GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

begrepen de profeten wat ze schreven?

27-11-2022 - Geplaatst door Andre Piet
27 november 2022, Benthuizen

Petrus schrijft in zijn eerste brief dat profeten hebben geprofeteerd van de genade die zijn lezers ten deel was gevallen. Maar terwijl profeten profeteerden hebben ze zelf gezocht en gevorst naar wat ze optekenden. Ze spraken over het lijden dat over Christus zou komen en ook over de heerlijkheden daarna. Maar hoe dat zou worden vervuld en in welke tijd, dat was hen ook niet duidelijk.
Een bijbelstudie over 1Petrus 1:10-16.

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze studie behandelt de vraag of de profeten uit de oudheid begrepen wat zij zelf opschreven. Aan de hand van de Bijbel wordt uitgelegd dat zij weliswaar voorzegden over het lijden en de heerlijkheid van de Christus, maar de tijdlijn en het volledige plaatje niet konden overzien. Hun profetieën bleken namelijk bestemd voor een toekomstige generatie, waarbij de vervulling pas later aan het licht zou komen. Tot slot wordt benadrukt dat heiliging geen menselijke inspanning of commando is, maar een goddelijke belofte om apart gezet te worden.

“De dingen gebeuren niet omdat de Bijbel het voorzegd heeft, maar het is omgekeerd: God voorzegt het omdat het zo gebeurt.”

Inleiding: de Eerste Brief van Petrus aan de Diaspora ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen, ook van mijn kant vrienden, en hartelijk dank voor het openen van het boek der naturen, Dirk. Inderdaad, dat doet ons telkens weer verwonderen. Ik mag jullie vanmorgen meenemen naar de vraag waarnaar ik de titel heb gevormd: begrepen de profeten wat zij schreven? Ik zou die vraag niet hebben gesteld als het antwoord in de Bijbel daar niet heel duidelijk over zou zijn geweest.

Het antwoord daarop vinden we in de brief die Petrus ooit schreef; zijn eerste brief tenminste die we in de Bijbel hebben. Je mag aannemen dat hij wel vaker een brief heeft geschreven, maar die zijn niet in de Bijbel opgenomen. We kijken naar de brief die wél in de Schrift staat: 1 Petrus 1. Laat ik daar eerst vooraf wat over mogen zeggen.

Paulus noemt hem in Galaten 2 ook zo, en kennelijk had hij die naam ook, want het wordt als bekend verondersteld. Hij was de apostel van de besnijdenis, waarbij 'de besnijdenis' een technische uitdrukking is voor het volk dat besneden is. Dat wil zeggen: in de praktijk het volk van Israël of, zo u wilt, het Joodse volk. Petrus heeft een bediening voor dat volk en dat blijkt ook direct uit de brieven die hij schrijft. Hij is gericht op hen, zoals ook meteen in de aanhef van deze brief staat: aan de emigranten in de diaspora. De meeste vertalingen zeggen 'vreemdelingen', maar het gaat inderdaad over een emigrant in de diaspora.

Diaspora is een Grieks woord, maar u kent het wellicht; het betekent letterlijk 'verstrooiing'. In de praktijk is deze uitdrukking altijd speciaal bedoeld voor het feit dat het volk van de Joden, het volk van Israël, verstrooid is onder de natiën. Dat fenomeen noemen we de diaspora. Het volk is al tweeduizend jaar verstrooid. Je zou kunnen zeggen dat er sinds 1948 in ieder geval een kentering is gekomen, maar nog steeds is het niet het einde van de diaspora, van de verstrooiing. Maar in ieder geval gedurende die twee millennia is het volk verstrooid geweest. In feite was die verstrooiing al eerder begonnen, maar in de dagen van Petrus was dit het geval. Dat is trouwens nu nog steeds zo. Ook toen waren er vele Joden buiten het land. Er was een Joodse staat in zijn dagen, maar de meeste Joden woonden, net als vandaag, niet in het land maar daarbuiten, waar dan ook in de wereld, verstrooid onder de natiën.

Petrus richt zich tot de emigranten in de diaspora en hij specificeert het nog: in Pontus, Galatië, Kappadocië, Asia en Bitynië. Voor de duidelijkheid: Pontus is de landstreek onder de Zwarte Zee. Dan heb je Galatië en Kappadocië. Asia kennen we wat beter als landstreek in het huidige Turkije; dat is waar Paulus met name actief is geweest. En dan Bitynië. Aan hen richt Petrus zijn brief: aan de Joden, aan de Joodse gelovigen – want dat moet ik er wel even bij zeggen: het zijn de Joodse Messiasbelijdende gelovigen, om het helemaal correct te formuleren. Deze brief is dus niet zomaar aan de natiën gericht, aan u en mij als niet-Joden. Nee, het is een brief van een Jood aan Joden, weliswaar aan Joodse gelovigen, wat vanzelf wel zal blijken. Maar niettemin heeft het dat karakter heel sterk.

Hij wijst zijn lezers eigenlijk vanaf het begin en de hele brief door op de geweldige beloften die God in petto heeft voor Zijn volk. Een van de sleutelverzen waarin hij dat beschrijft, vinden we als je een hoofdstuk doorbladert: in hoofdstuk 2 vers 9.

Een Uitverkoren Geslacht en Koninklijk Priesterdom ↑ hoofdstukken

Dan zegt hij: "Maar jullie zijn een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterdom, een heilige natie, een verworven volk." Waarom? Om de deugden uit te dragen van Hem die jullie uit de duisternis roept tot Zijn wonderbaarlijk licht. Deze typeringen, met name in die eerste vier regels, zijn heel duidelijk gereserveerd voor dat ene volk. Je leest in Exodus al dat God tegen Israël zegt bij de berg Sinaï: "Uit alle volkeren heeft God jullie uitgekozen om een koninkrijk van priesters te zijn." Een koninklijk priesterdom en daarom ook een heilige natie, een uitverkoren geslacht.

