de tabernakel als afbeelding het hemelse
29-07-2026 - Geplaatst door Andre PietEllertshaar
De tabernakel is gebouwd naar het hemelse model dat God Mozes op de berg toonde. De verrassende ontdekking is dat de Hebreeënbrief onthult wat Mozes daar heeft gezien: de ware, hemelse tabernakel waarin Christus nu als Hogepriester dient. Zo blijkt de aardse tabernakel een afbeelding en schaduw van de hemelse werkelijkheid. Deze studie volgt die Bijbelse lijn van Exodus naar Hebreeën.
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Inleiding: God Wil Wonen Onder de Mensen
- De Hemel Uitgespannen als een Tabernakel
- Het Uitspansel als Theocentrisch Middelpunt
- De Aardse Tabernakel als Afbeelding van het Hemelse
- De Hebreeënbrief en de Schaduw van de Hemelse Werkelijkheid
- Christus als Hogepriester in de Grotere en Volmaaktere Tabernakel
- De Verborgen Hogepriester en de Toekomstige Zegen
Inleiding: God Wil Wonen Onder de Mensen ↑ hoofdstukken
Een hele goede morgen allen, vrienden. Goed om jullie allemaal hier weer eens te mogen treffen. Ik ben gisteravond hier gearriveerd. De geluidsopname is wel goed en ik heb hier nu ook een cameraatje neergezet. Je ziet me wel heel duister, en dat is niet alleen vanwege het shirt dat ik aan heb, maar dat komt door het tegenlicht. Het is niet helemaal scherp, het zij zo, ik kijk wel wat ik ermee doe.
Ik ben heel erg blij dat ik door Erwin ben uitgenodigd om een tweetal keren met jullie na te denken over dat algehele, overkoepelende thema: God wil wonen onder de mensen (of woorden van gelijke strekking). Ik mag een tweetal keren spreken over de tabernakel. Dat is een heel bijzonder onderwerp, want een tabernakel is een tent. Nou ben ik zelf niet zo van het kamperen, maar daar zal ik verder niet over uitweiden.
De volgende keer zal Martin spreken over de tempel. Wat is het verschil tussen de tabernakel en de tempel? De tabernakel is eigenlijk een mobiele tempel. Daar komt het op neer: makkelijk weer mee te nemen om op reis te gaan. Als je weet wat de oorsprong is van de tabernakel, begrijp je dat ook. Daarna gaat Erwin het hebben over nog weer een andere wijze waarop beschreven wordt dat God woont onder de mensen, namelijk in onze dagen.
Daar gaan we nu allemaal niet over uitweiden, maar ik wil wat meer specifiek inzoomen op die tabernakel, met als ondertitel: als afbeelding van het hemelse. Morgen wil ik het op een andere manier aanvliegen en wil ik de wereldtijdperken bezien. Dat plan dat God daarmee heeft wil ik bekijken in vergelijking met de tabernakel, want er zijn gewoon wonderbaarlijke connecties daartussen. Nu dus de tabernakel, maar dan als afbeelding van de hemel of, zo u wilt, het hemelse.
Het is natuurlijk ondoenlijk om een onderwerp dat in de Bijbel zeer gedetailleerd beschreven wordt in vele hoofdstukken, helemaal te bespreken. Dat is ook niet de bedoeling; het gaat meer om het totaalidee en dan vooral als afbeelding van het hemelse.
Laat ik eerst eventjes wat zeggen over dat woord tabernakel, want dat is eigenlijk een Latijns woord. Vroeger, vooral voor de Reformatie, was de gangbare, algemeen gebruikte Bijbelvertaling de Vulgata. Dat was een Bijbelvertaling van Hieronymus, die de hele Bijbel in het Latijn heeft vertaald. Daar komt het woord tabernakel of tabernaculum vandaan, maar je herkent het Nederlandse woord er natuurlijk direct in.
Ook in het Oude Testament is dat woord tabernakel heel vaak de aanduiding voor de tent, namelijk de tent der samenkomst. Dat is eigenlijk de tabernakel. Als we het hebben over de tabernakel, dan bedoelen we doorgaans – tenzij je specifiek vermeldt dat je iets anders bedoelt – die tent die ooit in de woestijn stond en waar Mozes de instructies voor had gekregen om hem zo te maken als hij hem heeft gemaakt.
Maar niet alleen dat, want het is ook nogal eens de benaming voor een gewone tent. Je leest bijvoorbeeld in Genesis 12: "En Abraham sloeg zijn tent op." Daar staat dan ook gewoon het woord tabernakel.
Ik heb me er niet intensief mee beziggehouden, Bert – oh, daar zit je – wat jij gisteren naar voren hebt gebracht. Dat was ook een klein beetje om mij geen zorgen te hoeven maken over of er dubbelingen zijn en dat ik dingen herhaal. Ik denk het eerlijk gezegd niet hoor, maar jij hebt het gehad over de Godswoning voorafgaand aan de tabernakel, dus eigenlijk de hele periode daartussen. Dan zou je bijvoorbeeld ook zo'n term kunnen hebben over Abraham die daar zijn tent opsloeg, Jakob die zijn tent opsloeg, et cetera. Maar, en nu komen we heel dicht bij ons eigenlijke onderwerp...
De Hemel Uitgespannen als een Tabernakel ↑ hoofdstukken
We komen die term – het woord 'tabernakel' in de Latijnse vertaling, de Vulgata – ook in Jesaja 40 tegen. Laten we die er meteen maar eens bij pakken. Daar lees je in vers 22... Jesaja is natuurlijk zo'n boek waarin vooral de geweldige verhevenheid van God naar voren komt, Die werkelijk alles beschikt. Zojuist is het nog gememoreerd: God Die van den beginne al de afloop verkondigde. Ja, dat is God. Hij hoeft niet over te schakelen, zoals zojuist ook naar voren is gebracht door... nou ja zeg, Julian. Ja, nou ja zeg, ik word ouder, echt hoor. Ik merk het vaak. Ik hoop dat het bij deze ene keer blijft in de toespraak. We worden allemaal ouder, en dat is maar goed ook.
Maar goed, ja, dat is God en Hij troont waar we ook kijken. Maar als we omhoogwijzen, dan wijzen we naar Hem Die alle dingen beschikt, de Allerhoogste. Dat is een geweldige... Ik denk dat het meer is dan beeldspraak, daar kom ik straks noch even op terug. Dan lees je dus in dat 22e vers van Jesaja 40: "Hij, God, breidt de hemelen uit als een doek en Hij spant hen uit als een tent." En hier staat in die Latijnse vertaling waar ik het zojuist over had, gewoon weer het woordje tabernakel. Hij spant hen uit als een tent, waarmee dus gezegd wordt dat de hemelen een tabernakel zijn.
In de titel van deze studie had ik al even naar voren gebracht: de tabernakel als afbeelding van het hemelse. Maar het is eigenlijk nog sterker. Die lijn zet ik gedurende dit verhaal alleen maar meer aan: de hemel is een tabernakel. God heeft de hemelen uitgebreid als een doek – het is een metafoor dus – en spant ze uit als een tabernakel. Nu zou je daar natuurlijk nog tegenin kunnen brengen dat het een vergelijking is. Maar de vergelijking is niet zozeer dat de hemel een tent is, maar dat Hij hem uitgebreid heeft, uitgespannen heeft als een tent. Zoals een tent wordt uitgespannen, zo ook de hemel.
En dan wordt het nog boeiender, vind ik. Want dan kom je ook bij een andere gedachte uit, namelijk een andere benaming in de Bijbel: al vanaf Genesis 1 worden de hemelen het 'uitspansel' genoemd. Er staat trouwens nog bij: "Hij, de Heer, breidt de hemelen uit als een doek en spant hen uit als een tent om in te wonen." Misschien had u de gedachte dat wij onder dat uitspansel wonen, maar de Bijbelse gedachte is juist dat God Zelf in een tabernakel woont. Hij is de hemelbewoner bij uitstek. Trouwens, God heeft ook in het uitspansel allemaal lichten geplaatst en die wonen daar, die verblijven daar, of die heeft Hij daar neergezet. God heeft die ruimte gecreëerd, zodat de hemelen – in het Hebreeuws is dat een meervoud, echt een tweevoud – uit verschillende hemelen bestaan. Daar gaan we nu verder niet over hebben. Paulus spreekt ook over de derde hemel, en in het Oude Testament lees je over de "hemel der hemelen", dat wil zeggen: boven de hemelen is daar nog een hemel. Hoe zegt Salomo dat? "Zelfs de hemel der hemelen kan U niet bevatten." Maar niettemin is het Zijn woning, en zo stelt God dat dan ook voor.
Die gedachte, dat idee, vind je ook in Psalm 104, want ik wil dat even goed neerzetten, het is een belangrijk punt. Hij omhult Zich in het licht... Niet "Hij onthult Zich", maar "Hij omhult Zich". Dus Hij hult Zich in het licht, dat wil zeggen: Hij wordt niet gezien. Hij bewoont ook – zoiets schrijft Paulus ook – een ontoegankelijk licht, en vandaar ook dat geen mens Hem zien kan. Hij is daarom de onzienlijke God. Hier in Psalm 104 wordt het ook zo naar voren gebracht: "Hij omhult Zich in het licht als in een mantel." Dat wil zeggen: als Hij verschijnt, dan is het licht.
En dan komt het eigenlijke punt dat ik nu wil maken: "Hij spant de hemelen uit als een tentkleed." Weer eigenlijk dezelfde gedachte als die ik zojuist voorlas in Jesaja 40, namelijk dat Hij de hemelen uitspande als een tent. Hier wordt dan niet het woord tabernakel gebruikt in de Vulgata, maar 'tentkleed'. Maar wat is een tentkleed uitspannen? Ik zei al: ik heb daar niet zoveel ervaring mee, en dat wou ik graag zo houden! Maar één ding weet ik wel: dat is wat je doet. In feite, als je een tentkleed uitspant, maak je niet zozeer de oppervlakte groter, maar je creëert ruimte door in het midden een stok te zetten. Zo ontstaat er ruimte. En waarom doe je dat? Om erin te verblijven of om erin te wonen.
Nou, dat is het hele idee dat de Bijbel op meerdere plaatsen zo naar voren brengt: God heeft een ruimte gecreëerd om daarin te wonen, waar Hij Zelf woont, samen met de vele ontelbare miljarden hemelbewoners, inclusief ook nog de hemellichamen. Het is trouwens interessant: dit woord 'tentkleed' is erg boeiend, want het wordt heel dikwijls gebruikt, met name in het boek Exodus. Daar wordt het meer dan vijftig keer gebruikt voor de tentkleden die over de tabernakel uitgespannen waren. Er waren ook weer verschillende tentdoeken, op verschillende wijzen en in verschillende kleuren. Dat wordt heel nauwkeurig gespecificeerd en ze hebben allemaal een betekenis. Maar God heeft dus ruimte gecreëerd; Hij spant de hemel uit als een tentkleed. En nu gaan we weer nog verder terug naar het begin.
Het Uitspansel als Theocentrisch Middelpunt ↑ hoofdstukken
Genesis 1, en daar lees je... En God zei — dat wordt dan op de tweede dag door God gezegd. Als u mij vraagt, werd dat aan Adam zo verteld ook. En Hij geeft Zijn scheppingswoorden weer. En dan zegt Hij: "Daar zij een uitspansel in het midden der wateren." En dit maakt de scheiding tussen wateren. U moet zich voorstellen dat de hele wereld was bedekt met wateren, met water; zo wordt dat in het eerste vers al gezegd. En het is een heel eigenaardig ding. Ik heb geaarzeld om hierover door te spreken, en toch moet ik het even in dit verband noemen. Dat is toch het beeld dat in Genesis 1 naar voren gebracht wordt, namelijk dat God in een wereld die bedekt is met water, in het midden een uitspansel maakt, zodat voortaan die uitgespannen ruimte scheiding maakt tussen wateren en wateren.
Dus je krijgt dit idee wat hier beschreven wordt: iets wordt uitgespannen, er wordt een ruimte gecreëerd. En dat is boeiend, want je leest dan: "Daar zij een uitspansel in het midden der wateren." En dit brengt mij dan weer opnieuw bij de tabernakel. Want hoe was het bij de tabernakel? De tabernakel, een uitgespannen tent, werd in het midden geplaatst. Heel vaak wordt benadrukt dat de hele legerplaats gegroepeerd was oost-west-noord-zuid. Aan alle vier kanten was de tabernakel omgeven en de tent stond heel uitdrukkelijk in het midden.
Dat is eigenaardig, maar het idee van een uitspansel dat het middelpunt vormt... Ik bedoel, God zegt ook: "Ik wil in jullie midden wonen." Dat wil zeggen: niet ver weg, maar Hij zegt: "Ik sta centraal en Mijn woning staat centraal." Maar in feite staat dat er niet pas in Exodus en Leviticus en de inzettingen van Israël. In feite is dat al een aanwijzing hoe God de schepping gemaakt heeft en hoe God zich de hemel voorstelt. Laat ik het zo zeggen.
Want ik sla nu even één vers over en dan lees je in vers 8 van Genesis 1 nog: "En God noemde het uitspansel hemelen." Aha, dus dat is hetzelfde. God noemde het droge aarde of land, enzovoorts. God benoemt de dingen ook. Hij zei van: dat is dat. God noemde het licht dag, en de duisternis nacht. Wat is een dag? Nou, gewoon de periode dat het licht is, dat de zon opkomt totdat die ondergaat, dat is een dag. En niet twaalf uur in een dag. Dat zijn in feite goddelijke definities. En hier wordt het uitspansel ook, die uitgespannen ruimte, gedefinieerd of benoemd, een naam gegeven, en dat heet Sjamaïm, de hemelen.
En dan lees je: "Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de tweede dag." En heel opmerkelijk krijg je dan de gedachte dat — maar dat is later, een paar dagen later wordt dat uitgesproken — in het uitspansel van de hemelen... Je merkt dat de vertalers daar, tenminste dat is mijn indruk, hier moeite hebben gehad om het letterlijk weer te geven. Want in de meeste vertalingen staat... Nee, in de NBG-vertaling staat "aan het uitspansel", maar er staat letterlijk gewoon dat Hij in het uitspansel van de hemelen de lichten plaatste. Grote lichten voor des daags en des nachts, en benevens de sterren. Kortom, al die hemellichamen bevinden zich allemaal in dat uitspansel, te midden van de wateren.
Deze wilde ik ook nog even noemen: daar wordt namelijk ook over dat bereiden van de hemel gesproken. En de ik-figuur hier is de wijsheid Gods, eigenlijk Gods eigen wijsheid. Dat klinkt een beetje raar als ik het zo zeg, Gods eigen wijsheid, maar het is wel zo natuurlijk: de wijsheid van God. "Toen Hij de hemelen bereidde, was ik daar, en toen Hij een cirkel trok over het aangezicht van de afgrond." Hier wordt trouwens hetzelfde woord gebruikt als tehom in Genesis 1: de afgrond, de wateren. De oceanen wordt dat hier weergegeven in het interlineair, de waterdiepte, et cetera. Maar in ieder geval is het idee dus: God heeft de hemelen uitgespannen, een ruimte gecreëerd, en daarmee een cirkel op het aangezicht van de afgrond of van de waterdiepte gemaakt.
Bij deze gelegenheid was er nog geen land, dat wordt pas later tevoorschijn geroepen. Je krijgt natuurlijk, en dat realiseer ik me heel goed, een wereldbeeld dat ons heel vreemd voorkomt. Maar laat ik het zo zeggen: het hele idee is dat de hemel in het midden staat. Dit is Gods perspectief. Kijk, wij kennen allemaal het Copernicaanse wereldbeeld, wat de astronauten zien vanuit de ruimte. Die zien toch echt iets anders, tenminste als ik de foto's mag geloven — en ik heb geen reden om daaraan te twijfelen. Dat is een ander perspectief. Het gaat mij er nu ook niet om te bewijzen dat dit wetenschappelijk zo is. Ik zeg alleen: het goddelijke perspectief in Genesis is dat de hemel en het uitspansel in het midden worden gezet, omgeven door water. Dit is dus een hemelcentrisch wereldbeeld, of laat ik het anders zeggen: eigenlijk theocentrisch. God staat centraal in Zijn schepping.
En hoe die twee zich dan verhouden, daar gaan we ons nu niet mee bezighouden. Als ik dat zou doen... Ik had daar vanmorgen nog eventjes een gesprek over, dat is buitengewoon boeiend, maar dat is nu echt niet het onderwerp. Ik wil het gewoon bijbels houden. En dat is dat God Zijn uitspansel, Zijn hemel in het midden plaatst. In feite is de gedachte dan ook dat als je omhooggaat, je naar het midden gaat. Als je de hemelen ingaat, ga je omhoog, maar je gaat ook richting het centrum. Het is zo fascinerend: waar je ook op de wereld bent, je wijst omhoog en je wijst allemaal naar hetzelfde punt. Hoe combineer ik die twee? Nou, ik combineer ze eigenlijk nu zeker even niet.
En dat is, ik moet denken aan wat je leest in 1 Samuel 16, als David geroepen wordt om koning te worden. Dan ziet Samuel bepaalde dingen wanneer al die zonen uit het huis van Isaï moesten voorkomen, en denkt Samuel: dat zal wel die zijn. Dan wordt hij gecorrigeerd door God Zelf: de mens ziet aan wat voor ogen is, dat wil zeggen de buitenkant, maar JAHWEH ziet het hart aan, de binnenkant. Dat matcht met Gods perspectief. Ik zeg dus niet dat het ene perspectief niet waar is of niet klopt, ik zeg alleen dat God daar anders tegenaan kijkt. En dan is die hemel de binnenkant, en dat is echt een geweldige gedachte. Want dan krijg je dus de waarheid dat eigenlijk van origine de hemel al in het midden staat. En aangezien God dé hemelbewoner bij uitstek is, heeft Hij een woning gemaakt in Zijn schepping. Hij staat centraal in heel Zijn schepping. Nee, dat is niet iets wat pas vervuld wordt in de toekomst; dat is wel zo, maar het hoort al bij het oorspronkelijke ontwerp. Nou ja, dat wilde ik toch even gezegd hebben over die tabernakel en over die uitgespannen tent. Laten we eens naar de tabernakel toe gaan.
De Aardse Tabernakel als Afbeelding van het Hemelse ↑ hoofdstukken
Zoals die beschreven wordt in Exodus 25-26. Dan lees je dit. En ja, het gaat dus even over het heiligdom in zijn algemeenheid. "En zij, de zonen van Israël, de Israëlieten, zij zullen Mij een heiligdom maken en Ik zal in hun midden wonen." Ja, daar heb je dus weer precies wat ik zojuist ook bedoelde te zeggen: Ik ga in hun midden wonen. Ik sta in dat volk centraal, maar een heiligdom betekent een apart gezette plek. En waar positioneert Hij die tabernakel, dat heiligdom? In het middelpunt, dat staat centraal.
En dan lees je ook dat Mozes geen gelegenheid gegeven wordt om daarin zelf origineel te zijn of creatief. Want er wordt gezegd: "Gij zult het maken overeenkomstig alles wat Ik u toon." Waarmee aangegeven wordt dat die tabernakel, die in al zijn details beschreven wordt — met de maten, de kleuren, de materialen, noem maar op — dat dat alles gegaan is niet naar het ontwerp van Mozes. Mozes heeft gewoon dat gedaan wat hij gezien heeft. Het was zo'n goddelijke openbaring. Er staat dus niet "wat Ik u beschreven heb", maar "wat Ik u heb laten zien". Mozes heeft het gezien.
En nou, dit is een hele intrigerende vraag: wat heeft Mozes nou gezien? Je leest dat hij op de berg was en daar heeft hij de tabernakel gezien en die moest hij vervolgens maken. En dan staat er nog bij: "overeenkomstig alles wat Ik u toon, het model van de tabernakel en het model van al zijn gerei." Dat woord voor "model", elders wordt het weergegeven met een afbeelding, een beeltenis of een ontwerp. Maar in ieder geval: het hele idee is dat Mozes dat gezien heeft op de berg en hij heeft dat vervolgens mogen maken. En er staat trouwens niet alleen bij: die tabernakel als geheel, maar ook: van al zijn gerei. En dat betekent gewoon alle onderdelen, instrumenten — denk maar aan de tafel van de toonbrooden, misschien dat ik daar zo nog even langs kom. Dus alles wat hij moest maken, dat moest overeenkomstig datgene zijn wat hij gezien heeft.
Het is de gangbare gedachte dat hij gewoon een soort miniatuur heeft gezien daar op de berg, en dat God zei van: dat moet jij gaan maken. En dat hij vervolgens met alle maten erbij en alle details die daarover worden geschreven, dat hij zoiets heeft gezien. Ik denk eerlijk gezegd — en ik wil het jullie ook laten zien — Mozes heeft veel meer gezien. Ik zeg niet dat hij het allemaal heeft begrepen, maar hij heeft veel meer gezien.
En waarom ik dat geloof? Nou, we gaan even door, want dit is Exodus 25 vers 8 en 9. Nog eventjes dan doorbladen, nou, in hetzelfde hoofdstuk trouwens, in vers 40, en dan wordt er heel nadrukkelijk nog eens onderstreept: "Zie nu toe dat je alles maakt naar het model dat u daarvan op de berg getoond is." Dus dat is zoals hij geïnstrueerd wordt.
En waarom ik dit nu ook citeer, is omdat later in de Hebreeënbrief vrijwel letterlijk dit woord geciteerd wordt. Daar moeten we dan naartoe gaan. Want waarom denk ik dat Mozes veel meer gezien heeft dan alleen maar een miniatuur? Ik weet zelfs niet eens of hij dat gezien heeft. En waarom heb ik die gedachten erover? Wel, omdat we een hele uitgebreide toelichting hebben op de tabernakel en al zijn gerei, en de hele bediening die daar plaatsvond van de Levieten en de priesters en hoe dat allemaal moest gaan. Dat wordt tot in detail beschreven. En er is een hele brief in de Bijbel paraat die daarover gaat en die de uitleg daar ook van geeft, en dat is de Hebreeënbrief.
Ik denk dat de Hebreeënbrief geschreven is aan Hebreeën — wat een vondst, hè? Aan Israëlieten dus. En ja, de schrijver — waarvan ik trouwens denk dat het Paulus is geweest, maar dat doet nu even niet ter zake, want zijn naam wordt niet vermeld in de brief, ook eigenaardig — maar goed, de geadresseerden blijken zeer goed op de hoogte te zijn van alle details. De schrijver gaat er uitgebreid op in en hij veronderstelt bij zijn publiek, degenen die hij aanschrijft, dat ze het allemaal weten. Dat kan maar één volk betreffen en dat is de Hebreeën, Israëlieten of zo u wilt Joden.
De Hebreeënbrief en de Schaduw van de Hemelse Werkelijkheid ↑ hoofdstukken
Nou begin ik te lezen in Hebreeën 8 vers 5. Ik vond het een beetje lastig om dat zo onder te verdelen, want in het begin van het hoofdstuk had de schrijver al uitgebreid gezegd waar het nu allemaal om gaat. De hoofdzaak van wat wij u schrijven – ik parafraseer nu een beetje – is dat wij zó'n hogepriester hebben, die gezeten is aan de rechterhand van God en die de hemelen is doorgegaan. En dan gaat hij een contrast maken tussen de hogepriester die daar nu is, de echte, namelijk naar de ordening van Melchizedek, en het Levitische priesterschap. U weet hoe dat ging, dat veronderstel ik nu even als bekend, maar het idee is dus: in de tabernakel (later de tempel) had je een Levitische eredienst met Levieten en priesters die in de tempel dienst deden. De priester ging dagelijks naar dat reukofferaltaar, maar ook de tafel van de toonbroden en de menorah verzorgen, et cetera. En eens per jaar mocht dan de hogepriester het Allerheiligste in, het binnenste heiligdom.
Wat de schrijver dan zegt, is dat hij zojuist heeft bedoeld dat Christus op aarde geen priester was. Dat is heel duidelijk, dat legt hij uit in hoofdstuk 7. Dat is nogal logisch, want de Heer Jezus was niet uit de stam van Levi, maar uit de stam van Juda. En iemand uit de stam van Juda had geen connectie met de priesterdienst. De schrijver zegt dan: dat mag dan zo zijn, maar de priester die wij kennen en die al aangekondigd is in het Oude Testament, is er een van wie gezegd is dat er ooit een priester zou komen die dat niet is op grond van zijn afkomst, maar die dat is omdat hij opgestaan is uit de doden, krachtens onvernietigbaar leven en naar de ordening van Melchizedek.
Die kent u wellicht, hè? Melchizedek was een priester honderden jaren voordat er ooit een priester in Israël was. Er was nog helemaal geen volk Israël. En kent u die figuur? Ik stip het even kort aan. Die Melchizedek heeft een ontmoeting met Abraham, of Abraham heeft een ontmoeting met hem, de koning van Salem. Dan lees je: hij was priester van de Allerhoogste. Hij was én koning én hij was priester, en hij zegent dan Abraham. Daar worden maar een paar verzen aan gewijd. Later lees je in de Psalmen dat er ooit iemand zou komen: Israëls vorst, de koning van Sion. Hij zou niet alleen maar koning zijn, maar ook priester, en wel naar de ordening van Melchizedek. Normaal gesproken kan een koning nooit een priester zijn, want een priester komt uit de stam van Levi en een koning komt uit de stam van Juda. Maar er zou ooit iemand komen die wel een koning is, maar ook priester. Hoe kan dat nou? Naar het model, naar de ordening van Melchizedek.
Nou, die hogepriester is daar nu. Hij was geen priester op aarde, hij is nu priester in de hemel. Nogmaals, de Hebreeënbrief gaat er uitgebreid op in. Het is een juweeltje van een brief, omdat daar zulke dingen in het licht gesteld worden. En waar is hij nu? Dat zegt diezelfde Psalm 110 ook: "Zet u aan mijn rechterhand." Dat is waar hij nu is: aan Gods rechterhand in de hoogste hemelen, daar in de tabernakel, in het binnenste heiligdom aan de erepositie van God. Verborgen, dat wel, en daar wacht hij. Als hij straks naar buiten komt uit het heiligdom, zal hij zijn volk gaan zegenen.
Dat is een heel verhaal, maar ik wil even verder gaan. Deze Levitische priesters, zoals het Jodendom dat kende tot die tijd, verrichten slechts dienst bij een afbeelding, een schaduw van de hemelse dingen. Nu moeten we even opletten. Waarom? Omdat wat hier gezegd wordt is dat de dienst die op aarde plaatsvindt in die tabernakel (later de tempel, maar het gaat hier vooral over de tabernakel) een dienst is bij een afbeelding en een schaduw van hemelse dingen. Kijk, een schaduw bestaat niet op zichzelf. Een schaduw verschijnt niet zomaar; nee, een schaduw verwijst naar een lichaam en laat eigenlijk alleen maar de contouren daarvan zien. Het is altijd een schaduw van iets. Er schijnt licht op en in zichzelf is het duister. Leuk: de schaduw is duister in zichzelf, maar laat de contouren van het licht zien. Nou, de tabernakel, dat is wat hier in Hebreeën gezegd wordt: het is een afbeelding, het is niet het ding zelf. Het is een schaduw van de hemelse dingen. Dus de tabernakel is een schaduw of een beeld, het verwijst naar hemelse dingen. En dat is wat Mozes gezien heeft. Mozes zag de hemelse dingen, en de tabernakel is daarvan een afbeelding en een schaduw.
De schrijver van de Hebreeënbrief gaat dan verder in vers 5. Dan citeert hij dat woord dat ik zojuist liet zien uit Exodus: "Zie toe," zegt Hij immers, "dat gij alles maakt naar het voorbeeld" – het type staat hier eigenlijk, in feite het prototype – "dat u getoond werd op de berg." Mijn punt is vooral dat de Hebreeënbrief vertelt wat Mozes heeft gezien. Mozes heeft daar op de berg de hemelse dingen gezien, en ook waar het echt van spreekt. Dat legt de schrijver van de Hebreeënbrief uitgebreid uit: dat is wat Mozes ooit op de berg al gezien heeft. Ik vind dat een fascinerende gedachte, want dat betekent namelijk ook dat Mozes sowieso heel veel gezien heeft. Mozes heeft ook geprofeteerd van hem die zou komen. Al die dingen die in de tabernakel gesitueerd waren en wat daar moest plaatsvinden, het spreekt allemaal van hem die zou komen. En Mozes heeft dat, de hemelse werkelijkheid van hem die nu aan Gods rechterhand gezeten is, gezien.
Nogmaals, ik zeg niet dat hij het allemaal begrepen heeft. Je leest ook in de Petrusbrief dat de profeten zelf hebben nagevorscht. Ze hebben gespeurd en nagevorscht wat ze zelf profeteerden. Zij hebben dingen naar voren gebracht, gezegd, gesproken, maar ook gewoon opgetekend, en ze hebben zelf onderzoek gedaan naar wat dat precies betekende. In die zin waren ze ook gewoon instrumenten. Ze brachten dingen naar voren die ze zelf niet eens konden behappen, en dat staat er ook bij: ze hebben zich afgevraagd op hoedanige tijd en wijze de Geest van Christus in hen doelde. Dat wil zeggen, ze vroegen zich af op welke tijd dat betrekking had. Zij hebben zich vragen gesteld, maar zij hebben dingen gezien.
En zo werkt het met Bijbelstudie voor ons toch ook feitelijk: je verneemt dingen en je gaat je vragen stellen. Zoals wanneer ik zojuist sprak over die hemel in het midden en zo: daar ga je vragen over stellen van "hoe zit dat dan?". Maria kreeg ooit een verschijning en een geweldige blijde tijding te horen. Als die engel dan verdwenen is, staat er van haar geschreven dat ze zich afvroeg wat al die dingen zouden betekenen. Ze bewaarde het in haar hart en overwoog de betekenis. Zo hoort dat ook: je hoort dat soort woorden en stelt je vragen. Mozes heeft daar op de berg hemelse dingen gezien, en de schrijver van de Hebreeënbrief legt dat uit en vertelt wat Mozes heeft gezien. Dat is eigenlijk wat ik hier in een soort van oneliner naar voren breng.
Oké, dan gaan me nog even door in de Hebreeënbrief. Daar wordt het ook beschreven. Ik ga er heel snel doorheen, maar dan wordt dit gezegd: "Nu had ook wel het eerste..."
Het eerste verbond had rechten van eredienst en het wereldelijk heiligdom. Het is een wat letterlijke weergave hier, maar het hele idee is: die tabernakel, dat is een heiligdom gewoon zoals de wereld heiligdommen kent, gewoon zichtbaar en tastbaar. Je kunt er naartoe gaan — nou ja, je kunt er nu geen foto's meer van nemen, maar u begrijpt wat ik bedoel.
Rechten van eredienst en het wereldelijk heiligdom. Dit is de tabernakel an sich: dat was in ieder geval het voorhof met een omheining en een ingang. En dan kreeg je vervolgens... O, hier natuurlijk, sorry! Dit is de hele tabernakel inclusief het voorhof. Dan heb je het brandofferaltaar en hier heb je het wasvat. En dan krijg je aan beide kanten de menorah, de zevenarmige kandelaar. Dan had je de tafel van de toonbroden, twaalf broden die daarop lagen. Een reukofferaltaar, en dit is het heiligdom waar dagelijks een priester dienst deed.
En dan heb je hier, achter het tweede voorhangsel, het Heilige der Heiligen. Dat was de plaats waar een hogepriester eens per jaar in mocht komen, om daar het bloed te sprenkelen op Yom Kippur, de grote verzoendag. En hier bevond zich dan die ark van het verbond, in het Heilige der Heiligen. Dus er is een hele indeling, en de Hebreeën-schrijver gaat daar zo eventjes kortweg doorheen.
Ik laat het even lezen: want er was een tent ingericht, de eerste — dat wil zeggen die voortent — waarin de kandelaar en de tafel van de toonbroden stonden; en deze wordt het heilige, of letterlijk staat er eigenlijk in het meervoud 'de heiligen', genoemd. De heilige attributen, de heilige plaatsen. En achter het tweede voorhangsel was een tent, genaamd het Heilige der Heiligen, of hier weer een dubbelmeervoud.
Daar hebben we — nou wordt het een beetje ingewikelder, ik ga daar nu niet diep op in — een gouden reukwerkvat. Dat is voor de fijnproevers: dit is niet het reukofferaltaar waar ik het zojuist over had, want dat stond in het heilige, maar het is een reukwerkvat dat gebruikt werd door de hogepriester als hij met Yom Kippur naar binnen ging. Dat bevond zich dus in dat Heilige der Heiligen.
Daar hebben we een gouden reukwerkvat en de ark van het verbond. Dat was een houten kist — ja, in feite hetzelfde woord dat ook gebruikt wordt voor een doodskist — maar overtrokken met goud. Hout spreekt van dat wat uit de aarde komt en wat vergankelijk is, en goud, dat is onvergankelijk, het roest niet. Alleen dat al is een schitterend type van de Heer Jezus Christus die mens was: vergankelijk, Hij stierf, maar Hij is overtrokken met goud. Dat wil zeggen dat Hij bekleed is met goddelijke heerlijkheid. Hij heeft leven en onvergankelijkheid ontvangen van Zijn God en Vader. En Hij heeft verzoening gedaan op het verzoendeksel. Er staat ook dat de ark van het verbond rondom met goud overtrokken was, waarin zich bevonden: een gouden kruik met het manna, de staf van Aäron die gebloeid had, en de tafelen van het verbond.
Je begrijpt dat we het niet over al die onderdelen gaan hebben, maar ik vind het zo schitterend dat al deze instrumenten en attributen die zo in het voorbijgaan even genoemd worden, allemaal spreken — ik ga dat nu niet aantonen, maar allemaal spreken ze van Hem die opstond uit de dood. Om maar eens wat te noemen: die staf van Aäron is daar helemaal een eenvoudig beeld van. Een staf die... je kent de geschiedenis: de vraag was wie nou eigenlijk de hogepriester is, en God heeft dat toen aangewezen. De staf van Aäron had amandelbloesem voortgebracht, en daarmee heeft God aangewezen: hij is de hogepriester. Een staf die leven voortbrengt, ook weer opstanding geloof ik. De staf van Aäron die gebloeid had, en de tafelen van het verbond. Daarom wordt het ook de ark van het verbond genoemd. De woorden Gods... Hij, de Heer Jezus Christus, had de woorden Gods in Zijn binnenste. En daarboven waren nog weer de cherubs van die heerlijkheid, die het verzoendeksel overschaduwden.
En nu heb ik hetzelfde excuus als wat de schrijver hier ook aandraagt; hij zegt: "hierover kunnen wij nu niet in bijzonderheden treden." Ja, dat is wel mooi, maar als je het over de tabernakel hebt, moet je het toch even noemen. En één ding moet duidelijk zijn, dat staat vastgesteld: het verwijst naar een hemelse werkelijkheid. Alle gerei, alle attributen, instrumenten en onderdelen spreken van het werk van God zoals Hij dat zou vervullen in Christus, die nu daar in het hemelse is. Niet hier op aarde, maar nu daar in het hemelse heiligdom.
Hij is onttrokken aan het oog. Waar is de Heer Jezus Christus nu? Wel, in het heiligdom, en Hij laat Zich niet zien. Dat is eigenlijk het meest karakteristieke van de afgelopen 2000 jaar: de Messias is gekomen, de dood is overwonnen, Hij is daar en toch is Hij verborgen; Hij laat niks van Zich zien. Je leest trouwens wel van een hogepriester dat hij wel van zich laat horen met belletjes aan de zoom van zijn kleed. Als hij daar dus in het heiligdom was, hoorden ze hem wel.
Christus als Hogepriester in de Grotere en Volmaaktere Tabernakel ↑ hoofdstukken
We spraken er daarnet al even over: Hebreeën 9 vers 11. "Maar Christus, optredend als hogepriester van de komende goede dingen..." Er staat in de vertaling "de toekomende goederen". Maar ja, ik denk al meteen aan een goederentrein of zo. Maar goederen, dat zijn hier niet zomaar artikelen; het is het meervoud van 'goed'. Het zijn dus eigenlijk goede dingen. Hij treedt dus op als hogepriester van dingen die zouden komen, en dat zijn allemaal goede dingen – brood en wijn, om maar wat te noemen. En dat gaat Hij straks naar buiten brengen.
Hij is door de grotere en volmaaktere tabernakel doorgegaan – niet met handen gemaakt. In feite wat hier staat – maar we wisten het eigenlijk al vanuit het Oude Testament – is dat de hemel zelf een tabernakel is, namelijk de echte. Wij hebben misschien het idee dat de eigenlijke tabernakel die tent was die hier op aarde werd verplaatst en waarmee Israël reisde. Nee, dat is alleen maar een miniatuur, dat is een schaduw, dat is een afbeelding. De echte is de grote – veel groter ook, want de hemel is zoveel groter. God heeft een gigantische ruimte gemaakt daar in dat uitspansel. We hadden gisteravond nog een heel gesprek over de afstanden en over lichtjaren – adembenemend! God heeft ruimte gecreëerd. Die hemel is zoveel groter, maar bovendien ook volmaakter. Dat betekent dat de aardse tabernakel – oké, het is een tabernakel, tot je dienst – miniatuur was, klein en bovendien heel beperkt. En hij is niet met handen gemaakt, dat wil zeggen: het is geen menselijk schepsel, geen menselijke creatie die mensen hebben vervaardigd. Hij is daar doorgegaan, in de grotere en volmaaktere tabernakel.
En dat niet met het bloed van bokken en kalveren, zoals de hogepriester dat daar in die tent deed. Dat was de schaduw. Ik weet niet hoe jullie dat hebben, maar als ik dat lees – dat geldt trouwens voor heel veel bepalingen onder het oude verbond – dan zeg je: ik vind het duister. Het was ook zo... die bokken die geslacht werden waar hier over gesproken wordt, en kalveren – reken maar dat het een bloederige bedoeling is geweest. En toch... er werd een dier geslacht, en vervolgens kwam het voor het altaar, en dan op het altaar – wat al een verhoging was – en dan steeg het op. En dan staat erbij: "voor God tot een lievelijke reuk". Nou, ik denk als je het puur menselijk bekijkt, dat als je daarbij was, het een stank was. Maar hoe kan het dan voor God een lievelijke reuk zijn? Omdat God zag waar het betrekking op had: namelijk op Hem die geslacht werd, maar vervolgens verhoogd werd en opsteeg. Voor God tot een lievelijke reuk! Hij rees uit 't graf door 's Vaders kracht, want Die is God, bekleed met macht. Kijk, dat is waar het van spreekt.
Dus een offer... ja, dit is een item waar ik heel vaak op hamer, omdat ik zo vaak de gedachte hoor dat als we het hebben over het offer van de Heere Jezus, men denkt aan Golgotha. En dat is half goed en eigenlijk helemaal niet goed. De slachting, dát spreekt van Golgotha. Maar wat daar gebeurde, dat is nog niet het offer. Ik bedoel: als een dier geslacht was, was het nog niet geofferd. Het offer volgde ná de slachting. Het is een slachtoffer, dat wil zeggen: geslacht en vervolgens verhoogd, en dan steeg het op. En dat verwijst naar Hem die opstond, rees uit de doden en verhoogd werd. En dat is de lievelijke reuk voor God. Ik vind dat geweldig!
En Hij is met Zijn eigen bloed ingegaan, dat wil zeggen: Hij stierf. Hij is het Lammetje – hoe staat dat in Openbaring? Hij is het Lam dat staat als geslacht. Dat is op zich een wonder, want een lam dat geslacht is, staat niet, dat ligt. Maar hoe kan Hij staan? Nou, omdat God Hem deed opstaan! En dat Lam dat staat als geslacht, blijkt de grote Overwinnaar en de Leeuw van Juda te zijn. Ja, dat is de grote overwinning waar we zojuist ook over hebben gezongen. Hij is met Zijn eigen bloed eens voor altijd binnengegaan in de heilige plaatsen, waardoor Hij een aeonische, een eeuwige verlossing vond. Het idee is niet zozeer dat het eindeloos is, maar dat het een vrijkoping is, een loskoping met het oog op de toekomende aeonen. Ik hoop daar morgen nog wat meer over te zeggen.
En dan: noodzakelijk moesten dus hiermee de afbeeldingen van de hemelse dingen gereinigd worden, maar de hemelse dingen zelf met betere offeranden dan deze. En dat "gereinigd", dat betekent niet dat het vies was hoor. Je leest van het altaar dat vervaardigd werd, en op het moment dat het vervaardigd was – nog niet eens gebruikt – werd het eerst gereinigd. Dat wil zeggen: geschikt gemaakt voor het heiligdom om zijn functie te vervullen. Het werd ingewijd, het werd geschikt gemaakt.
Dus alles wat daar plaatsvond in die tabernakel, spreekt van Hem die zou komen en die opstond uit de doden. En sinds Hij is ingegaan in het hemels heiligdom, is Hij onttrokken aan het oog. Hij voer op vanaf de Olijmberg en Hij werd niet meer gezien. En dat is de situatie tot op de dag van vandaag. Waar is Hij nu? Nou, in het hemels heiligdom. En het wachten is op het moment dat Hij weer naar buiten zal komen – wat wij dan de wederkomst noemen.
De Verborgen Hogepriester en de Toekomstige Zegen ↑ hoofdstukken
En het eerste wat de hogepriester dan deed, was het volk ook zegenen. Het gaat hier denk ik ook speciaal over het volk van Israël. Want zo staat er in vers 24: Christus is niet binnengegaan in de heilige plaats die met handen gemaakt is. Nee, dat mocht Hij niet eens, dat kon Hij niet, maar dat was ook helemaal de bedoeling niet. Hij is immers de Priester naar de ordening van Melchizedek.
Want dat waren slechts antitypen van het ware in de hemel zelf. Wat u ook moet onthouden: wat is de ware tabernakel? Dat zijn de hemelen, het uitspansel, en dat is waar Hij naar binnen is gegaan. Moet u zich eens bedenken: er is vandaag de dag, al bijna 2000 jaar, een Mens daar in de hemel op de allerhoogste positie aan Gods rechterhand! Hij is daar gezeten, het werk is immers af. Hij wacht, maar daar is Hij nu concreet een Mens en daar is Hij een hogepriester. U leest ook dat Hij daar dienst doet in de rust, daar in de hemel zelf, opgevaren en binnengegaan — dit is trouwens mijn laatste dia — om thans ten behoeve van ons voor het aangezicht van God te verschijnen.
Ik heb hier een prachtig plaatje van een hogepriester. Oh man, je zou een hele serie Bijbelstudies kunnen houden alleen al over de kleuren, zoals het hemelblauwe van zijn gewaad. En nou ja, u ziet hier ook die belletjes, en wat waren het ook alweer? Granaatappels! Ja, waarom granaatappels? Al die vragen kun je, en moet je jezelf eigenlijk wel stellen als je de betekenis wilt weten. Ik zal u dit vertellen: al die details hebben zo'n geweldig rijke betekenis.
En ja, dan kwam hij daar met dat reukwerk waar ik het zojuist over had, en dan droeg hij zijn volk, de twaalf stammen, op zijn borst en op zijn schouders: aan zijn hart en op zijn schouders (zijn kracht). Dit is een prachtig plaatje van Israëls hogepriester die zijn volk draagt op zijn hart en op zijn schouders. Het gaat hier ten behoeve van ons, en dat is speciaal ook Israël.
Ik vind het prachtig om daaraan te denken. Dat wij een hogepriester... dat is gek hè, dat moet ik dan toch even zeggen. Ik denk dat deze brief geschreven is door Paulus. Hij richt zich hier tot Israël, tot de Hebreeën, maar hij spreekt hen ook aan als Israëlieten. Paulus spreekt in zijn brieven, wanneer hij schrijft aan de natiën, nooit over de Heere Jezus als hogepriester. Die term kom je nooit tegen in de brieven van Paulus. Maar je leest wel in Romeinen 8 dat Hij aan de rechterhand van God is en ook voor ons pleit. Het is dus wel het werk dat sterk doet denken aan de hogepriester, de connecties zijn onmiskenbaar.
Maar goed, de Hebreeënbrief wordt vooral geschreven aan gelovigen die eigenlijk Israël representeren. In deze tijd waarin de hogepriester verborgen is, wachten zij op het moment dat de hogepriester naar buiten zal komen en hen als Melchizedek zal gaan zegenen. En nu is Hij daar, en dat is de waarheid waarmee ik graag wil afsluiten. Dat is ook de waarheid die voor ons zo geweldig is om aan te denken: daar is ons Hoofd! Hij is niet onze hogepriester; Hij is Israëls hogepriester en Hij is ons Hoofd. En Hij behartigt onze belangen als geen ander. De toekomst in Hem en via Hem zal absoluut wassen tot Zijn prijs. Amen.
UltimateGoodNews