▶ 00:02 Inleiding: Zeven Genezingen op de Sabbat ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen allemaal hier in Den Haag. Het is een voorrecht om vanmorgen weer in jullie midden te mogen zijn op deze nog steeds zomerse zondag.

Ik heb een heel mooi onderwerp, hoewel ik erbij moet zeggen dat ik een klein beetje aarzelde over de aanpak. Het zijn namelijk maar liefst twaalf passages die je eigenlijk zou moeten lezen om dit recht te doen. Ik wil u vanmorgen bepalen bij het fenomeen dat er van de Heer Jezus natuurlijk heel veel genezingen beschreven staan. Het is niet alleen Zijn prediking die Hij hier op aarde heeft uitgesproken en waarmee Hij rondging in Israël, maar het waren ook de werken die Hij deed.

Het is opvallend dat wanneer je over die genezingen leest — zeker als ze heel specifiek beschreven worden — dat dit heel dikwijls op een sabbat plaatsvond. Dat moet betekenis hebben. Als je ze dan bij elkaar gaat optellen, dan blijkt dat er een zevental te zijn. Hoe mooi is dat? Want de sabbat is immers de zevende dag. Als je dan ook nog eens vermeld vindt dat dit exact zeven keer zo beschreven wordt, dan is dat toch heel erg opvallend.

Trouwens, je leest ook nog een keer over een genezing die er dan extra bij zou komen, maar die hoort niet echt bij dit specifieke rijtje. Daarbij was het weliswaar niet op een sabbat, maar op een zevende uur; dat zouden we eens moeten nakijken in Johannes 4. Dus op de een of andere wijze worden we altijd weer bepaald bij die zeven of de zevende, en daarmee eigenlijk ook bij de volheid. Dat is immers wat het getal zeven inhoudt, en dat geldt in het bijzonder ook voor de dag bij uitstek: de dag des Heren.

▶ 02:13 Drie Punten Vooraf: Tekenen van het Zevende Millennium ↑ hoofdstukken

Voordat ik dat doe, wil ik eerst een drietal punten vooraf maken. Het eerste punt is dit: als je de profetie leest, dan wordt daarin duidelijk dat als de Messias — Hij die beloofd is vanaf den beginne — zou komen, Hij genezend zou optreden onder Zijn volk. Daar is een heel mooi voorbeeld van in Matteüs 8. Terwijl daar de tekenen beschreven worden die Jezus deed, staat er in vers 16 van dat hoofdstuk: "Toen het nu avond werd, bracht men vele bezetenen tot Hem en Hij dreef de geesten uit met Zijn woord. En hen die ernstig ongesteld waren, genas Hij allen." Dat is nog eens een genezingsbediening, hè? Hij genas hen allen; iedereen dus die bij Hem kwam.

Dat wordt gemotiveerd met de woorden: "opdat vervuld zou worden..." Dat is typisch Matteüs, die dat heel dikwijls zo naar voren brengt. Hetgeen gesproken werd door de profeet Jesaja — en ik kan u verklappen dat dit in Jesaja 53 is, waar het gaat over de Messias — toen hij zeide: "Hij heeft onze zwakheden op Zich genomen en onze ziekten heeft Hij gedragen." Met andere woorden: als de Messias komt, de Knecht van Yahweh, dan zou Hij de zwakheden van Israël op Zich nemen en hun ziekten dragen. Waarom genas Hij allen die ernstig ongesteld waren? Omdat dit vervuld zou worden. Het is dus heel Messiaans als de Heer Jezus dat doet.

Daar moet ik nog een tweede opmerking aan toevoegen: de wonderen die Jezus deed, waren bovenal ook tekenen. Ik denk dat het belangrijk is om je dat te realiseren. Het zijn niet alleen maar spectaculaire dingen die mensen ondergingen. Als zij een kwaal hadden en bij de Heer Jezus kwamen en Hij genas hen, dan is dat natuurlijk een geweldig wonder en een enorme reden voor dankbaarheid voor die bewuste mensen. Dat is één ding, maar dat niet alleen. Het bewees ook dat Hij die dit deed, daadwerkelijk degene is die beloofd en aangekondigd was. Dat het tekenen waren, betekent — en het is mooi als je op de woorden let — dat het een betekenis heeft. Het verwijst ergens naar; dat is wat een teken immers is. De wonderen die de Heer Jezus deed, hebben een profetische betekenis die veel grootser is dan alleen de particuliere situatie van die zieken en al die mensen die kwalen hadden en tot Jezus kwamen. Zij hebben dat wonder ondergaan, jazeker, maar daaronder ligt een betekenis van profetische aard.

Het verwijst vooral ook naar de grote dag die de Messias zou aanbrengen. Als ik het heb over "de grote dag", dan zou ik dat in Hebreeuwse termen de Grote Shabbat noemen. De Sabbat die zou komen; de dag voor Israël in het bijzonder en ook de dag voor de volkerenwereld. Want Israël zou dan een koninkrijk van priesters zijn, bemiddelend voor alle natiën en een heilskanaal voor de hele volkerenwereld. Die dag gaat komen. Wie zou die dag aanbrengen? Dat is de Messias. In Hebreeën 4 — let op, Hebreeën betekent het volk van de Hebreeën, oftewel het volk dat Hebreeuws spreekt, het volk van Israël — daar lees je, en de context laat ik even voor wat hij is: "Er blijft dus een sabbatsrust over voor het volk van God." Dat volk is in de eerste plaats, primair, het volk van de Hebreeën. Daarmee is gezegd dat de Shabbat niet alleen maar een wekelijks fenomeen is op de kalender van Israël. Nee, dat is zo juist omdat het een profetische heenwijzing is naar de grote dag die zou komen.

Dat brengt me meteen bij het derde punt dat ik nog wilde aanstippen: de Sabbat verwijst naar het zevende millennium. U weet — en zo niet, dan zeg ik bij dezen: u zou het moeten weten en daarom zeg ik het nu ook — dat de Heer millennia, oftewel duizendtallen van jaren, rekent als dagen. Petrus zegt aan het einde van zijn brief, in zijn geestelijk testament min of meer: "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden, dat de Heer zo rekent: één dag als duizend jaar en duizend jaar als één dag." Hij herhaalt het nog; hij spreekt twee keer over een dag en twee keer over duizend jaren. Hoe dan ook, de Heer rekent millennia als dagen. We hebben daar zelf, en wellicht ook vele andere sprekers, op deze plaats al vaker op gewezen, dus ik hoef daar verder niet over uit te wijden.

De Heer rekent millennia als dagen, en het tijdperk, de dag waarin Satan, de tegenstander, niet in staat zal zijn om de volkeren te verleiden, die dag heet dan ook "de duizend jaren". In Openbaring 20 wordt dat genoemd; tot zes keer toe wordt er gesproken over de termijn van duizend jaren. Voor mij is het niet zo moeilijk om die termijn te markeren en de lengte ervan aan te geven. Hoe lang duurt de duizend jaar? Nou, duizend jaar. Daar zijn volgens theologen natuurlijk heel andere uitleggingen van, maar die laten we even rusten. Dit is gewoon het Bijbelse gedachtegoed.

Het is eigenlijk heel makkelijk te onthouden als je de hele Bijbelse tijdlijn in ogenschouw neemt. Ik doe dat nu even met letterlijk zevenmijlslaarzen. Dat betekent eigenlijk zeven keer duizend, want een "mil" is duizend. Ik ga nu even met zevenmijlslaarzen door de hele heilshistorie: als je vanaf Adam rekent tot Abraham, dan is dat 2000 jaar. Als je vervolgens van Abraham tot Christus rekent, is dat wederom 2000 jaar. En als je vanaf Christus — ik bedoel eigenlijk vanaf Zijn heengaan — tot aan Zijn terugkeer rekent, dan is dat weer 2000 jaar. Alleen dit gegeven al bepaalt je bij het feit dat wij in bijzondere profetische tijden leven. De termijn is zo goed als vervuld: de zes dagen van duizend jaar. En wat gebeurt er na zes dagen van duizend jaar? Dan breekt dé dag aan, oftewel het zevende millennium, en dat is dus de Shabbat. Hoe lang zou die dag dan duren? Nou, dé duizend jaren. Vandaar ook dat dit allerwege terecht het Millennium wordt genoemd.

Die dingen wilde ik even vooraf zeggen en dat geeft eigenlijk ook direct zicht op het onderwerp waar we het nu over hebben. Want als we in de evangeliën van Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes wonderen en genezingen vinden beschreven van specifieke personen... Ze worden soms bij naam genoemd, maar niet altijd — meestal niet trouwens. Maar ze worden wel specifiek benoemd en het gaat om zeven keer verschillende kwalen, ziekten of mankementen — ik weet niet precies hoe ik het moet noemen, handicaps ook letterlijk zelfs — die de Heer geneest. Als dat dan op de Shabbat gebeurt, dan verwijst dat daarheen. In de meeste gevallen gebeurt dat trouwens ook met een heleboel commotie. Niet altijd; de eerste twee keren die ik nu ga noemen, daar lees je niet dat dit zozeer weerstand opriep, tenminste het wordt niet vermeld. Maar de andere vijf keren werd het als buitengewoon provocerend door het volk ondergaan. Het werd zo opgevat dat de Heer dat op een Shabbat deed. Dat was voor een Jood eigenlijk werk en dus een overtreding van het sabbatsgebod. Zo werd dat beschouwd, en de Heer gaat daar radicaal tegenin. Dat was niet alleen maar provocatie, of liever: het was geen provocatie in de zin om het volk dwars te zitten.

Nee, het was juist omdat dat een betekenis heeft dat Hij dat uitgerekend op de sabbat doet. En daar wordt in de Bijbel met name dan ook op gewezen. Wat ik eigenlijk wil vertellen – en ik ga alle zeven wonderen kortweg even langs, niet uitgebreid bespreken, want dat is onmogelijk, maar ik ga ze kortweg langs – is om daarmee aan te geven dat al die zeven wondertekenen verwijzen naar het volk. Het volk bij uitstek, het volk van Israël, het Joodse volk zo u wilt, dat genezen en hersteld zal worden met het oog op dat zevende millennium. Met het oog op de grote sabbat die God in petto heeft voor deze wereld.

Het is een geweldige gedachte, terwijl er zoveel paniek in de wereld is. Ook in onze dagen zeker weer. Er is in die zin eigenlijk niets nieuws onder de zon, maar ik denk wel dat het zich steeds meer gaat opstapelen. Mensen hebben in de gaten: hoe gaat dit allemaal aflopen? We staan op een kruispunt van wegen en zelfs de wereld voelt dit aan. Ook in andere religies heerst het voorgevoel dat er iets op handen is, dat er iets gaat gebeuren.

God heeft een plan en vanaf de dagen van Adam heeft Hij dat ook bekendgemaakt. Hij heeft dat voorzegd, concreet, maar ook indirect door allerlei tekenen, bijvoorbeeld door zo’n inzetting als een sabbat te geven. Het is veelzeggend. Het verwijst naar die grote dag die binnenkort, durf ik wel te zeggen, gaat aanbreken. Oké, zeven genezingen die de Heer, de Messias, deed op de sabbat.

▶ 14:01 Genezing 1: de Bezetene in Kapernaüm en de Demon van Ongeloof ↑ hoofdstukken

De eerste genezing heb ik meteen even in een tabel gezet, waarbij in de eerste kolom de genezingen benoemd worden en daarnaast de vier evangeliën. De bezetene in Kapernaüm; je zou kunnen betwisten of dit wel direct een kwaal is, maar je zou ook kunnen verdedigen dat het eigenlijk de grootste kwaal is die een mens kan hebben, namelijk dat hij bezeten is. Dat wil zeggen dat een demon, een boze geest, bezit van hem genomen heeft.

Deze geschiedenis wordt twee keer beschreven, in Marcus en in Lucas, en in beide gevallen wordt erbij vermeld dat het inderdaad op een sabbat was. Het vond plaats in de synagoge. Wat je in die hele context leest, is dat er in de synagoge grote ontsteltenis is, of eigenlijk verbazing over de wijze waarop Jezus optreedt en over Zijn stijl van onderwijs. Er staat bij dat Hij niet leerde zoals de schriftgeleerden en de farizeeën, maar dat Hij sprak met gezag; Hij was gezaghebbend.

Ik heb daar tussen haakjes bij gezegd dat dit niet 'autoritair' betekent, in de zin van: je moet naar Mij luisteren. Nee, Zijn woorden waren veelzeggend. In het woord 'gezag' zit ook het woordje 'zeggen'. Hij had wat te zeggen en dat is echt gezag. Dat wordt door iedereen aangevoeld. Men realiseerde zich dat Hij niet autoritair sprak en ook niet door dingen ter discussie te stellen. Hij stelde de dingen gewoon vast; Hij opende de Schriften en liet zien wat er geschreven staat. Men kon er niet omheen, linksom niet en rechtsom niet. Dat is pas echt gezaghebbend.

Het publiek dat Hem in de synagoge hoorde, verbaasde zich daarover. Dan lees je dat een bezeten man in dat gezelschap als een uitzinnige naar Jezus schreeuwt. Hij zegt: "Ik weet wel dat U de Heilige van God bent, maar U bent gekomen om ons voor de tijd al te richten en te oordelen." Aan de ene kant realiseert die bezetene zich dus heel goed met wie hij van doen heeft. Hij erkent: "U bent de Heilige van God", maar hij kan daar niet onderuit. Toch weigert hij in Hem te geloven en hij daagt Hem ook uit. Eigenlijk bespot hij Hem ook.

Het is een demon; dat wil zeggen dat de man het niet zelf doet. Hij is bezeten en in feite is hij daarmee echt een slachtoffer. Hij kan het ook niet helpen, want een geest heeft bezit van hem genomen. De Heer sprak meteen een machtswoord en de man was direct hersteld. De geest gaat uit hem weg zonder hem enige schade te berokkenen. Je leest in Marcus en Lucas dat de man zonder enige schade hersteld is en niet langer meer het bezit is van die demon, van die boze geest.

Wat ik hiermee wil zeggen, laat ik het maar meteen samenvatten: deze man is een type van het volk dat niet kan geloven. Waarom niet? Omdat er boze geesten zijn die hen ervan weerhouden. Ik moet daarbij denken aan de vergelijking met wat je leest in verband met Saul. Van hem lees je regelmatig dat er een boze geest over hem kwam. Velen hebben zich daarover verbaasd en struikelen daarover, maar er staat inderdaad dat er een boze geest van God over hem kwam, een boze geest des Heren.

Denk nou niet dat demonen of satan op zichzelf kunnen opereren of dat ze macht uit zichzelf hebben. Ze kunnen geen millimeter meer doen of verder gaan dan God hen toelaat. Hij is de grote Beschikker. Het was een boze geest, wat wil zeggen dat het Saul letterlijk boos en depressief maakte en bezit van hem nam. In de aanvang was het David die hem met zijn muziek tot rust bracht. Feitelijk is die muziek ook een beeld van het Woord, dat ook als muziek is en via het gehoor tot ons komt. Op die momenten week de boze geest. Maar later, in 1 Samuël 18, lees je dat die boze geest van God dan weer komt en Saul zo uitzinnig wordt dat hij David met een speer tegen de wand wil spietsen. David ontkomt dan echter.

Wat ik er eigenlijk mee wil zeggen is dat Saul hiermee in feite ook een type is van Saulus. Het is een beeld van het orthodoxe jodendom dat niets wil weten van de ware David, de Zoon van David. Het is een boze geest, weliswaar onder Gods beschikking en toelating. Dat is eigenlijk nog te zacht, te eufemistisch gezegd; het zijn door God beschikte dingen. Maar achter het ongeloof van Israël – en dat is de clou – gaan in werkelijkheid boze geesten achter de schermen schuil die hen ervan weerhouden om de dingen te zien.

Maar de Heer Zelf staat er garant voor dat op de zevende dag dit probleem eens en voor altijd voorbij is. Dan zal inderdaad het volk hersteld zijn en de boze geest, de demon, geweken zijn. Dan zullen ze Hem ook van harte erkennen. Dat is één.

▶ 21:02 Genezing 2: Petrus' Schoonmoeder en de Wettische Koorts ↑ hoofdstukken

De tweede genezing vind je beschreven in alle drie de synoptische evangeliën, zoals dat genoemd wordt: Mattheüs, Marcus en Lukas. In Marcus en Lukas wordt er ook heel specifiek bij vermeld dat het op een sabbat was. Het is de geschiedenis dat de Heer Jezus in Kapernaüm is. Trouwens, het wordt direct beschreven na de genezing van de bezetene waar ik het zojuist over had. Op diezelfde sabbat komt de Heer vervolgens in het huis van Petrus en Andreas, en daar ligt de schoonmoeder van Petrus. Petrus was dus getrouwd; dat weten we trouwens ook uit andere passages.

Zijn schoonmoeder had 'grote koorts', zo lees je; mega staat er in het Grieks. De wijze waarop het beschreven wordt, is dat ze echt in levensgevaar was. Maar dan lees je ook dat de Heer Jezus bij haar komt, haar hand vat en op dat moment wordt ze ogenblikkelijk genezen. Er staat nog bij: 'en zij diende Hem'. Dat suggereert dat ze dat daarvoor niet deed, maar vanaf het moment dat de koorts is geweken, is dat voorbij.

Het is interessant om daar eens wat dieper op in te gaan: wat koorts nu eigenlijk is, zonder dat medisch te benaderen. Er zitten hier mensen in het gezelschap die veel meer verstand hebben van medische zaken dan ik, maar de woordafleiding vind ik wel leuk. In het Grieks is het woord voor koorts afgeleid van 'vuur'. Dat is niet zo gek, want ook ons woord 'koorts' heeft daar etymologisch mee van doen. Ik heb gisteren ontdekt dat het Engelse woord voor koorts, fever, eigenlijk van koken komt. Ons woord 'koorts' heeft te maken met 'verhit'.

Wat is koorts? Dat is dat je verhoging hebt, nietwaar? En als je grote koorts hebt, wat zal het zijn? Wat kan een mens maximaal verdragen? Tweeënveertig graden geloof ik, is het niet? Maximaal hè. In ieder geval: zij had grote koorts. Het heeft dus iets te maken met koken en verhit zijn. Dat kan allerlei betekenissen hebben, afhankelijk van de context. Maar even terug naar de lijn die ik nu vooral wil laten zien deze morgen.

Ik moet uitkijken met schoonmoeders natuurlijk, want ik heb de mijne vanmorgen weer zoals gebruikelijk meegenomen. Maar de schoonmoeder van Petrus is een type van het volk van Israël. Eigenlijk is een schoonmoeder de vorige generatie; het oude Israël. Zij is een type van het volk van Israël dat ijvert voor de wet. Ik vind het interessant dat het Engelse woord voor schoonmoeder mother-in-law is. Zij die daar zit is trouwens een mother in grace, dat kan ook nog! Maar mother-in-law wil zeggen: in de wet. Dat wil zeggen: niet biologisch, maar via de wet is zij dan de moeder. Dat vind ik interessant omdat je juist van Israël leest dat ze een ijver voor God hebben.

Waarom zeg ik dat nu zo? Omdat het Griekse woord voor ijver zelos is. Dat herkennen we nog in het woord 'zeloot'. Zeloten waren ijveraars, weliswaar om politieke redenen, maar je leest over het volk Israël — Paulus zegt dat in Romeinen 10 — dat ze een ijver voor God hebben. Hij getuigt daarvan omdat hij zelf ooit deel uitmaakte van dat gezelschap, van dat orthodoxe jodendom. Denk aan Saulus — ik hoop dat u de typologische lijn nog een beetje vasthoudt — die zich als Saulus verzet en de Zoon van David vervolgt: "Saul, Saul, wat vervolg je Mij?" Hij zegt: "Ze hebben ijver voor God zoals ik dat zelf had." Maar daar staat eigenlijk dus het woordje zelos, en dat betekent letterlijk 'kokend'.

Koorts! Want in dit geval is het natuurlijk helemaal niet positief, dat verhit zijn en dat koken. Paulus zegt erbij: "Ik getuig dat ze ijver voor God hebben", maar feitelijk was het ziekelijk en zelfs killing. Dat is wat Paulus in deze hoofdstukken naar voren brengt, omdat ze geen idee hebben waar het werkelijk om gaat. Het is zonder besef, zonder verstand en zonder zicht op de dingen. Dus het was echt koorts.

Het geweldige is dat de Heer bij dit volk komt. Dat is waar de schoonmoeder van Petrus eigenlijk naar verwijst. Petrus staat eigenlijk voor het Israël van het nieuwe verbond en zijn schoonmoeder voor de vorige generatie: Israël onder de wet, het oude verbond, dat een ijver voor God heeft maar zonder verstand. Dat is die koorts. Dat was haar grote probleem, maar de Heer komt bij haar en Hij geneest haar op de sabbat.

▶ 26:35 Genezing 3: de Verdorde Hand en het Onvermogen Recht te Handelen ↑ hoofdstukken

Dan gaan we naar de derde genezing toe: de man met de verdorde hand. Deze geschiedenis lees je in drie passages: in Mattheüs, Marcus en Lucas. In alle drie de gevallen wordt vermeld dat dit op de Sabbat plaatsvond. Er wordt ook heel uitdrukkelijk op gewezen dat de omstanders, en vooral de leiders, zich heftig verzetten tegen wat de Heer deed. De Heer stelt dat verzet dan ook aan de kaak.

Het gaat om de man met de verdorde hand. In Lucas' Evangelie lees je nog specifiek dat het zijn rechterhand was. Het is niet zomaar dat telkens hetzelfde vermeld wordt; dat is in het algemeen erg belangrijk om te zien. Het feit dat één geschiedenis in meerdere evangeliën beschreven wordt, is geen dorre herhaling. Het is altijd weer een verschillend perspectief met andere accenten. Dingen die de ene evangelist vermeldt, laat de ander juist weer weg vanwege zijn eigen optiek, allemaal met een eigen doeleinde. De Messias wordt op deze wijze van verschillende kanten en vanuit verschillende oogpunten bezien en beschreven.

Hoe dan ook, in de synagoge treft Jezus een man aan wiens rechterhand verdroogd, verdord of verschrompeld was – er zijn verschillende vertalingen mogelijk. Het idee is niet alleen dat de kwaal beschreven wordt, maar dat de hand helemaal was verschrompeld en verdroogd. Hij kon dus helemaal niets meer met zijn rechterhand; de man was eigenlijk met recht 'onthand'. Ik heb zelfs begrepen dat het woord 'gehandicapt' ook met 'hand' te maken heeft.

Dat woord 'verdord' is in de Bijbel overduidelijk beeldspraak; daar hoef je niet eens heel veel zicht op typologie voor te hebben. 'Verdord' is heel dikwijls synoniem met levenloos. Denk maar aan dat dal van dorre doodsbeenderen dat in Ezechiël 37 beschreven wordt. Dorre doodsbeenderen spreken van de dood. Zo heb je ook de bespreking over het groene hout en over het dorre, verdroogde hout: dat waar geen leven meer in zit. Dat was in feite het probleem van deze man.

Vervolgens lees je dat Jezus hem gebiedt zijn hand uit te strekken, maar dat is juist wat hij niet kon. Toch was het woord genoeg om hem juist dat wel te laten doen. Hij strekt zijn hand uit en vanaf dat moment staat er ook dat hij compleet hersteld is. Dat geldt voor al die wonderen natuurlijk, maar als je de tekst leest en je visualiseert dat... hoe moet dat eruitgezien hebben? Ik begrijp heel goed dat de menigte die dat gezien heeft, dit met open mond heeft zitten aangapen.

Maar zie ook het verzet. Het loutere feit dat er zoveel verzet is, juist van de religieuze leiders, betekent dat wat de Heer deed werkelijk werkte. Dat is precies wat zij Hem kwalijk nemen: Hij werkte. Zijn woord werkt; Zijn woord is genoeg. Dat vind ik zo geweldig. Door het woord zijn alle dingen die er zijn tot stand gekomen, maar het is ook het woord dat genoeg is om een mens te herstellen. Dat is wat deze man ondervond.

Ook hier is het slachtoffer – de zieke of de gehandicapte, net hoe u het zeggen wilt – een type van het volk dat verdord en onthand is. Dat wil zeggen: ze is niet in staat om op de rechte wijze te handelen. 'Recht' is hier ook een woordspeling op 'rechts'; het heeft alles met elkaar te maken. Dat is een andere manier om de toestand van het volk te beschrijven. Het volk wordt weerhouden door een demon, door boze geesten, om van harte te erkennen wie Hij is. Het volk is, wat was het ook alweer? O ja, het volk is verhit, kokend, ijverend, maar zonder verstand. Dat is een andere manier om de kwaal van het volk neer te zetten, en hier wordt het volk neergezet in een type van een man die een verdorde rechterhand had.

Dat is precies de wijze waarop je Israël kunt bezien. Als straks de grote Sabbat zal aanvangen, dan zal Israël inderdaad weer hersteld worden en leven ontvangen, zodat het weer op de rechte wijze kan handelen. Dan zal het ook weer functioneren als de hand van God die deze wereld weer op het spoor zet. In feite is de hand juist het instrument waarmee je dingen tot stand brengt, waarmee je handelt. Dat is wat er dan gaat gebeuren. Deze man kon niet recht handelen, maar een woord van de Heer is genoeg om hem compleet te herstellen. Zie daar: wat een geweldig wonder, maar meer nog, het is een geweldig teken.

Ik zie dat het tabelletje een beetje raar doet in deze presentatie, maar goed, als ik hem later weer op internet zet, dan is dat wel weer goed. U kunt het in ieder geval nog steeds redelijk lezen.

▶ 33:03 Genezing 4: de Verlamde bij Bethesda en 38 Jaar Uitstel ↑ hoofdstukken

De verlamde man bij Bethesda vind je slechts één keer beschreven, en wel in het Johannes-evangelie. Dat geldt trouwens voor bijna alle wondertekenen die het Johannes-evangelie beschrijft; die vermeldt alleen hij, op één uitzondering na trouwens. In dit geval bevinden we ons in Jeruzalem, niet in Galilea zoals we dat tot dusver hebben bezien, maar daar bij het badwater van Bethesda met de vijf zuilengangen. Van die man lees je dat hij reeds 38 jaar lang verlamd was.

Die 38 jaar kan natuurlijk niet voor niets zijn. Als je de Bijbelse geschiedenis kent, dan weet je dat het volk van Israël 38 jaar extra heeft vertoefd in de woestijn alvorens ze het beloofde land mochten intrekken. Dat lees je in Deuteronomium 2. In principe zouden ze na twee jaar het land zijn ingetrokken, maar dat werden er dus 38 meer, oftewel in totaal 40 jaren. Die 38 jaar is eigenlijk de tijd van het uitstel. U kent de geschiedenis van die twaalf verspieders; het volk luisterde toen niet naar het woord van Jozua. Daarom moesten ze nog 38 jaar langer in de woestijn vertoeven voordat ze in het beloofde land kwamen. Alleen deze vermelding al, dat hij 38 jaar verlamd was, is meteen een link naar het volk dat het beloofde land niet in kon gaan, ook 38 jaar.

Hij verbleef daar bij het badwater. Er wordt beschreven dat bij gelegenheid dat water in beweging kwam, en als dat dan spontaan in beweging kwam, haastte iedereen in dat verblijf die ziek of gehandicapt was zich daarheen. Het was echt een wedstrijd: de eerste die in het badwater kwam, die werd genezen. Dat badwater is zo'n prachtig beeld van het Woord, met die vijf zuilengangen: de Pentateuch. Maar ja, wat heb je eraan als je niet kunt lopen? Hij lag daar en was helemaal afhankelijk om daarheen gedragen te worden, maar dat werd hem dus niet. Al 38 jaar lang. Je zou achteraf makkelijk kunnen zeggen, met een knipoog: hij had kunnen weten dat er dit jaar veel zou gaan gebeuren. En dat is ook zo, want de Messias kwam langs.

Eigenlijk kwam de ware Jozua langs. Jozua bracht het volk na die 38 jaar in de rust, in het beloofde land. En wat zegt de Heer Jezus dan? Jozua is overigens, even voor de goede orde, dezelfde naam als Jezus. Het een is Grieks en het ander is een beetje verbasterd Hebreeuws, maar Jozua is de naam van Yeshua of Jezus. Hoe dan ook, de Heer Jezus komt langs en Hij ontfermt Zich over deze man die daar al 38 jaar lang verlamd was en helemaal niets kon doen. De man over wie we het zojuist hadden, die kon niet handelen. Deze man kon niet wandelen.

Maar wat zegt de Heer tegen hem? "Sta op!" Dat is precies hetzelfde als bij die andere man. Die kon niets met zijn hand, maar hij moest zijn hand uitstrekken en ineens kan hij het ook. Het Woord was genoeg. Hier ook. De Heer zegt tegen deze verlamde man: "Sta op!" Dan zie je trouwens ook al dat het een uitbeelding is van nieuw leven, van opstanding; het is hetzelfde woord. En dat is wat er dan ook gebeurt. Hij zegt er trouwens nog iets bij: "Sta op, neem je matras op en wandel." Dat was niet zo'n heel groot bed, geen dik matras, maar gewoon zo'n dekentje, een strandmatrasje zeg maar. Want met een groot matras op je rug wandelen, dat doe je niet.

Vervolgens komen de godsdienstige leiders die man tegen terwijl hij dat matrasje draagt en ze nemen het hem kwalijk. Die man is 38 jaar lang verlamd geweest en kon totaal niets, en nu kan hij opstaan en zijn matras opnemen. Een matras is bij uitstek een uitbeelding van rust. En wat weet de religie dan weer te zeggen? "Dat mag jij helemaal niet, want nu ben je aan het werk." Die man leefde, hij kon wandelen, en hij nam juist het embleem van de rust, de sabbat, op. Als er iets is wat je op de sabbat zou moeten dragen, dan is het een matrasje. Dat is wat hij deed; hij was opgestaan.

Dat is het wonder dat plaatsvond hier bij de verlamde bij Bethesda. Het is weer een nieuw venster waardoor je heen kunt kijken als je het volk van Israël beschouwt en ziet hoe de Heer Zijn volk zal herstellen en zal brengen daar waar Hij het hebben wil. Dat is uiteraard met het oog op de dag die gaat aanbreken: de zevende dag. Er is nog een geschiedenis die je uitsluitend in het Johannes-evangelie vindt, en die geschiedenis is al een heel lang hoofdstuk.

▶ 39:46 Genezing 5: de Blindgeborene en de Geest van Diepe Slaap ↑ hoofdstukken

De geschiedenis van de blindgeborene wordt beschreven in Johannes 9. Deze man was vanaf zijn geboorte blind; hij had het dus nooit anders meegemaakt. Ook bij deze geschiedenis wordt heel uitdrukkelijk vermeld dat het de sabbat betrof. De man was inmiddels volwassen, want wanneer de leidslieden gaan natrekken hoe het precies zit en er een religieus conflict ontstaat, houden de ouders zich een beetje van de domme. Ze willen de problemen die mogelijk boven hun hoofd hangen ontwijken en zeggen: "Vraag het hem zelf, hij heeft de leeftijd, hij is volwassen."

Wanneer de Heer Jezus de tempel verlaat, zien de discipelen in het voorbijgaan een man liggen die vanaf zijn geboorte blind is, kennelijk een bedelaar. De discipelen vragen dan: "Wie heeft er eigenlijk gezondigd? Is hij dat zelf geweest of zijn het zijn ouders?" Dat is een vrij absurde gedachte; hij was vanaf zijn geboorte blind, dus hoe zou dat aan hemzelf toe te herleiden zijn? Dat is een vreemde gedachte, tenzij je denkt aan reïncarnatie, een concept dat trouwens vaak aan dit gedeelte wordt gekoppeld. Maar de Heer zegt: "Nee, jullie denken gewoon helemaal in de verkeerde richting. Jullie moeten niet kijken naar het verleden, jullie moeten kijken naar de toekomst." De man werd niet genezen omdat hij blind was, de man was blind opdat hij genezen zou worden. De Heer legt uit dat noch hijzelf, noch zijn ouders hebben gezondigd. Dat is niet de reden waarom deze man blind is, maar het is geschied opdat de werken van God in hem openbaar zouden worden.

Al die jaren dat hij blind was, heeft hij zich misschien afgevraagd hoe dat kon en wat er mis was gegaan. Dan ga je in het verleden wroeten, iets waar veel mensen altijd mee bezig zijn om daar de oorzaak te vinden. Maar dat is het niet. God overziet het geheel; Hij heeft een plan met deze hele schepping. Er gaat geen creatie aan Zijn aandacht voorbij. Dat is een geweldige wetenschap: er is een God die alles beschikt. Hij heeft een plan, en hoewel deze man blind en behoorlijk gehandicapt was — wat in sociaal en maatschappelijk opzicht natuurlijk een enorme impact heeft — zegt de Heer dat dit was opdat de werken van God in hem openbaar zouden worden.

Ik zeg dat eigenlijk ook als een aanmoediging: een mens moet geduld hebben. De werken van God doet Hij op Zijn tijd, en in dit geval ook op Zijn dag. Waarom niet een dag eerder? Gewoon omdat het op een sabbat moest gebeuren. God beschikt de dingen en Hij timet het tot in de finesse; bij Hem gaat er nooit iets mis.

Van al de kwalen en ziektes die ik zojuist heb genoemd, is er een heel duidelijke link te leggen met dat waar het volk Israël tot op de dag van vandaag onder lijdt. Ze zijn onvermogend en hebben het vermogen niet, maar op de sabbat, dé dag, gaat de Heer dit allemaal herstellen. Dat geldt zeker ook voor de blindheid van deze man. Het is een type van het volk waarvan Paulus spreekt in Romeinen 9, 10 en 11, hoofdstukken die gaan over de tijd dat Israël vandaag de dag geen oog heeft voor de Messias. Ze ijveren wel en zijn koortsachtig bezig met hun eigen gerechtigheid, maar ze zijn blind.

Wat is de echte reden daarvoor? Paulus zegt in Romeinen 11 — en dat is voor veel mensen heel moeilijk te verteren, maar ik heb de Bijbel niet geschreven — dat God hun een geest van diepe slaap gaf. Ik moet er trouwens stiekem bij zeggen dat ik verschrikkelijk dankbaar ben dat de dingen zijn zoals ze zijn. Hij is God, met allemaal hoofdletters. Er staat in verband met het volk Israël dat God hun een geest van diepe slaap gaf. Wat er gebeurt als je diep slaapt, is dat je als het ware onder narcose bent en geen besef hebt van de dingen. Omdat je slaapt, zijn je ogen gesloten; er staat dan ook meteen achter: "ogen om niet te zien".

Hoe komt het dat Israël tot op de dag van vandaag als volk geen zicht heeft op de Messias? Dat komt omdat God hun een geest gaf van diepe slaap, ogen om niet te zien en oren om niet te horen. Paulus zegt erbij: "tot de dag van heden". Nu, anno 2025, is dat nog steeds het geval. Maar ik moet er wel bij zeggen dat de sabbat nu wel heel gauw aanbreken zal; we zijn in ieder geval tweeduizend jaar verder.

De details over de man die naar het badwater van Siloam werd gezonden en modder op zijn ogen gesmeerd kreeg, laat ik even voor wat ze zijn, want het gaat mij om de lijn. De man is blind en een type van het volk dat ook verblind is, maar de Heer zal hun op Zijn tijd weer ogen geven om te zien. Zoals Hij hen nu verblindt en daar eventueel zelfs boze geesten voor beschikt, zo past dat allemaal perfect als je weet dat Hij de Beschikker is van alle dingen. Ik heb nu nog twee genezingen te gaan. Moet ik opschieten? Ja, ik moet inderdaad opschieten.

▶ 46:32 Genezing 6: de Kromgebogen Vrouw Opgericht uit Haar Last ↑ hoofdstukken

De kromgebogen vrouw. Die geschiedenis vind je ook maar één keer vermeld, en wel in Lucas 13. Ook dan wordt gezegd dat het op een sabbat plaatsvond. In de synagoge treft de Heer Jezus een vrouw aan. Dat was een fysieke aandoening, maar wij zouden zeggen dat het een neurologische oorzaak had: een geest van zwakheid had ze. Ze was verkromd en kon zich totaal niet oprichten. Vandaar de naam: de kromgebogen vrouw. Er staat nog bij dat het al achttien jaren duurde. Drie keer zes, hè?

Dat is heel interessant, want in datzelfde hoofdstuk, een paar verzen eerder, wordt ook al gewezen op achttien. Daar lees je dat de toren van Siloam was neergevallen en achttien mensen dodelijk had getroffen. Ook weer achttien. Hoezo achttien? In beide gevallen gaat het in feite over een heel beestachtig fenomeen: drie keer zes. Dat skip ik nu even, maar achttien jaren was zij inmiddels zo... leed ze aan deze kwaal dat ze helemaal kromgegroeid was en belast was eigenlijk. Want als je krom bent, dan ga je echt met recht gebukt. En wat je dan ook nog eens een keertje hebt: als je kromgebogen bent, dan kijk je naar beneden. Dat is niet de goede kant. Dat zei Ramses Shaffy ooit ook al: "Kijk omhoog, Sammy!" Maar dat kon zij niet, want ze was helemaal kromgebogen.

En dan is er Eén die deze vrouw kon herstellen. Je leest in Romeinen 11 weer — ik ben weer in die passage of in die hoofdstukken waarin gesproken wordt over Israël als ongeloof in de huidige tijd en over wat God gaat doen met dat ongeloof. Er staat in Romeinen 11 vers 10: "Laten hun ogen verduisterd worden" — daar had ik het net ook al over — "zodat zij niet zien." Dat is wat God nu opzettelijk doet. Hij legt dat ook uit: dat juist door hun ongeloof het heil naar de natiën is gegaan. Daar danken wij eigenlijk ook de apostel van de natiën aan, de dertiende. Er staat: "Laat hun ogen verduisterd worden." Blind dus, zodat zij niet zien. "En doe hun rug voortdurend zich krommen."

Hier krijg je het als het ware op een presenteerblaadje aangereikt waar die kromgebogen vrouw, die al drie keer zes jaren zo gebukt door het leven ging, voor staat. Dat wordt hier geschilderd: "Doe hun rug voortdurend zich krommen." Maar wat doet de Heer? Je leest — ik meen dat je leest dat Hij haar hand vat en zo geneest Hij haar. Ik geloof dat het op die manier ging. Daarmee gaf Hij in feite inhoud aan wat je leest in Psalm 145: Hij richt alle gebogenen op. Degenen die gebukt gaan door het leven.

Wat doet Hij? Ook geestelijk — ik bedoel, ik weet dat deze wondertekenen allemaal te maken hebben met Israël en het bewijs dat Hij de Messias was. Je kunt dat niet zomaar op deze tijd toepassen, maar het gaat erom dat dit in geestelijke zin werkelijk universeel waar is. Namelijk dat Hij met Zijn Woord inderdaad perspectief geeft en de last van je afneemt, zodat je niet meer... Dat zegt de Heer toch? "Komt allen tot Mij die vermoeid en belast zijn, en die kromgebogen door het leven gaan." Hij neemt je die last af. Weten we waarom? Omdat Hij niks vraagt, Hij eist niks, Hij legt je niks op. Hij legt je niks op zodat je gebukt gaat. Nee, Hij neemt het van je af.

Hij zegt: "Ik ga het doen." Ja maar is er niks bij? Nee, niks van jou bij. Ik ga het doen. Dat is wat geloof zegt me. Amen. En dan word je ineens blij en dan kijk je omhoog. Dan ga je ook vooruit kijken en dan krijg je zicht op dat geweldige wat God nog gaat doen, ook met deze wereld. Ook wat er nu binnenkort gaat aanbreken, ik bedoel binnen afzienbare tijd: de grote sabbat.

▶ 51:24 Genezing 7: de Waterzuchtige Man en de Zwellende Eigengerechtigheid ↑ hoofdstukken

En dan heb ik er nog één te bespreken en dat is de man met waterzucht. Ook die kwaal wordt maar één keer beschreven in de Evangeliën, en wel in Lukas 14. Daar lees je dat de Heer Jezus op een sabbat te eten was in het huis van een Farizeeër en dat Hij daar een waterzuchtige man aantreft. Waterzucht wil zeggen – we zitten vandaag noodzakelijkerwijs erg in de medische sfeer omdat we het over genezingen hebben – dat iemand vocht vasthoudt, zodat het zich ophoopt. Dat geeft bijvoorbeeld hele dikke benen of armen; dat is wat oedeem heet. Het gaat heel vaak gepaard met een onverzadigbare dorst. Je kunt drinken wat je wilt, maar je houdt dorst, terwijl je het water wel vasthoudt. Ik heb begrepen dat het vaak een gevolg is van hartfalen of nieren of een lever die niet goed functioneert. Nu ga ik me niet op dat gladde ijs begeven, maar dat het hartfalen is, begrijp ik typologisch wel heel goed, als u begrijpt wat ik bedoel.

In feite spreekt het van Israëls aandoening en wat het Woord met hen doet. Want water in de Bijbel spreekt van het Woord. Maar het is niet gezond als je daarvan gaat opzwellen; dat lijkt me nogal duidelijk. Water is heel goed, je moet water drinken, maar als de dorst niet wordt gelest en je het alleen maar vasthoudt, dan doet het je opzwellen. Je leest inderdaad van het volk Israël dat het Woord wel zwaar tot zich neemt, maar ze worden er alleen maar zelf groter van en dat is wat eigengerechtigheid heet. In een andere sfeer, als we over lucht praten, ben je opgeblazen, maar eigenlijk is gezwollen ook opgeblazen. Het lijkt heel wat, maar het is niets; het is lucht. In dit geval is het ook eigengerechtigheid. Men drinkt wel, maar men lest de dorst niet.

Kijk, als je denkt dat het Woord – zoals Israël dat nog steeds doet met de wet, en trouwens het christendom ook hoor – opgevat moet worden als "gij zult", en dat dat dan betekent "jij moet", dan begrijp je het niet. Dat betekent het helemaal niet. Als je het zo leest, als "gij moet" en "gij mag niet", dan zijn het werken en word je daardoor belast. En als je het dan wel doet, of denkt te kunnen doen – want het is verbeelding – dan krijg je nog met recht ook eigengerechtigheid. Maar je zwelt alleen maar op en je houdt het vast. Dat wil zeggen: het gaat niet door, je geeft het niet door.

Maar weet u wat de Heer dan doet? Hij pakt hem vast. De waterzuchtige man, Hij pakt hem vast en door hem zo vast te pakken, geneest Hij hem. Het is mooi om je dat te visualiseren. Wat gebeurt er? Hij geneest! En terwijl de Heer hem vastpakt en de man geneest, kan Hij hem vervolgens zo laten gaan: hersteld en genezen. Ook dan lees je weer van een groot tumult dat daar ontstaat in het huis van die Farizeeër. Hoe kan de Heer dat doen op een sabbat?

Het is profetisch en het verwijst uiteraard naar de grote sabbat als de Messias straks komt. Dan gaat de sabbat aanbreken en dan is het volk verlost van haar oedeem, als u begrijpt wat ik bedoel. Dan is er geen waterzucht meer en daar lees je zelfs over dat er uit Jeruzalem levende wateren zullen vloeien. Dan houdt men het niet meer vast. Dat is letterlijk waar hoor, want er gaat straks letterlijk een rivier, rivieren zelfs, naar de Dode Zee en naar de Middellandse Zee stromen, zegt de Bijbel. Er zullen letterlijk wateren uit Jeruzalem stromen, maar dat is natuurlijk ook geestelijk waar: de wateren zullen eigenlijk de hele wereld vruchtbaar gaan maken. Letterlijk, figuurlijk, geestelijk; het is allemaal waar.

Dus die man met waterzucht die genezen wordt op de sabbat, is een type van het geweldige werk dat God doet op die grote dag. Is dat nou niet geweldig om je te realiseren? Het is niet voor niks dat er zeven keer in de Bijbel een wonder wordt beschreven dat de Heer doet op de sabbat. Ik hoop dat het nu in ieder geval wat duidelijker is geworden en ik beschouw het als een voorrecht om dat zo met elkaar te delen. Dat je je realiseert: wie is die Messias? Hij heeft bewezen de Messias te zijn. Maar het is bovenal een teken met het oog op die geweldige dag waarvan wij weten: het duurt niet lang meer. Amen.