Een uitverkoren geslacht wil gewoon zeggen: een familie in de brede zin van het woord; mensen die gewoon met bloedbanden aan elkaar verbonden zijn. Daarin zie je trouwens ook alweer dat dit gaat over een speciale familie, namelijk de familie van Jakob om zo te zeggen, of het huis van Israël; dat is die heilige natie. Het gaat hier niet over gelovigen uit de natiën in het algemeen. Hoeveel we er ook van kunnen leren – ik bedoel, het is niet voor niks dat ik vanmorgen ook deze brief open en dat we ons daarmee bezig gaan houden; heel de Schrift is immers voor ons – maar deze brief is niet gericht aan ons. Bij het openen van zo'n brief, als je je daarmee bezighoudt, moet je je daar altijd op voorhand van bewust zijn.

Wat ik nu zeg, hoort eigenlijk bij de elementaire principes van het schriftverstaan. Er staat in datzelfde Galaten 2 waar ik zojuist al even naar verwees, Galaten 2 vers 7 en de volgende verzen, dat de afspraak ook gemaakt wordt: Paulus zou zich richten tot de natiën, en dan staat erbij dat Jakobus, Petrus en Johannes zouden gaan naar de besnijdenis. Dat was de officiële afspraak en in die volgorde hebben wij de brieven ook in de Bijbel staan: de brieven van Jakobus, van Petrus en van Johannes. Ze sluiten trouwens ook weer af met het boek de Openbaring. Kortom, al die geschriften zijn bestemd voor de besnijdenis. Als je dat niet weet, dan ga je fouten maken, want dan ga je dingen die in die brieven staan zomaar op ons van toepassing brengen. Hoeveel we er ook van kunnen leren, laat ik dat erbij zeggen, maar van dat onderscheid zou je je in ieder geval bewust moeten zijn.

Oké, dat even om je dat op voorhand te realiseren. Dan sla ik de eerste verzen van die brief over om te beginnen bij vers 10. Dat is altijd een beetje lastig, want je valt dan meteen midden in het betoog. Hij zegt daar: "Over welke redding profeten op zoek waren en naspeurden." Over welke redding dat gaat, daar zie je duidelijk dat ik hier nu begin in een betoog dat al gaande is. Dat verwijst namelijk naar het direct voorafgaande in het negende vers, waar staat dat jullie uiteindelijk het einddoel bereiken van jullie geloof, namelijk de redding van jullie zielen.

Dat is meteen een heel lastig begrip, of in ieder geval een lastig gemaakt begrip. Want bij zielen denken wij vaak meteen aan iets onsterfelijks. Mij overkomt dat natuurlijk niet, ik weet beter, maar in het algemeen denken mensen bij de ziel aan hetzelfde als de geest. In de Bijbel is de ziel echter gewoon de complete mens; een mens ís een ziel. Dat zijn dieren trouwens ook. God blies adem in de neus van de eerste mens en er staat: "En alzo werd de mens een levende ziel." De mens kreeg niet een levende ziel, maar wérd een levende ziel. Zo spreekt de Bijbel over zielen. Dat zijn gewoon personen. Als je vraagt: "Hoeveel zielen wonen er in Benthuizen?", dan bedoelen we gewoon hoeveel personen daar wonen. Ik weet trouwens niet precies hoeveel dat er zijn, dat moet ik nog eens natellen, maar u begrijpt wat ik bedoel.

Het is ook vrij logisch, want wat was het einddoel van het geloof voor de lezers van Petrus? Welnu, dat was het moment waarop de Heer Jezus Christus onthuld zou worden. Daar had hij het namelijk ook over in vers 8 en 9: de apocalyps van Jezus Christus. Als Hij openbaar wordt, wat suggereert dat Hij nu dus verborgen is. Over die redding waar zij naar uitzagen...

Profeten Die Hun Eigen Profetieën Naspeurden ↑ hoofdstukken

Petrus spreekt hier over de redding waarnaar de profeten op zoek waren en naspeurden. Dit geeft in feite meteen een eerste aanzet tot het antwoord op de vraag waar ik mee begon: begrepen de profeten altijd wat zij zelf schreven? Als je je realiseert dat zij gedreven werden – dat staat overigens ook in de Petrusbrief – dan zie je dat er een 'drive' in hen was die maakte dat hun pen als het ware vaardig werd. Zij noteerden dingen waar ze zich van bewust waren, maar tegelijkertijd staat hier dat zij op zoek waren en naspeurden. Die profeten speurden naar de genade die voor jullie bestemd was.

Profeteren betekent letterlijk voorzeggen. 'Profetie' is een Grieks woord dat je zou kunnen uitsplitsen in twee elementen: voor-verklaren, zeggen of leren. Het is dus met recht een voorzegging. Welnu, zij voorzegden dingen waaruit sowieso al blijkt dat God zelf over hen vaardig werd. Want als een mens één ding niet kan, dan is het wel voorzeggen. Hij kan wel voorspellen, maar dan zit hij er meestal naast. Het is een mens simpelweg niet gegeven om iets zinnigs over de toekomst te zeggen. Dat kan er slechts Eén, en dat doet God dan ook. Daar gebruikt Hij mensen voor.

In het Hebreeuws heetten profeten ook wel 'de monden van God'. God spreekt, en hoe doe je dat? Dat doe je met je mond. Daarvoor zet Hij mensen in die Hij gebruikt als Zijn mond. Er komen dingen uit, niet alleen verbaal door te spreken, maar godzijdank ook doordat zij dat wat zij gezegd hebben op schrift hebben gesteld. Het is genoteerd en geboekstaafd, en dat is wat wij nu in handen hebben. Daarom zijn we hier ook bij elkaar, want dit is het levende Woord van God.

Ik wees er zojuist al op dat God ooit in de eerste mens blies en dat de mens zo een levende ziel werd. Als God gaat blazen, als er adem uit Zijn mond komt, dan creëert Hij daarmee leven. Inspiratie betekent letterlijk 'in-spirit'. Ook het Griekse woord suggereert dat er geest in komt, en dat is meteen levendmakend. Als dat zwart op wit wordt gesteld, dan is het resultaat het levende Woord van God. God sprak ooit "en het was licht". Hij sprak en het was er, Hij gebood en het stond er, zo zegt de psalm. Dat is Zijn Woord, maar dat geldt ook voor dat wat vastgelegd is; dat is inderdaad levend en krachtig.

Die profeten wisten wel wat ze zeiden, en toch – dat is wat hier staat – begrepen ze het niet volledig. Er waren dingen zoek; er waren leemten en verborgenheden in hun eigen profetieën. Waarom zou je immers op zoek gaan en naspeuren in dat wat je zelf profeteert? Dat kan maar één ding betekenen: dat ze niet alles begrepen en dat er dingen verborgen waren. Alleen als er dingen 'zoek' zijn, ga je op zoek. Ze wisten dat er meer in zat, maar ze vroegen zich af: wat dan wel? Dan ga je speuren en onder de oppervlakte kijken. Dan ontdek je dat de bedekking eraf gaat en merk je welke geweldige schatten daar liggen.

Die profeten zijn dus op zoek gegaan en ze hebben gespeurd. Een aardig voorbeeld in dit verband, dat meteen tot de verbeelding spreekt, vinden we bij Daniël aan het einde van zijn boek. In Daniël 12 vraagt hij zich af hoe het verloop der dingen zou zijn. Daniël vraagt daar expliciet naar, terwijl hij er zojuist over had geschreven. Hij vraagt aan de engel die hem de dingen openbaarde: "Mijn heer, waarop zullen deze dingen uitlopen?" In Daniël 12 vers 8 zegt hij: "Ik hoorde het wel, maar ik begreep het niet." De engel antwoordde hem: "Ga heen, Daniël, want deze dingen blijven verborgen."

Ze bleven zelfs verzegeld. Het was dus niet alleen een handicap van "jij begrijpt het nog niet", maar het werd met opzet verborgen gehouden, zodanig dat Daniël niet eens in staat zou zijn om het te begrijpen. Het werd verzegeld tot de eindtijd. Er staat bij dat tegen die tijd velen onderzoek zullen gaan doen en dat dan inderdaad het licht zal opgaan; men zal het dan gaan begrijpen. Al die tijd, al die eeuwen en duizenden jaren dat het op schrift stond, bleven die dingen verzegeld.

Vandaar dus dat zij hun eigen geschriften niet hebben begrepen. Zij profeteerden over de genade voor jullie. Ook hier is de tekst heel specifiek: het gaat over Israël, die heilige natie, dat uitverkoren geslacht en koninklijk priesterdom. Die genade zou hen ten deel vallen bij de komst van Christus. Terwijl zij speurden, doorzochten en nazoeken, was er iets wat ze niet begrepen. Het is heel interessant om te zien wat dat precies was.

Het Lijden van de Christus en Zijn Heerlijkheden ↑ hoofdstukken

Er staat bij dat zij naspeurden op welke of hoedanige tijd – het woord 'kairos' betekent eigenlijk gelegenheid, tijdsperiode of tijdstip – de Geest van Christus in hen duidde. Het idee is dus dat zij speurden naar het tijdstip en de gelegenheid waarop dat alles zou plaatsvinden. Bij welke of wat voor gelegenheid? Dat zullen we straks in het navolgende ook zien.

Zij spraken bijvoorbeeld – en dat was in essentie de kern – over het lijden dat over de Christus zou komen. Ooit zou Hij komen, de Beloofde op wie heel de verwachting vanaf het begin van de mensheid was gericht. Het zaad van de vrouw dat zou komen; daarover werd steeds meer onthuld en daarop was alle verwachting gevestigd. Zij spraken over de lijdende Christus, maar ook over Zijn toekomstige heerlijkheid.

Dat is lastig aan te voelen. Om een ander te kunnen aanvoelen, moet je je in de situatie en de denkwereld van die ander kunnen verplaatsen. Dat is in communicatie soms heel moeilijk. In dit geval is het voor ons ook lastig om te begrijpen hoe die profeten hebben geworsteld – of in ieder geval hebben gespeurd – en zich hebben afgevraagd: "Hoe zit dat nou? Hoe moeten we die dingen combineren?" Aan de ene kant spraken ze over een Christus die zou lijden, maar ze spraken ook over de heerlijkheid van de Messias. Juist naar dat laatste zagen de Joden echt uit: de Messias die zou komen om Israël te herstellen, waarbij het koningschap van David hersteld zou worden op die troon in Jeruzalem, om van daaruit wereldwijd te gaan regeren. Daar was de verwachting op gericht.

De Joden weten tot op de dag van vandaag eigenlijk geen raad met al die profetieën die gaan over een lijdende Messias. De procedure die men daarvoor hanteert, is simpelweg het wegredeneren ervan. Maar voordat we daar verontwaardigd over worden, moet ik er meteen bij zeggen wat de christenheid, de kerk, heeft gedaan met al die andere profetieën over de heerlijkheid van de Messias. De profetieën over Hem die zou regeren in Jeruzalem, die de troon van David zou herstellen en die Israël weer de plaats zou geven die het toekomt om een Messiaans rijk hier op aarde te vestigen. Weet u wat de kerk daarmee gedaan heeft? Ook weggeredeneerd. Men gelooft het niet; dat is allemaal "vergeestelijkt". De toekomst van Israël en de wetenschap dat de Messias werkelijk in Jeruzalem zal regeren op de troon van David – die heerlijkheid is weggeredeneerd.

Terwijl het Jodendom in het algemeen tot op de dag van vandaag geen raad weet met een lijdende Christus, weet de kerk tot op de dag van vandaag geen raad met de heerlijkheid van de Messias als Koning hier op deze aarde in Jeruzalem. En dan moet je die twee met elkaar laten communiceren. Dan gaan dat Jodendom en die kerk in gesprek; er ontstaat een dialoog tussen kerkleiders in dure conferenties, maar ze begrijpen er natuurlijk niets van. Ze kunnen wel een compromis sluiten en een gemeenschappelijke grond is altijd wel te vinden, maar waar het werkelijk om gaat? Nee.

Ik moet dan meteen denken aan de Emmaüsgangers, die het op de dag van de opstanding ook niet begrepen. Een Vreemdeling vervoegde zich incognito bij hen en zei: "O onverstandigen en dwazen van hart, dat jullie niet geloven alles wat de profeten hebben gesproken! Moest de Christus dit niet lijden om alzo in Zijn heerlijkheid in te gaan?" Je moet niet het ene wegredeneren, maar gewoon alles geloven wat de profeten hebben gesproken. Dan werkt de Schrift werkelijk als een puzzel; al die stukjes passen in elkaar en dan klopt het. Dat is wat je mag verwachten van het Woord van God: het is logisch, consistent en innerlijk samenhangend.

Maar goed, die profeten begrepen dat destijds dus niet. Die spraken over het lijden van Christus, maar ook over de heerlijkheid. Hoe verhouden die twee zich tot elkaar? Hoe kom je van het een naar het ander? U kent wellicht het beeld van de profeet die voorzegt en bergtoppen ziet. Wanneer je op de top van een berg staat en over het berglandschap kijkt, zie je de toppen achter elkaar, maar de insnijdingen en de dalen daartussen zie je niet. Dat was bij die profeten ook het geval. Ze zagen die toppen wel: ze zagen het lijden dat over de Christus zou komen en ze zagen de heerlijkheden van de Christus. Maar hoe die zich tot elkaar verhielden en vooral "de hoedanige tijd" – wat voor tijd er tussen zit – dat zagen ze niet.

Wij zitten nu nog steeds in die tijd. Inmiddels is de Messias gekomen; Hij is verworpen door het volk, zoals voorzegd was, en ze begrijpen het nog steeds niet. Maar dat is ook de bedoeling. Dat Hij Zijn plaats zal innemen in Jeruzalem om daar te gaan regeren, is nog toekomst. Wij leven in de tijd tussen het lijden van Christus bij Zijn eerste komst en de heerlijkheid die Hij op Zich zal nemen bij Zijn wederkomst. Hebben zij dat gezien? Zij hebben erover gesproken, jazeker, maar ze begrepen het niet.

Terwijl ze speurden bij welke of wat voor gelegenheid de Geest van Christus in hen duidde. De Geest van Christus is hier de Geest die Christus uit de doden opwekt. Die uitdrukking komen we nog een keer tegen in Romeinen 8. Het is de Geest van God, maar waarom dan de "Geest van Christus"? Wel, het is de Geest die Christus als Eersteling uit de doden opwekte. Die Geest duidde in hen; Hij had een intentie om iets te onthullen en de bedoeling weer te geven. De Geest van Christus duidde in die profeten toen zij tevoren getuigden. Dat is profetie. Ik val misschien in herhaling, maar ik vind het zo belangrijk: profeten voorzeggen. Mensen voorspellen, maar God voorzegt.

Zij hebben tevoren getuigd hoe de dingen zouden zijn: waar het zou plaatsvinden, wie het zou betreffen, waar Hij vandaan zou komen en op wat voor tijdstip het zou gebeuren. Al die dingen hebben zij gezegd, maar het waren nog losse puzzelstukjes. Pas in de loop der tijd zou het duidelijk worden. Bepaalde dingen mogen wij inmiddels verstaan, omdat allerlei verborgenheden onthuld zijn. Dat is wat de schrijvers van het Nieuwe Testament doen, met voorop natuurlijk de apostel Paulus. Zelfs Petrus zegt in zijn tweede brief dat er in de brieven van Paulus sommige dingen moeilijk te verstaan zijn. Maar hij zegt ook: als je wilt weten hoe het zit met het uitblijven van die wederkomst – die twee millennia, die twee dagen zoals de Heer rekent – dan moet je bij onze geliefde broeder Paulus wezen. In al zijn brieven heeft hij van deze dingen getuigd. Met andere woorden: Petrus geeft hem ruiterlijk de credits. Bij hem moet je wezen.

Als je echt wilt weten hoe het zit met de tijd tussen de eerste en de tweede komst en het uitblijven daarvan, en wat God vandaag van zins is te doen: die profeten getuigden tevoren van al het lijden dat op de Christus zou komen en de heerlijkheden daarna. In de meeste vertalingen staat het in het enkelvoud, maar er staat in het meervoud: heerlijkheden.

Als je het erover hebt hoe vaak de Schrift profeteert over het lijden dat over de Christus zou komen, dan zie je dat heel de Schrift daar vol van staat. Er zijn natuurlijk een aantal passages die er heel sterk uitspringen. We hebben hier thuis bij deze gelegenheid gesproken over Jesaja 53, misschien wel de meest expliciete, maar ook Psalm 22 en zoveel andere passages gaan erover. Dan heb ik het nog niet eens over de typen, allerlei beelden.

Denk bijvoorbeeld aan de profetie over het zaad van de vrouw dat zou komen. Ik refereerde er zojuist al even aan. Wat werd er toen al gezegd? Dat het zaad van de vrouw zou komen en dat zijn hiel vermorseld zou worden. Dat wil zeggen: in zijn gang, in zijn weg, zou hij omgebracht en verhinderd worden. Maar dat zou uiteindelijk de kop van de slang kosten. Dus dat is al het lijden dat over de Christus zou komen, maar ook de heerlijkheid daarna. De hiel wordt vermorseld, maar tegelijkertijd brengt hij met diezelfde hiel de genadeslag toe aan de slang, de tegenstander.

Wat dacht u van al die offers? Dieren die geslacht worden om vervolgens geofferd te worden en dan verhoogd te worden, opstijgend tot een heerlijkheid. De meeste mensen begrijpen dat niet, maar het is een plaatje van de Messias. Het gaat over het lijden dat over hem zou komen: dat hij geslacht zou worden, zou sterven en zijn bloed zou geven. Vervolgens zou hij na dat slachten worden verhoogd, opstijgend voor God tot een liefdelijke reuk. Dat spreekt uiteraard van de heerlijkheid daarna.

Waar is hij nu? Dat is een hele aardige. Want over heerlijkheden gesproken: dat is echt met recht meervoud. Als we het hebben over de Heere Jezus Christus, dan hebben we het over hem die vandaag reeds gekroond is met eer en heerlijkheid. Kijk het maar na in de Hebreeënbrief, trouwens dat stond ook al in Psalm 8. Gij hebt hem een korte tijd beneden de engelen gesteld; dan gaat het over de Ben Adam, de Messias. Hoezo? Vanwege het lijden van de dood. Engelen sterven namelijk niet. Maar met eer en heerlijkheid hebt gij hem gekroond. De schrijver van de Hebreeënbrief zegt: dat is hij nu. Hij is nu gekroond met heerlijkheid, maar thans zien wij nog niet dat alle dingen hem onderworpen zijn. Nee, dat zien we nog niet. Het is dus verborgen, het moet nog onthuld worden. Maar wij weten het omdat het is geopenbaard.

In Psalm 110 wordt tegen de Messias gezegd: zet u aan mijn rechterhand. Eigenlijk gaat de hele Hebreeënbrief daarover: dat hij gezet is aan Gods rechterhand en daar wacht hij nu. Hij is boven, hij is verborgen en hij wacht totdat alle vijanden gesteld zullen worden tot een voetbank voor zijn voeten. Dat is toekomst. Maar hij is nu in eer en heerlijkheid. Hij is nu, om het nog even anders te zeggen, de priester die ingegaan is in het heiligdom. Onzichtbaar. Hij laat zich niet zien, want hij is in het heiligdom. Hij laat wel van zich horen, maar dat heeft weer te maken met die granaatappeltjes en de belletjes aan zijn zoom. Het wachten is op de hogepriester dat hij weer uit het heiligdom komt en dat hij dan zijn volk Israël zal zegenen. Dat was een commentaar op de Jom Kippoer, de Grote Verzoendag.

Ik geef toe, het is een beetje hap-snap met al deze voorbeelden. Het kan zijn dat als u daar niet zoveel kaas van heeft gegeten of de Bijbel niet zo goed kent, u zich afvraagt waar ik het over heb. Maar ik kan u vertellen: ga het maar na. Al die puzzelstukjes in de Schrift passen perfect. Dat vind ik het geweldige van het Woord van God; het is een compilatie van talloze geschriften, zeventig boeken. Ook niet voor niks natuurlijk, zeventig boeken. Wat blijkt? Al die boeken die in de loop van duizenden jaren zijn geschreven door mensen met zoveel verschillende achtergronden, vormen één groot panorama. Het past in elkaar. Dat kan maar één ding betekenen: het is design. Zoals je weet dat puzzelstukjes design zijn en bij elkaar horen wanneer het inderdaad allemaal past, dan weet je dat het niet zomaar toevallig een samenraapsel van stukjes is. Nee, het hoort bij elkaar, het komt uit één breinconcept voort.

De heerlijkheden zijn zijn heerlijkheid nu, maar ook zijn heerlijkheid straks, wanneer hij geopenbaard zal worden in heerlijkheid en op de troon van Jeruzalem zal zitten. Dat is de grote verwachting. Die sabbatdag gaat komen over deze wereld en dan zal er rust zijn. Wij zitten nu in die insnijding. In feite waren de lezers van Petrus zich daarvan bewust: wij zijn dat volk; het volk als massa heeft hem afgewezen, maar hij komt terug. Petrus weet daar al het een en ander over te vertellen, en als je dit helemaal wilt weten, dan moet je bij Paulus wezen.

Die profeten hebben daarover gesproken. Zij zagen het tevoren, ook wanneer het zou gebeuren. Geweldig hoe God inderdaad zo het zijne zegt over hoe de dingen zijn en hoe ze zullen zijn. Daar kun je gewoon compleet blind op varen. Ik las het weer een keertje; ik had het ooit eerder vernomen en ik vond het heel erg mooi. De dingen gebeuren niet omdat de Bijbel het voorzegd heeft, maar het is omgekeerd: God voorzegt het omdat het zo gebeurt. Hij kende die dingen die plaatsvinden, hij wist dat van tevoren en daarom heeft hij het voorzegd. Dat is een subtiel verschil, maar ik vond het wel een eyeopener. Zij hebben dus gesproken over het lijden dat op Christus zou komen en de heerlijkheden daarna. Aan hen, die profeten, werd onthuld.

Profetie Diende Niet de Eigen, maar een Toekomstige Generatie ↑ hoofdstukken

Aan hen werd onthuld dat zij niet zichzelf – het staat trouwens in het meervoud: zichzelven – en ook niet hun eigen generatie bedienden, maar jullie. Zij bedienden jullie met de dingen die aan jullie werden verkondigd. Dat is eigenaardig. Moet je je voorstellen: daar was een David. David was ook een profeet. Wij zeggen vaak: dat is een poëet. Ja, tot uw dienst, maar het was ook een profeet. Dat zegt dezezelfde Petrus trouwens veel eerder. En denk aan Jesaja, Ezechiël en Jeremia, noem ze maar op. De grote, maar ook de kleine profeten, zoals dat dan altijd genoemd wordt.

Maar in ieder geval, je zou zeggen van: ja, zo wordt het heel vaak uitgelegd. Je moet profetieën begrijpen in de tijdsetting waarin het gesproken is. En dan wordt er over Nahum gezegd dat dit allemaal bedoeld was ter bemoediging van zijn volksgenoten, om zijn tijdgenoten een hart onder de riem te steken. Ik ontken dit niet, maar ik wil erop wijzen dat zij wisten dat wat zij profeteerden, zij daarmee niet zichzelf en ook niet hun generatie dienden. Maar, zegt Petrus hier, maar jullie, eeuwen later. Het was voor jullie.

Ik bedoel, als die voorzeggingen inderdaad gaan over een toekomende tijd, om het maar zo te noemen... Als Jesaja in de zesde eeuw voor Christus profeteert en dan zou het nog zes eeuwen duren alvorens die lijdende Messias zou komen, oké, dat betekent dus dat wat hij toen noteerde, pas actueel zou worden zes eeuwen later. En dan pas zouden ze het begrijpen. Al die eeuwen daarvoor wisten ze niet precies waar het nou op uit zou gaan draaien. Daar kun je allerlei vragen bij hebben. Ik bedoel, die profeten zelf zullen hun vragen hebben gehad, en de lezers in al die eeuwen net zo. En de meeste lezers hebben nog steeds diezelfde vragen. Ja.

Nou, begrijpt u? Uiteindelijk is het bestemd voor hen aan wie het vervuld wordt. Dat is nogal logisch: een voorzegging wordt vervuld en pas dan wordt het daadwerkelijk actueel. En dan volgt het evangelie. Ik weet niet of u zich dat wel eens hebt gerealiseerd, maar juist in het boek Handelingen zie je dat regelmatig terugkeren. Het evangelie is een evangelie, een goed bericht, omdat God Zijn beloften en dat wat Hij voorzegd heeft, nu heeft vervuld. Dat is een goed bericht, toch? Ik bedoel, dat waar je op wachtte en waarvan je wist: het gaat komen, want het is voorzegd... Nu, als het eenmaal vervuld wordt, als de voorzegging uitkomt, ja, dan wordt het als een blijde tijding aangegeven. Dat waar we altijd naar hebben uitgekeken, dat is nu vervuld.

En dat is wat hier staat: aan hen, die profeten, werd onthuld dat zij niet zichzelf, maar jullie bedienden. Jullie in de eerste eeuw, Petrus en zijn lezers in ieder geval, met de dingen die aan jullie werden verkondigd door hen die jullie evangeliseerden. Het is leuk, hè? Dat jullie het evangelie hebben gebracht. "Evangeliseren" staat er gewoon als een werkwoord: evangeliseren, als een goed bericht, als een blijde tijding hebben doorgegeven in heilige Geest. Diezelfde Geest – dat is heel eigenaardig – diezelfde Geest die de profeten deed profeteren en hen waardig maakte, hen gebruikte en hen inzette... Ja, diezelfde Geest die hen eeuwen eerder deed profeteren, die zet nu boodschappers in om die blijde tijding door te geven.

Zo staat het weer: door hen die jullie evangeliseerden in de heilige Geest. Diezelfde Geest die ooit maakte dat die profeten dat konden voorzeggen en dat ook hebben opgetekend. En die Geest is jullie gezonden vanaf de hemel. Dat wisten zij ook, dat was trouwens ook allemaal voorzegd. En het is ook vervuld op een dag die God ook al had gefixeerd, namelijk op de Pinksterdag, de vijftigste dag. Ja.

En daar staat er nog bij dat dit dingen zijn die voor jullie nu inderdaad bewaarheid zijn geworden. En als blijde tijding is dat nu aan jullie emigranten daar in Pontus en Bitynië – wat heb ik zojuist gezegd? – aan jullie is dat nu verkondigd. Aan jullie, dat heilige geslacht. Jullie mogen het nu weten. En dat zijn dingen...

Dingen Waarin Engelen Begeren een Blik te Slaan ↑ hoofdstukken

In welke dingen engelen begeren een blik te slaan. Ik wou zeggen: een blik te openen, maar dat is weer wat anders natuurlijk. Het idee is letterlijk het Griekse woord wat hier staat, dat betekent: bukken of vooroverbuigen om te kijken. Dat is wat het woord letterlijk betekent. Het aardige is dat dit werkwoord een paar keer in het Nieuwe Testament voorkomt. De mooiste voorbeelden vind je in Lucas 24 en Johannes 20. Je leest daar van zowel Petrus als Maria, die op de dag van de opstanding vooroverbukten en in het graf keken. In Johannes 20 wordt dat werkwoord gebruikt: ze bukten voorover om te zien en toen zagen ze inderdaad de windsels. Als u het mij vraagt, zagen ze gewoon een lege kokon. Om over de 'winterslaap' nog maar eventjes wat te zeggen: als een rups in een kokon zit, dan is dat ook een soort winterslaap. In ieder geval, de vlinder was gevlogen en de kokon, de lege kokon, die lag daar nog. Met het hoofdeinde aan de ene kant en de windsels aan de andere, gewoon keurig allemaal opgerold. Dat is een verhaal apart, maar het gaat erom: ze bogen voorover om te zien.

Dat is een heel aardig voorbeeld. Want als Petrus zegt: "in welke dingen engelen begeren een blik te slaan", oftewel vooroverbuigen om te zien, waar doelt hij dan op? Ik ken eigenlijk maar één voorbeeld en dat is naar die wezens die cherubs worden genoemd. Ze zijn eigenlijk engelen. 'Engel' is een containerbegrip dat trouwens niet specifiek alleen gereserveerd is voor hemelwezens. Ik bedoel, ook Johannes de Doper en de verspieders worden engelen genoemd. Op het moment dat jij een boodschap doorgeeft, dan ben je een boodschapper, dan ben je een engel. Ja, nu hoor ik sommigen al denken: wie zijn er allemaal? Engelen? Volgens Ron Bransheden bestaan ze niet meer, maar dat heeft Ron niet helemaal goed begrepen. Ik weet wel, je hebt ook serafs, maar hier worden deze wezens gewoon als engelen aangeduid. In feite, op het moment dat zij — hetzij verbaal, hetzij non-verbaal in dat wat zij doen en uitdrukken — een boodschap doorgeven, heb ik geen moeite om die cherubs hier als engelen aan te duiden.

Van die wezens weten we inderdaad dat zij voorovergebogen waren. Dat staat ook in Exodus, als de wetgeving gegeven wordt over de ark van het verbond. Daar waren cherubs bovenop. Meestal wordt dat weergegeven met twee cherubs, als twee engelen die naar voren overgebogen zijn. Dat staat er inderdaad. Ze keken namelijk in de richting van het verzoendeksel. De vraag is: zijn het er twee of zijn er vier? Het staat er wat eigenaardig, want er staat "twee aan weerszijden". Die formulering laat ruimte aan het idee dat er één hier is en één daar, maar ook dat het er twee aan deze kant zijn en twee aan die kant. Vier cherubs vind ik in de Bijbelse symboliek logischer; kijk maar naar het boek Openbaring voor meer voorbeelden. Afijn, dat geef ik alleen maar eventjes ter overweging erbij. Het gaat erom dat deze engelen voorovergebogen waren en keken naar dat verzoendeksel.

In feite keken ze in de richting van wat daaronder zat, maar dat was verborgen. Ze kijken naar de verzoening, maar er was niets te zien. Nou ja, dat is niet helemaal waar: op dat verzoendeksel, de bedekking, werd bloed gesprenkeld. Dat hebben ze gezien. Maar wat daaronder nog allemaal zat... Weet u wat eronder zat in die ark? In die houten kist? De ark was in feite een houten kist die met goud overdekt was. Hout heeft te maken met vergankelijkheid; het spreekt van de Christus die mens is, maar met goddelijke heerlijkheid bekleed, met eer en heerlijkheid, met onvergankelijk leven. Goud is onvergankelijkheid.

In die kist bevonden zich de staf van Aäron — u weet wel, die gebloeid had, die dode staf die tot leven kwam en waardoor Israëls hogepriester was aangewezen. Dat is het ene. Verder de gouden kruik met manna en vervolgens het bekendste en eigenlijk ook belangrijkste feit, waar de ark vooral zijn naam aan ontleent: de twee stenen tafelen. Ik moet erbij zeggen: de tweede set van de stenen tafelen. Want de eerste set die aan de mens en aan het volk Israël werd opgelegd, die brak al voordat het volk het kon beamen. De wet werd gebroken. Maar de tweede set werd wel veilig bewaard omdat deze in de ark terechtkwam. Daarom heet het ook de 'ark van het getuigenis'. Dat zijn die stenen tafelen.

Man, man, man, terwijl ik het zeg denk ik: dit zijn verborgenheden an sich. Er zit zo enorm veel in. Met recht zit er zoveel in. En nog wat: een schat waar de slag in zit, ja, dat is het. Maar de omschrijving in Hebreeën 9 beperkt zich tot deze drie zaken, dus daar houd ik mij nu even aan. Oké, "in welke dingen engelen begeren een blik te slaan". Met andere woorden: aan jullie zijn dingen onthuld en die engelen daar in het heiligdom, die wilden dat zien, maar er was een bedekking op. Met recht een deksel, en dat moet dus 'ont-dekt' worden. Daarom zegt Petrus nog... maar ik ga nu even snel door naar de navolgende verzen.

Omgord de Lendenen van Uw Denken ↑ hoofdstukken

Maar omgord de lendenen van jullie denken. U weet hoe dat ging in het Oosten met die lange klederen; dan kun je niet goed lopen. Dus op het moment dat je weggaat, zorg je ervoor dat het bovenkleed opgetrokken wordt en doe je er een riem omheen, een gordel, en dan kun je je fatsoenlijk voortbewegen. Het idee is gewoon: je knoopt dat bovenkleed op om te kunnen gaan, om werkelijk te kunnen bewegen en vrij te zijn. En in dit geval omgord je de lendenen niet zomaar voor wat, niet letterlijk, maar figuurlijk, namelijk die van je denken. Zodat je werkelijk kunt denken.

Iemand wees me er ooit op dat ik zei: "Ja, daar moet je over nadenken." "Nee," zei hij, "je moet niet nadenken, je moet dénken." Nadenken betekent dat je gaat denken wat een ander ook al dacht; dan doe je het gewoon na. Nee, je moet zelf denken. Wat mooi! Niet nadenken, maar gewoon zelf denken. En dat is trouwens een advies wat ik u ook altijd geef. Ik vertel wat ik vind, ontdek en mag doorgeven, en u mag dat bedenken, checken en controleren.

Gereed! En dat is het: omgord de lendenen van jullie denken. Nuchter. Dat is hetzelfde idee. Niet beneveld door alles wat er in de wereld... ja, letterlijk beneveld, maar ook figuurlijk door alles wat er in de wereld over je uitgestort wordt. Vooral alle onzin en nepnieuws en weet ik wat allemaal; dat maakt je denken troebel. Omgord de lendenen van jullie denken, nuchter, volkomen de hoop vestigend op de genade die jullie gebracht wordt in de onthulling van Jezus Christus.

Hier is waar ik het zojuist ook over had, namelijk de onthulling. De apocalyps. Dat is eigenlijk zoals een beeld onthuld wordt. Het beeld was er al, alleen het was verborgen. En als het onthuld wordt... Jezus Christus is nu de Verborgene, de Priester in het heiligdom, en straks wordt Hij onthuld. Dat is Zijn apocalyps. En Petrus zegt: daar hebben jullie volkomen de hoop op gevestigd, op de genade die jullie dan als volk van Israël, als koninklijk priesterdom, gebracht zal worden.

Word als gehoorzame kinderen — dat wil zeggen: als kinderen die gehoor geven — niet gevormd naar de begeerten van jullie vroegere onwetendheid. Het idee is niet dat begeerten op zich fout zijn, maar wel wanneer ze gevormd zijn, geschematiseerd. Dat is het letterlijke woord wat hier ook gebruikt wordt, vanuit onwetendheid. Daarom moet je op de hoogte zijn, zodat je ook werkelijk kunt denken. Ja, word niet gevormd naar de begeerten van jullie vroegere onwetendheid.

Maar gelijk Hij die jullie roept heilig is, worden zo ook jullie heiligen in heel jullie gedrag. En wat wil heilig zeggen? Kijk, heilig wil zeggen: apart gezet. God heeft het volk apart gezet; dat koninklijk priesterdom is een heilige natie voor een speciale bediening. Dat is heiligheid. En hoe vindt dat plaats? Wel, door gehoor te geven, zodat het Woord op je toegepast wordt, zodat heel je gedrag, aangedreven door het Woord, geheiligd wordt.

Ik zal je dit vertellen: op het moment dat je gehoor geeft aan het Woord — je hoort het, je luistert ernaar en je zegt er 'amen' op — dan worden, zoals Paulus ook zegt, je denken hervormd. Je zit niet meer in het schema van de wereld, maar je gaat heel anders denken, je gaat heel anders tegen de dingen aankijken. Je krijgt een totaal ander wereldbeeld; ik bedoel dat eigenlijk ook letterlijk zo. De laatste tijd denk ik daar nog eens over na, maar je ziet dezelfde wereld als waar de anderen naar kijken en toch zie je iets totaal anders. Je bent niet onwetend meer, je krijgt hele andere ogen.

En dan denk je soms, als je met een ander praat: "Ben ik nou gek of zijn zij het?" Daar moet je natuurlijk altijd heel voorzichtig mee zijn: wie van de twee is nou gek? Maar dan denk je: dit is een hele parallelle wereld joh. Maar goed, je zal maar onwetend zijn, dan ben je beneveld en zie je de dingen niet helder.

Om heilig te worden in je denken, daar wil ik mee afsluiten met vers 16, want ik vind hem zo mooi. Al was het maar om even het grote contrast aan te geven in hoe dit altijd wordt weergegeven. Let op. Er staat: "Gelijk Hij die jullie roept heilig is, worden ook zo jullie heiligen in heel jullie gedrag."

Heiliging: een Goddelijke Belofte, Geen Menselijk Commando ↑ hoofdstukken

Er staat immers geschreven: "Jullie zullen heiligen zijn, omdat Ik heilig ben." Als ik dit lees – en ik bedoel dat dit wordt gezegd tegen de geadresseerden waar we het over hadden: een volk dat een koninklijk priesterdom is, een heilige natie – dan wordt dat aangezegd als een belofte. Er staat immers geschreven: "Jullie zullen heiligen zijn." Hoezo? Nou, omdat Ik heilig ben. Zoals Ik apart ben, zo zet Ik jullie apart. Het is niet bedoeld als een commando, maar als een aanzegging en een belofte.

Nu ga ik u eens vertellen wat hiervan gemaakt is. Ik laat het u zien; ik heb de dia erbij gepakt. "Zijt heilig", staat er. Maar eigenlijk staat dat er niet. U zegt: "Nou, de NBG is beter." Nee: "Weest heilig." In de NBV – dat is wat moderne Nederlanders zeggen, de 't' is er tegenwoordig afgehaald: "Wees heilig." Maar dat is natuurlijk dezelfde gedachte. En de Bijbel in Gewone Taal heb ik er ook even bij gepakt: "Jullie moeten heilig zijn." In al die gevallen wordt het zo vertaald.

Ik heb hier trouwens al heel vaak artikelen over gelezen waarin dominees zeggen: "Ja, dat staat in de Bijbel: wees heilig!" Dat wordt dan een groot thema: "Wees heilig!" En dan worden mensen aan het werk gezet, want het wordt opgevat als een commando. Kijk, als er gezegd wordt "wees heilig", dan is dat een commando. Dan moet je iets gaan doen. En wat betekent dat? Dan ga ik mezelf heiligen. Ik zal u vertellen wat dat in de praktijk betekent: dan ga je jezelf heiligen en word je dus schijnheilig. De schijn!

Dan ben je namelijk bezig met de vorm. Kijk, God werkt vanuit de binnenkant. Hij hervormt ons denken. Hij vertelt ons dingen over wie Hij is en wat Hij doet, over wat Hij gaat doen en wat Hij belooft. Dat ziet helemaal af van al het menselijke gedoe. Hij belooft en Hij zegt: "Jullie..." Hij zegt dit tegen dit volk, maar de essentie – en dit is eigenlijk ook de kern van het Nieuwe Verbond – is niet: "Jullie moeten het doen." Nee: "Ik zal." Of liever gezegd: "Ik doe het." Kijk: "Jullie zullen heiligen zijn." Dat is een belofte. En op het moment dat dat in jouw denken de plaats gaat innemen, dan word je blij. Waarom? Omdat je iets beloofd wordt! Ik hoef het niet te doen. Dan word je blij, dan kijk je omhoog en zeg je: "Dank u wel, God." Kijk, dat is de heiliging.

Of er wordt tegen je gezegd: "Wees heilig. Jij moet heilig zijn of jullie moeten heilig zijn." Nou, ga maar eens een keertje aan de slag. Ik ben er niet zo goed in, maar je zou dat heel beeldend kunnen maken, wat je dan allemaal moet doen. Hoe zit het eigenlijk met uw tv-kijken? Ja, beste vrienden, welke krant leest u? Wat leest u allemaal? En dan wordt de mens gevraagd: "Vind je dat eigenlijk wel goed?" Of tegenwoordig in de moderne prediking, of dat nou evangelisch is of niet, dan wordt er gezegd: "Hoe is het met uw CO2? Wat doet u voor het klimaat van deze aarde?" En dat soort gedoe. Dan worden het zulke opdrachten die we zogenaamd serieus moeten nemen, want wij moeten natuurlijk de aarde redden.

Als jij hervormd bent in je denken, heb je dat probleem helemaal niet eens. Hoezo de aarde redden? Er is er Eén die de aarde redt en die dat ook gaat doen, en dat is een blijde tijding! Als je hervormd bent in je denken, dan ga je dat vertellen en dan heb je niets meer met de onzin die tegenwoordig in kerken wordt verteld. Daar vinden ze dat christenen voorop moeten lopen om die, hoe heet het, de ecologische voetafdruk toch maar wat minder te maken. Nou, dat is dan heiliging anno 2022. Wat een bizarre onzin kom je tegen. Ja, sorry, ik wind me er haast over op.

Wat een onzin als je de Schrift gewoon geen recht doet. Als je van een belofte een commando maakt, dan belast je de mens. Maar dan doe je precies het tegenovergestelde, want dat is schijn; over hypocrisie gesproken. Wat je krijgt is dat je vooral gaat letten op hoe je overkomt, op wat je doet en wat een ander dan ziet. En dan kun je... oh man, wat een "top" zeg. Maar er staat geschreven: "Jullie zullen heiligen zijn, omdat Ik heilig ben." Dat is een belofte, geen commando. En dus word je blij, en dus kijk je omhoog, en dus geef je Hem de eer. Dan wordt ons denken hervormd. Nee, dat bedoel ik niet kerkelijk, maar dan wordt je denken totaal getransformeerd. Dan ga je de dingen heel anders zien, je gaat anders kijken en je gaat anders wandelen. Niet omdat het moet, maar gewoon omdat je van binnenuit veranderd wordt. Dat is échte heiliging. De rest is gewoon nep, schijn, fake en hypocriet. Ja, ik vind het een beetje een akelige manier om af te sluiten, maar daar zeg ik "amen" op. Oké, ik stel voor dat we een lied gaan zingen.

🎧 begrepen de profeten wat ze schreven?
Delen: