▶ 00:00 De Steen voor het Graf en de Verzegeling Door Overheden en Machten ↑ hoofdstukken

Goedemorgen dames en heren, broeders en zusters. Ja, dat is een primeurtje, dat ik hier sta met een beamer. Ja, ik denk: als er nou niemand is die de boodschap onderschrijft straks, dan is er in ieder geval één beamer. In het Engels noemen ze het een 'beamer' trouwens. En wat is het onderwerp van vanmorgen anders dan dat wat u op het scherm geprojecteerd ziet? De weggewentelde steen. En dat is precies waar het allemaal om draait. Waar alles, de hele Bijbelse boodschap, op gebaseerd is.

Ik wil vanmorgen daar uw aandacht eens voor vragen. Wat betekent dat alles? En waar vinden we die weggewentelde steen in de Bijbel nog meer? Want het zal u gedacht zijn dat het op nog heel wat meer plaatsen in de Bijbel genoemd wordt. Die willen we allemaal eens onder de loep nemen, althans een aantal daarvan. Laten we eens beginnen bij het begin. We lezen in Marcus 15 vers 46 van Jozef van Arimathea. En deze — dat was die Jozef dus — kocht linnen en legde Hem in een graf dat in een rots uitgehouwen was, en hij wentelde een steen voor de ingang van het graf. Elders leest u in Matteüs 27 vers 60 dat het een grote steen was, en nog ergens anders, in Marcus 16 vers 4, leest u: de steen was zeer groot. Dus behalve dat er een steen lag, was die steen ook nog eens zeer groot.

Ik vond het wel grappig, want ik las deze tekst ook even in een Engelse vertaling en toen zag ik dit staan: "and places Him in a tomb which was quarried out of rock and he rolls a stone on to the door of the tomb." En toen dacht ik, ik lette eventjes op die vetgedrukte woorden: "rock" and "rolls stone". Ja, waar denkt u dan aan? Waar had de spreker het vanmorgen over? Nou, over rock-'n-roll en Rolling Stones. Precies dat is waar het vanmorgen over gaat, maar dan over de echte Rock en die Rolling Stone. Precies, vond ik wel even leuk om daarop te wijzen. Voortaan als u hoort over rock-'n-roll, dan denkt u echt altijd aan iets anders dan iedereen in de wereld.

We gaan even verder, want dan leest u een dag later dat er nog iets met die zeer zware steen gebeurde. Want daar staat in Matteüs 27: de volgende dag, dat is na de Voorbereiding. De Heer Jezus is op de dag van de Voorbereiding gekruisigd en de dag daarna kwamen de overpriesters en de Farizeeën — dat waren de religieuze overheden en machten — tot Pilatus, de politieke overheid. Zij zeiden: "Heer, wij hebben ons herinnerd dat die verleider bij zijn leven gezegd heeft: 'Na drie dagen word Ik opgewekt'. Geef daarom bevel het graf te verzekeren tot de derde dag toe."

En dan een paar verzen later: ze gingen heen en ze verzekerden het graf met de wacht, na de steen verzegeld te hebben. Dus het was al zo dat er een zware steen voor het graf lag, maar nu komt er nog iets bij, namelijk dat er een wacht van een aantal soldaten bij dat graf geplaatst wordt. En er staat nog bij: "na de steen verzegeld te hebben". Het keizerlijke zegel was bevestigd op die steen. En het was op straffe des doods dat dat zegel verbroken werd. Dat vind ik ook grappig, ja, dat dat juist zo gegaan is. Op straffe van de dood zou het zegel verbroken worden, maar het is precies omgekeerd. Want juist doordat het zegel verbroken werd, wordt de dood tenietgedaan. Dus precies een omkering van wat de mens ermee beoogde. We lezen gewoon even verder.

▶ 04:44 De Dag van de Eerstelingschoof en de Proclamatie van het Lege Graf ↑ hoofdstukken

In Matteüs 28 zijn we inmiddels aangekomen en daar staat: "Laat na de sabbat". Nou ja, dat hebben ze in de vertalingen iets anders weergegeven, want er staat eigenlijk: "Laat na de sabbatten". Dat is een heel verhaal apart, want er waren namelijk twee sabbatten achter elkaar. Dan moet u het verhaal van Goede Vrijdag maar even vergeten, ik bedoel dat het op een vrijdag was, want er waren twee sabbatten achter elkaar: de jaarlijkse sabbat waarmee het Pesachfeest begon — dat was een sabbatdag, de 15e Nisan — en vervolgens de wekelijkse sabbat, de zaterdag, die daarop volgde.

Laat na de sabbatten, tegen het aanbreken van de eerste dag der week. Stop! "Eerste dag der week" staat er ook niet. In de grondtekst staat: "één der sabbatten". Echt waar, je kunt het overal nalezen. Het was weliswaar naar mijn overtuiging inderdaad een eerste dag van de week — daar gaat het nu even niet om — een zondag, de dag na de sabbat, maar de uitdrukking in de Bijbel betekent zoveel meer.

"Eén der sabbatten" betekent... Kijk, u moet zich realiseren dat in die week van Pesach — ik kan daar niet te diep op ingaan — er een dag van de eerstelingschoof was. Dat was de dag dat de eerstelingschoof van de gersteoogst door de priester voor de Here in de tempel bewogen werd. Vanaf die dag moest men zeven sabbatten gaan tellen: zeven keer zeven dagen, dat wil zeggen 49 dagen, en na de 49ste dag breekt — wat dacht u wat? — de 50ste dag aan. Dat is het Wekenfeest, oftewel in het Grieks: Pinksteren. Pinksteren betekent gewoon "vijftigste".

Om een lang verhaal korter te maken — want het verhaal moet ik eigenlijk veel langer vertellen — komt het hierop neer: "één van de sabbatten" betekent dat het het begin is van de omertellingen. Het is de dag, zo kun je het het beste onthouden, van de eerstelingschoof; de dag waarop men sabbatten ging tellen, de eerste dag daarvan. Dat opent zo'n enorm perspectief. Als je daaraan denkt: de Heer Jezus stond op op de eerste dag van de week, tot uw dienst, maar het was de dag van de eerstelingschoof dat de eersteling van de oogst bewogen werd. Uitgerekend op die dag stond de Heer Jezus op als eersteling. Jazeker, we zullen dat later ook nog zien: als eersteling van hen die ontslapen zijn en uiteindelijk als garantie dat de dood totaal tenietgedaan zal worden.

Goed, laat na de sabbatten, tegen het aanbreken van die eerste dag van de week, of beter: één van de sabbatten, gingen Maria van Magdala en de andere Maria het graf bezien. Er waren trouwens nog een paar vrouwen bij, maar die worden hier niet genoemd. En zie, er kwam een grote aardbeving, want een engel, een boodschapper des Heren, daalde uit de hemel neer en hij kwam nader. Hij wentelde de steen weg — dat is die rolling stone — en hij zette zich daarop. Zo van: wie zit? Ja, dat is ook zo en wat mij betreft is dit ook zeer symbolisch allemaal. Als de steen is weggewenteld, dan is er rust.

Er wordt nog gezegd dat het een engel des Heren was, maar hij zegt in eerste instantie helemaal niets. Bij een latere gelegenheid wel, maar een engel betekent gewoon een boodschapper. Nu zou je je de vraag kunnen stellen: waarom zegt hij helemaal niets? Maar dan lees je er toch overheen, want weet u wat nu de boodschap is? Gewoon het feit dat hij de steen wegwentelde. Dat is de boodschap. Dat is eigenlijk symbolisch het embleem van de boodschap. Al zou hij daarna helemaal niets meer gezegd hebben, dan is de boodschap duidelijk: de steen is weggewenteld. Daar gaat het allemaal om. En hij zette zich daarop.

Trouwens, daarmee is ook precies gebeurd wat we lezen in Kolosse 2 vers 15. Je leest daar — het gaat over de Heer Jezus Christus natuurlijk — dat Hij de overheden en de machten heeft ontwapend en openlijk tentoongesteld en zo over hen heeft gezegevierd, getriomfeerd. Ik zei het toch: die overheden en die machten hadden een wacht bij het graf neergezet. Er was een zeer zware steen voor dat graf gerold en vervolgens was die steen ook verzegeld. Het merk van de overheden en machten — of dat nu godsdienstig was of de politieke machten — al die machten hadden dat zo in het werk gesteld. De steen was verzegeld.

En dan vind ik het zo geweldig wat er gebeurde op één van de sabbatten, op de dag van de eerstelingschoof. Op de dag na de sabbat dat de eersteling verrees, werd de steen weggewenteld en zo zette hij inderdaad de overheden en de machten te kijk. Ze werden ontwapend en zo is de triomftocht van de eersteling, van the first, begonnen. Ik zeg het weer even in het Engels, want dan denk ik meteen ook aan de Vorst, aan de Voorste. De triomf is inderdaad ingezet.

Trouwens, ik wil er nog één ding bij zeggen. Bij die steen die werd weggewenteld, zou het eerste idee kunnen zijn: dat is natuurlijk om de Here Jezus, die verwekt werd uit de dood, uit het graf te laten gaan. Maar ik denk niet dat dat zo is. Dat blijkt wel, want op diezelfde dag nog — althans in onze termen zou dat dezelfde dag geweest zijn; voor de Joden ligt het iets anders omdat de dag begint bij zonsondergang — lees je in Johannes 20, moet u eens opletten: "Toen het dan avond was op die eerste dag van de week" — daar staat trouwens ook weer gewoon "één van de sabbatten", de dag van de eerstelingschoof dus — "en ter plaatse waar de discipelen zich bevonden de deuren gesloten waren uit angst voor de Joden, kwam Jezus en stond in hun midden."

Hij zeide: "Shalom", zoals de Joden dat nog steeds tegen elkaar zeggen. Shalom, vrede. Als er ooit een dag is geweest om "Shalom" te zeggen, dan was het juist wel op die dag. Maar waar het me nu even om gaat, is de Heer Jezus die daar "patboem" in hun midden stond terwijl de deuren gesloten waren. Dat wil zeggen: een gesloten deur was voor Hem geen verhindering om toch in hun midden te verschijnen. Ik geloof ook niet dat die steen moest worden weggewenteld om de Heer Jezus eruit te laten gaan, maar ik denk dat het anders is.

We lezen in Matteüs 28 eventjes later dat die engel, die boodschapper, daar wel gaat praten en dan zegt hij: "Hij is hier niet, want Hij is opgewekt, gelijk Hij gezegd heeft. Komt, ziet de plaats waar Hij gelegen heeft." Kijk, en daarom moest die steen weggewenteld worden. Niet om de Heer eruit te laten gaan, maar om de mensen te laten zien, te demonstreren: dat graf is leeg. We lezen ook bij andere gelegenheden dat de discipelen — Maria van Magdala niet, maar Johannes en Petrus, je leest dat in Johannes 20 — het graf ingaan en dan zien ze daar de linnen windsels liggen. Eigenlijk gewoon een mummie, hoor. Maar goed, daar hebben we het nog wel eens een andere keer over. Waar het om ging, was dat die steen werd weggewenteld als een daad van proclamatie: het graf is leeg, Hij is verrezen en kijk maar, ziet de plaats waar Hij gelegen heeft.

▶ 13:26 Voorbeeld 1: Jakob Wentelt de Grote Steen van de Levensbron ↑ hoofdstukken

Want rollende stenen, die vinden we in de Bijbel. Ik zei het in de aanvang al even: rollende stenen vinden we in de Bijbel wel vaker. En ik ga u er vier voorbeelden van geven. Om te beginnen, de eerste: in Genesis 29, de geschiedenis van Jakob. Dan lees je dat hij inmiddels is aangekomen bij zijn oom Laban, of bijna daar is aangekomen. En dan lees je dat Jakob daar rondkeek. Toen Jakob daar rondkeek, zag hij een put in het veld. Een hele aparte geschiedenis. En zie, drie kudden kleinvee waren daarbij gelegerd, want men placht de kudden uit die put te drenken. De steen op de opening van de put was groot.

Hé! Er gaan lichtjes branden. De steen op de opening van de put, de mond van de put. Want een put heeft een mond in Bijbelse termen. Ja, er komt water uit, maar water is een beeld van het Woord en dan begrijp je ook meteen waarom het een mond genoemd wordt. Goed, de steen op de opening van de put was groot. En dan, even later in datzelfde gedeelte, zei Jakob: "Zie, het is nog volop dag" — eigenlijk staat er: "de dag is nog groot". Dat zou dus gewoon ook nog de ochtend van de dag geweest kunnen zijn. De dag is nog groot, het is nog geen tijd dat de kudde bijeengedreven wordt; drenkt het vee en gaat het weer weiden. En dan zeggen zij: "Dat kunnen wij niet." Want wat stond er ook alweer? De steen op de opening van de put was groot en ze konden hem dus niet wegrollen; dat konden ze niet.

Terwijl Jakob nog met hen sprak, kwam Rachel eraan met het kleinvee van haar vader, want zij was een herderin. Zodra Jakob Rachel, de dochter van Laban, de broeder van zijn moeder, zag en het kleinvee van Laban, de broeder van zijn moeder... pardon, ik lees nu verkeerd voor... toen hij dat zag en het kleinvee van Laban, de broeder van zijn moeder, trad Jakob toe, wentelde de steen van de opening van de put en drenkte het vee van Laban. Heel eigenaardig, want wij hebben altijd maar het idee dat Jakob een beetje een mietje was; zo wordt hij voorgesteld, als een huisman, een huiselijk man. Ja, maar wat dacht je hier? Al die kerels bij elkaar konden die steen niet wegwentelen, maar Jakob ziet Rachel en hij wentelt die grote steen zo van de opening van de put. Mooi hè? Dat doet hij dan toch maar.

En op dat woordje "wentelen" wil ik nog even ingaan. Want er is een plaats in de Bijbel die die naam heeft: Wentelen. Alleen dan in het Hebreeuws, en dat is Gilgal. Gilgal was de plaats waar het volk Israël arriveerde — let goed op wat en hoe ik het nu zeg — Gilgal was de plaats waar het volk Israël arriveerde toen ze uit de Jordaan kwamen. Een beeld van de dood, de doodsjordaan. Toen ze uit de Jordaan kwamen, werd het volk vervolgens besneden en dan lees je: "toen werd de smaad van Israël weggewenteld". En daarom noemde men die plaats Gilgal. U kunt het nalezen in, ik meen, Jozua 3 of 4.

Als je in het modern Hebreeuws kijkt, heeft Gilgal ook de betekenis van "gilgul". Ik weet niet of er hier mensen zijn die modern Hebreeuws spreken, maar weten we wat gilgul betekent? Dezelfde stam. Dat is een ander woord voor wedergeboorte. Men verstaat er ook reïncarnatie onder, maar dat is dan weer wat verder van huis; dat is een vervormd idee van wedergeboorte. Maar dat is wat Gilgal gewoon betekent: de plaats die men bereikt in het beloofde land nadat men de Jordaan is doorgegaan. Dat is wentelen.

Ziet u dat niet alleen die steen — want stenen spreken in de Bijbel hè, daar gaat een enorme sprake van uit — maar ook dat Hebreeuwse woord voor wentelen al dat nieuwe leven in zich heeft? Dat spreekt van Gilgal, dat spreekt van voorbij de Jordaan. Het betekent gewoon de cirkel. Het heeft ook iets te maken met... wat ben ik toch Engels vanmorgen... "the circle of life", de kringloop van het leven. Dan ben je uiteindelijk weer terug bij af. Hij was er niet, vervolgens wordt hij geboren, hij leeft, en hij is op een gegeven ogenblik weer terug bij af; dan is hij er niet meer. Maar het idee bij rollen is dat de kringloop verdergaat. "Recycling", zeggen ze dan... ook nog eens een keer Engels. Recycling, daar gaat de cirkel weer verder. Dat is de kringloop. Vandaar waarschijnlijk de associatie met Gilgal: wentelen, wedergeboorte.

Hoe dan ook, Jakob wentelde de steen van de opening van de put en drenkte het vee van Laban. Nu wil ik daar toch even een paar dingen over kwijt. De verzameling van die kudden bij de bron spreekt van het toekomstige vrederijk. Kijk, normaal gesproken werd die steen weggewenteld in de avond, als alle kudden bij elkaar verzameld waren. Het bijeenverzamelen van de kudden spreekt in de Bijbel bij meer dan één gelegenheid inderdaad van het moment dat de volkeren verzameld zullen worden voor de troon der heerlijkheid; denk maar aan die schapen en die bokken bijvoorbeeld. Alle volkeren zullen verzameld worden bij de bron, bij Jeruzalem. In Jesaja 2 staat dat alle volkeren zullen optrekken naar Jeruzalem, de bron. Dan zullen ze zeggen: "Laat ons optrekken naar het huis van de HEER, naar de God van Jakob." Ja ja, naar de God van Jakob! En dan staat er: "want van Sion zal de wet uitgaan en des HEREN woord uit Jeruzalem." Daar gaan ze zich verzamelen; al die kudden worden verzameld bij de bron. Dat spreekt inderdaad van het vrederijk.

Alles heeft in de Bijbel een dubbele bodem. Ja, ook deze bron heeft een dubbele bodem, want de verzameling van die kudden spreekt van de verzameling van alle volkeren, het optrekken van alle volkeren naar Jeruzalem. Maar nu komt het: geruime tijd vóór die verzameling van de kudden wordt in deze geschiedenis de grote steen reeds weggerold. Met bovenmenselijke kracht, want daar komt het echt op neer; wat Jakob deed, was bovenmenselijke kracht. Die steen wordt hier weggerold op een tijdstip al ver voordat de verzameling van de kudden plaatsvindt. Doet dat u aan iets denken? Ik bedoel, de kudden gaan nog verzameld worden; dat is nog steeds toekomst in onze dagen. Nou ja, net wat Johan zojuist al zei: dat duurt niet lang meer, maar het is nog toekomst.

Maar al geruime tijd ervoor is de steen weggewenteld. En dat was om een hele speciale reden, namelijk de kudde van Rachel. Het gebeurde allemaal ter wille van Rachel en haar kudde. Die kudde van Rachel spreekt van het volk van eerstelingen dat reeds eerder mag drinken van het water des levens. Het spreekt gewoon van u en mij, die nu al drinken uit de bron van levend water. Toch? Als wij hier vanmorgen bij elkaar zijn, dan drinken we gewoon uit de bron van levend water, van leven! Hoe komt dat? Eigenlijk is het zo dat je normaal gesproken zou zeggen: als de Messias komt en het Messiaanse vrederijk aanbreekt, dan wordt de steen weggewenteld. Nee, er is een groep van eerstelingen die al eerder daarvan mag drinken. En daar spreekt die kudde van Rachel inderdaad van.

De weggewentelde steen. Dat is de eerste keer dat je in de Bijbel leest van een weggewentelde steen. En meteen openen zich alweer perspectieven die allemaal vooruitwijzen naar die ene dag die zou aanbreken toen dé steen werd weggerold. Die andere grote steen. En eigenlijk is dat graf gewoon een bron, een bron van levend water waardoor wij gedrenkt worden, waardoor we leven ontvangen. Trouwens, een hoofdstuk eerder lezen we al van Jakob... Jakob heeft wat met stenen. Ik geef u nu twee voorbeelden, maar we lezen nog veel meer over Jakob en stenen, want je leest namelijk

Een hoofdstuk eerder, in Genesis 28, is Jakob op de vlucht voor zijn broer Esau. Je leest daar dat hij zijn hoofd te rusten legt op een steen. Wanneer hij gaat slapen, zou je onder de omstandigheden waarin hij verkeerde denken dat hij een vreselijke nachtmerrie zou krijgen. Maar nee, die kreeg hij niet. Hij kreeg een visioen van Gods wegen. Hij kreeg ook geen enkel verwijt te horen in de trant van: "Jakob, Jakob, waar ben je nu toch weer mee bezig?" Hij kreeg alleen maar beloften. Dat maakte het gemoed een stuk lichter, zeggen we dan. God geeft Zijn belofte en God bevestigt Zijn woord, dat Hij ooit al had gegeven aan Jakobs grootvader Abraham en zijn vader Isaak.

Vroeg in de volgende morgen – "paasmorgen", zeg ik dan nog een keertje – nam Jakob de steen waar hij zijn hoofd op had gelegd. In een visioen ziet hij de hemel en de aarde verenigd door een stenen trap. Want dat was het eigenlijk: een stenen trap. Het was geen ladder, waarbij je denkt aan een of andere houten of aluminium constructie. Nee, het was een trap, een verbinding tussen hemel en aarde. Hij ziet hemel en aarde verenigd en realiseert zich dat er met die steen waar hij zijn hoofd op gelegd heeft iets bijzonders aan de hand was.

Ik zeg er even bij: de steen spreekt altijd van de Zoon van God. Het Hebreeuwse woord voor steen is Eben. Denk maar aan Eben-Haëzer: Steen der hulp. In het woord Eben zit het woordje Ben, en Ben betekent zoon. Denk aan namen als Ben-Benjamin of Ben-Oni; er zijn zoveel namen die daarmee te maken hebben. Ben is dus zoon en Eben spreekt van de Ben, dat wil zeggen: van de Zoon.

De volgende morgen vroeg nam Jakob de steen die hij onder zijn hoofd gelegd had en stelde die tot een opgerichte steen. Die steen lag daar, maar hij doet die steen opstaan. Vervolgens staat er dat hij er olie bovenop goot. Olijfolie spreekt in de Bijbel ook altijd van leven. Als iemand ziek of doodziek is, dan wordt hij gezalfd met olie. Olijfolie heeft een geneeskrachtige werking en komt voort uit een boom die nooit doodgaat: de olijfboom. Deze kan duizenden jaren oud worden. Men zegt dat het een zich regenererende boom is. Regenereren betekent trouwens ook gewoon wedergeboorte; het overwint gewoon de dood. Olie is de substantie die daaruit voortkomt en waar ook koningen en priesters mee gezalfd werden.

Weet u wat Jakob deed? Hij zette die steen overeind. Hij doet die steen opstaan. Vervolgens maakte hij die steen tot een gezalfde, tot een Messias, tot een Christus. Dat is wat Jakob deed. De steen wordt overeind gezet, hij doet die steen opstaan en hij maakt die steen tot een gezalfde.

Tweeduizend jaar later zou Petrus op het tempelplein tegen de Joden die daar om hem heen stonden te luisteren naar zijn toespraak zeggen: "Deze Jezus, die jullie gekruisigd hebben, heeft God én tot Heer én tot Christus, tot gezalfde, gemaakt." Want juist uit hoofde van Zijn opstanding uit de doden is Hij de Gezalfde, de Opgestane. Daar heeft die steen allemaal mee te maken. Wat Jakob ervan geweten heeft, weet ik niet, maar God wist het wel. Hij heeft het zo prachtig in de Schrift laten optekenen. Dat woord is daarom met recht een woord van leven. Heel dat Woord, van de eerste bladzijde tot de laatste, spreekt van leven: onvergankelijk leven.

Goed, voorbeeld twee.

▶ 26:46 Voorbeeld 2: Saul Verheft de Gewentelde Steen tot een Altaar ↑ hoofdstukken

Dat is de nummer één. Een heel aantal boeken in de Bijbel verder zijn we in 1 Samuël 14, in de geschiedenis van Saul. Ik laat het hele verband eventjes gewoon voor wat het is. Het was op een van zijn krijgstochten en dan lees je dat hij, Saul dus, zeide: "Gij bezondigt u" – dat zegt hij tegen het volk – "wentelt ogenblikkelijk een grote steen hier naartoe." Weer die grote steen die gewenteld wordt.

En dan lees je een vers later, twee verzen later: Saul bouwde de HERE een altaar, namelijk van die steen, die gewentelde steen. Hij maakt van die gewentelde steen een altaar. Dit was het eerste altaar dat hij voor de HERE bouwde. Een steen. Kijk, een altaar in de Bijbel is een verhoging. Een altaar is gewoon een verhoging waarop een geslacht dier opstijgt of verrijst. Nou, uiteraard als je daarover nadenkt, spreekt dat daarom van opstanding uit de doden.

Waarom? Kijk, eerst wordt een dier geslacht. Vervolgens wordt dat dier verhoogd op een altaar en het stijgt op Gode tot een lieflijke reuk. Zo lees je dat altijd in de Bijbel. En het verbaast me altijd dat een heleboel mensen, als ze het hebben over het altaar of over een offer, altijd alleen maar aan Golgotha denken. En dat deugt niet. Dat idee klopt niet. Want je mist daarmee eigenlijk de clou.

Kijk, dat een dier geslacht werd, dat spreekt van Golgotha. Dat lijkt me nogal logisch. Maar wat daarna gebeurt, dat spreekt uiteraard van wat er na Golgotha plaatsvond. Namelijk dat Hij verhoogd werd, dat Hij verrees, dat Hij opsteeg en dat is voor God een lieflijke reuk. Golgotha was geen lieflijke reuk voor God. Sterker nog, je leest dat God Zijn aangezicht daarvan afwendde. Het werd niet voor niks duisternis in het hele land. Nee, die lieflijke reuk, dat is juist gelegen in het leven dat Hij aan het licht bracht toen Hij verrees uit de dood, toen Hij opsteeg uit het graf door Zijn Vaders kracht – we hebben het zojuist gezongen.

Nou, daar spreekt het altaar van. En kijk, die gewentelde grote steen onderstreept dat alleen maar. Want in wezen is het zo: die gewentelde grote steen wordt gemaakt tot een altaar, tot een verhoging. Dat wil zeggen, het spreekt van de opstanding van Christus. Vandaar dus een gewentelde steen. En of Saul dat geweten heeft? Ach, het kan me niet eens schelen. Het heeft betekenis. Het is zo frappant dat als de Bijbel spreekt over gewentelde stenen, dat altijd per definitie verwijst naar Hem die op de eerste dag van de week, op de dag van de sabbat, op de dag van de eerstelingschoof, inderdaad nieuw leven aan het licht bracht.

▶ 29:54 Voorbeeld 3: Daniël Verrijst Levend uit de Verzegelde Leeuwenkuil ↑ hoofdstukken

Een derde voorbeeld, een bekendere, een veel bekendere. De bekendste moet ik zeggen, want dan zijn we inmiddels aangeland in de geschiedenis van Daniël: Daniël in de leeuwenkuil. En dat is één van de allerbekendste geschiedenissen in de Bijbel. Maar ook daar zien we datzelfde fenomeen zich aan onze ogen voltrekken. We lezen dan, het is midden in de geschiedenis... ook de aanleiding ervan laat ik nu ook maar eventjes voor wat het is, Klaus die kent u ongetwijfeld.

Daarop lezen we dan in vers 16: "Daarop gaf de koning bevel en men haalde Daniël en wierp hem in de leeuwenkuil. En er werd een steen gebracht en op de opening van de kuil gelegd en de koning verzegelde die; hij verzegelde die met zijn zegelring en met de zegelring van zijn machthebbers, opdat er niets zou worden veranderd met betrekking tot Daniël." Dat is dus het zegel. Het werd bezegeld en daar zou niemand aankomen, geen mens.

Vers 19... dat is inmiddels, even kijken hoor... ja, weer een vers heb ik overgeslagen. Dat heb je hè, met zo’n presentatie. Dat is het grote gemak ook hoor. Bij het ochtendkrieken, toen het licht werd, stond de koning op en ging inderhaast naar de leeuwenkuil. En toen werd de koning ten... wacht even, ik sla nu een heel aantal verzen over natuurlijk. In vers 23: "Toen werd de koning ten zeerste verheugd en hij gaf bevel dat men Daniël uit de kuil zou optrekken. Daniël werd uit de kuil opgetrokken en generlei letsel werd aan hem gevonden, omdat hij op zijn God had vertrouwd."

Nou, ik zou haast zeggen: vul het verder zelf aan, kleur het plaatje zelf verder in. En dat is niet zo moeilijk meer als je inmiddels gezien hebt wat we tot dusver al hebben vastgesteld. Want wat je ziet is, nou uiteraard, die leeuwenkuil staat model voor de dood. Het was gewoon een graf. Het was net zoiets als wat Mozes was overkomen als baby. Hij werd toen gegooid in de Nijl, weet u wel? Dat was eigenlijk ook... hij werd gewoon in de dood gegooid. Zo was het ook bedoeld. De Nijl was eigenlijk één groot graf. Nou, die leeuwenkuil was ook een graf.

Maar u weet: uit de dood word je altijd weer opgetrokken. Dat was met Mozes trouwens ook zo, die werd ook uit het water getrokken. Dat betekent zijn naam trouwens ook: Mozes. Hij ontkwam aan de dood. Niet doordat hij behoed werd voor de dood, maar hij werd gered dóór de dood heen. En dat is met Daniël ook zo.

Kijk, hij werd in die leeuwenkuil geworpen. En bij een latere gelegenheid – nee, op diezelfde dag dat hij daar weer uit opgetrokken wordt – lees je dat al die mannen die ervoor hadden gezorgd dat hij in de leeuwenkuil geworpen werd, er vervolgens zelf in kwamen. En mocht je denken dat die leeuwen gewoon geen honger hadden gehad... nou, vergis je niet, want ze werden allemaal ogenblikkelijk verscheurd.

Dus het is een heel wonderlijke geschiedenis. Daniël werd in die leeuwenkuil geworpen als profeet van God. Hij werd gedood, hij kwam in het graf terecht. De steen voor de ingang werd bezegeld. Maar niettemin: bij het ochtendkrieken, toen het licht werd – ziet u de parallellen? – toen het licht werd, bij het ochtendkrieken, komt de profeet levend en wel tevoorschijn. Hij wordt uit de kuil opgetrokken en zo verschijnt hij. Hij heeft bij wijze van spreken de dood overwonnen. De steen is weggewendeld – die verzegelde steen is weggewendeld – en de dood heeft hij inderdaad overwonnen. Hij komt levend en wel tevoorschijn. Ziet u? Weer zo'n weggerolde steen. Dan komen we...

▶ 34:16 Voorbeeld 4: de Losgeraakte Steen Vergruist de Wereldrijken ↑ hoofdstukken

We komen uiteindelijk bij voorbeeld 4. Dat bevindt zich nog steeds in Daniël, maar dan een paar hoofdstukken eerder, bij de droom van Nebuchadnezzar. Er was een heleboel om te doen, want Nebuchadnezzar had een droom gehad en hij was zijn droom vergeten. Daniël bracht hem echter de droom in herinnering die de koning zelf vergeten was. Dat is een beetje ingewikkeld, maar Daniël zegt ook: ik kan ook geen dromen verklaren of vertellen wat u gedroomd hebt, maar ik heb een God. Iemand die werkelijk God is en die in staat is om verborgenheden te onthullen.

Vervolgens gaat hij vertellen over dat beeld wat Nebuchadnezzar gezien heeft in die droom: over het gouden hoofd, de zilveren schouders, de koperen lendenen en de benen van ijzer. In dat gedeelte staat — en ik ga er weer even gemakshalve vanuit dat u de geschiedenis enigszins kent: "Terwijl gij bleef toezien..." Daniël vertelt hier dus wat de koning ooit gedroomd had. Terwijl gij bleef toezien, raakte zonder toedoen van mensenhanden een steen los. Hij raakte los van een berg en ging rollen, uiteraard naar beneden.

Er staat dat de steen losraakte en het beeld trof aan de voeten van ijzer en leem en deze verbrijzelde. Ze werden gelijk kaf op een dorstvloer in de zomer en de wind voerde ze mee, zodat er geen spoor meer van te vinden was. Maar de steen, die rollende steen die het beeld getroffen had, werd tot een grote berg die de hele aarde vulde. Ook hier is het weer niet moeilijk om te zien dat die steen spreekt van de Zoon van God, die straks van boven zal komen. Zonder enig toedoen van mensenhanden gaat Hij een eind maken aan de koninkrijken van deze wereld en Zijn koninkrijk oprichten en uitbreiden.

Die steen rolde en dat steentje verbrijzelde dat gigantische beeld wat Nebuchadnezzar zag, maar vervolgens ging die steen groeien. Ik zei toch al dat stenen spreken? Stenen leven gewoon; stenen groeien in de Bijbel. Die steen werd tot een grote berg die de hele aarde vulde. Hij werd maar groter en groter en vulde de hele aarde. We zingen dat trouwens ook in een lied, lied 181 uit de Opwekkingsbundel: "Vanaf zijn troon vestigt de zoon zijn heerschappij."

Hij gaat straks verschijnen in Jeruzalem om de kudde te verzamelen. Dan gaat Hij Zijn heerschappij vestigen, eerst in Jeruzalem en in Israël, en vandaaruit gaat Hij Zijn koninkrijk uitbreiden. Het wordt steeds groter en het is allemaal gebaseerd op de 'rolling stone', op die weggewentelde steen en op dat geopende graf. Het is gebaseerd op dat leven dat Hij aan het licht heeft gebracht. Dat gaat heel de aarde vullen, straks in dat vrederijk, maar in wezen nog steeds verder.

Je leest het in 1 Korinthe 15. Om even bij het beeld te blijven: het is eigenlijk net als een steen die in de vijver gegooid wordt. Er ontstaan kringen omheen en die kringen worden steeds groter totdat ze niet meer verder kunnen omdat ze inmiddels de rand van de vijver hebben bereikt. Dat is precies wat er gaat gebeuren met de steen, met die 'rolling stone', met de weggewentelde steen. Het leven gaat overwinnen en het zal niets ontzien.

▶ 38:27 De Absolute Triomf: het Leven Doet de Laatste Vijand Teniet ↑ hoofdstukken

Er staat in de Bijbel in 1 Korinthe 15 dat, zoals in Adam allen sterven – dat is universeel – zo ook in Christus alle mensen levend gemaakt zullen worden. De Bijbel zegt dat Hij de dood teniet zal doen. Weet u hoe Hij dat doet? Weet u hoe Hij de dood tenietdoet? Door simpelweg alles levend te maken. En als allen levend zijn, als het leven heeft overwonnen... U zegt: "Ja maar, de Bijbel spreekt toch over het oordeel en over de tweede dood?" Jawel, maar de dood zal als laatste vijand tenietgedaan worden. Bij de voltooiing van Christus' heerschappij zal er geen dood meer zijn en dan zal het leven getriomfeerd hebben. Dan is er geen dood meer, dan is alles leven.

Er staat in 1 Korinthe 15, want dat is het hoofdstuk bij uitstek dat daarover spreekt: "En wanneer dit vergankelijke onvergankelijkheid aangedaan heeft en dit sterfelijke onsterfelijkheid aangedaan heeft, dan zal het woord werkelijkheid worden dat geschreven is: De dood is verzwolgen in de overwinning."

Zoals hier op deze aarde, met het leven dat wij leven noemen. Johan wees er eerder ook al even op: bij onze geboorte zijn we feitelijk al bezig met doodgaan. We zijn gewoon stervelingen; we lopen met de dood in onze schoenen. Het leven dat wij hier leven noemen, wordt in feite verzwolgen door de dood. Maar Leven met hoofdletters, dat is leven dat de dood achter zich heeft. Welnu, dat leven gaat de dood tenietdoen. Daar blijft niets van de dood over en dat is de overwinning.

Wat er tweeduizend jaar geleden even buiten de poorten van Jeruzalem gebeurd is, daar werd de steen weggewenteld. De weggerolde steen is de garantie dat het leven totaal zal overwinnen. De dood wordt tenietgedaan. Dat is de betekenis, de boodschap van die weggerolde steen.

Ik stel voor dat we daarover gaan zingen. Ik had zelf ook al een lied in gedachten dat ik straks ga projecteren, maar dat is toevallig precies hetzelfde lied als wat ook in deze bundel staat vermeld. Dat komt mooi overeen. Maar we zingen eerst het lied dat hier staat afgedrukt: "Ik prijs U Heer, God van het heelal, de vrede voor ons die komen zal."