GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

als een lamp die schijnt in een duistere plaats

20-12-2020 - Geplaatst door Andre Piet
zondag 20 december 2020, Benthuizen

Petrus was aan het einde van zijn leven, zich diep ervan bewust dat de tijd na zijn spoedige heengaan, alles zou afhangen van de Schriften die hij bezig was te completeren. De Joodse Opstand en de val van Jeruzalem stonden voor de deur. En de wederkomst, waarvan werd gedacht dat het in die generatie zou plaatsvinden, zou nog millennia op zich laten wachten. Petrus liet geen instituut achter, ook geen bisschop die zijn autoriteit overnam. Nee, het solide fundament van de Schrift, dát zou de tijden trotseren. En slechts bij het licht van die lamp is visie en uitzicht te vinden!

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

De tweede Petrusbrief fungeert als een geestelijk testament, geschreven kort voor het sterven van de apostel. De nadruk ligt op de historische betrouwbaarheid van de Schriften, die niet zijn gebaseerd op vernuftig bedachte mythen. Als ooggetuige van de heerlijkheid van de Messias heeft hij het profetische woord des te meer bevestigd. In een duistere en verwarrende wereld is dit zekere woord van levensbelang. Gelovigen worden opgeroepen om hierop acht te geven, als op een lamp die licht en uitzicht biedt totdat de beloofde dag aanbreekt.

“Wij hebben het profetische woord als een lamp die schijnt in een troebele plaats en dat geeft licht, helderheid en uitzicht.”

Introductie en Bijbelquiz over de Lamp ↑ hoofdstukken

Wij gaan, zoals ik dat zojuist al eventjes aangaf, ons bezighouden met het thema: 'Als een lamp die schijnt in een duistere plaats'. Ik ben meestal gewoon om op de website een aankondiging te doen, niet alleen van het thema, maar ook met een korte inhoudsopgave als een soort van trigger. Dat heb ik dit keer echter niet gedaan; ik ben er eigenlijk niet aan toegekomen.

Omdat ik dat ben vergeten, heb ik in plaats daarvan een vraag voor de kenners, een kleine bijbelquiz. Waar denkt u dat deze tekst aan ontleend is? En Aart, jij mag niet meedoen! Nou, wat denkt u?

"De Psalmen?" Je zou kunnen zeggen Psalm 119 vers 105, als ik me niet vergis: "Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad." Ja, daar heeft het inderdaad iets mee te maken, maar daar is de tekst niet aan ontleend. "Ook niet uit de Evangeliën?" Nou, als we nu gewoon even doorgaan, dan kom je er vanzelf wel als je weet waar het niet staat.

Ik zie sommigen nu al kijken, want ja, je kunt dat natuurlijk gewoon in een concordantie of zelfs op je mobiel nog even nakijken. Maar nee, ik zal jullie uit de brand helpen – dan heb je ook meteen licht, hè?

Het Geestelijk Testament van Petrus aan de Besnijdenis ↑ hoofdstukken

Deze tekst is ontleend aan 2 Petrus. Ter introductie: we gaan naar het eerste hoofdstuk, waar we de verzen 13 tot en met 21 zullen bespreken. Maar laat ik eerst een algemeen overzicht geven om aan te geven waar deze brief over gaat.

Dit is de tweede Petrusbrief en meteen ook zijn laatste brief. Vergelijkbaar met de tweede Timotheüsbrief, wat het geestelijke testament van Paulus is. Paulus schrijft daarin dat zijn verscheiden voor de deur staat, en ook hier zullen we straks zien dat Petrus aankondigt dat hij niet lang meer te leven heeft. Dit zijn de woorden die hij nog te melden heeft, en we weten allemaal dat iemands laatste woorden altijd een bijzonder gewicht hebben. Dat is logisch, want je hebt nog maar heel kort en wat zeg je dan nog? Dan zeg je datgene wat het allerbelangrijkste is. Dan ga je het niet meer hebben over koetjes en kalfjes; die tijd is dan geweest. Die laatste woorden hebben een extra bijzonder zwaar gewicht, en dat geldt ook voor deze brief.

Het is een gewichtige brief. Petrus is inmiddels een oudere man – nou ja, oud, dat weet ik eigenlijk niet zo; hij zal ergens in de zestig zijn, denk ik. De brief is geschreven in de zestiger jaren van de eerste eeuw, korte tijd voor de Joodse Opstand en de verwoesting van Jeruzalem. Na zijn heengaan zou er een zeer heftige tijd in het land gaan aanbreken. De Joodse Opstand is de inleiding tot de verwoesting van Jeruzalem en ook de inbrandsteking en de complete verwoesting van de tempel. Dat kondigt hij aan in het tweede hoofdstuk.

Die setting is vaak onbekend, mede ook omdat men denkt dat de brieven van Petrus behoren tot de zogenaamde 'katholieke brieven'. Van de brieven van Jakobus, Petrus en Johannes wordt algemeen gezegd dat dit de katholieke brieven zijn, maar niets kan daar verder naast zitten. Dat zijn namelijk juist de brieven aan de besnijdenis. Dat verzin ik niet; dat staat letterlijk zo in Galaten 2 vers 9. Om het bonnetje er meteen bij te leveren: zo staat het er. Jakobus, Petrus en Johannes zouden zich richten tot de besnijdenis.

Als je dat gewoon als leidraad neemt voor wat men de katholieke brieven noemt, maar wat in feite besnijdenisgeschriften zijn, dan begrijp je ook meteen dat deze brief gericht is aan de besnijdenis. Meer specifiek is hij gericht aan hen in het land. Dan begrijp je ook wat voor dramatische dingen er zouden gaan gebeuren vlak na het heengaan van Petrus. Wellicht heeft hij de eerste signalen daarvan al opgevangen. Er zou een hele moeilijke, zware tijd gaan aanbreken. Je moet je realiseren dat in Jeruzalem alleen al – en ik heb daar nog niet zo lang geleden in deze setting ook al een keer op gewezen – meer dan een miljoen mensen zijn vermoord. Een miljoen, dat is ongelooflijk. Dat heeft een hele heftige inleiding gehad in hoofdstuk 2, en daarna krijg je hoofdstuk 3.

De Verwachting van de Parousia en Gods Tijdsrekening ↑ hoofdstukken

En daar waarschuwt Petrus voor iets waar hij zelf ook doorheen heeft moeten gaan. Want Petrus heeft in zijn leven, in de decennia die hieraan vooraf zijn gegaan, heel sterk de verwachting gehad dat de terugkeer van de Messias in zijn dagen zou plaatsvinden. Dat had hij ooit al in het boek Handelingen gepredikt: dat Israël tot bekering zou komen en als dat zou gebeuren, dan zou de Christus, die tevoren voor Israël bestemd was, terugkeren en Zijn koninkrijk vestigen in Jeruzalem om het vervolgens wereldwijd uit te bouwen.

Petrus heeft gedacht dat dit in zijn dagen zou plaatsvinden. Pas later komt hij tot de ontdekking, mede ook door de apostel Paulus, dat dit allemaal langer gaat duren. Hij verwijst in hoofdstuk 3 ook naar de apostel Paulus, onze geliefde broeder Paulus. Hij zegt dat Paulus over deze dingen heeft geschreven; over het uitblijven van de Heer en de langmoedigheid van de Heer. Hij zegt eigenlijk: als je daar meer over wilt weten, dan moet je bij Paulus wezen. Die heeft zoveel geschreven over die interval.

En dan wijst hij er ook op dat ze zouden moeten gaan denken, niet in termen van decennia – zo van: nog tientallen jaren – nee, in termen van millennia. Hij zegt: "Bedenk dan dit ene, dat voor de Heer één dag is als duizend jaar." En dat zegt hij dan nog een keertje: "en duizend jaar als één dag." Hij spreekt twee keer over duizend jaar en twee keer over een dag. In die termen moet je denken.

Dus hij zegt dat het in de beleving van velen – en hij bedoelt feitelijk ook in de beleving van hemzelf – veel langer gaat duren. En toch zegt hij dat de Heere niet dralend is met Zijn belofte. Dat wil zeggen: Hij vertraagt het niet. Het is geen vertraging, zoals wanneer je op het station bent en de trein is vertraagd. Nee, het is geen vertraging. Alleen, het is anders dan men verwacht had.

De Heer rekent anders. Dat is wat hij zegt, en hij wijst hen erop hoe de Heer rekent. Dus het blijft kort, namelijk maar twee dagen. Alleen, de Heer rekent anders en hij zegt ook meteen hóé die Heer rekent. En wij zijn nu zo ongeveer 2000 jaar verder, en raad eens wat... Ja, dat vind ik bijzonder om dan de tweede Petrusbrief te bespreken. Dat is dus wat hij in hoofdstuk 3 doet, maar wij gaan nu naar hoofdstuk 1.

De Aardse Tent en de Menselijke Vergeetachtigheid ↑ hoofdstukken

En dan haak ik aan bij vers 13. Hij schrijft: "Ik acht het echter..." – u weet het hè? Dit is een wat letterlijke weergave van deze tekst, gebaseerd op de interlineair; u kunt het zo allemaal checken. Petrus zegt: "Ik acht het echter mijn plicht, zolang ik in deze tent ben, jullie wakker te houden in herinnering." Met "deze tent" gebruikt hij een beeldspraak die we in de Bijbel vaker aantreffen. Paulus gaat in 2 Korinthiërs 5 bijvoorbeeld uitgebreid op die beeldspraak in. Het is een prachtige metafoor, want aan de ene kant is er sprake van deze tent, maar ons wacht een gebouw in de hemelen. Dit lichaam is namelijk een tent; het is een tijdelijk verblijf waar je even in woont. Maar ja, het is tijdelijk en het wordt weer afgebroken. Paulus spreekt over nog een optie, maar dat laten we nu even voor wat het is.

Petrus spreekt dus over deze tent. Hij zegt: "Ik ben nog in deze tent." En zolang hij daarin is, neemt hij de gelegenheid waar. Sterker nog, hij acht het als zijn verantwoordelijkheid en zijn verplichting om degenen die hij aanschrijft wakker te houden in herinnering. Het iedere keer weer in herinnering roepen betekent eigenlijk hen attenderen op datgene wat ze toch al wisten. Want u weet: een mens is vergeetachtig. Je weet dingen, maar weten en beseffen zijn twee verschillende dingen. Daarom moet een mens ook telkens weer in herinnering worden geroepen, zodat je iedere keer weer bepaald blijft bij de feiten en je geattendeerd wordt. "Attentie mensen, let op!" Dan word je bij iets bepaald dat niet per se nieuw voor je is, maar bij iets wat naar de achtergrond is verdreven of in je beleving is vervaagd. Kortom, je wordt weer even bij de les geroepen. En dat is zo enorm belangrijk.

Een mens is zo vergeetachtig. Ik had daar van de week zo’n frappant voorbeeld van. Weet u nog dat ik de vorige keer, een week geleden, heb gesproken over die bloedstorting? Dat is eigenlijk bloeduitgieting. Ik zei toen dat dit een ontdekking was die ik juist die week had gedaan omdat iemand mij daarop had geattendeerd. Ik dacht: "Wauw, geweldig!" Vervolgens zat ik een dag later op mijn website even te zoeken en toen kwam ik een artikel uit 2013 tegen, door mijzelf geschreven. Ja, echt waar! In 2013 of 2014 – ik weet het niet meer precies – waarin ik dat al naar voren bracht. Terwijl ik er vorige week op gewezen ben en het voor mijn gevoel echt nieuw was. Echt nieuw! Ik dacht: "Wauw, geweldig", en ik achtte het mijn verantwoordelijkheid om dat te vertellen. Ik dacht dat het nieuw was, terwijl ik het notabene niet alleen al wist, maar zelfs al had verteld en er misschien ook wel over gesproken had. Dat weet ik niet meer, maar ik had het in ieder geval geschreven. Ik vond dat wel een heel apart voorbeeld van hoe vergeetachtig de mens kan zijn. Iets wat je notabene zelf hebt onderwezen en wat gewoon vervaagd is. Is dat ernstig? Oh nee, dit is... sorry, sorry. Ja... Hoe heette die dokter ook weer? Nou goed, daar hebben we het maar verder niet over. Maar ik vond het wel een apart voorbeeld van vergeetachtigheid.

Goed. Petrus zegt: "Zolang ik in deze tent ben, acht ik het mijn plicht jullie wakker te houden in herinnering." Want, zegt hij, hij weet dat het afleggen van zijn tent, het afbreken van zijn tent, spoedig gaat komen. Hij heeft niet lang meer. Wat de achtergrond daarvan is? Van Paulus weten we dat hij inderdaad vergoten zou worden als een plengoffer, wat spreekt van het feit dat hij geëxecuteerd zou worden. Van Petrus weten we dat ook, maar niet omdat hij dat hier schrijft. Hij heeft het over het sterven omdat de Heer hem ooit, al tientallen jaren eerder, vlak na de opstanding daarop had gewezen. U weet, na de opstanding lees je dat de discipelen weer naar het meer van Genezeret zijn gegaan. Vanuit Jeruzalem zijn ze naar het noorden vertrokken en daar hebben ze hun oude werk weer opgepakt om te gaan vissen. Die hele nacht hadden ze niets gevangen.

In de vroege ochtend staat er iemand aan de oever van het meer en die roept: "Hebben jullie wat toespijs voor mij?" Dan adviseert Hij om het net eens aan de andere kant van het schip uit te werpen. Dat doen ze, en dan is het net helemaal vol. Er zaten 153 grote vissen in – de kleintjes nog niet eens meegerekend – maar het net brak net niet. Toen ze aan land kwamen, aan de oever, was daar al een kolenvuurtje aangemaakt. Voor Petrus gingen er toen wellicht allerlei radartjes draaien, want een paar dagen eerder had hij ook bij een kolenvuur gezeten en toen had hij zijn Heer verloochend. Bij dat kolenvuur herstelt de Heer hem publiekelijk in ere, voor de ogen van zijn medediscipelen. Er ontspint zich een gesprek waarin de Heer tegen Petrus zegt dat wanneer hij oud geworden zou zijn, hij gebracht zou worden naar een plaats waar hij niet wilde en dat hij meegevoerd zou worden. In vers 18 en 19 van Johannes 21 kun je dat lezen. Hij zou zo omkomen.

Van Johannes wordt dat niet gezegd. Je leest ook dat in de kring van de discipelen de verwachting ontstond dat Johannes niet zou sterven, maar de terugkeer van de Heer nog in zijn leven zou meemaken. Dat onderstreept precies waar ik het zojuist over had: zij dachten allemaal dat het in deze generatie zou gebeuren. Zelfs als Petrus het zelf niet meer zou meemaken, dan dachten ze: "In onze dagen gaat het gebeuren." Dat had de Heer niet gezegd – Johannes zegt dat er trouwens ook nog bij – maar zo begrepen ze dat in ieder geval. Petrus wist dus: "Ik kom een keer te overlijden en ik zal inderdaad worden omgebracht." Hij zegt: "Zoals ook onze Heer Jezus Christus mij duidelijk maakte." En hij weet dat dat nu niet lang meer gaat duren.

Petrus' Uitocht en de Overlevering van de Schriften ↑ hoofdstukken

Maar zegt hij dan in vers 15: "Ik zal mij beijveren dat jullie ook na mijn uittocht..." Dat is een hele aardige uitdrukking; 'exodus' staat hier eigenlijk gewoon in het Grieks. De uittocht dus. Want feitelijk is dat wat sterven ook is: dat je het verblijf in deze tent verlaat. Petrus zegt: "...dat jullie ook na mijn uittocht telkens aan deze dingen herinnerd mogen worden." Ik doe dat nu in geschriften. Hij zegt: "Maar ik beijver mij dat jullie dat ook na mijn verscheiden hier telkens aan deze dingen zouden kunnen denken."

Hoe zou je er nou voor kunnen zorgen dat degenen tot wie je je richt ook telkens weer opnieuw kunnen denken aan datgene wat je te melden hebt? Daar is een Nederlands spreekwoord voor en dat is: wie schrijft, die blijft. En dat is precies de reden waarom hij deze brief schrijft. Maar ook zegt hij: "Ik zal mij ook nog beijveren." Want Petrus gaat de redactie voeren. We hebben daar wel eens vaker bij stilgestaan, maar dat is al een hele tijd geleden. Hij gaat de redactie voeren, dat wil zeggen: de boeken bijeenbrengen en ordenen van het Nieuwe Testament.

De brieven van Paulus waren al verzameld. Dat weten we ook, dat zegt hij in 2 Petrus 3. Zijn lezers kenden de brieven van Paulus ook. Maar Petrus had nog een hele taak te doen, namelijk zorgen dat de geschriften van de apostelen bijeengebundeld zouden worden en zo overgeleverd zouden worden. Zodat er een betrouwbare collectie — wat wij de kanon van het Nieuwe Testament noemen — een betrouwbare verzameling zou worden overgeleverd naar de volgende generatie.

En Petrus heeft zich beijverd, want hij wist: het is zo belangrijk dat mensen blijven bij het Woord. Nou, en daar heeft hij zich dus enorm voor ingespannen, zodat mensen aan al die dingen van het Woord herinnerd zouden blijven worden, ook nadat hij inmiddels heengegaan is. Het feit dat wij nu hier bij elkaar zijn en de Tweede Petrusbrief kunnen lezen, demonstreert inderdaad zijn ijver en waarom dat zo belangrijk is. Want, zegt hij dan in vers 16 — prachtig woord.

Geen Vernuftige Mythen, maar Historische Feiten ↑ hoofdstukken

Geen vernuftige mythen navolgend maakten wij jullie bekend. "Kunstig bedachte fabelen", zegt de Statenvertaling, of "vernuftig gevonden verdichtsels". Het gaat om datgene wat mensen zelf kunnen bedenken, en misschien wel heel knap kunnen bedenken. Mythen – letterlijk staat hier gewoon mythos – zijn dingen die bedacht zijn. En hoe knapper iets bedacht is, ja, hoe makkelijker je daar natuurlijk ook intuint. Je vraagt je misschien af: "Hebben we dat tegenwoordig ook niet?" Ik dacht het wel. Het is tegenwoordig ook allemaal kunstig bedacht. Er is echt over nagedacht en dat kun je dan gewoon zo uitrollen over de hele maatschappij, zodat iedereen denkt dat het waar is.

Maar Petrus zegt: wij zijn geen kunstig, vernuftig gevonden mythen nagevolgd toen wij dit aan jullie bekendmaakten. Het is geen verzinsel en het is ook niet knap bedacht. Petrus kon zich trouwens ook niet beroepen op een goede universitaire opleiding; hij was een visserman. Voor Paulus was dat wat anders, maar Petrus zegt: dat speelt voor mij ook geen rol. Het is simpelweg niet bedacht. Wat is het dan wel?

Laten we even verder lezen, want het is heel belangrijk: het hele Nieuwe Testament claimt historisch betrouwbaar te zijn. Het zijn feiten die verteld worden. En als het geen feit is, dan is het dus kunstig bedacht en dan is het gewoon onzin die zo in de prullenbak gedeponeerd kan worden. Het is waar. Waarom is het goede bericht werkelijk een goed bericht? Omdat het echt een mededeling is die vast, solide en betrouwbaar is. Het is feitelijk juist; het is een beschrijving van de dingen die gebeurd zijn. De evangeliën beroepen zich daar ook telkens weer op, zoals Lukas dat doet in het begin van zijn beschrijving in Lukas 1. Hij zegt dat hij alles nauwkeurig is nagegaan en dat het feitelijk juist is. Jezus Christus is werkelijk opgewekt; er zijn vele getuigen van. Paulus benadrukt dat ook in 1 Korinthe 15. Het is historisch betrouwbaar en geen vernuftige mythe.

Geen vernuftige mythe navolgend maakten wij jullie bekend: de kracht en de parousia van onze Heer Jezus Christus. Ik laat het woord parousia even onvertaald, maar een aantal van u zal het zeker wel kennen of herkennen. Het woord parousia betekent eigenlijk "aanwezigheid". Het staat tegenover apousia, wat "absent" of "afwezig" betekent. Maar in de Bijbel, als je dit woord parousia opzoekt, dan gaat het altijd over de terugkeer van de Heer. Dat wil zeggen: Zijn toekomstige presentie of Zijn toekomstige aanwezigheid wanneer Hij straks weer present zal zijn.

Op zich is het wat vreemd wat Petrus hier zegt. Want wacht even, de parousia ligt nog in de toekomst. Hoe kan Petrus dan zeggen dat het geen vernuftig gevonden mythen zijn die hij daarover verteld heeft? En toch doet hij dat. Hij zegt namelijk: "Maar wij zijn toeschouwers geweest van zijn grootsheid." Petrus claimt dus dat hij al iets gezien heeft. In de NBG-vertaling staat "ooggetuigen" en de Statenvertaling zegt "aanschouwers". Dat betekent letterlijk: we hebben het gewoon met onze eigen ogen gezien toen wij toeschouwers waren. Wij zijn toeschouwers geweest van Zijn grootsheid. De grootsheid van Jezus Christus en Zijn heerlijkheid die Hij straks zal openbaren, die heeft Petrus in zijn dagen – dertig, veertig jaar voordat hij dit optekende – al zelf gezien. En waar doelt hij op? Nou, we zullen dat straks vanzelf zien in de navolgende verzen.

Ooggetuigen van de Heerlijkheid op de Heilige Berg ↑ hoofdstukken

We kijken naar de verheerlijking op de berg. Daar lees je dat dit gebeurde "na zes dagen"—het was trouwens op een zevende dag; het staat er gewoon bij: na zes dagen. Oftewel, op de zevende dag nam Hij hen mee. En dan staat er: Petrus, Jacobus en Johannes. Niet alle twaalf, maar drie van hen neemt Hij mee op een hoge berg. Was dat de berg Hermon geweest? Meestal wordt de berg Tabor aangewezen, maar dit was een hoge berg en Hij neemt hen daar mee naartoe. Daar zien zij inderdaad dat visioen, een gezicht. Laten we het even lezen.

Petrus zegt hier dus al: "Wij zijn toeschouwers geweest van Zijn grootheid." Want Hij, onze Heer Jezus Christus, ontving van God de Vader eer en heerlijkheid. Eigenlijk hoort dat bij Zijn parousia. Hij is een korte tijd beneden de engelen gesteld, maar daarna met eer en heerlijkheid gekroond. Het is dezelfde uitdrukking. Hij ontving van God de Vader eer en heerlijkheid door een stem van zulk een verheven heerlijkheid die tot Hem gebracht werd. Je zou nog een andere gelegenheid kunnen bedenken, namelijk bij de doop van de Heer Jezus, want toen klonk er ook een stem uit de hemel, maar daar gaat het hier niet over. Het gaat hier over wat hij gezien heeft. Want die stem die uit de hemel klinkt, die zegt: "Deze is Mijn Zoon, Mijn Geliefde, in wie Ik welbehagen heb."

"Geliefde," als je dat in het Hebreeuws terugvertaalt, dan krijg je "David." Hij is de ware David en Hij is Mijn Zoon, de Erfgenaam, degene aan wie God alles gaat geven. Hij is trouwens ook de Zoon van de mens, de Zoon van Adam. Hij is het. Op die zevende dag, toen ze daar op die hoge berg waren, veranderde de glans van de Heer en gaf Hij licht. Je leest dan ook dat zij Mozes en Elia bij die gelegenheid zien. Het was eigenlijk al een plaatje van de heerlijkheid van het toekomstige Messiaanse Rijk, waarin de Heer eer en heerlijkheid zal ontvangen en verheerlijkt is. Hij zal in het middelpunt staan en "Jezus alleen" zal gezien worden, zo staat er trouwens ook. Dat is wat Petrus, Jacobus en Johannes met eigen ogen hebben gezien en met eigen oren hebben gehoord: "Deze stem hoorden wij vanuit de hemel gebracht, terwijl wij samen met Hem waren op de heilige berg."

Dit is inderdaad een plaatje van de Hermon. Je leest even daarvoor in Matthäus 16 dat ze daar helemaal in het noorden van Israël zijn, in Caesarea Philippi, het huidige Banias. Zegt u dat wat? In ieder geval zijn daar de oorsprongen van de Jordaan. Als je dan richting het noorden kijkt, dan zie je de berg Hermon. Dat is een hoge berg. Het staat er ook bij: "Hij nam hen mee op een hoge berg." Ik ga er dus vanuit dat het deze berg Hermon is geweest, die trouwens ook heel veel profetische betekenis heeft, juist ook in verband met de terugkeer van de Heer.

Petrus zegt: "Wij hebben dat gezien en zelf gehoord." Wat ik je daarover vertel, over de parousia, dat heb ik al gezien. Dat geldt eigenlijk ook voor Johannes toen hij het boek De Openbaring optekende. De Openbaring van Jezus Christus, dat is de apokalyps. Johannes heeft gewoon een tijdreis gemaakt. Je leest dat Johannes verplaatst werd in "de dag van de Heer." Johannes leefde in de eerste eeuw en hij wordt als het ware 2000 jaar in de tijd verplaatst. Hij verblijft dan in de dag van de Heer en ziet al de dingen die nu nog steeds moeten gaan gebeuren. Terwijl de Heer nu nog verborgen is, is de Heer dan geopenbaard en Johannes heeft het allemaal gezien. Hij is in die zin ook een ooggetuige daarvan. En Petrus ook, toen hij daar op die heilige berg was en dat allemaal gezien en gehoord heeft. Petrus zegt: "Ik ben een ooggetuige daarvan, en van veel meer trouwens nog dan alleen dat." Geen kunstig bedachte fabelen, nee. Het is de waarheid, het is solide. Je kunt erop staan; het is feitelijk.

Het Profetisch Woord Dat Meer Bevestigd Is ↑ hoofdstukken

En dan zegt hij: "Wij hebben het profetisch woord meer bevestigd." Die 'wij', dat is dezelfde 'wij' als die samen met hem op de heilige berg waren. Wij zijn dus inderdaad de apostelen, meer specifiek Petrus, Jakobus en Johannes. Hij zegt: "Wij hebben dat profetische woord meer bevestigd." 'Des te vaster' staat er in de NBG-vertaling. Het betekent dat het vast is, maar als iets bevestigd is, wil dat zeggen dat het nog vaster gesteld is. Het is eigenlijk een overtreffende trap of een vergrotende trap; meer bevestigd nog. Het woord had al gesproken; ik bedoel, het profetisch woord spreekt over de terugkeer van de Messias en over de zevende dag, over die geweldige tijd die voor deze wereld gaat aanbreken. Maar Petrus zegt: wij hebben het zelf ook al met eigen ogen gezien en daarmee het profetisch woord, de Schriften, ook bevestigd. Was het dan al niet vast? Ja, het was al vast, maar hij zegt dat het nu des te vaster is omdat wij het zelf ook hebben gezien.

Petrus heeft daarom ook, juist omdat hij een ooggetuige was samen met Jakobus, Johannes en Paulus, de geschriften die zij geschreven hebben als ooggetuigen niet alleen opgetekend, maar ze hebben ze ook bij elkaar gebracht en overgeleverd voor de volgende generaties. En dus hebben we een woord dat vast en vaster is, vastgesteld en bevestigd. Daar kun je van op aan. Petrus zegt: wij hebben dat woord en we hebben het bevestigd. En daarom is het zo belangrijk dat jullie, ook als ik er straks niet meer ben, daarop kunnen terugvallen. Niet op wat bijvoorbeeld het grootste gedeelte van de christenheid dan zegt, van: "Weet je waarom het allemaal zo solide is en waar we op aan kunnen? Petrus heeft iemand aangesteld, zijn plaatsvervanger." Plaatsvervanger van Christus zeggen ze zelfs. Hij was de bisschop van Rome en de volgende bisschop moet dan iedere keer zijn opvolger ook weer aanwijzen. En als je wilt weten hoe het zit, moet je gewoon bij de opvolger van Petrus wezen. Nee, niets daarvan. We weten überhaupt niet eens of Petrus in Rome is geweest, moet je nagaan. Bijbels gezien dan; er zijn heel veel overleveringen, dat weet ik, maar Bijbels gezien is daar niets over bekend. En al helemaal niet dat hij iemand zou hebben aangesteld. Petrus zegt niet: "Let erop dat je wel naar diegene luistert die ik nu ga aanstellen." Hij spreekt daar helemaal niet over. Hij spreekt over datgene wat hij achterlaat en waar hij zich voor beijverd heeft: dat ze een betrouwbaar woord zouden hebben waar ze op zouden terugvallen.

U zegt: "Wat hebben wij nou eigenlijk?" We hebben geen instituut, we hebben geen Vaticaan, geen paus en geen ambten. Helemaal niks. Hebben we dan niks? Nou ja, we hebben wel wat. We hebben het woord en dat is nou precies wat we nodig hebben. Meer heb je niet nodig. Met minder kun je niet toe, zou mijn moeder zeggen, en meer heb je niet nodig. Dit is het: het woord. En dat trotseert de eeuwen. Alles wat door mensen gemaakt is, daar zak je doorheen, maar dit woord is waar we ook vandaag volledig op kunnen blindvaren.

Ik had van de week nog met iemand een gesprek die een charismatische achtergrond had. Ik had het zojuist over de Rooms-Katholieke Kerk en de paus, maar dit ging over iemand die diep in de pinksterwereld gezeten had met verschijnselen, met dromen en wonderen enzovoort. Hij was er compleet doorheen gezakt en hij had nu uiteindelijk gevonden waar je werkelijk van op aan kunt. Hij wordt nu voorganger van een gemeente en mensen denken dan: "Dat is zo saai." In hun oude samenkomst was er zoveel te doen qua muziek — daar hebben wij trouwens ook geen klagen over, moet ik erbij zeggen — maar u begrijpt wat ik bedoel. Gewoon hele zichtbare manifestaties en de kracht van het getal, massaal, en dan ook allerlei spectaculaire dingen. We hebben het allemaal niet. In die zin valt er niks te zien. Er valt helemaal niks te zien! Dat valt mensen echt heel zwaar, hè? Nee, er is ook niks te zien, maar er valt wel wat te horen. Er heeft iemand gesproken en het is geboekstaafd. Dat woord, dat is het waar het allemaal om gaat. En dat is het woord dat vast is; sterker nog, het is bevestigd. En het is nog meer bevestigd. Hoe vast wil je het hebben?

Petrus en de zijnen, Jakobus en Johannes, zijn reeds aanschouwers geweest van de parousia in de toekomst waarvan het profetische woord spreekt. En Petrus zegt er dan bij: "En jullie..." — en hij richt zich hier specifiek tot de besnijdenis, maar laat ik het wat breder nemen voor de achterblijvers — "doen wel daarop acht te geven." Dat wil zeggen: nauwkeurig letten op wat daarin staat geschreven. Hij heeft het over het profetisch woord. Jullie doen er goed aan daarop acht te geven, dat je daarop let. Hoe staat het er? Wat is er geschreven? Je kunt natuurlijk acht geven op alles wat er zoal is, op die vele mythen die knap bedacht zijn, maar is het interessant om te weten? Eigenlijk niet eens, behalve dan om te weten hoe er in het algemeen gedacht wordt. Voor de rest moet je het eigenlijk weer zo snel mogelijk naast je neerleggen.

Acht geven op wat er staat geschreven, dat is waar we wél aan doen. Al was het alleen maar om zelf ook de vastheid te blijven ervaren. Want je wordt zomaar meegenomen door alle verhalen en de narratieven die verteld worden. En het nepnieuws; de verwarring is compleet. En ik heb goed nieuws voor u, zei hij heel cynisch: het gaat nog veel erger worden. Wees daarop bedacht. U zegt: "Kan het dan nog erger?" Ja hoor, echt. En als je niet acht geeft op dit woord, dan val je zomaar en ga je gewoon weer mee met die knap bedachte fabelen. Terwijl, als je dan toch enigszins wakker zou zijn, je er zo doorheen zou prikken. Maar het is zo verrekte moeilijk om niet meegesleept te worden door alles wat er verteld wordt. Daarom: jullie doen wel daarop acht te geven als... en nou zijn we er.

Een Lamp in een Troebele Wereld Totdat de Dag Aanbreekt ↑ hoofdstukken

Wij hebben het profetische woord als op een lamp die schijnt in een troebele plaats. In de grondtekst staat daar eigenlijk een woord dat "groezelig" betekent. Ik heb gezocht naar een woord dat enigszins vergelijkbaar is, want er staat hier niet het gewone woord voor duister of donker. Dat is een ander begrip, maar de gedachte is wel degelijk die van duisternis. Iets wat groezelig is, is echter ook een beetje smerig. Welke associaties roept dat bij u op? Dan denk je aan een of andere muffe ruimte met spinnenwebben, waar het heel mistig is en vol stof hangt. Een groezelige, troebele plaats waar je eigenlijk helemaal geen goed zicht op hebt.

Petrus zegt: "Wij hebben het profetische woord des te vaster," of "des te meer bevestigd." En jullie doen er wel aan om, ook als ik er straks niet meer ben, daarop acht te geven als op een lamp die schijnt in een troebele plaats. Als u mij vraagt wat die troebele plaats is, dan is dat gewoon de wereld. Denk nog eens aan die associaties: sinister, duister, verdraaid. Wat is er dan belangrijker dan een lamp te hebben in een tijd waarin het donker is? En dan bedoel ik niet alleen omdat het morgen de kortste dag van het jaar is, want in die zin is het inderdaad ook donker. Nee, het is zo'n donkere wereld. Het is zo donker in de harten van veel mensen. Voor je het weet, word je erdoor meegesleurd; als je op de wereld afgaat en op je eigen gedachten blijft hangen, dan wordt het donker. Dan wordt het allemaal heel groezelig en troebel.

Wat heb je dan nodig? Een lamp. En wat is die lamp? Dat is dat profetische woord dat vast is, dat des te meer bevestigd is. Die lamp heb je nodig, want dat geeft je zicht en daardoor kun je verstaan waar we ons nu bevinden en waar we naartoe gaan. Waar heb je een lamp voor nodig? Juist, voor je voet. We haalden Psalm 119 vers 105 al even aan: "Uw woord is een licht op mijn pad en een lamp voor mijn voet." Ik heb ooit eens gehoord — en dat is eigenlijk heel mooi — dat een lamp voor je voet wil zeggen dat het precies genoeg licht geeft voor de volgende stap. Dat is precies wat de Schrift geeft: helderheid, duidelijkheid, licht en verlichting. Het geeft je datgene wat je nodig hebt om de volgende stap te zetten. Dat geldt ook als het gaat om wat de Schrift zegt over de toekomende dingen; je zoekt daarnaar, je geeft er acht op, je wilt het weten. De Schrift verschaft ons precies datgene wat we nodig hebben voor de volgende stap, en ik geloof ook dat dit licht alleen maar helderder gaat schijnen.

Ik vind het geweldig om die lamp van het profetisch woord te hebben. Het is zo enorm belangrijk. We zitten nu aan het einde van 2020 en mensen kijken met vrees en beven uit naar 2021. Tenzij je natuurlijk al je hoop hebt gevestigd op de vaccinatie, maar daar zullen we het verder maar even niet over hebben. Ik hoorde vanmorgen toevallig door het nieuws — luister je daar dan nog naar? Ja, vanmorgen hoorde ik het even — en toen hoorde ik dat er alweer een "COVID-21" aan komt. Maak je borst dus maar nat. Maar goed, wij hebben het profetische woord als een lamp die schijnt in een troebele plaats en dat geeft licht, helderheid en uitzicht. De wereld is donker, en als je wat wilt betekenen voor de mensen om je heen, dan kun je natuurlijk je handen uit de mouwen steken. Je kunt van alles voor ze doen, maar het allerbelangrijkste is: laat het licht schijnen. Dat is wat de mens nodig heeft: licht in de ogen, zodat je weer uitzicht krijgt, weer op gaat zien en weer perspectief hebt. Dat is wat je echt nodig hebt. En het geweldige is dat als je eenmaal datzelfde licht in de ogen hebt, je gaat stralen. Niet omdat je daar zo je best voor doet, maar gewoon omdat dat is wat licht doet. Net als met een reflector: die geeft licht op het moment dat er licht in komt, dan reflecteert dat.

Die lamp schijnt in een troebele plaats totdat de dag aanbreekt en de lichtbrenger opgaat. Sommige vertalingen spreken over de morgenster, maar de letterlijke betekenis is "lichtbrenger". Ik geloof dat als de dag aanbreekt, de lichtbrenger komt, en dat is in dit geval gewoon de zon. Wat doet de dag immers? Voordat de dag aanbreekt heb je de morgenster, dat is zo, maar hier staat eigenlijk gewoon lichtbrenger. Ik versta daaronder in dit geval de zon. Als die opkomt, dan is de nacht voorbij en breekt de dag aan. Dat is uiteraard de dag waar Petrus zojuist over schreef toen hij zei dat hij al getuige was geweest van de parousia. Dat was op een zevende dag, er staat echt bij: op een shabbat. Petrus zegt verderop: "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden, dat voor de Heer één dag is als duizend jaar." Dus na zesduizend jaar breekt die dag aan.

Ik heb het wel eens verteld, maar ik kan het niet nalaten om het nog eens te vertellen: weet u dat van Luther? Vijf eeuwen geleden schreef hij een boek over de Bijbelse chronologie. Hij publiceerde zijn boek in het jaar dat volgens zijn berekening het jaar 5500 was. Volgens mij zat hij er een paar jaar naast, maar dat maakt even niet uit. Hij publiceerde dat boek en zei: "Dit is het jaar 5500, let op: na zes dagen gaat het gebeuren." Dat was toen al een hele bekende gedachte. Zelfs Joodse schrijvers hadden het er vóór de eerste eeuw al over dat de wereldgeschiedenis zesduizend jaar zou duren en dat je daarna de shabbat zou krijgen. Ook veel kerkvaders hebben het erover gehad. Luther wist dat ook en zei: "Het is nu 5500, we zitten dus halverwege de zesde dag." Als Luther nu geleefd zou hebben — in 2017 was het precies vijf eeuwen geleden dat hij de Reformatie begon — dan had hij kunnen zeggen: "We zitten nu bijna bij het jaar 6000."

En er is geen haan die daarnaar kraait. Geen hond die het ziet. Mensen slapen echt. Ik vind dit onvoorstelbaar. Dat de duisternis in de wereld groot is, vooruit. Maar wat ik het allerergste vind — en je kunt zeggen dat we het hadden kunnen weten — is dat het me werkelijk aangrijpt dat degenen die geacht worden het licht te hebben en te verspreiden, het niet zien. Ze zijn er helemaal doof voor. Waar maken ze zich dan druk over? Over het klimaat en dat soort zaken. Dan heb je er dus helemaal niets van begrepen, van het tijdframe waar je in zit. Echt totaal niet. Dan loop je gewoon mee in de duisternis van deze wereld trouwens. Dat blijkt ook uit andere dingen — breekt me de bek niet open. Het is echt onvoorstelbaar.

U zegt: "Het raakt je." Ja, dat doet het zeker. Maar dat zijn de tijden waarin we leven. Wees juist nu alert. Inderdaad, het is een duistere, groezelige en troebele plaats waarin we ons bevinden. Maar don't worry, want de lamp schijnt. Die lamp hebben we en die lamp gaat alleen maar meer schijnen. Of liever: die lamp schijnt altijd al, maar je gaat het licht des te meer waarderen wanneer de duisternis toeneemt. Wanneer het allemaal nog redelijk zichtbaar en licht is, dan onderken je niet zozeer de waarde van die lamp, maar juist in de duisternis wordt hij onmisbaar.

Maar hoe duisterder het wordt en hoe groezeliger het wordt, des te meer is het van belang om die lamp te hebben. Totdat de dag aanbreekt – ja, die shabbat – en de lichtbrenger opgaat.

Ik ga dat nu verder niet toelichten, maar deze woorden 'in jullie harten' worden in de gangbare vertalingen meestal opgevat als het einde van de vorige zin. Men zegt dan: 'totdat de lichtbrenger opgaat in jullie harten'. Nee, dat is het niet. Ik zeg dat nu heel arrogant, zonder het direct aan te tonen, maar het is: totdat de dag aanbreekt en de lichtbrenger opgaat.

Geen Profetie Der Schrift Brengt Eigen Uitleg Voort ↑ hoofdstukken

En dan de volgende zin: in jullie harten dit eerst wetende, dat geen profetie der Schrift haar eigen uitlegging voortbrengt of genereert. Eigenlijk staat er in het Grieks zoiets als 'genereren'. Geen profetie der Schrift brengt haar eigen uitlegging voort. Nee, waarom niet? Dat is om een heel fundamenteel principe: profetieën der Schrift leggen elkáár uit. Als je een profetie wilt begrijpen, dan heb je andere profetieën nodig. Je moet Schrift met Schrift vergelijken om het geheel te verstaan.

Dit is nu juist ook zo’n geweldig waarmerk van de waarheid van de Schrift als het Woord van God. Het zijn allemaal boeken – nee, niet 66, het zijn 70 boeken – en het zijn allemaal puzzelstukjes. Maar het geweldige van die puzzelstukjes is dat ze allemaal in elkaar passen. Je hebt het ene boek nodig om het andere boek te begrijpen. Dat betekent dat al die boeken een eenheid vormen, één concept. Het loutere feit dat al die stukjes zo in elkaar passen, bewijst hun eenheid. Je kunt dan wel zeggen: "Ja, maar ze zijn in de loop van duizenden jaren geschreven door talloze auteurs onder allerlei omstandigheden." Er is inderdaad zoveel variatie in al die schriften, maar het is een eenheid; het is dé Schrift. Het is in feite één boek. Geen enkele profetie heeft haar eigen uitlegging; ze leggen elkaar uit.

Want, zegt Petrus erbij: nooit werd profetie door de wil van een mens voortgebracht. Dat lijkt me toch wel duidelijk. Profetie is eigenlijk een Grieks woord en het betekent letterlijk 'voorzegging'. 'Pro' betekent voor, en het andere deel heeft te maken met zeggen of verklaren. Wat kan een mens voorzeggen? Helemaal niets. Je kunt er prognoses op loslaten of je kunt voorspellen, zoals waarzeggers dat doen die in een glazen bol kijken. Dat is voorspellen. Maar voorzeggen kan geen mens. Er is er slechts Eén die het heden kent en de toekomst overziet. Hij laat van Zijn woorden niet één ter aarde vallen en Hij verklaart hoe de dingen zullen zijn, alsof ze al geweest waren. Kijk, dat is voorzeggen. Dat komt niet voort uit de wil van een mens. Daarom is profetie, net als de eenheid van de Schriften, een bewijs van de waarheid van de Schriften. Want de Schrift voorzegt en heeft ook allerlei dingen voorzegd die inderdaad precies zo zijn uitgekomen. Hoe vaak hebben we het daar al niet over gehad? Daarmee bewijst de Schrift zichzelf.

Petrus voegt eraan toe: "Maar onder heilige geest gebracht spraken mensen van Godswege." Zo staat het er letterlijk. Dat is heel wonderlijk. Als een mens het zelf niet voortbrengt, hoe kan het dan dat ze toch van Godswege kunnen spreken? Dat komt omdat zij onder heilige geest zijn gebracht. Dan krijg je een heel merkwaardig fenomeen. Petrus wijst daar ook op in zijn eerdere brief: profeten begrepen daarom dikwijls hun eigen profetieën niet eens. Ik zeg niet dat ze typemachientjes waren waarbij alles gedicteerd werd en hun eigen inbreng geen rol speelde. Wat ik wel zeg, is wat je leest in 1 Petrus 1 – ik citeer het even uit het hoofd: daar staat dat de profeten hebben gesproken van deze redding en tevoren geschreven hebben van de voor u bestemde genade, terwijl ze nazochten en speurden op hoedanige wijze de geest van Christus in hen doelde toen Hij over deze dingen sprak. Ik citeer het niet helemaal letterlijk, maar daar komt het op neer: de profeten hebben in hun eigen geschriften nagekeken hoe dat nou precies zat.

Want bijvoorbeeld, er is sprake van de eerste komst van Christus, van de tweede komst van Christus en van de dingen die daartussenin liggen. Dat laatste is voor hen verborgen geweest. De tijd die wij nu beleven tussen de eerste en de tweede komst van Christus, is verborgen in het Oude Testament. Het staat er wel in, het is er wel in te vinden, maar het is verborgen. Daarom hebben de profeten daar ook zelf naar gezocht en gespeurd. Dat is een heel wonderlijk fenomeen. Vandaar ook dat deze tijd 'de verborgenheid' heet. Hoe konden mensen dan spreken van Godswege? Dat is omdat ze geïnspireerd zijn. Dat wat zij optekenden is geïnspireerd, 'van God geblazen', zoals het in 2 Timotheüs 3 staat. En dat is wat we hebben: de Schriften.

Wat vertel ik nu eigenlijk vanmorgen? Ik hoop dat het inmiddels wel duidelijk is geworden, maar ik wil het wel even samenvatten voor als je zegt: "ik wil het nu toch even kort hebben." Ga niet af op wat men zegt. Ga ook niet af op wat je zelf bedenkt. Ga ook niet af op gevoelens, want er is niets bedrieglijker dan dat. Wat is dan wel solide? Dit: wat er staat geschreven. Het profetisch woord dat des te meer bevestigd is. Daarop zouden we acht geven; dat is een lamp. Wil je licht? Dan moet je hier wezen, en nergens anders. Je zegt misschien: "Dat is ook wel schaars." Dat is inderdaad heel schaars, maar daarom ook zo kostbaar. Hier moet je wezen bij de Schriften. Dan kom je in aanraking met een vast woord dat solide is, betrouwbaar en ook zo enorm veel uitzicht geeft. Het geeft hoop, het verlicht werkelijk en het geeft vreugde. Daaraan heb ik verder niets meer toe te voegen.

🎧 als een lamp die schijnt in een duistere plaats
Delen: