzondert, polariseert en verdeelt. Het is als een tweesnijdend zwaard. Levend, krachtig en scherp!

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze studie belicht de metafoor van het Woord van God als een tweesnijdend scherp zwaard dat levend en krachtig is. Het Woord fungeert als een instrument dat een zuiver onderscheid aanbrengt tussen ziel en geest, en tussen menselijke gevoelens en de feitelijke waarheid van de Schriften. Er wordt gewaarschuwd voor de invloed van 'schijnapostelen' die een 'andere Jezus' prediken door terug te grijpen naar de bediening onder de wet. Gelovigen worden opgeroepen geen ongelijk span te vormen met ongelovigen en de Ecclesia te zien als de tempel waar Gods Woord in zijn zuiverheid bewaard wordt. De kernboodschap is dat het Woord niet alleen scherp is, maar de gelovige ook scherp maakt in zijn denken en onderscheidingsvermogen door de feiten van de geest te belichten.

“Het Woord van God is niet alleen scherp, het maakt jou ook scherp. Want als je het Woord tot je neemt, wordt dat Woord toegepast en maakt het je attent op de dingen zoals ze zijn.”

Diverse Metaforen voor het Woord van God ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen allemaal, vrienden hier in Rotterdam. Fijn dat ik weer eens in jullie midden mag zijn. Ik wil jullie vanmorgen heel graag bepalen bij het onderwerp dat jullie hier zien geprojecteerd. Het Woord van God wordt met nogal wat verschillende dingen vergeleken. Er zijn heel wat metaforen voor het Woord van God, zoals dat dan zo mooi heet. We hebben er zojuist trouwens ook nog een paar van bezongen in de liederen. Eén daarvan was die van dat het Woord van God een lamp voor onze voet is en een licht op ons pad.

Maar wat dacht u van de Psalmen? Juist daarin worden nogal wat vergelijkingen gemaakt met het Woord van God. Het Woord is als honing. Het Woord is geen honing en het Woord is ook geen lamp, maar het is als een lamp en het is als honing. In al die vergelijkingen, in al die metaforen, wordt uiteraard een bepaalde waarheid benadrukt. Als het gaat over het Woord als honing, dan ligt daarin de gedachte dat het zoet is. Zoeter dan honing is Uw Woord. Het verlicht trouwens ook de ogen.

In Jesaja wordt het Woord vergeleken met de regen en de sneeuw die van boven komen. Een soortgelijke vergelijking, alleen is dan de gedachte dat het van beneden komt uit een bron, namelijk die van water. Het Woord wordt vergeleken met vuur, maar ook met een hamer die verpletterend en krachtig is. Het Woord wordt vergeleken met melk, dat zo voedzaam is, zeker voor de eerste tijd van een baby; dan kan het niet zonder melk. Daarna wordt iets anders belangrijk, namelijk vaste spijze, en ook dat is een bekende metafoor die op verschillende plaatsen in de Bijbel wordt genoemd. Dat wil zeggen: op het Woord moet je kauwen. Dat zullen we vanmorgen trouwens ook wel weer enigszins bemerken. Het is soms niet zomaar 'hap-slik-weg', zoals je dat van melk kunt zeggen, maar er gaat wat tijd overheen. Dat kost actie; je moet het met recht overdenken, je moet erop kauwen, wil je werkelijk ook de waarde en de kracht ervan beleven.

Het Woord wordt ook vergeleken — en nu zijn we bij het punt waar ik vanmorgen naartoe wil gaan — op heel veel plaatsen met een zwaard. In dit geval zelfs met een tweesnijdend zwaard. Je hebt zwaarden van allerlei soorten. Ik had in eerste instantie in de aankondiging van deze bijeenkomst een plaatje van een zwaard vermeld, zo’n samurai-zwaard. Ik kreeg meteen al na een paar minuten de correctie dat dat niet klopt: "Je gaat het hebben over een tweesnijdend zwaard en je laat een zwaard zien dat slechts aan één kant scherp is." Het is dus niet tweesnijdend, dus ik heb dat meteen maar gecorrigeerd. Waarvoor dank!

In Hebreeën 4, de tekst die zojuist door Johan René werd voorgelezen, wordt het Woord inderdaad vergeleken met een tweesnijdend scherp zwaard. Je leest in het boek Openbaring ook dat als Johannes op Patmos is, hij de verschijning te zien krijgt van de opgestane Heer. Daar staat dat uit Zijn mond een tweesnijdend scherp zwaard kwam. Dat klinkt erg heftig, en dat is ook heel heftig. Als je later in het boek Openbaring ziet wat er met dat zwaard gebeurt wanneer Hij straks uiteindelijk zal verschijnen om de volkeren te treffen, dan is dat ook een levensgevaarlijke situatie. Feitelijk is dat ook één van de gedachten die bij het tweesnijdend zwaard ligt opgesloten.

Het Levende, Krachtige en Tweesnijdende Zwaard ↑ hoofdstukken

Laten we de tekst nog eens wat nader bezien. Daar staat in vers 12 van Hebreeën 4 — de context laat ik even helemaal buiten beschouwing, want de tekst op zich blijkt al voedzaam genoeg te zijn, om zo te zeggen: "Want het Woord Gods is levend en krachtig." En die twee hebben alles met elkaar te maken. Het Woord van God is in zichzelf al levend. Het komt uit de mond van God voort. Dit Woord is ook geïnspireerd, ingeblazen. En u weet wat er dan gebeurt, want als God iets inblaast, dan lees je dat al in de eerste hoofdstukken van de Bijbel. Wanneer stof uit de aarde genomen wordt en God blaast daarin, dan staat er: "en alzo werd de mens, alzo werd Adam een levende ziel." Dat wil zeggen: God blies daarin, er komt geest in en dan wordt het levend. Gods Woord is in zichzelf levend, maar het geeft ook leven. Het is levend in zijn uitwerking: levendmakend, vitaliserend.

Feitelijk doet dat Woord alles. Dat zie je ook al in Johannes 1: "In het begin was het Woord." Vanaf de aanvang is God daar en Hij spreekt, God zij dank. En dat Woord is alles. Er staat dat dit Woord het licht der mensen is en dat geeft trouwens ook leven. We hebben er zojuist ook over gezongen: het licht wordt weer sterker, de dagen worden langer, maar ook de lichtintensiteit van de zon neemt weer toe. En wat gebeurt er? Er ontspruit leven op alle fronten. Dat is wat licht allemaal doet en wat Gods Woord ook is. Als God spreekt, dan gebeurt er wat.

Al die metaforen die ik zojuist noemde, geven aan in welk opzicht het Woord van God alomvattend is. Het is krachtig en het kan inderdaad ook verpletterend zijn. Het is licht, dat wil zeggen: het doet de duisternis opklaren. Het is zoet, het is heerlijk om ermee bezig te zijn. Het Woord is levend in de zin van vitaliserend en zoals water de dorst lest. Het Woord is ook als brood — die vergelijking was ik zojuist nog vergeten te geven — maar er zijn zoveel metaforen.

Het Woord is levend, het Woord is krachtig en er staat nog iets bij: "en het is scherper" — en dat is het thema van morgen vooral — "het is scherper dan elk tweesnijdend zwaard." Tweesnijdend betekent eigenlijk dat het niet alleen maar in één richting snijdt, maar het snijdt in alle richtingen hoe je het ook gebruikt. Het is altijd effectief en daarom trouwens ook levensgevaarlijk.

Eerder vanmorgen had ik hierover nog even een gesprekje. Ik herinner mij nog, hoewel het alweer heel lang geleden is, de eerste keer dat ik hier sprak — niet op deze plaats, maar in deze kring in Ebenezer. Dat zal zo'n twintig jaar geleden zijn denk ik. Toen sprak ik over Ehud. Sommigen van u herinneren het zich hopelijk nog een beetje. Hij was een richter, dat lees je in het boek Richteren. Die man was linkshandig en hij had een tweesnijdend zwaard. Hij komt bij die grote, dikke koning Eglon en zegt tegen hem: "Ik heb een Woord Gods voor u." Eglon komt van zijn plaats af en dan lees je — het is niet zo'n smakelijk verhaal, wel spannend trouwens — dat Ehud de vijandige koning dat zwaard zo dwars door zijn buik steekt. De details zal ik u verder onthouden, maar het was heel effectief, kan ik u zeggen. In feite was de vijand daarmee verslagen. In de praktijk nog niet direct, er ging nog wat tijd overheen, maar dat was in feite Decision Day. Dat kwam door dat tweesnijdende zwaard. Hij zei: "Ik heb een Woord Gods voor u," en wat gaf hij? Een tweesnijdend zwaard. Alsjeblieft, dat is het Woord. Dus het was zelfs in de letterlijke zin een tweesnijdend zwaard.

Hoe dan ook, dat is het Woord van God. Het Woord is scherp. Want als je het hebt over een zwaard, waar is dat handig voor? Waar is dat noodzakelijk voor? Wel, het is noodzakelijk in de strijd, maar ook om te snijden. En dit Woord is scherper dan elk tweesnijdend zwaard.

De Haarscherpe Scheiding Tussen Ziel en Geest ↑ hoofdstukken

In de Hebreeënbrief wordt dat ook nader toegelicht. Het dringt namelijk door. Het is zo scherp en het is zo doordringend en zo diep dat het vaneenscheidt: ziel en geest. Die vind ik trouwens meteen ook wel heel erg mooi, want als we het hebben over Gods Woord, waarvan hier dus gezegd wordt dat het vaneenscheidt ziel en geest, dan staat dat in contrast met mensenwoorden in de meest letterlijke zin van het woord. Wat je in de menselijke taal zoals wij die bezigen namelijk standaard ziet, is dat die twee begrippen altijd door elkaar gehaald worden. Mensen zeggen: "Ik heb wat geestelijke problemen, dus ik ga naar de psycholoog toe." Weet je wat je dan eigenlijk zegt? "Ik heb geestelijke problemen en daarom ga ik naar een zielkundige toe." Daarmee geef je eigenlijk aan dat je geen verschil ziet tussen de ziel en de geest. Vraag het maar eens een keertje op straat: "Wat is het verschil tussen ziel en geest?" Dat zal zelden duidelijk worden uitgelegd. Ons woord 'psyche' komt eigenlijk ook regelrecht uit het Grieks en dat is de ziel. Maar het Woord van God maakt in ieder geval wel onderscheid; een scheiding tussen het een en het ander, ziel en geest.

Om dat meteen maar even toe te lichten – want hier moet je toch iets over zeggen: in de Bijbel zie je eigenlijk al vanaf de aanvang dat de ziel de combinatie is van lichaam en geest. Ik noemde het zojuist al even in verband met die inspiratie: dat God stof uit de aardbodem nam en erin blies. Hij blies de geest des levens in Adam, de geest van het leven, en alzo werd Adam een levende ziel. Hij kreeg geen levende ziel, maar hij werd een levende ziel. Met andere woorden: wat is een levende ziel? Dat is de combinatie van stof uit de aardbodem waar God de geest in heeft geblazen. Ziel is in de Bijbel ook alles wat de mens gemeenschappelijk heeft met het gedierte. De Bijbel kent niet zoiets als een onsterfelijke ziel. Je leest in Genesis 1 al dat het gedierte – in de meeste vertalingen komt dat niet zo goed uit de verf – ook 'levende zielen' genoemd wordt. De wateren, de oceanen, die wemelen van levende zielen. Wij zouden dat misschien niet zo zeggen, maar het Woord van God doet dat wel. Hoe dan ook, het Woord van God maakt duidelijk scheiding, of tenminste onderscheid, tussen ziel en geest.

Gewrichten en merg, die is wat moeilijker. Maar het idee is, als u het mij vraagt – en ik wil dat best toelichten: gewrichten zijn de verbindingen, de connecties. Het woord dat hier gebruikt wordt, betekent eigenlijk ook zoiets als connectie. De uiterlijke verbindingen staan dan in contrast met het merg, want dat zit in de botten, in de beenderen. Dat is wat je niet kunt zien: de binnenkant. Dat heeft trouwens een buitengewoon belangrijke functie, maar het is de binnenkant. De gewrichten zijn dat wat die botten en beenderen bij elkaar houdt; dat is wat je ziet. Ik denk dat het in dezelfde lijn ligt als wat er in Hebreeën 4 genoemd wordt, waar het Woord van God scheiding tussen maakt: ziel en geest, tussen gewrichten – de uiterlijke connecties. Laat ik het meteen verklaren zoals ik dat in dit verband versta: de connecties die mensen gewoon uiterlijk hebben. We staan nu in relatie tot elkaar, zakelijk of het zijn familieleden waar je een bepaalde band mee hebt. Dat is allemaal heel goed en heel waardevol, maar je moet het wel goed onderscheiden van waar het werkelijk om gaat.

En dat brengt ons meteen bij het laatste waar het Woord heel duidelijk verschil tussen maakt, namelijk tussen gevoelens en gedachten van het hart. Ik vind het een beetje jammer dat de NBG-vertaling – de Statenvertaling geloof ik ook – hier gevoelens weergeeft met 'overleggingen'. In de Concordant Version wordt het weergegeven met sentimenten. Dat maakt het meteen heel duidelijk. Het Woord van God onderscheidt heel duidelijk sentiment, waar op zich niets mis mee is, zoals er ook niets mis is met de ziel of met de uiterlijke connecties die we hebben. Maar je moet het wel onderscheiden van het denken. Dat is een van de grote problemen in de tegenwoordige tijd: dat gevoelens leidend zijn en eigenlijk ook normatief. Wat je voelt, is wat je zou moeten doen. "Je moet doen wat je voelt," dat is het motto. Of: wie ben je? Wat is je sekse? Dat wordt niet bepaald door wat je ouders bij de geboorte konden zien; nee, dat wordt bepaald door hoe je je voelt. Dat moet je gaan ontdekken. De gevoelens zijn heersend geworden. En nogmaals, er is niets mis met gevoelens, maar het Woord van God maakt wel heel duidelijk verschil tussen gevoel, sentiment en de feiten: dat wat je weet, waar je over kunt denken.

In feite zie je hier, als ik het even schematisch mag voorstellen: het Woord van God scheidt het zielse en de gevoelens – want dat is wat wij gemeen hebben met de dieren, zij hebben ook gevoelens – van wat wij als mensen kennen: de geest. Wij kunnen denken over de dingen. Dat is de binnenkant en dat heeft te maken met de waarheid. De mens is, als hij geestelijk gezind is, niet op zoek naar gevoelens. Niet omdat daar iets mis mee is, maar omdat het gaat om het Woord, om de inhoud, de binnenkant. En dan zie je dus de dingen die hier genoemd worden, waar het Woord van God heel duidelijk verschil maakt. "Het schift vaneen", zo staat dat in de NBG-vertaling; het schift vaneen ziel en geest, uiterlijke connecties (gewrichten) en merg, gevoelens en gedachten. Waar een mens zo gemakkelijk al deze dingen door elkaar haalt, waakt het Woord van God daarover. En dat is het geweldige: het Woord van God is niet alleen scherp, het maakt jou ook scherp. Want als je het Woord tot je neemt, wordt dat Woord toegepast en maakt het je attent op de dingen zoals ze zijn. Het maakt je met recht scherp in het denken. Het leert je de dingen onderscheiden en daardoor ook relativeren. Als je eenmaal weet wat de feiten zijn, wat het Woord van God zegt en wat geest is, dan ga je de dingen die ook waarde hebben in relatie zien tot de waarheid. Je gaat het betrekkelijke ervan inzien. Dat is allemaal wat het Woord van God doet. Het is scherp, scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Dat is wat zojuist gelezen is uit dat ene vers in Hebreeën 4, en het zet ons meteen op het juiste spoor.

De Ware Christus Tegenover een Andere Jezus ↑ hoofdstukken

Het gaat er dus om dat het woord van God heel duidelijk verschil maakt. En dat is ook de reden waarom we nu naar 2 Korinthe 6 toe gaan. Want daar in dat schriftgedeelte wordt ook heel duidelijk een verschil gemaakt tussen het een en het ander. Tussen waarheid en leugen. Tussen rechtvaardigheid en wetteloosheid. Tussen Gods woord en mensenwoord.

Laten we daar eens naar die passage toe gaan. Eerst eventjes voor de goede orde, de Tweede Korinthe-brief. Daar moet ik dan toch even iets over zeggen. De Tweede Korinthe-brief is een brief die Paulus schreef en die ontstaan is zo ergens in het jaar 50 of 51 van onze jaartelling. Dus pakweg twintig jaar na de opstanding van onze Heer. Je leest daarover in Handelingen 18, het hele verslag hoe die ekklesia tot stand kwam door de prediking van de apostel Paulus. Hij is daar anderhalf jaar geweest. En als hij dan later deze ekklesia ook brieven schrijft – we hebben er een tweetal van in onze Bijbel – dan is de Eerste Korinthe-brief waarschijnlijk al een jaar of twee later geschreven. Hij schrijft dan vanuit Macedonië, u ziet dat hier ook op het kaartje. Dat zal dan ergens in het jaar 56 geweest zijn. Dus pakweg vijf, zes jaar na het ontstaan van deze gemeente en deze ekklesia schrijft hij deze brief. Het ging ook nog, om het helemaal scherp te krijgen, vlak voorafgaand aan zijn laatste reis naar Jeruzalem. Ik heb er expres eventjes allemaal teksten bij vermeld voor degenen die dat nog eens willen checken en willen uitzoeken.

Hoe dan ook, het is een nogal emotionele brief. Paulus legt dingen uit, maar je merkt dat wat hij naar voren brengt hem heel erg aan het hart gaat. Hij is daar heel intensief mee bezig. Laten we lezen vanaf vers 11, daar staat: "Onze mond heeft zich tegen jullie geopend, Korinthiërs, ons hart staat wijd open." Nou, dat dat hart wijd open staat, dat blijkt wel heel duidelijk vanaf het begin in al die twaalf hoofdstukken die deze brief beslaat. Maar hij zegt ook – en feitelijk is het een soort van excuus: "Onze mond heeft zich ook tegen jullie geopend." Hij is zich kennelijk bewust, zo vat ik dat tenminste op, van de nogal grote mond die hij tegen de Korinthiërs opzet. Want hij durft wel. Als je dat zo leest, als je dat allemaal op je laat inwerken en je bladert door de brief, dan zeg je: zo, Paulus, dat is stevige taal. Je leest ook ergens dat de Korinthiërs zeggen dat Paulus' spreken niet zo heel veel betekende; hij was niet zo’n grote redenaar. Daarvan was Paulus zich ook wel bewust. Maar op afstand, als hij ging schrijven, nou, dat was een scherp woord hoor. Maar ook buitengewoon betrouwbaar. Dat is wat Paulus ook zegt. Hij zegt: "Wat ik doe, voor elk menselijk geweten breng ik de waarheid aan het licht." Dat wil zeggen, iedereen die het wil checken en iedereen die het checkt, zal ondervinden en niet anders kunnen concluderen dan dat het waar is wat ik zeg. Het mag dan misschien niet altijd even aangenaam zijn of vriendelijk overkomen, maar het is wel waar. Kijk, en dat is waar het om gaat.

Hij zegt dus: "Onze mond heeft zich tegen jullie geopend, Korinthiërs. Ons hart staat wijd open. Bij ons vinden jullie niet te weinig ruimte, maar in jullie binnenste is het te eng." Met deze woorden snijdt hij iets aan waarmee je meteen bij de clou komt. Wat hij eigenlijk zegt is: er is bij jullie Korinthiërs maar heel weinig ruimte voor mij en voor de boodschap die ik jullie heb doorgegeven. Dat was nog maar een jaar of vijf, zes eerder. Paulus was daar gekomen en had het evangelie verteld. Maar het punt is dat ze zich ook door andere lieden – die hij trouwens heel duidelijk aan de kaak stelt – lieten beïnvloeden. Wellicht hebben de Korinthiërs zich juist laten voorstaan op het feit dat ze zo ruimdenkend zijn, maar Paulus zegt: "Nee, je dénkt dat je ruim bent, maar in werkelijkheid ben je eng." Er is steeds minder ruimte voor dat wat ik jullie heb verteld en waarin ik jullie heb onderwezen. En die zogenaamde ruimdenkendheid kwam doordat jullie podium gaven aan... Hij noemt ze gewoon zonder enige terughoudendheid; hij zegt dat het schijnapostelen zijn. Ze zeggen dat ze apostelen van Christus zijn, maar het is gewoon nep. Het is pseudo, zo noemt hij het. Het zijn bedrieglijke arbeiders die een podium kregen daar in Korinthe. Paulus zegt dat hem dat enorm aan het hart ging.

Je leest in hoofdstuk 11 wat daar aan de hand is. In vers 4 zegt hij: "Want indien de eerste de beste een andere Jezus predikt, die wij niet hebben gepredikt... dat verdragen jullie zeer wel." Hoe hij het formuleert is al heel eigenaardig. Hij zegt: "indien de eerste de beste een andere Jezus spreekt." Jezus? Dat moet je weten, want een heleboel mensen weten het niet: Jezus is de naam van Hem die hier op aarde wandelde. Toen Hij geboren of besneden werd, kreeg Hij de naam Yeshua of Jezus, zo u wilt. Zo heeft Hij hier op aarde gewandeld en gepredikt. Dat is daarom ook standaard de naam die voor Hem gereserveerd is in de evangeliën. Hij was Jezus. Maar het loutere feit dat Paulus het hier op deze manier formuleert, suggereert ook al dat de predikers daar zich oriënteerden op Jezus' bediening hier op aarde. Vergeet niet, toen de Heer Jezus hier op aarde wandelde, was er feitelijk nog de tijd van het oude verbond. Het was ook de tijd dat de Heer Jezus werd geboren onder de wet. En dat niet alleen: Hij predikte ook exclusief aan Israël. "Ik ben slechts gezonden door het huis van Israël." Hij leefde onder de wet en Hij predikte onder de wet. Deze predikers daar in Korinthe die daar podium kregen – ze verdroegen dat zeer wel, ze drongen zich op of ze werden ontvangen. Dat is wat Paulus met lede ogen aanziet: namelijk dat er een andere Jezus gepredikt wordt.

Later in 2 Korinthe 5 refereert hij daar ook aan. Hij zegt: "Indien wij Christus al naar het vlees gekend hebben..." Dat wil zeggen, als we Jezus hier op aarde al gekend hebben. Misschien heeft – het wordt een beetje in het midden gelaten – Paulus inderdaad zelf ook nog ooit kennisgemaakt met Jezus toen hij bijvoorbeeld in Jeruzalem was. Dat zou heel goed kunnen. Maar Paulus zegt: "Indien wij Christus al naar het vlees gekend zouden hebben, thans niet meer." Je moet je realiseren dat Paulus de Heer Jezus Christus predikte als de Opgestane, als de Verheerlijkte, door wie hij ook was geroepen. Het is heel opmerkelijk – en ik wil u daar toch eens op attent maken, omdat het in het algemeen zo onbekend is – dat de naam Jezus inderdaad de naam is die betrekking heeft op Hem die hier op aarde rondwandelde. God heeft Hem, door Hem te doen opstaan uit de doden, gemaakt tot Heer en tot Christus. Dat zijn titels en dat is de eer die God aan Hem heeft gegeven. Hij was Jezus in vernedering hier op aarde, maar God heeft Hem op die derde dag uit het graf opgewekt en gemaakt tot Heer en tot Christus. Kijk het maar na in de brieven, niet alleen van Paulus trouwens, maar ook in de brieven van Jakobus, Petrus en Johannes. Daar zul je altijd de aanduiding vinden dat Jezus de Christus is; het is de Heer Jezus Christus. Door Hem alleen maar Jezus te noemen, verwijs je feitelijk naar Zijn bestaan op aarde onder de wet.

Eigenlijk is daarmee ook heel veel gezegd, want wat Paulus aan de kaak stelt, zijn die mensen die nu bij jullie in Korinthe prediken. Ze verwijzen naar Jezus en ze hebben het over Jezus, dat is waar, maar het is een andere Jezus. Het is de Jezus hier op aarde. Ik heb jullie verteld van Hem die is opgewekt uit de doden, die een hele nieuwe schepping aan het licht heeft gebracht en ook hele nieuwe dingen bekendgemaakt heeft. Dat is het evangelie wat aan hem was toevertrouwd.

En dan zegt Paulus ook: indien de eerste de beste een andere Jezus predikt die wij niet hebben gepredikt, of als jullie een andere geest ontvangen die jullie nooit eerder hebben ontvangen — een andere geest, een andere boodschap ook, een andersoortig evangelie. Dat is de term die hij eigenlijk gebruikt. Het is precies dezelfde term die hij ook gebruikt als hij in de Galatenbrief schrijft. Eigenlijk is het een soortgelijk fenomeen. In Galatië had Paulus in die hele landstreek gepredikt en verteld over de Heer Jezus Christus, die gestorven was, opgewekt uit de doden en gemaakt is tot Heer.

En nu kwamen daar lieden in Galatië, maar kennelijk hadden ze ook in Korinthe succes gekregen, en die gingen eigenlijk weer terug naar af. Dat wil zeggen: naar Jezus hier op aarde, Jezus onder de wet en ook de gebruiken die daarmee verband houden, zoals Jezus ook onder de wet leefde en op de sabbat naar de synagoge ging. Al die gebruiken wilden ze ook weer introduceren; terug naar Jezus op aarde. Maar dan zegt Paulus: dat is een andere Jezus. Ja, oké, het is dezelfde naam, het is dezelfde persoon ook, maar toch is Hij anders. En jullie verdragen dat zeer wel.

Maar het was een terugkeer. Zij gingen er misschien prat op dat het ruimdenkend was dat ze nu ook aan hen een podium gaven. Nee, zegt Paulus, jullie zijn eng. Jullie gaan weer terug naar af, terwijl je beter zou moeten weten wie de Heer Jezus Christus vandaag is. Niet alleen maar wie Hij tweeduizend jaar geleden hier op aarde was en wat Hij predikte, maar wie Hij nu is: de Verhoogde, de Verheerlijkte. Daarom noemt Paulus Hem ook altijd onze Heer Jezus Christus of Christus Jezus.

Paulus zegt over die boodschap waaraan jullie nu kennelijk ruim baan geven: jullie verdragen dat zeer wel. Dat was dus een misplaatste verdraagzaamheid; daar komt het eigenlijk op neer. En dan zegt hij in vers 13: "Maar dan ook gelijk op — ik spreek als tot mijn kinderen — jullie zouden ook ruimer worden." Dat wil zeggen, in feite wat hij hier tegen die Korinthiërs zegt: geef aan mijn boodschap de ruimte die het toekomt. Jullie zijn zo goed begonnen — zo zegt hij dat ook tegen de Galaten — jullie zijn zo goed begonnen en nu wijken jullie daar zo gemakkelijk weer van af. En de scherpte van het Woord, die verliezen jullie daarmee uit het oog.

De Betekenis van een Ongelijk Span met Ongelovigen ↑ hoofdstukken

En dan zegt hij in vers 14 – en ik denk dat dat volledig in één lijn daarmee ligt – hij zegt: "Vormt geen ongelijk span met ongelovigen." Waarbij je goed moet realiseren dat een ongelovige in de Bijbel simpelweg iemand is die niet gelooft. Kijk, dat moeten we ook even scherp krijgen. In de praktijk, gewoon buiten deze zaal, als je het over ongelovigen hebt, over wie heb je het dan? Meestal wordt daarmee bedoeld mensen die niet godsdienstig zijn, maar mohammedanen, boeddhisten of weet ik veel wat, dat zijn in die zin allemaal gelovigen. Dat is dus niet de Bijbelse definitie. Je moet altijd de vraag stellen, als je het hebt over iemand die gelooft: "Wie geloof je? En wat geloof je dan wel?"

Als Paulus het daarover heeft tegen de Korinthiërs, zegt hij: "Ik heb de boodschap bij jullie uitgedragen die ik van Christus zelf ontvangen heb. Dat is het evangelie dat ik onder de natiën mag prediken." Zij hebben daar ooit gehoor aan gegeven en daarmee waren ze dus gelovigen. Je hebt ook mensen die het verwerpen en allerlei mitsen en maren hebben. In feite zeggen sommige mensen dat je niet in het hart kunt kijken. Nee, je kunt niet in het hart kijken of iemand een gelovige is, maar je kunt wel zien hoe iemand op de boodschap reageert. Je vertelt het evangelie en iemand zegt: "Nee, daar moet ik niks van hebben," of maakt er allemaal kanttekeningen bij. Als iemand mitsen en maren tegen de boodschap inwerpt en inbrengt, dan is dat geen geloof. Paulus zegt daarvan dat dit ongelovigen zijn en hij zegt: vorm geen ongelijk span met hen.

Die term moet je even goed begrijpen. Vaak wordt het ongelijk span aangehaald in verband met het huwelijk en ik denk dat dat op zich volledig terecht is. Zodra je een huwelijk aangaat, dan ga je een span vormen, nietwaar? En een ongelijk span is het wanneer de één gelooft en de ander niet. Dat gaat namelijk altijd wringen. De term zelf is ontleend aan Deuteronomium 20, vers 10, waar je leest dat men geen juk zou leggen of een span zou vormen van een os en een ezel. Dan krijg je dit fenomeen. Hier op het plaatje valt het nog een beetje mee, maar zo'n span gaat natuurlijk niet werken als je dat voor een ploeg zet, want de één moet dan alles dragen. Kortom, het is een samenwerkingsverband dat per definitie frictie geeft van beide kanten.

Dus als je een ongelijk span vormt met een gelovige – jij bent een gelovige en de ander is een ongelovige – dan kan dat een samenwerking worden. Bijvoorbeeld een huwelijk, maar dat hoeft niet per se. Je kunt ook in een ander verband met elkaar een ekklesia vormen. Op het moment dat daar iemand is die afstand neemt van de boodschap, dan ga je in feite een span aan met een ongelovige. Dat geeft van beide kanten, voor de gelovige en voor de ongelovige, een hele ongemakkelijke situatie. Want je moet gaan schipperen, het gaat wrijven en het werkt niet. Dus het is gewoon een hele praktische waarschuwing: doe het niet. Doe het de ander niet aan, maar doe het ook jezelf niet aan. In feite is het allerergste natuurlijk dat je dan gedwongen wordt te gaan schipperen met het Woord van God.

Paulus motiveert dat nog met een aantal statements en een aantal vragen. Hij zegt: "Welk deelgenootschap heeft rechtvaardigheid met wetteloosheid?" Kijk, Gods Woord is recht. En dat staat tegenover de normloosheid als je dat Woord niet kent. Wat hebben die twee met elkaar van doen? Of, zegt hij: "Welke gemeenschap heeft licht met duisternis?" Waar licht is, is geen duisternis, en waar duisternis is, is geen licht. Dat wil zeggen dat die twee niets met elkaar gemeen hebben. En zo scherp ligt het dus ook als je het hebt over het Woord van God.

Hij noemt nog een vergelijking. Hij zegt: "Welke overeenstemming is er tussen Christus en Belial?" Belial is een term die eigenlijk een soort van pseudoniem is voor satan, of voor de diabolos, de duivel, de dooreenwerper. In het Oude Testament wordt die term nogal eens gebezigd. En de andere vraag: "Welk deel heeft een gelovige samen met een ongelovige?" Wat hebben ze gemeenschappelijk? Kijk, je kunt natuurlijk van alles met elkaar delen, een gelovige en een ongelovige. Ik bedoel, je kunt in hetzelfde bedrijf werken, je kunt in dezelfde auto rijden, je kunt je fiets met elkaar delen. Je kunt van alles met elkaar delen, dat is waar. Maar als het gaat om geloof, namelijk wat je gelooft en het Woord van God, dan heb je niks gemeen met de ander die dat dus niet heeft.

Aangezien dit het meest elementaire is waar het om gaat, dan deel je feitelijk alleen maar... ja, wat deel je? Dat is ook zo als je met iemand samenleeft. Ook bij een huwelijk deel je de inboedel en dat is het dan. Nou, dat is misschien niet helemaal waar wat ik nu zeg, maar het meest belangrijke kun je niet delen. Ik bedoel, dat is trouwens geen moreel oordeel, maar dat is gewoon een vaststelling. Dat geeft per definitie die frictie.

De Ecclesia als Tempel van de Levende God ↑ hoofdstukken

En dan vers 16 nog: welke gemeenschappelijke grondslag heeft de tempel van God met de afgoden? Nou, dat moet toch duidelijk zijn. De tempel van God is gewijd aan de ene God. De tempel van de afgoden daarentegen kent meerdere goden. Weet u waar ik dan meteen aan moet denken? Dat bestond in Paulus' dagen nog niet; het zou nog eeuwen duren voordat die leer helemaal ontwikkeld was. Het is trouwens dit jaar, in 2025, precies 1700 jaar geleden dat het Concilie van Nicaea bij elkaar kwam en de leer van de drie-eenheid ging formuleren. Eigenlijk heeft men toen al geprobeerd een gemeenschappelijke grondslag te maken voor de tempel van God. De Ecclesia is gewijd aan en luistert naar de ene God, terwijl aan de andere kant de afgoden met hun tempels vele goden kenden. De hele leer van de drie-eenheid is in feite een mix van het kennen van de ene God en het erkennen van vele goden. Of het er nu twee of drie of vijf of nog meer zijn, dat maakt niet uit; het is meergodendom. Die twee verdragen elkaar niet.

Welke gemeenschappelijke grondslag heeft de tempel van God met de afgoden? Dat is heel scherp wat ik nu zeg, want dat betekent dat als je inderdaad de ene God, de Vader, kent, je niets gemeenschappelijk kunt hebben met mensen die misschien verkapt allerlei goden erkennen. Dat is namelijk meergodendom. En Paulus zegt er nog bij: "Wij toch zijn de tempel van de levende God." Hij licht dat verderop nog toe in de verzen die we zojuist hebben voorgelezen. Ik laat dat nu rusten, maar het is zo belangrijk. Wij toch, zegt Paulus, wij zijn de tempel van God.

Weet u waarom trouwens? Kijk, die komt even inspecteren, denk ik. Er is een aanwijzing dat ik gauw moet stoppen. Maar nog één ding dat ik u graag wil zeggen. Waarom wordt de Ecclesia vergeleken met de tempel van God? Het is de plaats waar God woont. En de plaats waar God woont, is eigenlijk de plaats waar Zijn Woord woont. Want feitelijk kan een tempel God niet bevatten. De man die ooit de eerste tempel bouwde en bij die gelegenheid een prachtig gebed uitsprak, zei al over dat schitterende huis dat hij zojuist had neergezet: "Zelfs de hemel der hemelen kan God niet bevatten." Hoe zouden wij dan een huis voor God kunnen bouwen?

Nee, waarom is die tempel dan het huis van God? Waarom heet het een tempel? Omdat Gods Woord daar bewaard wordt. In feite is dat wat de Ecclesia, de gemeente – dat 'uitroepsel' – werkelijk bestaansgrond geeft. Aan ons is het Woord van God toevertrouwd. Dat is scherp. En dat Woord zouden we bewaren en doorgeven. Alleen dat Woord, daar gaat het om. Het is enorm geweldig wat er in deze complete bibliotheek staat. In feite is dit de neerslag van de woorden Gods. Het is scherp, het is krachtig en het is levend. Het geeft alles wat de mens nodig heeft. Het is ook werkelijk een blijde tijding. Het spreekt over Hem die de dood heeft overwonnen, die door God tot Heer is gemaakt en die de hele schepping op Zijn tijd en wijze tot een goed einde gaat brengen. Dat is zo geweldig.

Het is licht, het doet de duisternis opklaren. Het is inderdaad scherp. Lieve mensen, dit Woord, zoals Paulus dat onder de natiën heeft mogen prediken: bewaar dat en ga daar niet mee schipperen. Want dat is de waarheid waar we op een ochtend als deze bij bepaald worden. Dat Woord is namelijk een scherp tweesnijdend zwaard. Ga dat niet bot maken, ga geen water bij de wijn doen. Dat Woord, en dan ook alleen dat Woord, moet gepredikt worden. Dat is ook werkelijk wat ons tot een tempel van God maakt. Het gaat niet om de club, het gaat niet om allerlei connecties of allerlei banden – prachtig allemaal als je dat mag kennen – maar het gaat om de Schriften en de geweldige power die in dat Woord gelegen is. Als we dat vertellen, zal ook blijken dat het niet alleen scherp is, maar ook werkelijk levend. Het heeft de kracht die je van het Woord van God ook daadwerkelijk mag verwachten. Amen.

🎧 een tweesnijdend scherp zwaard
Delen: